Aeolosaurus - Historia wersji

Kamil Kamiński o 13:15, 7 lis 2022

2022-11-07T13:15:17Z

Kamil Kamiński o 19:24, 1 maj 2021

2021-05-01T19:24:26Z

Kamil Kamiński: A. maximus = Arrudatitan

2021-05-01T19:23:44Z

A. maximus = Arrudatitan

Mateusz: grafika

2017-11-07T08:08:46Z

grafika

Nazuul: rys.

2013-10-31T18:51:19Z

rys.

Szerman o 15:14, 17 sie 2013

2013-08-17T15:14:01Z

Szerman o 10:40, 19 maj 2012

2012-05-19T10:40:01Z

Dino o 19:59, 16 sty 2012

2012-01-16T19:59:33Z

Nazuul: może już znośny

2011-12-14T10:43:43Z

może już znośny

Nazuul: do poprawy - zob. bibliografia, szczególnie Santucci & Arruda-Campos oraz Martinelli i in.

2011-12-13T14:48:30Z

do poprawy - zob. bibliografia, szczególnie Santucci & Arruda-Campos oraz Martinelli i in.

@@ Linia 75: / Linia 75: @@
 ==Odkrycia==
-[[Rodzaj]] wraz z [[gatunek|gatunkiem]] typowym został opisany przez [[Jaime Powell|Powell]]a w [[1987]] roku. 20 lat później – w [[2007]] r. – opisano drugi [[gatunek]] aelozaura: ''Aeolosaurus colhuehuapensis'', który został odkryty w późnokredowych skałach formacji [[Bajo Barreal]], w Argentynie. W [[2011]] roku opisano trzeci [[gatunek]] (''A. maximus''), tym razem z Brazylii, lecz w 2021 r. przeniesiono go do nowego rodzaju - ''[[Arrudatitan]]''.
+[[Rodzaj]] wraz z [[gatunek|gatunkiem]] typowym został opisany przez [[Jaime Powell|Powell]]a w [[1987]] roku. 20 lat później – w [[2007]] r. – opisano drugi [[gatunek]] aelozaura: ''Aeolosaurus colhuehuapensis'', który został odkryty w późnokredowych skałach formacji [[Lago Colhué Huapí]], w Argentynie. W [[2011]] roku opisano trzeci [[gatunek]] (''A. maximus''), tym razem z Brazylii, lecz w 2021 r. przeniesiono go do nowego rodzaju - ''[[Arrudatitan]]''.
 ==Gatunki==
@@ Linia 89: / Linia 89: @@
 ===''A. colhuehuapensis''===
-'''Lokalizacja''': [[Argentyna]] - Chubut (górne ogniwo formacji [[Bajo Barreal]])
+'''Lokalizacja''': [[Argentyna]] - Chubut (formacja [[Lago Colhué Huapí]])
 '''Wiek''': 83-65 [[Ma]] ([[kampan]]-[[mastrycht]])

@@ Linia 24: / Linia 24: @@
 |-
 ! '''[[Lokacje|Miejsce występowania]]''':
-| [[Argentyna]] i [[Brazylia]] (zob. tekst)
+| [[Argentyna]] (zob. tekst)
 |-
 ! '''[[Czas|Czas występowania]]'''

