Asilisaurus - Historia wersji

Taurovenator o 15:01, 7 lip 2024

2024-07-07T15:01:01Z

Mateusz: /* Tryb życia */

2022-11-06T22:53:37Z

‎Tryb życia

Dino: Zastępowanie tekstu - "Występowanie3" na "Występowanie"

2018-12-10T15:26:10Z

Zastępowanie tekstu - "Występowanie3" na "Występowanie"

Dino: Zastępowanie tekstu - "|prawa granica=" na "|"

2018-12-10T14:17:47Z

Zastępowanie tekstu - "|prawa granica=" na "|"

Dino: Zastępowanie tekstu - "{{Występowanie|lewa granica=" na "{{Występowanie3|"

2018-12-10T14:07:06Z

Zastępowanie tekstu - "{{Występowanie|lewa granica=" na "{{Występowanie3|"

Dino o 09:56, 3 gru 2018

2018-12-03T09:56:49Z

Dino o 13:10, 1 gru 2018

2018-12-01T13:10:27Z

Dino o 13:10, 1 gru 2018

2018-12-01T13:10:01Z

Mateusz: aktualizacja

2018-04-22T15:48:52Z

aktualizacja

Mateusz: /* Bibliografia */

2017-03-22T20:06:51Z

‎Bibliografia

@@ Linia 33: / Linia 33: @@
 [[Dinosauriformes]]
 [[Silesauridae]]
@@ Linia 96: / Linia 100: @@
 </small>
-[[Kategoria: Archosauria]]
+[[Kategoria:Archosauria]]
-[[Kategoria: Dinosauromorpha]]
+[[Kategoria:Dinosauromorpha]]
-[[Kategoria: Dinosauriformes]]
+[[Kategoria:Dinosauriformes]]
-[[Kategoria: Silesauridae]]
+[[Kategoria:Dinosauria]]
-[[Kategoria: Mezozoik]]
+[[Kategoria:Ornithischia]]
-[[Kategoria: Trias]]
+[[Kategoria:Ornithischia bazalne]]
-[[Kategoria: karnik]]
+[[Kategoria:Silesauridae]]
-[[Kategoria: Afryka]]
+[Kategoria:Afryka]]
-[[Kategoria: Tanzania]]
+[[Kategoria:Tanzania]]

@@ Linia 62: / Linia 62: @@
 == Paleobiologia ==
 === Tryb życia ===
-Asilizaur był prawdopodobnie czworonożny jak jego bliscy krewniacy. Świadczą o tym długie, choć niekompletne kości kończyn przednich. Budowa kości kruczej wskazuje, że były one podciągnięte pod tułów. Asilizaur bronił się przed drapieżnikami prawdopodobnie żyjąc w stadach. W razie zagrożenia ratował się ucieczką, choć prymitywna budowa skoku (jak u ''[[Pseudolagosuchus]]'') i kręgów krzyżowych sugeruje, że nie był tak sprawnym biegaczem jak [[Silesaurus|silezaur]]. W zdobywaniu pokarmu pomagał mu bezzębny rogowy dziób na dolnej szczęce i długa, wysmukła szyja. Kołkowate zęby mogą wskazywać na owadożerność, ale długą kością łzową i szeroką przedczołową przypomina roślinożerne [[dinozaur]]y.
+Asilizaur był prawdopodobnie czworonożny jak jego bliscy krewniacy. Świadczą o tym długie, choć niekompletne kości kończyn przednich. Budowa kości kruczej wskazuje, że były one podciągnięte pod tułów. Asilizaur bronił się przed drapieżnikami prawdopodobnie żyjąc w stadach. W razie zagrożenia ratował się ucieczką, choć prymitywna budowa skoku (jak u ''[[Lewisuchus]]'') i kręgów krzyżowych sugeruje, że nie był tak sprawnym biegaczem jak [[Silesaurus|silezaur]]. W zdobywaniu pokarmu pomagał mu bezzębny rogowy dziób na dolnej szczęce i długa, wysmukła szyja. Kołkowate zęby mogą wskazywać na owadożerność, ale długą kością łzową i szeroką przedczołową przypomina roślinożerne [[dinozaur]]y.
 === Rozmiary ===
 Nie znaleziono kompletnych szkieletów asilizaura, ale znalezione kości należały prawdopodobnie do osobników nie dłuższych niż metr lub półtora metra. Zamieszanie powstało, gdy z podobnych osadów opisano fragmenty kości udowej ponad dwa razy większego [[Silesauridae|silezauryda]]. Szacuje się, że cała kość mogła mieć około 35 cm długości, a całe zwierzę ponad 3 metry. Nie wiadomo jednak, czy należała do asilizaura, czy nie. Jeśli tak, to dotychczasowe znaleziska należały wyłącznie do osobników młodocianych. Hipotezę tę wspiera budowa ich tkanki kostnej, która nie nosi w sobie żadnych śladów spowolnionego wzrostu, charakterystycznych dla zwierząt dorosłych. Być może osobniki młodociane łączyły się w stada dla lepszej ochrony przed drapieżnikami, natomiast osobniki w pełni wyrośnięte były rzadkością w populacji. Drugą przyczyną może być wysoka śmiertelność osobników młodych, z których tylko niewielka część osiągała pełne rozmiary - stąd dominują kości małych osobników. ''A. kongwe'' jest zatem największym [[gatunek|gatunkiem]] silezauryda. Inaczej mielibyśmy do czynienia z dwoma gatunkami silezaurydów i niespodziewaną różnorodnością linii dinozaurowej w [[anizyk]]u. [[Nyasasaurus|Niasazaur]] i ten duży silezauryd pokazują, że początki tej linii wcale nie musiały być związane z małymi rozmiarami, jak się dotychczas uważało.

