Australia - Historia wersji

Nazuul: Fauna dinozaurowa - rewizja

2016-08-07T19:50:12Z

Fauna dinozaurowa - rewizja

Nazuul: lit., można też tak: tyranozauroidy - są przekierowania

2012-05-08T18:16:44Z

lit., można też tak: tyranozauroidy - są przekierowania

Mateusz: /* Wybrana bibliografia */

2012-05-08T18:04:57Z

‎Wybrana bibliografia

Mateusz: uzupełnienie

2012-05-08T18:03:58Z

uzupełnienie

Mateusz: /* Paleogeografia */ - uzupełnienie, mapki by się przydały, ale nie wiem czy można je legalnie pozyskiwać z innych stron?

2012-03-24T14:50:22Z

‎Paleogeografia: - uzupełnienie, mapki by się przydały, ale nie wiem czy można je legalnie pozyskiwać z innych stron?

Nazuul: Źródła->Wybrana bibliografia, przydały by się mapki w paleobiogeograficznych hasłach

2012-03-24T13:30:45Z

Źródła->Wybrana bibliografia, przydały by się mapki w paleobiogeograficznych hasłach

Mateusz: uzupełnienie

2012-03-23T15:58:30Z

uzupełnienie

Nazuul: nomina dubia, Paleogeografia - nie za pewne?

2012-03-23T13:51:11Z

nomina dubia, Paleogeografia - nie za pewne?

Mateusz: Utworzenie hasła

2012-03-23T13:24:08Z

Utworzenie hasła

Nowa strona

==Wstęp==
'''Australia''' - nieduży kontynent istniejący obecnie między [[Pacyfik|Oceanem Spokojnym]] a [[Ocean Indyjski|Indyjskim]].
==Paleogeografia==
Australia była pierwotnie częścią [[Gondwana|Gondwany]] w [[jura|jurze]]. Po oddzieleniu się [[Afryka|Afryki]], [[Dekan|Indii]] i [[Madagaskar]]u, superkontynent składał się już tylko z [[Ameryka Południowa|Ameryki Południowej]], [[Antarktyda|Antarktydy]] i Australii. Te trzy kontynenty przez długi czas były ze sobą połączone lub były w bliskiej odległości. Australia oddzieliła się od nich już około 96 milionów lat temu, ale już jako osobny kontynent długo znajdowała się u brzegów Antarktydy. Dopiero około 46 milionów lat temu zaczęła odsuwać się na północ. Około 34 milionów lat temu te dwa kontynenty zaczął oddzielać głębokowodny, zimny prąd wokółpolarny. Australia przesuwając się na północ, zderzyła się z płytą oceaniczną, powodując wypiętrzenie gór Nowej Gwinei w środkowym [[miocen|miocenie]].
==Klimat==
Dopóki Australia znajdowała się w pobliżu lub w połączeniu z Antarktydą, ciepłe masy powietrza znad Australii mogły wędrować w stronę bieguna południowego. Klimat był zatem ciepły i wilgotny. Wraz z dryfem na północ klimat Australii zaczął się osuszać. Było to spowodowane pojawieniem się zimnego prądu wokółpolarnego. Wody u południowych brzegów kontynentu uległy ochłodzeniu, przez co mniej parowały i dostarczały wilgoci. Osuszanie się klimatu uległo wzmocnieniu, gdy Australia znalazła się w strefie zwrotnika. To wszystko sprawiło, że Australia stała się najsuchszym i najgorętszym kontynentem. Na dwóch trzecich obszaru roczne opady nie przekraczają 500 mm. Jedna trzecia obszaru ma opady roczne poniżej 250 mm.
==Fauna==
Zapis kopalny kręgowców australijskich jest bardzo ubogi i niekompletny. Lepiej poznany jest za to ich zapis tropów. Dinozaury zamieszkujące Australię były podobne do tych, które występowały w innych częściach Gondwany. Najbardziej zapewne przypominały faunę Antarktydy. Z Australii znamy: ''[[Atlascopcosaurus]]'', ''[[Australovenator]]'', ''[[Austrosaurus]]'', ''[[Kakuru]]'', ''[[Minmi]]'', ''[[Muttaburrasaurus]]'', ''[[Rhoetosaurus]]'', ''[[Serendipaceratops]]'', ''[[Timimus]]'' i ''[[Wintonotitan]]''.
==Flora==
W [[kreda|kredzie]] i [[paleocen]]ie bujnie rozwijały się wilgotne i ciepłe lasy drzew iglastych z rodziny Zastrzalinowatych (łac. ''Podocarpaceae'') i liściastych z rodzaju Nothofagus. Liczne były także paprotniki. Co raz większy był jednak udział krzewów i drzew twardolistnych, gdyż gleby Australii są bardzo jałowe. Stopniowe osuszanie się klimatu spowodowało ustępowanie lasów i pojawienie się w miocenie roślinności sawannowej, stepowej, czy nawet pustynnej. W takich warunkach dobrze radziły sobie akacje, które dotarły do Australii z zachodu we wczesnym [[kenozoik]]u.