@@ Linia 6: / Linia 6: @@
 |-
 | [[Łukasz Czepiński]]<br>[[Krzysztof Stuchlik]]<br>[[Marcin Szermański]]<br>[[Maciej Ziegler]]
-| [[Krzysztof Lichota]]
+| [[Krzysztof Lichota]]<br>[[Kamil Kamiński]]
 |}
 </small>
@@ Linia 63: / Linia 63: @@
 | colspan=2 |
 <display_points type="terrain" zoom=3>
-Rio Negro province, Argentina|formacja [[Angostura Colorada]], prowincja Rio Negro, [[Argentyna]]|<small>''A. rionegrinus'' - '''MJG-R 1 ([[holotyp]])'''.
+Rio Negro province, Argentina~formacja [[Angostura Colorada]], prowincja Rio Negro, [[Argentyna]]|<small>''A. rionegrinus'' - '''MJG-R 1 ([[holotyp]])'''.
-Colhué Huapi, Chubut province, Argentina|górne ogniwo formacji [[Bajo Barreal]], jezioro Colhué Huapi, prowincja Chubut, [[Argentyna]]|<small>''A. colhuehuapensis'' - '''UNPSJB-PV 959/1 i UNPSJB-PV 959/27 ([[holotyp]])'''.
+Colhué Huapi, Chubut province, Argentina~górne ogniwo formacji [[Bajo Barreal]], jezioro Colhué Huapi, prowincja Chubut, [[Argentyna]]|<small>''A. colhuehuapensis'' - '''UNPSJB-PV 959/1 i UNPSJB-PV 959/27 ([[holotyp]])'''.
-São Paulo province, Brasil|formacja [[Adamantina]], prowincja São Paulo, [[Brazylia]]|<small>''A. maximus'' - '''MPMA 12-0001-97 ([[holotyp]])'''.
+([[holotyp]])'''.
 </display_points>
 |}
@@ Linia 75: / Linia 75: @@
 ==Odkrycia==
-[[Rodzaj]] wraz z [[gatunek|gatunkiem]] typowym został opisany przez [[Jaime Powell|Powell]]a w [[1987]] roku. 20 lat później – w [[2007]] r. – opisano drugi [[gatunek]] aelozaura: ''Aeolosaurus colhuehuapensis'', który został odkryty w późnokredowych skałach formacji [[Bajo Barreal]], w Argentynie. W [[2011]] roku opisano trzeci [[gatunek]] (''A. maximus''), tym razem z Brazylii.
+[[Rodzaj]] wraz z [[gatunek|gatunkiem]] typowym został opisany przez [[Jaime Powell|Powell]]a w [[1987]] roku. 20 lat później – w [[2007]] r. – opisano drugi [[gatunek]] aelozaura: ''Aeolosaurus colhuehuapensis'', który został odkryty w późnokredowych skałach formacji [[Bajo Barreal]], w Argentynie. W [[2011]] roku opisano trzeci [[gatunek]] (''A. maximus''), tym razem z Brazylii, lecz w 2021 r. przeniesiono go do nowego rodzaju - ''[[Arrudatitan]]''.
 ==Gatunki==
@@ Linia 96: / Linia 96: @@
 '''Etymologia''': epitet ''colhuehuapensis'' został zaczerpnięty z nazwy jeziora Colhué Huapi, nieopodal którego zostały odnalezione jego szczątki.
 ==Pozostały materiał kopalny (''A.'' sp.)==
@@ Linia 135: / Linia 123: @@
 | {{Kpt|[[Gabriel Casal|Casal]]}}, {{Kpt|[[Rubén Martínez|Martínez]]}}, {{Kpt|[[Marcelo Luna|Luna]]}}, {{Kpt|[[Juan Sciutto|Sciutto]]}} i {{Kpt|[[Matthew Lamanna|Lamanna]]}}, [[2007]]
 |-
-! ''A. maximus''
+| ''A. maximus''
 | {{Kpt|Santucci}} i {{Kpt|de Arruda-Campos}}, [[2011]]
 |-
 | ''A. faustoi''
@@ Linia 156: / Linia 145: @@
 Santucci, R.M. & de Arruda-Campos, A.C. (2011) "A new sauropod (Macronaria, Titanosauria) from the Adamantina Formation, Bauru Group, Upper Cretaceous of Brazil and the phylogenetic relationships of Aeolosaurini" Zootaxa, 3085, 1–33.
-http://en.wikipedia.org/wiki/Aeolosaurus
+Silva Junior, J.C.G., Martinelli, A.G., Iori, F.V., Marinho, T.S., Hechenleitner, E.M. & Langer, M.C. (2021). "Reassessment of ''Aeolosaurus
 http://www.dinodata.org/index.php?option=com_content&task=view&id=6067&Itemid=67

@@ Linia 55: / Linia 55: @@
 [[Aeolosaurini]]
 |-
 ! colspan=2 | Mapa znalezisk ''Aeolosaurus''