@@ Linia 22: / Linia 22: @@
 |-
 ! '''[[Czas|Czas występowania]]'''
-| {{Występowanie3|237|235}}
+| {{Występowanie|237|235}}
 ok. 237-235 [[Ma]]

@@ Linia 22: / Linia 22: @@
 |-
 ! '''[[Czas|Czas występowania]]'''
-| {{Występowanie3|237|prawa granica=235}}
+| {{Występowanie3|237|235}}
 ok. 237-235 [[Ma]]

@@ Linia 22: / Linia 22: @@
 |-
 ! '''[[Czas|Czas występowania]]'''
-| {{Występowanie|lewa granica=237|prawa granica=235}}
+| {{Występowanie3|237|prawa granica=235}}
 ok. 237-235 [[Ma]]

@@ Linia 38: / Linia 38: @@
 | colspan=2 |[[Plik:Asilisaurus.jpg|400px]]
 <small>Rekonstrukcja asilizaura. Autor: "Smokeybjb" [http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Asilisaurus.jpg]</small>
-{{Porównanie duże
+{{Porównanie
 | Grupa = Silesauridae
 | Długość = 3.5

@@ Linia 46: / Linia 46: @@
 |-
 | colspan=2 |
-<display_points type="terrain" zoom=4>
+<display_points type="terrain" zoom=3>
 .3° S, 35.1° E~Ruvuma, Tanzania
 .5° S, 35.5° E~U15/1, na wschód od rzeki Mkongleko