[[Kategoria: Paleogeografia]]

@@ Linia 9: / Linia 9: @@
 ==Fauna==
-Zapis kopalny kręgowców australijskich jest bardzo ubogi i niekompletny. Lepiej poznany jest za to ich zapis tropów. Dinozaury zamieszkujące Australię były podobne do tych, które występowały w innych częściach Gondwany. Najbardziej zapewne przypominały faunę Antarktydy. Drapieżne ([[Theropoda|teropody]]) były reprezentowane przez [[ceratozaur]]y, [[Spinosauridae|spinozaurydy]], [[karcharodontozaur]]y, [[Tyrannosauroidea|tyranozauroidy]] i [[Deinonychosauria|deinonychozaury]], a roślinożerne przez [[Sauropoda|zauropody]] i [[Ornithischia|ptasiomiednicze]]. Z Australii znamy m.in: ''[[Atlascopcosaurus]]'', ''[[Australovenator]]'', ''[[Austrosaurus]]'', ''[[Kakuru]]'', ''[[Minmi]]'', ''[[Muttaburrasaurus]]'', ''[[Rhoetosaurus]]'', ''[[Serendipaceratops]]'', ''[[Timimus]]'' i ''[[Wintonotitan]]'' (jednak wiele z nich to ''[[nomen dubium|nomina dubia]]'').
+Zapis kopalny kręgowców australijskich jest bardzo ubogi i niekompletny. Lepiej poznany jest za to ich zapis tropów. Dinozaury zamieszkujące Australię były podobne do tych, które występowały w innych częściach Gondwany. Najbardziej zapewne przypominały faunę Antarktydy. Drapieżne ([[Theropoda|teropody]]) były reprezentowane przez [[ceratozaur]]y, [[megaraptora|megaraptory]] i [[Paraves|bazalne Paraves]], a roślinożerne przez [[Sauropoda|zauropody]] i [[Ornithischia|ptasiomiednicze]]. Z Australii znamy m.in: ''[[Atlascopcosaurus]]'', ''[[Australovenator]]'', ''[[Austrosaurus]]'', ''[[Kakuru]]'', ''[[Kunbarrasaurus]]'', ''[[Muttaburrasaurus]]'', ''[[Rhoetosaurus]]'', ''[[Serendipaceratops]]'', ''[[Timimus]]'' i ''[[Wintonotitan]]'' (jednak wiele z nich to ''[[nomen dubium|nomina dubia]]'').
 ==Flora==

@@ Linia 9: / Linia 9: @@
 ==Fauna==
-Zapis kopalny kręgowców australijskich jest bardzo ubogi i niekompletny. Lepiej poznany jest za to ich zapis tropów. Dinozaury zamieszkujące Australię były podobne do tych, które występowały w innych częściach Gondwany. Najbardziej zapewne przypominały faunę Antarktydy. Drapieżne ([[Theropoda|teropody]]) były reprezentowane przez [[Ceratosauria|ceratozaury]], [[Spinosauridae|spinozaurydy]], [[Carcharodontosauria|karcharodontozaurydy]], [[Tyrannosauroidea|tyranozaurydy]] i [[Deinonychosauria|deinonychozaury]], a roślinożerne przez [[Sauropoda|zauropody]] i [[Ornithischia|ptasiomiednicze]]. Z Australii znamy m.in: ''[[Atlascopcosaurus]]'', ''[[Australovenator]]'', ''[[Austrosaurus]]'', ''[[Kakuru]]'', ''[[Minmi]]'', ''[[Muttaburrasaurus]]'', ''[[Rhoetosaurus]]'', ''[[Serendipaceratops]]'', ''[[Timimus]]'' i ''[[Wintonotitan]]'' (jednak wiele z nich to ''[[nomen dubium|nomina dubia]]'').
+Zapis kopalny kręgowców australijskich jest bardzo ubogi i niekompletny. Lepiej poznany jest za to ich zapis tropów. Dinozaury zamieszkujące Australię były podobne do tych, które występowały w innych częściach Gondwany. Najbardziej zapewne przypominały faunę Antarktydy. Drapieżne ([[Theropoda|teropody]]) były reprezentowane przez [[ceratozaur]]y, [[Spinosauridae|spinozaurydy]], [[karcharodontozaur]]y, [[Tyrannosauroidea|tyranozauroidy]] i [[Deinonychosauria|deinonychozaury]], a roślinożerne przez [[Sauropoda|zauropody]] i [[Ornithischia|ptasiomiednicze]]. Z Australii znamy m.in: ''[[Atlascopcosaurus]]'', ''[[Australovenator]]'', ''[[Austrosaurus]]'', ''[[Kakuru]]'', ''[[Minmi]]'', ''[[Muttaburrasaurus]]'', ''[[Rhoetosaurus]]'', ''[[Serendipaceratops]]'', ''[[Timimus]]'' i ''[[Wintonotitan]]'' (jednak wiele z nich to ''[[nomen dubium|nomina dubia]]'').
 ==Flora==
@@ Linia 16: / Linia 16: @@
 ==Wybrana bibliografia==
 <small>Cox, C. B. i Moore P. D. 2000. Biogeography - An ecological and evolutionary approach. Blackwell Science, wydanie szóste, dodruk w 2003, str. 1-298.<br />
-Fitzgerald E. M., Carrano M. T., Holland T., Wagstaff B. E., Pickering D., Rich T. H., Vickers-Rich P. 2012. First ceratosaurian dinosaur from Australia. Naturwissenschaften Doi: 10.1007/s00114-012-0915-3</small>
+Fitzgerald EM, Carrano MT, Holland T, Wagstaff BE, Pickering D, Rich TH, Vickers-Rich P. 2012. First ceratosaurian dinosaur from Australia. Naturwissenschaften Doi: 10.1007/s00114-012-0915-3</small>
 [[Kategoria: Paleogeografia]]

