Anabisetia - Historia wersji

Paweł o 12:46, 16 wrz 2024

2024-09-16T12:46:53Z

Taurovenator o 15:45, 30 cze 2024

2024-06-30T15:45:09Z

Taurovenator o 17:34, 16 kwi 2024

2024-04-16T17:34:08Z

Taurovenator o 15:24, 23 mar 2024

2024-03-23T15:24:14Z

Taurovenator o 13:55, 23 mar 2024

2024-03-23T13:55:44Z

Kamil Kamiński o 16:57, 21 paź 2019

2019-10-21T16:57:42Z

Kamil Kamiński: Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Anabisetia''}} {{Opis |Autor = Kamil Kamiński |Korekta |nazwa = ''Anabisetia'' (anabisetia) |..."

2019-10-21T16:56:24Z

Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Anabisetia''}} {{Opis |Autor = Kamil Kamiński |Korekta |nazwa = ''Anabisetia'' (anabisetia) |..."

Nowa strona

{{DISPLAYTITLE:''Anabisetia''}}
{{Opis
|Autor = [[Kamil Kamiński]]
|Korekta
|nazwa = ''Anabisetia'' (anabisetia)
|długość = ok. 2 m
|wysokość =
|masa = ok. 20-30 kg
|dieta = roślinożerny
|miejsce = [[Argentyna]], Neuquen
[[formacja]] ([[Cerro Lisandro]])
|czas = {{Występowanie|95|91}}
ok. 95-91 [[Ma]] 
[[późna kreda]] (późny [[cenoman]] – środkowy [[turon]])
|systematyka =
[[Dinosauria]]

[[Ornithischia]]

?[[Ornithopoda]]

?[[Iguanodontia]]

¬?[[Elasmaria]]
|grafika = Anabisetia_saldiviai_copia.jpg
|podpis = Rekonstrukcja. Autor: Karkemish [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Anabisetia_saldiviai_copia.jpg].
|mapa =
}}

==Wstęp==
''Anabisetia'' to rodzaj niewielkiego roślinożernego dinozaura, żyjącego w na początku późnej [[kreda|kredy]] na terenie obecnej Argentyny. Został on nazwany w 2002 r., a w jego opisie uczestniczyło dwóch argentyńskich paleontologów: [[Rodolfo Coria]] i [[Jorge Calvo]].

==Materiał kopalny==
Holotyp (MCF-PVPH-74) to niekompletny szkielet, obejmujący kość szczękową, obie kości zębowe, część puszki mózgowej, kilkanaście kręgów z różnych części ciała, lewą kończynę przednią, prawą łopatkę i k. kruczą, fragment prawej k. ramiennej, niemal kompletną lewą kończynę tylną, fragmenty prawej stopy.

[[Paratyp]]y to dwa kolejne okazy: MCF-PVPH-75 (kilka kręgów z różnych części ciała, łopatki, fragment k. ramiennej, część miednicy i kości tylnych kończyn) oraz MCF-PVPH-76 (kilka kręgów krzyżowych i ogonowych, łopatka, część miednicy i tylnych kończyn).

Materiał przypisany to osobnik MCF-PVPH-77 (większość ogona oraz fragmenty kończyn i obręczy barkowej) (Coria i Calvo, 2002).

==Etymologia==
Nazwa ''Anabisetia'' honoruje Anę Biset, argentyńską archeolożkę. Z kolei epitet gatunkowy ''saldiviai'' donosi się do Roberto Saldivii, odkrywcy szczątków anabisetii i uczestnika prac wykopaliskowych.

==Budowa i filogeneza==
''Anabisetia'' była niezbyt dużym, roślinożernym dinozaurem. Zęby w kościach szczękowych były liściokształtne, a te w żuchwie miały wypukłe korony i niewielkie rowki po zewnętrznej stronie. Kłykieć potyliczny był szeroki i niski, skierowany czaszkowo-brzusznie. Kręgi szyjne cechowały się długimi, niskimi trzonami. Ogon prawdopodobnie usztywniały skostniałe ścięgna. Łopatka wyróżniała się silnym wyrostkiem barkowym (ang. ''acromial process''). Kości dłoni były smuklejsze niż u ''[[Hypsilophodon]]'' czy ''[[Dryosaurus]]''. Długie paliczki sugerują rozwinięte zdolności chwytające. Jedną z charakterystycznych cech anabisetii był wyjątkowo długi wyrostek przedpanewkowy kości biodrowej (obejmował ponad 50% jej długości).

