Antetonitrus - Historia wersji

Taurovenator o 22:25, 31 mar 2024

2024-03-31T22:25:02Z

Dino: Zastępowanie tekstu - "Występowanie3" na "Występowanie"

2018-12-10T15:31:23Z

Zastępowanie tekstu - "Występowanie3" na "Występowanie"

Dino o 16:41, 3 gru 2018

2018-12-03T16:41:25Z

Dino o 16:41, 3 gru 2018

2018-12-03T16:41:09Z

Mateusz: aktualizacja

2018-10-29T10:08:44Z

aktualizacja

Kamil Kamiński o 19:10, 11 paź 2018

2018-10-11T19:10:07Z

Mateusz o 09:20, 13 wrz 2017

2017-09-13T09:20:51Z

Mateusz: aktualizacja

2016-04-25T10:20:23Z

aktualizacja

Mateusz o 20:07, 4 lip 2015

2015-07-04T20:07:45Z

Mateusz: /* Literatura */

2015-07-04T20:05:40Z

‎Literatura

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 {{DISPLAYTITLE:''Antetonitrus''}}
 {{Opis
@@ Linia 117: / Linia 119: @@
 [[Kategoria:Hettang]]
 [[Kategoria:Synemur]]

@@ Linia 10: / Linia 10: @@
   |miejsce                = [[RPA]]
 <small>prowincja Wolne Państwo (wyższa część [[formacja|formacji]] [[Elliot]])</small>
-  |czas                   = {{Występowanie3|201|191}}
+  |czas                   = {{Występowanie|201|191}}
 ok. 201-191 [[Ma]]<br>
 <small>[[wczesna jura]] ([[hettang]]-[[synemur]])</small>

@@ Linia 29: / Linia 29: @@
   |mapa                   =
 <display_points type="terrain" zoom=4>
-°06'24''S, 27°19'10''E|farma Edelweiss, RPA
+°06'24''S, 27°19'10''E~farma Edelweiss, RPA
 </display_points>
 }}

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 {{DISPLAYTITLE:''Antetonitrus''}}
-<small>
+{{Opis
-{| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"
+ |Autor                  = [[Mateusz Tałanda]]
-| Autor:
+ |Korekta                = [[Maciej Ziegler]], [[Dominik Mentelski]]
-| Korekta:
+ |nazwa                  = ''Antetonitrus'' (antetonitr)
-|-
+ |długość                = > 8-10 m
-| [[Mateusz Tałanda]]
+ |wysokość               =
-| [[Maciej Ziegler]], [[Dominik Mentelski]]
+ |masa                   =
-|}
+ |dieta                  =
-</small>
+ |miejsce                = [[RPA]]
+<small>prowincja Wolne Państwo (wyższa część [[formacja|formacji]] [[Elliot]])</small>
-----
+ |czas                   = {{Występowanie3|201|191}}
+ok. 201-191 [[Ma]]<br>
 <small>[[wczesna jura]] ([[hettang]]-[[synemur]])</small>
-|-
+ |systematyka            =
-! '''Systematyka'''
+[[Dinosauria]]
 [[Saurischia]]
@@ Linia 42: / Linia 23: @@
 [[Lessemsauridae]]
-|-
+ |grafika                = Antetonitrus Melanorosaurus by Kahless28.jpg
-| colspan=2 |[[Plik:Antetonitrus Melanorosaurus by Kahless28.jpg|400px|]]
+ |podpis                 = Zaawansowane prozauropody - antetonitr i melanorozaur. Autor: [[Jakub Kowalski]].
-<small>Zaawansowane prozauropody - antetonitr i melanorozaur. Autor: [[Jakub Kowalski]].</small>
+ |PorównanieGrupa        = Sauropodomorpha
-|-
+ |PorównanieDługość      = 10
-! colspan=2 | Mapa znalezisk:
+ |mapa                   =
 <display_points type="terrain" zoom=4>
 °06'24''S, 27°19'10''E|farma Edelweiss, RPA
 </display_points>
-|}
+}}
 == Wstęp ==
 '''''Antetonitrus''''' jest jedną z form przejściowych między [[prozauropod]]ami a [[Sauropoda|zauropodami]]. Według definicji przyjętych tutaj, należy już do tych drugich. Żył we [[wczesna jura|wczesnej jurze]] w południowej [[Afryka|Afryce]]. Nazwa tego [[dinozaur]]a wzięła się od dwóch łacińskich słów - ''ante'' (przed) i ''tonitrus'' (grzmot). Nazwa ta odnosi się do określenia innego zauropoda - [[Brontosaurus|brontozaura]] (jaszczura-grzmotu). Nazwa gatunkowa ''ingenipes'' to z łaciny "masywna stopa" i nawiązuje do mocnych stóp i dłoni tego zwierzęcia.