@@ Linia 16: / Linia 16: @@
 ==Wybrana bibliografia==
 <small>Cox, C. B. i Moore P. D. 2000. Biogeography - An ecological and evolutionary approach. Blackwell Science, wydanie szóste, dodruk w 2003, str. 1-298.<br />
-Fitzgerald EM, Carrano MT, Holland T, Wagstaff BE, Pickering D, Rich TH, Vickers-Rich P. 2012. First ceratosaurian dinosaur from Australia. Naturwissenschaften Doi: 10.1007/s00114-012-0915-3</small>
+Fitzgerald E. M., Carrano M. T., Holland T., Wagstaff B. E., Pickering D., Rich T. H., Vickers-Rich P. 2012. First ceratosaurian dinosaur from Australia. Naturwissenschaften Doi: 10.1007/s00114-012-0915-3</small>
 [[Kategoria: Paleogeografia]]

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 ==Wstęp==
-'''Australia''' - nieduży kontynent istniejący obecnie między [[Pacyfik|Oceanem Spokojnym]] a [[Ocean Indyjski|Indyjskim]].
+'''Australia''' - nieduży kontynent istniejący obecnie między [[Pacyfik|Oceanem Spokojnym]] a [[Ocean Indyjski|Indyjskim]] na półkuli południowej.
 ==Paleogeografia==
 Australia była pierwotnie - w [[jura|jurze]] - częścią [[Gondwana|Gondwany]]. Po oddzieleniu się [[Afryka|Afryki]], [[Dekan|Indii]] i [[Madagaskar]]u, superkontynent składał się już tylko z [[Ameryka Południowa|Ameryki Południowej]], [[Antarktyda|Antarktydy]] i Australii. Te trzy kontynenty przez długi czas były ze sobą połączone lub były w bliskiej odległości. Australia oddzieliła się od nich już około 96 milionów lat temu, ale już jako osobny kontynent długo znajdowała się u brzegów Antarktydy. Na przełomie mezozoiku i kenozoiku oddzieliła się od niej [[Nowa Zelandia]]. Dopiero około 46 milionów lat temu Australia zaczęła odsuwać się na północ. Około 34 milionów lat temu te dwa kontynenty zaczął oddzielać głębokowodny, zimny prąd wokółpolarny. Australia przesuwając się na północ, zderzyła się z płytą oceaniczną, powodując wypiętrzenie gór Nowej Gwinei w środkowym [[miocen|miocenie]].
@@ Linia 6: / Linia 7: @@
 ==Klimat==
 Dopóki Australia znajdowała się w pobliżu lub w połączeniu z Antarktydą, ciepłe masy powietrza znad Australii mogły wędrować w stronę bieguna południowego. Klimat był zatem ciepły i wilgotny. Wraz z dryfem na północ klimat Australii zaczął się osuszać. Było to spowodowane pojawieniem się zimnego prądu wokółpolarnego. Wody u południowych brzegów kontynentu uległy ochłodzeniu, przez co mniej parowały i dostarczały wilgoci. Osuszanie się klimatu uległo wzmocnieniu, gdy Australia znalazła się w strefie zwrotnika. To wszystko sprawiło, że Australia stała się najsuchszym i najgorętszym kontynentem. Na dwóch trzecich obszaru roczne opady nie przekraczają 500 mm. Jedna trzecia obszaru ma opady roczne poniżej 250 mm.
 ==Fauna==
-Zapis kopalny kręgowców australijskich jest bardzo ubogi i niekompletny. Lepiej poznany jest za to ich zapis tropów. Dinozaury zamieszkujące Australię były podobne do tych, które występowały w innych częściach Gondwany. Najbardziej zapewne przypominały faunę Antarktydy. Z Australii znamy m.in: ''[[Atlascopcosaurus]]'', ''[[Australovenator]]'', ''[[Austrosaurus]]'', ''[[Kakuru]]'', ''[[Minmi]]'', ''[[Muttaburrasaurus]]'', ''[[Rhoetosaurus]]'', ''[[Serendipaceratops]]'', ''[[Timimus]]'' i ''[[Wintonotitan]]'' (jednak wiele z nich to ''[[nomen dubium|nomina dubia]]'').