''Anabisetia'' została opisana jako prymitywny [[Ornithopoda|ornitopod]], należący do [[Iguanodontia]]. Późniejsze badani z reguły potwierdzają przynależność do iguanodontów (np. Boyd, 2015; Bell i in., 2019). Wg niektórych, anabisetia jest członkiem dość zagadkowego [[klad]]u [[Elasmaria]] (Rozadilla i in., 2015), mogącego należeć do iguanodonów, [[takson bazalny|bazalnych]] ornitopodów lub w ogóle nie należeć do [[Ornithopoda]].

==Spis gatunków==
{| class="wikitable"
| {{V|''Anabisetia''}}
| {{Kpt|[[Rodolfo Coria|Coria]]}} i {{Kpt|[[Jorge Calvo|Calvo]]}}, [[2002]]
|-
| {{V|''A. saldiviai''}}
| {{Kpt|[[Rodolfo Coria|Coria]]}} i {{Kpt|[[Jorge Calvo|Calvo]]}}, [[2002]]
|}

==Bibliografia==
Bell, P.R., Brougham, T., Herne, M.C., Frauenfelder, T., Smith, E.T. (2019). "Fostoria dhimbangunmal, gen. et sp. nov., a new iguanodontian (Dinosauria, Ornithopoda) from the mid-Cretaceous of Lightning Ridge, New South Wales, Australia". Journal of Vertebrate Paleontology. Online edition: e1564757. [[doi:10.1080/02724634.2019.1564757]].

Benson, R. B. J., Campione, N. E., Carrano, M. T., Mannion, P. D., Sullivan, C., Upchurch, P. & Evans, D. C. (2014). Rates of Dinosaur Body Mass Evolution Indicate 170 Million Years of Sustained Ecological Innovation on the Avian Stem Lineage. PLoS Biology, 12(5), e1001853. [[doi:10.1371/journal.pbio.1001853]].

Boyd, C.A. (2015). The systematic relationships and biogeographic history of ornithischian dinosaurs. „PeerJ”. 3, s. e1523, 2015. [[DOI: 10.7717/peerj.1523]].

Coria, R.A. & Calvo, J.O. (2002). A new iguanodontian ornithopod from Neuquen Basin, Patagonia, Argentina. Journal of Vertebrate Paleontology. 22(3): 503–509.

Holtz, T. (2012) ''"Dinosaurs"'' (suplement) [[https://www.geol.umd.edu/~tholtz/dinoappendix/HoltzappendixWinter2011.pdf]

Leanza, H.A., Apesteguia, S., Novas, F.E., & de la Fuente, M.S. (2004). Cretaceous terrestrial beds from the Neuquén Basin (Argentina) and their tetrapod assemblages. Cretaceous Research. 25(1): 61-87.

Paul, G.S. (2010). "''The Princeton Field Guide to Dinosaurs''" wyd. Princeton University.

Rozadilla, S.,.Agnolin, F.L., Novas, F.E.,.Aranciaga Rolando, A.M., Rolando, Motta, M.J., Lirio, J.M., Isasi, M.P. (2015). A new ornithopod (Dinosauria, Ornithischia) from the Upper Cretaceous of Antarctica and its palaeobiogeographical implications." Cretaceous Research 57 (2016): 311-324. [abstrakt].