@@ Linia 55: / Linia 55: @@
 [[Aeolosaurini]]
 |-
 ! colspan=2 | Mapa znalezisk ''Aeolosaurus''
@@ Linia 98: / Linia 95: @@
 ===''A. maximus''===
 '''Lokalizacja''': [[Brazylia]] - São Paulo ([[formacja Adamantina]])
 '''Wiek''': 83-65 [[Ma]] ([[kampan]]-[[mastrycht]])
-'''Materiał kopalny''': [[holotyp]] (MPMA 12-0001-97) to niekompletny, częściowo artykułowany szkielet - zob. rys. (prócz zilustrowanych kości odnaleziono też bliżej nieokreślone fragmenty).
+'''Materiał kopalny''': [[holotyp]] (MPMA 12-0001-97) to niekompletny, częściowo artykułowany szkielet - zob. [http://3.bp.blogspot.com/-C4GsNRK0ZBg/TrP9jThcu0I/AAAAAAAAAx0/u9ytE-ZjFks/s1600/a%2Bmaximus.jpg rysunek] (prócz zilustrowanych kości odnaleziono też bliżej nieokreślone fragmenty).
 '''Etymologia''': nazwa odnosi się do wielkości - ''maximus'' to z łac. "duży"

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 <small>
 {| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"
@@ Linia 26: / Linia 27: @@
 |-
 ! '''[[Czas|Czas występowania]]'''
-| 83-65 Ma
+| 83-65 [[Ma]]
-<small>późna [[kreda]] ([[kampan]] - [[mastrycht]])</small>
+<small>[[późna kreda]] ([[kampan]] - [[mastrycht]])</small>
 |-
 ! '''Systematyka'''
@@ Linia 74: / Linia 75: @@
 ==Odkrycia==
-[[Rodzaj]] wraz z [[gatunek|gatunkiem]] typowym został opisany przez [[Jaime E. Powell|Powell]]a w [[1987]] roku. 20 lat później – w [[2007]] r. – opisano drugi [[gatunek]] aelozaura: ''Aeolosaurus colhuehuapensis'', który został odkryty w późnokredowych skałach formacji Bajo Barreal, w Argentynie. W [[2011]] roku opisano trzeci [[gatunek]] (''A. maximus''), tym razem z Brazylii.
+[[Rodzaj]] wraz z [[gatunek|gatunkiem]] typowym został opisany przez [[Jaime Powell|Powell]]a w [[1987]] roku. 20 lat później – w [[2007]] r. – opisano drugi [[gatunek]] aelozaura: ''Aeolosaurus colhuehuapensis'', który został odkryty w późnokredowych skałach formacji [[Bajo Barreal]], w Argentynie. W [[2011]] roku opisano trzeci [[gatunek]] (''A. maximus''), tym razem z Brazylii.
 ==Gatunki==
@@ Linia 81: / Linia 82: @@
 '''Lokalizacja''': [[Argentyna]] - Rio Negro ([[formacja Angostura Colorada]])
-'''Wiek''': ?73-?70 Ma (?późny [[kampan]])