+Zapis kopalny kręgowców australijskich jest bardzo ubogi i niekompletny. Lepiej poznany jest za to ich zapis tropów. Dinozaury zamieszkujące Australię były podobne do tych, które występowały w innych częściach Gondwany. Najbardziej zapewne przypominały faunę Antarktydy. Drapieżne ([[Theropoda|teropody]]) były reprezentowane przez [[Ceratosauria|ceratozaury]], [[Spinosauridae|spinozaurydy]], [[Carcharodontosauria|karcharodontozaurydy]], [[Tyrannosauroidea|tyranozaurydy]] i [[Deinonychosauria|deinonychozaury]], a roślinożerne przez [[Sauropoda|zauropody]] i [[Ornithischia|ptasiomiednicze]]. Z Australii znamy m.in: ''[[Atlascopcosaurus]]'', ''[[Australovenator]]'', ''[[Austrosaurus]]'', ''[[Kakuru]]'', ''[[Minmi]]'', ''[[Muttaburrasaurus]]'', ''[[Rhoetosaurus]]'', ''[[Serendipaceratops]]'', ''[[Timimus]]'' i ''[[Wintonotitan]]'' (jednak wiele z nich to ''[[nomen dubium|nomina dubia]]'').
 ==Flora==
 W [[kreda|kredzie]] i [[paleocen]]ie bujnie rozwijały się wilgotne i ciepłe lasy drzew iglastych z rodziny zastrzalinowatych (łac. Podocarpaceae) i liściastych z rodzaju ''Nothofagus''. Liczne były także paprotniki. Coraz większy był jednak udział krzewów i drzew twardolistnych, gdyż gleby Australii są bardzo jałowe. Stopniowe osuszanie się klimatu spowodowało ustępowanie lasów i pojawienie się w miocenie roślinności sawannowej, stepowej, czy nawet pustynnej. W takich warunkach dobrze radziły sobie akacje, które dotarły do Australii z zachodu we wczesnym [[kenozoik]]u.
 ==Wybrana bibliografia==
-<small>Cox, C. B. i Moore P. D. 2000. Biogeography - An ecological and evolutionary approach. Blackwell Science, wydanie szóste, dodruk w 2003, str. 1-298.</small>
+<small>Cox, C. B. i Moore P. D. 2000. Biogeography - An ecological and evolutionary approach. Blackwell Science, wydanie szóste, dodruk w 2003, str. 1-298.<br />
 [[Kategoria: Paleogeografia]]

@@ Linia 9: / Linia 9: @@
 ==Flora==
 W [[kreda|kredzie]] i [[paleocen]]ie bujnie rozwijały się wilgotne i ciepłe lasy drzew iglastych z rodziny zastrzalinowatych (łac. Podocarpaceae) i liściastych z rodzaju ''Nothofagus''. Liczne były także paprotniki. Coraz większy był jednak udział krzewów i drzew twardolistnych, gdyż gleby Australii są bardzo jałowe. Stopniowe osuszanie się klimatu spowodowało ustępowanie lasów i pojawienie się w miocenie roślinności sawannowej, stepowej, czy nawet pustynnej. W takich warunkach dobrze radziły sobie akacje, które dotarły do Australii z zachodu we wczesnym [[kenozoik]]u.
-==Źródła==
+==Wybrana bibliografia==
 <small>Cox, C. B. i Moore P. D. 2000. Biogeography - An ecological and evolutionary approach. Blackwell Science, wydanie szóste, dodruk w 2003, str. 1-298.</small>
 [[Kategoria: Paleogeografia]]