@@ Linia 22: / Linia 22: @@
 |-
 ! '''[[Czas|Czas występowania]]'''
-| ok. ?245-237 [[Ma]]
+| ok. 237-235 [[Ma]]
-<small>środkowy [[trias]] (późny [[anizyk]]?)</small>
+<small>[[późny trias]] (wczesny [[karnik]])</small>
 |-
 ! '''Systematyka'''
@@ Linia 49: / Linia 49: @@
 == Wstęp ==
-'''''Asilisaurus'' (asilizaur)''' - najstarszy znany [[rodzaj]] gada dinozaurokształtnego z rodziny [[Silesauridae|silezaurydów]]. Został opisany w [[2010]] roku na łamach periodyku [[Nature]] przez [[Sterling Nesbitt|Nesbitta]] i in. Odkryto go w [[Tanzania|Tanzanii]] w osadach sprzed około 245-237 milionów lat (raczej bliżej 237 [[Ma]]). Jego nazwa rodzajowa pochodzi od słowa ''Asili'', które w języku suahili znaczy "przodek", "założyciel". Końcówka ''saurus'' oznacza z greckiego "jaszczur". Nazwa gatunkowa ''kongwe'' w suahili oznacza "pradawny". Odnosi się to wyjątkowo wczesnego wieku, w którym żyło to zwierzę. Większość jego krewniaków jest znana ze znacznie młodszych okresów.
+'''''Asilisaurus'' (asilizaur)''' - najstarszy znany [[rodzaj]] gada dinozaurokształtnego z rodziny [[Silesauridae|silezaurydów]]. Został opisany w [[2010]] roku przez zespół [[Sterling Nesbitt|Nesbitta]] i innych. Odkryto go w [[Tanzania|Tanzanii]] w osadach sprzed około 237-235 milionów lat. Jego nazwa rodzajowa pochodzi od słowa ''Asili'', które w języku suahili znaczy "przodek", "założyciel". Końcówka ''saurus'' oznacza z greckiego "jaszczur". Nazwa gatunkowa ''kongwe'' w suahili oznacza "pradawny". Odnosi się to do wczesnego wieku, w którym żyło to zwierzę.
 == Cechy charakterystyczne i materiał kopalny ==
@@ Linia 63: / Linia 63: @@
 == Geologia i środowisko życia ==
-Szczątki asilizaura znaleziono w jeziorno-rzecznych sekwencjach mułowców i piaskowców ogniwa Lifua warstw Manda należących do basenu Ruhuhu w Tanzanii. Znaleziska dokonano koło miasta Litumba Ndyosi. W środkowym triasie był to obszar półsuchej równiny zalewowej. W zbiornikach wodnych żyły słodkowodne małże. Na terenach wilgotnych występowały płazy z grupy stereospondyli. Liczne były gady ssakokształtne - [[Dicynodontia|dicynodonty]] (''[[Sangusaurus]]'' i ''[[Angonisaurus]]'') i cynodonty ([[Aleodon|''Aleodon brachyrhamphus'']] i [[Scalenodon|''Scalenodon angustifrons'']]). [[Archosauromorpha|Archozauromorfy]], oprócz asilizaura, były reprezentowane przez ''[[Stenaulorhynchus]]'', [[Rauisuchia|rauizuchy]], takson podobny do ''[[Erpetosuchus]]'', ''[[Hypselorachis]]'' i nieopisane [[Pseudosuchia|pseudozuchy]]. Podobny zestaw zwierząt znajdowano w południowej [[Afryka|Afryce]] w warstwach datowanych na środkowy trias. Jest to jedyna przesłanka na temat wieku ogniwa Lifua.
+Szczątki asilizaura znaleziono w jeziorno-rzecznych sekwencjach mułowców i piaskowców ogniwa Lifua warstw Manda należących do basenu Ruhuhu w Tanzanii. Znaleziska dokonano koło miasta Litumba Ndyosi. W [[późny trias|późnym triasie]] był to obszar półsuchej równiny zalewowej. W zbiornikach wodnych żyły słodkowodne małże. Na terenach wilgotnych występowały płazy z grupy stereospondyli. Liczne były gady ssakokształtne - [[Dicynodontia|dicynodonty]] (''Sangusaurus'' i ''Angonisaurus'') i cynodonty (''Aleodon brachyrhamphus'' i ''Scalenodon angustifrons''). [[Archosauromorpha|Archozauromorfy]], oprócz asilizaura, były reprezentowane przez ''Stenaulorhynchus'', [[Rauisuchia|rauizuchy]], takson podobny do ''Erpetosuchus'', ''Hypselorachis'' i nieopisane [[Pseudosuchia|pseudozuchy]].
 == Spis gatunków ==
 {| class="wikitable"
-! ''Asilisaurus''
+| {{V|''Asilisaurus''}}
 | {{Kpt|[[Sterling Nesbitt|Nesbitt]], [[Christian Sidor|Sidor]], [[Randall Irmis|Irmis]], [[Kenneth Angielczyk|Angielczyk]], [[Roger Smith|Smith]]}} i {{Kpt|[[Linda Tsuji|Tsuji]]}}, [[2010]]
 |-
-! ''A. kongwe''
+| {{V|''Asilisaurus kongwe''}}
-| {{Kpt|Nesbitt, Sidor, Irmis, Angielczyk, Smith}} i {{Kpt|Tsuji}}, 2010
+| {{Kpt|[[Sterling Nesbitt|Nesbitt]], [[Christian Sidor|Sidor]], [[Randall Irmis|Irmis]], [[Kenneth Angielczyk|Angielczyk]], [[Roger Smith|Smith]]}} i {{Kpt|[[Linda Tsuji|Tsuji]]}}, [[2010]]
 |}
@@ Linia 84: / Linia 86: @@
 Nesbitt, S.J., Sidor, C.A., Irmis, R.B., Angielczyk, K.D., Smith, R.M.H., Tsuji, L.A. 2010. Ecologically distinct dinosaurian sister group shows early diversification of Ornithodira. Nature, t. 464, str. 95–98. [[doi:10.1038/nature08718]]
 </small>
@@ Linia 92: / Linia 96: @@
 [[Kategoria: Mezozoik]]
 [[Kategoria: Trias]]
-[[Kategoria: Anizyk]]
+[[Kategoria: karnik]]
 [[Kategoria: Afryka]]
 [[Kategoria: Tanzania]]

@@ Linia 79: / Linia 79: @@
 Barrett, P.M., Nesbitt, S.J., Peecook, B.R. 2015. A large-bodied silesaurid from the Lifua Member of the Manda beds (Middle Triassic) of Tanzania and its implications for body-size evolution in Dinosauromorpha. Gondwana Research, t. 27, nr 3, str. 925–931. [[doi: 10.1016/j.gr.2013.12.015]]
-Griffin, C.T., Nesbitt, S.J. 2016. The femoral ontogeny and long bone histology of the Middle Triassic (? late Anisian) dinosauriform ''Asilisaurus kongwe'' and implications for the growth of early dinosaurs. Journal of Vertebrate Paleontology, in press. [[DOI: 10.1080/02724634.2016.1111224]]
+Griffin, C.T., Nesbitt, S.J. 2016. The femoral ontogeny and long bone histology of the Middle Triassic (? late Anisian) dinosauriform ''Asilisaurus kongwe'' and implications for the growth of early dinosaurs. Journal of Vertebrate Paleontology, t. 36, nr 3. [[DOI: 10.1080/02724634.2016.1111224]]
 Langer, M.C., Nesbitt, S.J., Bittencourt, J.S., Irmis, R.B. 2013. Non-dinosaurian Dinosauromorpha. W: Nesbitt S.J., Desojo J.B. i R.B. Irmis (red.) Anatomy, Phylogeny and Palaeobiology of Early Archosaurs and their Kin. Geological Society, London, Special Publications, t. 379, str. 157-186. [[doi: 10.1144/SP379.9]]