Dineobellator

Z Encyklopedia Dinozaury.com
Wersja z dnia 14:50, 9 maj 2020 autorstwa Taurovenator (dyskusja | edycje)
(różn.) ← poprzednia wersja | przejdź do aktualnej wersji (różn.) | następna wersja → (różn.)
Skocz do: nawigacja, szukaj

Autor: Kamil Kamiński


Dineobellator (dineobellator)
Długość ok. 2 ?(3) m
Miejsce USA
USA
Nowy Meksyk (formacja Ojo Alamo – ogniwo Naashoibito)
Czas
252 201 145
66

ok. 70-67 Ma
późna kreda (mastrycht)

Systematyka Dinosauria

Theropoda

Tetanurae

Coelurosauria

Paraves

Dromaeosauridae

Velociraptorinae

Dineobellator skeleton.png
Rekonstrukcja z zaznaczonymi na biało znanymi elementami szkieletu. Autor: Scott Hartman. Źródło: Jasinski i in., 2020. [1]
Homo sapiens.png Dromaeosauridae.png

3 m

Porównanie wielkości Dineobellator i człowieka.
Sylwetki: Phylopic.org

Wstęp

Dineobellator to rodzaj stosunkowo niewielkiego teropoda z rodziny Dromaeosauridae, żyjącego na terenie dzisiejszego Nowego Meksyku w późnej kredzie. Jak na przedstawiciela tej rodziny, był raczej zwierzęciem średniej wielkości. Dineobellator to jeden z najbardziej kompletnych (w sensie ilości materiału kopalnego) dromeozaurydów z mastrychtu Ameryki Północnej.

Materiał kopalny

Holotyp oznaczony jako SMP VP-2430 to rozczłonkowany szkielet obejmujący fragmenty czaszki, kilka kręgów ogonowych, żebro i fragmenty innych, część prawej kończyny przedniej, kilka kości kończyn tylnych oraz inne fragmenty (zob. rysunek). Szczątki te zostały odkryte w 2008 r., a zebrane w latach 2008-2016.

Etymologia

Fragmenty szkieletu. Źródło: Jasinski i in., 2020 DOI:10.1038/s41598-020-61480-7.

Nazwa Dineobellator pochodzi od słowa Diné, które w języku Indian z plemienia Navajo oznacza ludzi z tegoż plemienia, oraz łacińskiego bellator („wojownik”). Epitet gatunkowy nawiązuje do Amerykańskiego Południowego Zachodu oraz greckiego boga Hesperusa, będącego personifikacją wieczornej gwiazdy.

Budowa i paleobiologia

Stadko dineobellatorów w naturalnym środowisku w towarzystwie Ojoceratops, Alamosaurus i tyranozauryda. Autor: Sergey Krasovskiy. Źródło: Jasinski i in., 2020 DOI:10.1038/s41598-020-61480-7.

Dineobellator był średniej wielkości dromeozaurydem. Jasinski i współpracownicy piszą, że osiągał rozmiary zbliżone do Velociraptor czy Saurornitholestes, a więc ok. 2 m długości. Jednak rys. 2 w ich publikacji sugeruje, że było to ok. 3 m. Budowa przednich kończyn wskazuje na ich dużą wytrzymałość i znaczną siłę chwytu, większą niż u innych dromeozaurydów. Podobnie wyglądała budowa stóp. Inna wyróżniająca cecha Dineobellator to duża ruchomość ogona u jego podstawy. Te niezwykłe aspekty jego budowy zapewniały mu znaczną zwinność i były prawdopodobnie przystosowaniem do drapieżnictwa. Jeden z pazurów dłoni holotypu nosi ślady uszkodzeń, powstałych prawdopodobnie w walce z innym teropodem lub osobnikiem własnego gatunku. Na kości łokciowej dineobellatora znaleziono ślady piór, podobnie jak u kilku innych dromeozaurydów.

Spis gatunków

Dineobellator Jasinski, Sullivan i Dodson, 2020
D. notohesperus Jasinski, Sullivan i Dodson, 2020

Bibliografia

Jasinski, S.E., Sullivan, R.M. & Dodson, P. (2020). "New Dromaeosaurid Dinosaur (Theropoda, Dromaeosauridae) from New Mexico and Biodiversity of Dromaeosaurids at the end of the Cretaceous". Scientific Reports. 10 (1). doi:10.1038/s41598-020-61480-7.