@@ Linia 62: / Linia 62: @@
 [[Holotyp]]em, o numerze BP/1/4952, jest niekompletny szkielet pozaczaszkowy niedorosłego okazu. Składa się z [[trzon]]u [[kręg]]u szyjnego, 3 [[łuk neuralny|łuków neuralnych]] kręgów grzbietowych, 4 trzonów tychże kręgów, prawdopodobnie jednego łuku neuralnego kręgu krzyżowo-ogonowego i 10 kręgów ogonowych, 2 żeber tułowiowych, [[szewron]]ów, łopatki, kości ramieniowej, 2 łokciowych, promieniowej, pierwszej i drugiej kości śródręcza, kości łonowej, udowej, piszczelowej, strzałkowej, 4 kości śródstopia, 3 paliczków (1 z dłoni) i 2 pazurów.
-Razem z nim znaleziono kilka kości dwóch-czterech innych osobników. O większej liczbie mogą świadczyć proporcje długości kości, niespotykane u innych triasowych zauropodomorfów (długa kość łokciowa w porównaniu do ramiennej i bardzo wydłużona ramienna w porównaniu do udowej). Znaleziono lewą łopatkę i lewą 2 kość śródręcza osobnika o podobnych rozmiarach. Początkowo były zaliczone do holotypu, ale okazało się, że te kości się dublowały. Kolejny okaz z tego stanowiska jest mniejszy. Jest to: łuk neuralny dalszego kręgu tułowiowego, prawdopodobnie 2 kręgi ogonowe, 1-2 łopatki ("a right scapulae"), kość ramieniowa, łokciowa, promieniowa i strzałkowa.
+Razem z nim znaleziono kilka kości dwóch-czterech innych osobników. O większej liczbie mogą świadczyć proporcje długości kości, niespotykane u innych triasowych zauropodomorfów (długa kość łokciowa w porównaniu do ramiennej i bardzo wydłużona ramienna w porównaniu do udowej). Znaleziono lewą łopatkę i lewą 2 kość śródręcza osobnika o podobnych rozmiarach. Początkowo były zaliczone do holotypu, ale okazało się, że te kości się dublowały. Kolejny okaz z tego stanowiska jest mniejszy. Jest to: łuk neuralny dalszego kręgu tułowiowego, prawdopodobnie 2 kręgi ogonowe, 1-2 łopatki ("a right scapulae"), kość ramienna, łokciowa, promieniowa i strzałkowa.
 W tym samym stanowisku co holotyp znaleziono także niekompletny krzyż młodego antetronitra.
-Znaleziono też kości trzech osobników antetronitra w dystrynkcie Excelsior. Były to kość ramieniowa, dwie łokciowe, biodrowe i udowe, trzy piszczele i strzałkowe.
+Znaleziono też kości trzech osobników antetronitra w dystrynkcie Excelsior. Były to kość ramienna, dwie łokciowe, biodrowe i udowe, trzy piszczele i strzałkowe.
 Antetonitrem mógł być także "Bloem Dino" - tak potocznie nazwano szczątki dużego [[Sauropodomorpha|zauropodomorfa]], którego znaleziono w [[RPA]]. Jego również na początku formalnie klasyfikowano w rodzaju ''[[Euskelosaurus]]''. Później myślano nad nową nazwą dla niego ("Kholumolumosaurus"). Pewne dane wskazują jednak, że on także może być przedstawicielem rodzaju ''Antetonitrus''.
 Podsumowując, znaleziono już kilka osobników tego gatunku. Były to jednak mało kompletne okazy. Nie znaleziono dotychczas czaszki i praktycznie szyi. Dobrze za to poznane są kończyny i niektóre dalsze odcinki kręgosłupa.
 == Krewniacy ''Antetonitrus'' ==
-Najbliższym krewnym antetonitra wydaje się ''[[Lessemsaurus]]'' znany z formacji [[Los Colorados]] w Ameryce Południowej. Łączy je kilka cech:
+Najbliższymi krewnymi antetonitra wydają się ''[[Ledumahadi]]'' z tej samej formacji, ''[[Ingentia]]'' z formacji [[Quebrada del Barro]]  oraz ''[[Lessemsaurus]]'' znany z formacji [[Los Colorados]] (ostatnie dwa z [[Argentyna|Argentyny]]).
-Oba były nieco bardziej zaawansowane niż [[Melanorosaurus|melanorozaur]], a mniej niż [[Gongxianosaurus|gongksianozaur]] czy [[Vulcanodon|wulkanodont]].
+Były one nieco bardziej zaawansowane niż [[Melanorosaurus|melanorozaur]], a mniej niż [[Gongxianosaurus|gongksianozaur]] czy [[Vulcanodon|wulkanodont]].
 Antetonitra można różnie klasyfikować. Opisywano go zarówno jako [[Sauropoda|zauropoda]] jak i [[prozauropod]]a, gdyż jest jednym z ogniw pośrednich między tymi grupami, a sami badacze stosują różne ich definicje. Według definicji [[Sauropoda|zauropodów]] przyjętej tutaj był jednym z najbardziej prymitywnych przedstawicieli tej grupy i bliskim innym pierwszym zauropodom. Świadczy za tym zmieniona budowa stopy oraz wysokie [[łuk neuralny|łuki neuralne]] kręgów grzbietowych, które dostosowywały się do zwiększonego i bardziej przesuniętego do przodu ciężaru ciała. Przednia kończyna była długa, ale nie tak długa jak u zauropodów. Jego kości nie były jeszcze kolumnowate i uproszczone - nie dostosowane do ciągłego kroczenia po ziemi.
 == Paleobiologia ==
 [[Plik:Antetonitrus by karkemish.jpg|400px|thumb|right|Rekonstrukcja antetonitrusa. Autor: karkemish00 [http://karkemish00.deviantart.com/art/Antetonitrus-147048103].]]
 Budowa kończyn antetonitra jest przejściowa między dwunożnymi prozauropodami, a czworonożnymi zauropodami. U tych ostatnich kończyny przednie i tylne są porównywalnej długości i mają niewielki zakres ruchu, gdyż służą głównie do dźwigania znacznego ciężaru ciała. Kończyny przednie antatonitra były już prawie tak długie jak tylne. Budowa dłoni i stopy nosi znamiona przystosowań do zwiększonego dźwigania ciała. Przyczepy mięśni odpowiedzialnych za zginanie i prostowanie łokcia i kolana były jednak nadal bardzo duże, jak u dwunożnych przodków. Dłoń również zachowała spore możliwości ruchu i prawdopodobnie służyła wciąż głównie do chwytania, a nie podpierania się.
 Zatem antetonitr mógł poruszać się zarówno na dwóch jak i na czterech kończynach. Przeważnie jednak kroczył na dwóch kończynach, zwłaszcza podczas biegu, czy sięgania po wyższą roślinność. Na przednich kończynach podpierał się pewnie podczas kładzenia się na ziemi i podnoszenia się z niej, a także podczas kopulacji. Przednimi łapami być może budował gniazda i opiekował się młodymi.
 Wielkością antetonitr dorównywał [[Mussaurus|muszaurowi]]. Mierzył co najmniej 8-10 metrów długości. Jego wysokość jest trudna do oszacowania, ale prawdopodobnie długa szyja pozwalała sięgać po wysokie części roślin, które były niedostępne dla innych niż zauropodomorfy roślinożernych gadów w tym czasie.
@@ Linia 116: / Linia 114: @@
 == Literatura ==
 <small>
 McPhee, B.W., Yates, A.M., Choiniere, J.N., Abdala, F. 2014. The complete anatomy and phylogenetic relationships of ''Antetonitrus ingenipes'' (Sauropodiformes, Dinosauria): implications for the origins of Sauropoda. Zoological Journal of the Linnean Society, t. 171, nr 1, str. 151-205. [[DOI: 10.1111/zoj.12127]]

