Baminornis - Historia wersji

Taurovenator o 15:15, 26 wrz 2025

2025-09-26T15:15:40Z

Taurovenator: /* Budowa, paleobiologia i filogeneza */

2025-02-14T12:13:17Z

‎Budowa, paleobiologia i filogeneza

Taurovenator o 12:09, 14 lut 2025

2025-02-14T12:09:18Z

Taurovenator o 12:08, 14 lut 2025

2025-02-14T12:08:55Z

Taurovenator: /* Budowa, paleobiologia i filogeneza */

2025-02-13T17:51:04Z

‎Budowa, paleobiologia i filogeneza

Paweł o 13:35, 13 lut 2025

2025-02-13T13:35:09Z

Taurovenator: /* Budowa, paleobiologia i filogeneza */

2025-02-12T21:19:57Z

‎Budowa, paleobiologia i filogeneza

Taurovenator o 21:07, 12 lut 2025

2025-02-12T21:07:09Z

Taurovenator: /* Budowa i paleobiologia */

2025-02-12T21:06:47Z

‎Budowa i paleobiologia

Taurovenator: Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Baminornis''}} {{Opis |Autor = Michał Siedlecki |Korekta = |nazwa = ''Baminornis'' (baminornis) |długość = |wysokość = |masa = ok. 140..."

2025-02-12T17:25:35Z

Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Baminornis''}} {{Opis |Autor = Michał Siedlecki |Korekta = |nazwa = ''Baminornis'' (baminornis) |długość = |wysokość = |masa = ok. 140..."

Nowa strona

{{DISPLAYTITLE:''Baminornis''}}
{{Opis
|Autor = [[Michał Siedlecki]]
|Korekta =
|nazwa = ''Baminornis'' (baminornis)
|długość =
|wysokość =
|masa = ok. 140-300 g
|dieta =
|miejsce = [[Chiny]] - Fujian
([[formacja]] [[Nanyuan]])
|czas = {{Występowanie|150.2|149.9}}
ok. 150,2-149,9 [[Ma]] 
[[późna jura]] (późny ?[kimeryd]] - wczesny [[tyton]])
|systematyka =
[[Dinosauria]]

[[Saurischia]]

[[Theropoda]]

[[Avialae]]

|grafika =
|podpis =
|PorównanieGrupa =
|PorównanieDługość =
|mapa =
}}
==Wstęp==
''Baminornis'' to rodzaj niewielkiego wczesnego [[Avialae|awiala]] żyjącego na terenie dzisiejszych południowowschodnich Chin pod koniec epoki późnej jury. Jest najstarszym znanym awialem o krótkim ogonie.

==Etymologia==
Nazwa rodzajowa oznacza "ptak z Fujian" (od mandaryńskiej nazwy tej prowincji i greckiego ''ornis'' [ptak]), a epitet gatunkowy można przetłumaczyć jako "z Zenghe". Obie nazwy odnoszą się do odpowiednio prowincji i hrabstwa na terenie których odnaleziono skamieniałość omawianego rodzaju.

==Materiał kopalny==
[[Holotyp]] (IVPP V33259) to niekompletny i częściowo artykułowany szkielet pozaczaszkowy.

==Budowa i paleobiologia==
Baminornis był niewielkim awialem, który w odróżnieniu od innych znanych z ogona jurajskich przedstawicieli tej grupy miał krótki ogon - pięć kręgów zrośniętych w [[pygostyl]] zakrzywiony w górę (cecha obecna u [[Ornithuromorpha]]), nie posiadał skostniałych żeber miedniczych (przynajmniej jako dorosły osobnik), a jego łopatka i kość krucza były niepołączone ze sobą (podobnie jak u [[Sapeornis|sapeornisa]], ale też [[Xiaotingia|siaotingii]]), a sama k. krzyżowa miała kształt kolumny, a nie trapezoidu jak u [[Archaeopteryx|archeopteryksa]] oraz innymi szczegółami w budowie kończyn i miednicy.

Baminornis był prawdopodobnie bardzo dobrym lotnikiem, w porównaniu do większości późnojurajskich, ale również i części wczesnokredowych awiali (np: [[Jeholornis|jeholornisa]] na co wskazują chociażby wspomniane niezłączone łopatka i k. krucza oraz krótki pygostyl. Niestety, jako że nie znamy czaszki tego rodzaju nie wiemy czym się odżywiał.