+'''Wiek''': ?73-?70 [[Ma]] (?późny [[kampan]])
 '''Materiał kopalny''': [[holotyp]] (MJG-R 1): 7 przednich kręgów ogonowych, niekompletne łopatki, kości ramienne, prawa kość łokciowa i promieniowa, 5 kości śródręcza, prawie kompletne kości kulszowe, prawa kość piszczelowa i strzałkowa, kość skokowa i niekompletne fragmenty.
@@ Linia 90: / Linia 91: @@
 '''Lokalizacja''': [[Argentyna]] - Chubut (górne ogniwo formacji [[Bajo Barreal]])
-'''Wiek''': 83-65 Ma ([[kampan]]-[[mastrycht]])
+'''Wiek''': 83-65 [[Ma]] ([[kampan]]-[[mastrycht]])
 '''Materiał kopalny''': [[holotyp]] (UNPSJB-PV 959/1 i UNPSJB-PV 959/27): 21 artykułowanych kręgów ogonowych i szewronów.
@@ Linia 101: / Linia 102: @@
 '''Lokalizacja''': [[Brazylia]] - São Paulo ([[formacja Adamantina]])
-'''Wiek''': 83-65 Ma ([[kampan]]-[[mastrycht]])
+'''Wiek''': 83-65 [[Ma]] ([[kampan]]-[[mastrycht]])
 '''Materiał kopalny''': [[holotyp]] (MPMA 12-0001-97) to niekompletny, częściowo artykułowany szkielet - zob. rys. (prócz zilustrowanych kości odnaleziono też bliżej nieokreślone fragmenty).
@@ Linia 128: / Linia 129: @@
 {| class="wikitable"
 ! ''Aeolosaurus''
-| [[Jaime E. Powell|Powell]], [[1987]]
+| {{Kpt|[[Jaime Powell|Powell]]}}, [[1987]]
 |-
 ! ''A. rionegrinus''
-| [[Jaime E. Powell|Powell]], [[1987]]
+| {{Kpt|Powell}}, 1987
 |-
 ! ''A. colhuehuapensis''
-| [[Gabriel A. Casal|Casal]], [[Rubén D. Martínez|Martínez]], [[Marcelo Luna| Luna]], [[Juan C. Sciutto| Sciutto]] i [[Matthew C. Lamanna|Lamanna]], [[2007]]
+| {{Kpt|[[Gabriel Casal|Casal]]}}, {{Kpt|[[Rubén Martínez|Martínez]]}}, {{Kpt|[[Marcelo Luna|Luna]]}}, {{Kpt|[[Juan Sciutto|Sciutto]]}} i {{Kpt|[[Matthew Lamanna|Lamanna]]}}, [[2007]]
 |-
 ! ''A. maximus''
-| Santucci i de Arruba-Campos, [[2011]]
+| {{Kpt|Santucci}} i {{Kpt|de Arruda-Campos}}, [[2011]]
 |-
 | ''A. faustoi''
-| ([[Alexander W.A. Kellner|Kellner]] i [[Sergio A.K. Azevedo|Azevedo]], 1999) Bertini, Santucci, Ribeiro i de Arruda-Campos, 2000
+| ({{Kpt|[[Alexander Kellner|Kellner]]}} i {{Kpt|[[Sergio Azevedo|Azevedo]]}}, 1999) {{Kpt|Bertini}}, {{Kpt|Santucci}}, {{Kpt|Ribeiro}} i {{Kpt|de Arruda-Campos}}, [[2000]]
-| ''=[[Gondwanatitan]] faustoi''
+| = ''[[Gondwanatitan]] faustoi''
 |}