[[Kategoria:Dinosauria]]
[[Kategoria:Ornithischia]]
[[Kategoria:Ornithopoda]]
[[Kategoria:Ameryka Południowa]]
[[Kategoria:Argentyna]]
[[Kategoria:Mezozoik]]
[[Kategoria:Kreda]]
[[Kategoria:Cenoman]]
[[Kategoria:Turon]]

@@ Linia 8: / Linia 8: @@
   |masa                   = ok. 20-30 kg
   |dieta                  = roślinożerny
-  |miejsce                = [[Argentyna]], Neuquen
+  |miejsce                = [[Argentyna]] - Neuquen
-<small>[[formacja]] ([[Cerro Lisandro]])</small>
+<small>([[formacja]] [[Cerro Lisandro]])</small>
-|czas                   = {{Występowanie|95|91}}
+|czas                   = {{Występowanie|93|91.5}}
-ok. 95-91  [[Ma]]<br>
+ok. 93-91,5 [[Ma]]<br>
-<small>[[późna kreda]] (późny [[cenoman]] – środkowy [[turon]])</small>
+<small>[[późna kreda]] ([[turon]])</small>
   |systematyka            =
 [[Dinosauria]]
@@ Linia 23: / Linia 23: @@
 [[Elasmaria]]
-|grafika                = Anabisetia_saldiviai_copia.jpg
+|grafika                = Anabisetia.jpg
-|podpis                 = Rekonstrukcja. Autor: Karkemish [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Anabisetia_saldiviai_copia.jpg].
+|podpis                 = Zrekonstruowany szkielet. Fot. Kabacchi [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Anabisetia.jpg]
 |mapa                   =
 }}
 ==Wstęp==
 ''Anabisetia'' to rodzaj niewielkiego roślinożernego dinozaura, żyjącego w na początku późnej [[kreda|kredy]] na terenie obecnej Argentyny. Został on nazwany w 2002 r., a w jego opisie uczestniczyło dwóch argentyńskich paleontologów: [[Rodolfo Coria]] i [[Jorge Calvo]].
@@ Linia 70: / Linia 69: @@
 Paul, G.S. (2010). "''The Princeton Field Guide to Dinosaurs''" wyd. Princeton University.
-Rozadilla, S.,.Agnolin, F.L., Novas, F.E.,.Aranciaga Rolando, A.M., Rolando, Motta, M.J., Lirio, J.M., Isasi, M.P. (2015). A new ornithopod (Dinosauria, Ornithischia) from the Upper Cretaceous of Antarctica and its palaeobiogeographical implications." Cretaceous Research 57 (2016): 311-324. [abstrakt].
+Rozadilla, S., Agnolin, F.L., Novas, F.E., Aranciaga Rolando, A.M., Rolando, Motta, M.J., Lirio, J.M., Isasi, M.P. (2015). A new ornithopod (Dinosauria, Ornithischia) from the Upper Cretaceous of Antarctica and its palaeobiogeographical implications." Cretaceous Research 57 (2016): 311-324. [abstrakt].
 </small>
@@ Linia 82: / Linia 81: @@
 [[Kategoria:Mezozoik]]
 [[Kategoria:Kreda]]
 [[Kategoria:Turon]]

@@ Linia 76: / Linia 76: @@
 [[Kategoria:Ornithischia]]
 [[Kategoria:Ornithopoda]]
-[[Kategoria:Ornithopoda bazalne]]
+[[Kategoria:Iguanodontia]]
 [[Kategoria:Ameryka Południowa]]
 [[Kategoria:Argentyna]]

@@ Linia 22: / Linia 22: @@
 ?[[Iguanodontia]]
-¬?[[Elasmaria]]
+?[[Elasmaria]]
 |grafika                = Anabisetia_saldiviai_copia.jpg
 |podpis                 = Rekonstrukcja. Autor: Karkemish [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Anabisetia_saldiviai_copia.jpg].
@@ Linia 71: / Linia 71: @@
 Rozadilla, S.,.Agnolin, F.L., Novas, F.E.,.Aranciaga Rolando, A.M., Rolando, Motta, M.J., Lirio, J.M., Isasi, M.P. (2015). A new ornithopod (Dinosauria, Ornithischia) from the Upper Cretaceous of Antarctica and its palaeobiogeographical implications." Cretaceous Research 57 (2016): 311-324. [abstrakt].
- </small>
+</small>
 [[Kategoria:Dinosauria]]