==Spis gatunków==
{| class="wikitable"
| {{V|''Baminornis''}}
|{{Kpt|Chen, Wang, Dong, Zhou, [[Xu]], Deng, Xu, Zhang, Wang, Du, Lin, Lin}} i {{Kpt|Zhou}}, [[2025]]
|-
| {{V|''B. zhenghensis''}}
|{{Kpt|Chen, Wang, Dong, Zhou, [[Xu]], Deng, Xu, Zhang, Wang, Du, Lin, Lin}} i {{Kpt|Zhou}}, [[2025]]
|}

==Bibliografia==

Chen, R., Wang, M., Dong, L., Zhou, G., Xu, X., Deng, K., Xu, L., Zhang, C., Wang, L., Du, H., Lin, G., Lin, M., Zhou, Z. (2025). "Earliest short-tailed bird from the Late Jurassic of China". Nature. 638 (8050): 441–448. [https://doi.org/10.1038%2Fs41586-024-08410-z]


[[Kategoria:Avialae]]
[[Kategoria:Avialae bazalne]]
[[Kategoria:Azja (ptaki)]]
[[Kategoria:Chiny (ptaki)]]
[[Kategoria:Mezozoik (ptaki)]]
[[Kategoria:Jura (ptaki)]]
[[Kategoria:Tyton (ptaki)]]

@@ Linia 12: / Linia 12: @@
 |czas = {{Występowanie|150.2|149.9}}
 ok. 150,2-149,9 [[Ma]]<br>
-<small>[[późna jura]] (późny ?[kimeryd]] - wczesny [[tyton]])</small>
+<small>[[późna jura]] (późny ?[[kimeryd]] - wczesny [[tyton]])</small>
 |systematyka =
 [[Dinosauria]]

@@ Linia 44: / Linia 44: @@
 Baminornis był prawdopodobnie bardzo dobrym lotnikiem, w porównaniu do większości późnojurajskich, ale również i części wczesnokredowych awiali (np: [[Jeholornis|jeholornisa]]) na co wskazują chociażby wspomniane niezłączone łopatka i k. krucza oraz krótki ?pygostyl; jeśli interpetacja Mortimer (online, 2025) okaże się poprawna, to omawiany rodzaj prawdopodobnie był lepszym lotnikiem od archeopteryksa i innych jurajskich awiali, ale jego zdolności lotnicze były nie lepsze niż u przedstawicieli [[Jeholornithidae]]. Niestety, jako że nie znamy czaszki tego rodzaju nie wiemy czym się odżywiał.
-Wg analizy filogenetycznej przeprowadzonej przez autorów opisu tego awiala, baminornis był formą przejściową pomiędzy bazalnymi jurajskimi awialami (archeopteryksem i [[Anchiornithidae|anchiornitidami]]), a wczesnokredowymi awialami (jeholornisem oraz [[klad]]em [[Pygostylia]]. Wg nich wspomniany klad może być rozszerzony o omawiany takson (ze względu na obecność u niego pygostylu; wtedy jeholornis byłby wtórnie długoogonowym awialem pozbawionym tej struktury) lub u baminornisa pygostyl i inne cechy zaawansowanych awiali powstały niezależnie (być może bardziej prawdopodobna - komentarz odautorski). Komentarz Mortimer (online, 2025) wskazujący, iż domniemany pygostyl jest tak naprawdę ''synsacrum'' (o ile ta interpretacja jest prawdziwa) rozwiązuje ten problem, gdyż ze względu na inne wspomniane cechy anatomiczne, baminornis jest dalej przedstawicielem Avialae bardziej zaawansowanym od archeopteryksa, lecz bardziej bazalnym od jeholornisa (komentarz odautorski)
+Wg analizy filogenetycznej przeprowadzonej przez autorów opisu tego awiala, baminornis był formą przejściową pomiędzy bazalnymi jurajskimi awialami (archeopteryksem i [[Anchiornithidae|anchiornitidami]]), a wczesnokredowymi awialami (jeholornisem oraz [[klad]]em [[Pygostylia]]. Wg nich wspomniany klad może być rozszerzony o omawiany takson (ze względu na obecność u niego pygostylu; wtedy jeholornis byłby wtórnie długoogonowym awialem pozbawionym tej struktury) lub u baminornisa pygostyl i inne cechy zaawansowanych awiali powstały niezależnie (być może bardziej prawdopodobna - komentarz odautorski). Komentarz Mortimer (online, 2025) wskazujący, iż domniemany pygostyl jest tak naprawdę ''synsacrum'' (o ile ta interpretacja jest prawdziwa) rozwiązuje ten problem, gdyż ze względu na inne wspomniane cechy anatomiczne, baminornis jest dalej przedstawicielem Avialae bardziej zaawansowanym od archeopteryksa, lecz bardziej bazalnym od jeholornisa, nienależącym do Pygostylia (komentarz odautorski).
 ==Spis gatunków==