@@ Linia 4: / Linia 4: @@
 | Korekta:
 |-
-| [[Łukasz Czepiński]], [[Krzysztof Stuchlik]], [[Marcin Szermański]], [[Maciej Ziegler]]
+| [[Łukasz Czepiński]]<br>[[Krzysztof Stuchlik]]<br>[[Marcin Szermański]]<br>[[Maciej Ziegler]]
 | [[Krzysztof Lichota]]
 |}

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 <small>
 {| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"
@@ Linia 17: / Linia 15: @@
 |-
 ! '''Długość''':
-| 14-15 m
+| ok. 15 m
 |-
@@ Linia 25: / Linia 23: @@
 |-
 ! '''[[Lokacje|Miejsce występowania]]''':
-| [[Argentyna]] - prowincje [[Chubut]] i [[Río Negro]]
+| [[Argentyna]] i [[Brazylia]] (zob. tekst)
 |-
 ! '''[[Czas|Czas występowania]]'''
@@ Linia 73: / Linia 63: @@
 Nazwa rodzajowa ''Aeolosaurus'' znaczy "jaszczur Eola" (greckiego boga wiatrów).
 ==Gatunki==
@@ Linia 79: / Linia 72: @@
 '''Lokalizacja''': [[Argentyna]] - Rio Negro ([[formacja Angostura Colorada]])
-'''Wiek''': 73-69 Ma (późny [[kampan]]-wczesny [[mastrycht]])
+'''Wiek''': ?73-?70 Ma (?późny [[kampan]])
 '''Materiał kopalny''': [[holotyp]] (MJG-R 1): 7 przednich kręgów ogonowych, niekompletne łopatki, kości ramienne, prawa kość łokciowa i promieniowa, 5 kości śródręcza, prawie kompletne kości kulszowe, prawa kość piszczelowa i strzałkowa, kość skokowa i niekompletne fragmenty.
 '''Etymologia''': ''rionegrinus'' pochodzi od nazwy prowincji, w której został odkryty ten [[tytanozaur]].
 ===''A. colhuehuapensis''===
 '''Lokalizacja''': [[Argentyna]] - Chubut (górne ogniwo formacji [[Bajo Barreal]])
-'''Wiek''':
+'''Wiek''': 83-65 Ma ([[kampan]]-[[mastrycht]])
-'''Materiał kopalny''': [[holotyp]] (UNPSJB-PV 959/1 i UNPSJB-PV 959/27): 21 artykułowanych kręgów ogonowych.
+'''Materiał kopalny''': [[holotyp]] (UNPSJB-PV 959/1 i UNPSJB-PV 959/27): 21 artykułowanych kręgów ogonowych i szewronów.
 '''Etymologia''': epitet ''colhuehuapensis'' został zaczerpnięty z nazwy jeziora Colhué Huapi, nieopodal którego zostały odnalezione jego szczątki.
 ===''A. maximus''===
@@ Linia 109: / Linia 98: @@
 '''Etymologia''': nazwa odnosi się do wielkości - ''maximus'' to z łac. "duży"
-'''Komentarz''': ''A. maximus'' jest [[takson siostrzany|taksonem siostrzanym]] [[klad]]u tworzonego przez dwa pozostałe gatunki.
+'''Komentarz''': ''A. maximus'' jest [[takson siostrzany|taksonem siostrzanym]] [[klad]]u tworzonego przez dwa pozostałe gatunki. Był to dość duży przedstawiciel [[Aeolosaurini]], na podstawie rysunku można oszacować jego wymiary ma ok. 15 m długości i ok. 4 m wysokości w grzbiecie  (kość udowa mierzyła 1,55 m).
 ==Pozostały materiał kopalny (''A.'' sp.)==
-MACN-RN 147: 15 artykułowanych kręgów ogonowych.
+Do ''Aeolosaurus'' zaliczono ze sporą dozą niepewności wiele fragmentarycznych skamieniałości z Argentyny (Río Negro: formacja [[Allen]] i formacja [[Los Alamitos]], [[kampan]]-[[mastrycht]]) i Brazylii (São Paulo: formacja [[Adamantina]], ?[[turon]]-?[[santon]], [[mastrycht]]; Minas Gerais: ogniwo Serra da Galga - formacja [[Marília]], [[kampan]]). Autorzy nie zgadzają się co do przynależności wielu z nich do omawianego [[rodzaj]]u.
-MPCA 27174: 5 kręgów ogonowych, kości kończyny przedniej: prawa łokciowa, promieniowa, śródręcza; kości miednicy: lewa łonowa, prawa kulszowa; płyty kostne.
+Są to m.in.
-MPCA 27175: prawa łokciowa i promieniowa.
+* MACN-RN 147: 15 artykułowanych kręgów ogonowych.
-MPCA 27176: osteoderma.
+* MPCA 27174: 5 kręgów ogonowych, kości kończyny przedniej: prawa łokciowa, promieniowa, śródręcza; kości miednicy: lewa łonowa, prawa kulszowa; płyty kostne.
-MPCA 27177: osteoderma.
+* MPCA 27175: prawa łokciowa i promieniowa.
-==Odkrycia==
+* MPCA 27176: osteoderma.
-Rodzaj wraz z gatunkiem typowym został opisany przez Powella w [[1987]] roku. 20 lat później – w [[2007]] r. – opisano drugi gatunek aelozaura: ''Aeolosaurus colhuehuapensis'', który został odkryty w późnokredowych skałach formacji Bajo Barreal, w Argentynie. Co ciekawe, rozpiętość czasowa między nimi wynosi aż ok. 28 milionów lat.
+* MPCA 27177: osteoderma.
 ==Spis gatunków==
@@ Linia 182: / Linia 170: @@
 [[Kategoria:Mastrycht]]
 [[Kategoria:rodzaj wielogatunkowy]]