@@ Linia 39: / Linia 39: @@
 [[Sauropodomorpha]]
-[[Sauropoda]]
+?[[Sauropoda]]
 |-
 | colspan=2 |[[Plik:Antetonitrus Melanorosaurus by Kahless28.jpg|400px|]]

@@ Linia 26: / Linia 26: @@
 | [[RPA]] - prowincja Wolne Państwo
-<small>([[formacja]] Upper [[Elliot]])</small>
+<small>(wyższa część [[formacja|formacji]] [[Elliot]])</small>
 |-
 ! '''[[Czas|Czas występowania]]'''
@@ Linia 48: / Linia 48: @@
 | colspan=2 |
 <display_points type="terrain" zoom=4>
-°06'24''S, 27°19'10''E|formacja Upper Elliot, RPA
+°06'24''S, 27°19'10''E|farma Edelweiss, RPA
 </display_points>
 |}
@@ Linia 118: / Linia 118: @@
 Peyre de Fabregues, C., Allain, R. 2016. New material and revision of ''Melanorosaurus thabanensis'', a basal sauropodomorph from the Upper Triassic of Lesotho. PeerJ, t. 4, str. e1639. [[DOI: 10.7717/peerj.1639]]
-Yates, A.M., Kitching, J.W. 2003. The earliest known sauropod dinosaur and the first steps towards sauropod locomotion. Proceedings of the Royal Society of London. Series B: Biological Sciences, t. 270, str. 1753–1758.
+Yates, A.M., Kitching, J.W. 2003. The earliest known sauropod dinosaur and the first steps towards sauropod locomotion. Proceedings of the Royal Society of London. Series B: Biological Sciences, t. 270, str. 1753–1758. [[doi: 10.1098/rspb.2003.2417]]
 </small>

