Gigantspinosaurus

Z Encyklopedia Dinozaury.com
Skocz do: nawigacja, szukaj

Autor: Korekta:
Maciej Pindakiewicz

Tomasz Sokołowski

Maciej Ziegler

Marcin Szermański

Tomasz Singer


Gigantspinosaurus (gigantspinozaur)
Długość: 4-7 m
Masa: 0,6-4 t
Miejsce występowania: Chiny - prowincja Syczuan

(górna część formacji Shaximiao)

Czas występowania 164,7-155 Ma

środkowa lub późna jura (kelowej lub oksford)

Systematyka Dinosauria

Ornithischia

Thyreophora

Stegosauria

Gigantspinosaurus by buitreraptor.jpg

Rekonstrukcja. Autor: Harrison Cooper (buitreraptor314) [1].

Wstęp

Gigantspinozaur to rodzaj stegozaura żyjącego na terenie obecnych Chin. Początkowo uważano, że pochodził z późnej jury, lecz najnowsze badania (Li i in., 2011) wykazują, że tak jak wiele innych chińskich stegozaurów, Gigantspinosaurus żył w środkowej jurze.

Budowa i ważność taksonomiczna

Cechą charakterystyczną gigantspinozaura są dwa wielkie kolce po bokach ciała. Kolce te wyrastały z okolic łopatek i ciągnęły się aż do ud zwierzęcia. Nie znaleziono kompletnego szkieletu gigantspinozaura, lecz dzięki porównaniu go z innymi stegozaurami udało się zrekonstruować cały szkielet. Zapewne miał dwa rzędy krótkich płyt ciągnących się od szyi do ogona, tak jak reszta stegozaurów. Gigantspinosaurus miał też kolce na ogonie. Mimo że czasem uważa się go za rodzaj nieważny (nomen nudum), został uznany za ważny takson przez Ford (2006), Maidment i Wei (2006) oraz Maidment i in. (2008).

Materiał kopalny

Holotyp (ZDM 0019) składa się z: pary dolnych szczęk z zębami, trzech kręgów szyjnych, 16 grzbietowych i 4 krzyżowych, kości łopatkowo-kruczych, kości ramiennej, łokciowej, promieniowej, kości nadgarstka i śródręcza, kości biodrowej, kulszowej, łonowej, strzałkowej, piszczelowej, skokowej, czterech płyt kostnych i dwóch dużych kolców barkowych. Peng i in. (2005) wskazali także 5 kolejnych kręgów szyjnych, przednie kręgi ogonowe i 3 płyty.

Przypisany osobnik (ZDM 0156) składał się z bloku biodrowo-krzyżowego i kości kulszowej. Przez Peng i in. (2005) został oznaczony jako Gigantspinosaurus sp.

Pozycja systematyczna

Po raz pierwszy uwzględniono gigantspinozaura w analizie kladystycznej w 2008 roku, w badaniach Maidment i in. Okazało się, że jest on najbardziej bazalnym przedstawicielem Stegosauria. Jednak jego pozycja może się zmienić - tylko dwie synapomorfie łączą wszystkie stegozaury poza Gigantspinosaurus - budowa miednicy oraz kolca barkowego.

Odcisk skóry

W osadach formacji Shangshaximiao, nieopodal miasta Zigong, odkryto odcisk skórny Gigantspinosaurus. Pochodzi on z okolic szyjnych oraz lewego ramienia. Dzięki niemu wiemy jak wyglądała skóra gigantspinozaura - pokrywała ją sieć różnej wielkości łusek, większość z nich jest pięcioboczna, jednak można zauważyć również cztero- jak i sześcioboczne. Najmniejsze mają około 5,7 mm średnicy, zaś największa prawie 9,2 mm. Łuski te połączone są ze sobą wąskimi bruzdami. Ich powierzchnia jest szorstka, pokryta żylastymi wypukłościami. Dzięki tym nierównościom, właściciel nie odbijał światła i przy tym nie wyróżniał się zbytnio wśród otoczenia.

Etymologia

Gigantspinosaurus sichuanensis znaczy "jaszczur z Syczuan z wielkimi kolcami".

Spis gatunków

Gigantspinosaurus Ouyang, 1992 nomen nudum ?
G. sichuanensis Ouyang, 1992 nomen nudum ?

Bibliografia

Li, K., Liu, J., Yang, C. & Hu, F. (2011) "Dinosaur assemblages from the Middle Jurassic Shaximiao Formation and Chuanjie Formation in the Sichuan-Yunnan Basin, China". Volumina Jurassica, 21-42

Maidment, S.C.R. & Wei, G.. (2006) "A review of the Late Jurassic stegosaurs (Dinosauria, Stegosauria) from the People's Republic of China" Geological Magazine 143 (05): 621–634. doi:10.1017/S0016756806002500

Maidment, S.C.R., Norman, D.B., Barrett, P.M., & Upchurch, P. (2008) "Systematics and phylogeny of Stegosauria (Dinosauria: Ornithischia)" Journal of Systematic Palaeontology, 6(4), 367-407. doi:10.1017/S1477201908002459

Peng, G., Ye, Y., Gao, Y., Shu, C.-K., & Jiang, S., 2005, Jurassic Dinosaur Faunas in Zigong, Zigong, Sichuan Scientific and Technological Publishing House, 236

Xing, L.D., Peng, G.Z. & Shu, C.K. 2008. "Stegosaurian skin impressions from the Upper Jurassic Shangshaximiao Formation, Zigong, Sichuan, China: a new observation". Geological Bulletin of China 27: 1049-1053