@@ Linia 6: / Linia 6: @@
 | Korekta:
 |-
-| [[Łukasz Czepiński]]
+| [[Łukasz Czepiński]], [[Krzysztof Stuchlik]], [[Marcin Szermański]], [[Maciej Ziegler]]
-[[Krzysztof Stuchlik]]
+| [[Krzysztof Lichota]]
 |}
 </small>
@@ Linia 75: / Linia 70: @@
 ==Wstęp==
-''Aeolosaurus'' to późnokredowy przedstawiciel tytanozaurów, którego skamieniałości odkryto na terenie obecnej Argentyny i Brazylii. Jego długość szacuje się na ok. 14-15 metrów, a więc niedużo w porównaniu do jego gigantycznych kuzynów, takich jak ''[[Argentinosaurus]]'' i ''[[Puertasaurus]]''. Tak jak i inne tytanozaury (np. ''[[Saltasaurus]]''), eolozaur miał małe, kostne płytki na grzbiecie mające chronić go przed mięsożercami takimi jak abelizaurydy ([[Abelisauridae]]).
+''Aeolosaurus'' to późnokredowy przedstawiciel tytanozaurów, którego skamieniałości odkryto na terenie obecnej Argentyny i Brazylii. Jego długość szacuje się na ok. 14-15(?) metrów, a więc niedużo w porównaniu do jego gigantycznych kuzynów, takich jak ''[[Argentinosaurus]]'' i ''[[Puertasaurus]]''. Tak jak i inne tytanozaury (np. ''[[Saltasaurus]]''), eolozaur miał małe, kostne płytki na grzbiecie mające chronić go przed mięsożercami takimi jak abelizaurydy ([[Abelisauridae]]).
-==Materiał kopalny==
+'''Wiek''': 83-65 Ma ([[kampan]]-[[mastrycht]])
-[[Holotyp]] (MJG-R 1): 7 przednich kręgów ogonowych, niekompletne przednie kończyny, kość piszczelowa, strzałkowa i skokowa prawej kończyny.
+'''Materiał kopalny''': [[holotyp]] (MPMA 12-0001-97) to niekompletny, częściowo artykułowany szkielet - zob. rys. (prócz zilustrowanych kości odnaleziono też bliżej nieokreślone fragmenty).
-''A. colhuehuapensis'':
+'''Etymologia''': nazwa odnosi się do wielkości - ''maximus'' to z łac. "duży"
-[[Holotyp]] (UNPSJB-PV 959/1 i UNPSJB-PV 959/27): 21 artykułowanych kręgów ogonowych.
+'''Komentarz''': ''A. maximus'' jest [[takson siostrzany|taksonem siostrzanym]] [[klad]]u tworzonego przez dwa pozostałe gatunki.
 MACN-RN 147: 15 artykułowanych kręgów ogonowych.
@@ Linia 102: / Linia 127: @@
 Rodzaj wraz z gatunkiem typowym został opisany przez Powella w [[1987]] roku. 20 lat później – w [[2007]] r. – opisano drugi gatunek aelozaura: ''Aeolosaurus colhuehuapensis'', który został odkryty w późnokredowych skałach formacji Bajo Barreal, w Argentynie. Co ciekawe, rozpiętość czasowa między nimi wynosi aż ok. 28 milionów lat.
 ==Spis gatunków==
@@ Linia 118: / Linia 140: @@
 |-
 ! ''A. maximus''
-| [[Santucci]] i [[De Arruba-Campos]], [[2011]]
+| [[Santucci]] i [[de Arruba-Campos]], [[2011]]
 |}
-==Bibliografia==
+==Wybrana bibliografia==
-<small>Candeiro C.R.A. 2010. Record of the genus Aeolosaurus (Sauropoda, Titanosauria) in the Late Cretaceous of South America: paleogeographic implications. Estudios Geológicos, 66(2), ss. 243-253
+<small>Candeiro C.R.A. (2010) "Record of the genus Aeolosaurus (Sauropoda, Titanosauria) in the Late Cretaceous of South America: paleogeographic implications" Estudios Geológicos, 66(2), 243-253.
 http://en.wikipedia.org/wiki/Aeolosaurus
@@ Linia 130: / Linia 166: @@
 http://www.dinodata.org/index.php?option=com_content&task=view&id=9586&Itemid=67
-http://www.paleodb.org/cgi-bin/bridge.pl?a=checkTaxonInfo&taxon_no=53964&is_real_user=1
+http://www.paleodb.org/cgi-bin/bridge.pl?a=checkTaxonInfo&taxon_no=53964&is_real_user=1</small>
 [[Kategoria:Dinosauria]]