@@ Linia 26: / Linia 26: @@
 | [[RPA]] - prowincja Wolne Państwo
-<small>([[formacja]] Lower [[Elliot]])</small>
+<small>([[formacja]] Upper [[Elliot]])</small>
 |-
 ! '''[[Czas|Czas występowania]]'''
-| ok. 210-200? [[Ma]]
+| ok. 201-191 [[Ma]]
-<small>późny [[trias]] (późny [[noryk]] lub ?[[retyk]])</small>
+<small>[[wczesna jura]] ([[hettang]]-[[synemur]])</small>
 |-
 ! '''Systematyka'''
@@ Linia 48: / Linia 48: @@
 | colspan=2 |
 <display_points type="terrain" zoom=4>
-°06'24''S, 27°19'10''E|formacja Lower Elliot, RPA
+°06'24''S, 27°19'10''E|formacja Upper Elliot, RPA
 </display_points>
 |}
 == Wstęp ==
-'''''Antetonitrus''''' jest jedną z form przejściowych między [[prozauropod]]ami a [[Sauropoda|zauropodami]]. Według definicji przyjętych tutaj, należy już do tych drugich. Żył w późnym [[trias]]ie w południowej [[Afryka|Afryce]]. Nazwa tego [[dinozaur]]a wzięła się od dwóch łacińskich słów - ''ante'' (przed) i ''tonitrus'' (grzmot). Nazwa ta odnosi się do określenia innego zauropoda - [[Brontosaurus|brontozaura]] (jaszczura-grzmotu). Nazwa gatunkowa ''ingenipes'' to z łaciny "masywna stopa" i nawiązuje do mocnych stóp i dłoni tego zwierzęcia.
+'''''Antetonitrus''''' jest jedną z form przejściowych między [[prozauropod]]ami a [[Sauropoda|zauropodami]]. Według definicji przyjętych tutaj, należy już do tych drugich. Żył we [[wczesna jura|wczesnej jurze]] w południowej [[Afryka|Afryce]]. Nazwa tego [[dinozaur]]a wzięła się od dwóch łacińskich słów - ''ante'' (przed) i ''tonitrus'' (grzmot). Nazwa ta odnosi się do określenia innego zauropoda - [[Brontosaurus|brontozaura]] (jaszczura-grzmotu). Nazwa gatunkowa ''ingenipes'' to z łaciny "masywna stopa" i nawiązuje do mocnych stóp i dłoni tego zwierzęcia.
 Został on nazwany przez [[Adam Yates|Adama Yatesa]] i [[James Kitching|Jamesa Kitchinga]] w [[2003]] roku. Jego kości zostały pierwszy raz odnalezione w 1982 roku, przez drugiego z nich w prowincji Wolne Państwo ([[RPA]]), w południowej Afryce. Przechowywane w Instytucie Bernarda Price'a - początkowo zostały sklasyfikowane jako kości ''[[Euskelosaurus]]''. Dopiero wiele lat później Adam Yates rozpoznał w tych szczątkach inny [[rodzaj]] i [[gatunek]].
@@ Linia 93: / Linia 93: @@
 Wielkością antetonitr dorównywał [[Mussaurus|muszaurowi]]. Mierzył co najmniej 8-10 metrów długości. Jego wysokość jest trudna do oszacowania, ale prawdopodobnie długa szyja pozwalała sięgać po wysokie części roślin, które były niedostępne dla innych niż zauropodomorfy roślinożernych gadów w tym czasie.
-Teren ten w późnym triasie był zamieszkiwany prawdopodobnie także przez inne prozauropody: ''[[Plateosauravus|Plateosauravus cullingworthi]]'', ''[[Eucnemesaurus|Eucnemesaurus fortis]]'', ''[[Melanorosaurus#M._readi|Melanorosaurus readi]]'' i ''[[Blikanasaurus|Blikanasaurus cromptoni]]''.
+Teren ten we wczesnej jurze był zamieszkiwany prawdopodobnie także przez inne prozauropody: ''[[Massospondylus]]'', ''[[Aardonyx]]'' i ''[[Arcusaurus]]''.
 == Spis gatunków ==
 {| class="wikitable"
-! ''Antetonitrus''
+| {{V|''Antetonitrus''}}
 | {{Kpt|[[Adam Yates|Yates]]}} i {{Kpt|[[James Kitching|Kitching]]}}, [[2003]]
 |-
 | ?= "Kholumolumosaurus"
-| {{Kpt|Gauffre}}, 1996 ''vide'' {{Kpt|McPhee, Yates, Choiniere}} i {{Kpt|Abdala}}, [[2014]]
+| {{Kpt|[[Francois-Xavier Gauffre|Gauffre]]}}, [[1996]]
 | ''[[nomen nudum]]''
 |-
-! ''A. ingenipes''
+| {{V|''Antetonitrus ingenipes''}}
-| {{Kpt|Yates}} i {{Kpt|Kitching}}, 2003
+| {{Kpt|[[Adam Yates|Yates]]}} i {{Kpt|[[James Kitching|Kitching]]}}, [[2003]]
 |}
 == Literatura ==
-<small>McPhee B.W., Yates A.M., Choiniere J.N. i F. Abdala. 2014. The complete anatomy and phylogenetic relationships of ''Antetonitrus ingenipes'' (Sauropodiformes, Dinosauria): implications for the origins of Sauropoda. Zoological Journal of the Linnean Society, t. 171, nr 1, str. 151-205. [[DOI: 10.1111/zoj.12127]]
+<small>
-Yates A.M. i J.W. Kitching. 2003. The earliest known sauropod dinosaur and the first steps towards sauropod locomotion. Proceedings of the Royal Society of London. Series B: Biological Sciences, t. 270, str. 1753–1758.</small>
+Yates, A.M., Kitching, J.W. 2003. The earliest known sauropod dinosaur and the first steps towards sauropod locomotion. Proceedings of the Royal Society of London. Series B: Biological Sciences, t. 270, str. 1753–1758.
 [[Kategoria:Dinosauria]]
@@ Linia 121: / Linia 129: @@
 [[Kategoria:RPA]]
 [[Kategoria:Mezozoik]]
-[[Kategoria:Trias]]
+[[Kategoria:Jura]]
-[[Kategoria:Noryk]]
+[[Kategoria:Hettang]]
-[[Kategoria:Retyk]]
+[[Kategoria:Synemur]]