@@ Linia 22: / Linia 22: @@
 [[Avialae]]
-??[[Pygostylia]]
+???[[Pygostylia]]
 |grafika = Baminornis UDL.png

@@ Linia 25: / Linia 25: @@
 |grafika = Baminornis UDL.png
-|podpis = Rekonstrukcja baminornisa. Autor: UnexpectedDinoLesson [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Baminornis_UDL.png]
+|podpis = Prawdopodobnie niepoprawna rekonstrukcja baminornisa z pygostylem. Autor: UnexpectedDinoLesson [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Baminornis_UDL.png]
 |PorównanieGrupa =
 |PorównanieDługość =
@@ Linia 31: / Linia 31: @@
 }}
 ==Wstęp==
-''Baminornis'' to rodzaj niewielkiego wczesnego [[Avialae|awiala]] żyjącego na terenie dzisiejszych południowowschodnich Chin pod koniec epoki późnej jury. Jest najstarszym znanym awialem o krótkim ogonie.
+''Baminornis'' to rodzaj niewielkiego wczesnego [[Avialae|awiala]] żyjącego na terenie dzisiejszych południowowschodnich Chin pod koniec epoki późnej jury. Jest prawdopodobnie najstarszym znanym awialem o krótkim ogonie (ale zobacz dalszą część tekstu).
 ==Etymologia==
@@ Linia 40: / Linia 40: @@
 ==Budowa, paleobiologia i filogeneza==
-Baminornis był niewielkim awialem, który w odróżnieniu od innych znanych z ogona jurajskich przedstawicieli tej grupy miał krótki ogon - pięć kręgów zrośniętych w [[pygostyl]] zakrzywiony w górę (cecha obecna u [[Ornithuromorpha]]), nie posiadał skostniałych żeber miedniczych (przynajmniej jako dorosły osobnik), a jego łopatka i kość krucza były niepołączone ze sobą (podobnie jak u [[Sapeornis|sapeornisa]], ale też [[Xiaotingia|siaotingii]]), a sama k. krzyżowa miała kształt kolumny, a nie trapezoidu jak u [[Archaeopteryx|archeopteryksa]] oraz innymi szczegółami w budowie kończyn i miednicy.
+Baminornis był niewielkim awialem, który w odróżnieniu od innych znanych z ogona jurajskich przedstawicieli tej grupy miał krótki ogon - pięć kręgów zrośniętych w [[pygostyl]] zakrzywiony w górę (cecha obecna u [[Ornithuromorpha]]), nie posiadał skostniałych żeber miedniczych (przynajmniej jako dorosły osobnik), a jego łopatka i kość krucza były niepołączone ze sobą (podobnie jak u [[Sapeornis|sapeornisa]], ale też [[Xiaotingia|siaotingii]]), a sama k. krzyżowa miała kształt kolumny, a nie trapezoidu jak u [[Archaeopteryx|archeopteryksa]] oraz innymi szczegółami w budowie kończyn i miednicy. [[Mortimer]] (online, 2025) stwierdził jednak, że struktura zinterpretowana jako pygostyl, tak naprawdę jest ''[[synsacrum]]''. Swą interpretacje uzasadnia m.in. szczegółami budowy kręgów nietypowymi dla budowy pygostylu, zbyt dużymi rozmiarami tej struktury względem innych awiali, niepoprawną interpretacją zakrzywienia omawianej struktury (wg Mortimer jest zakrzywiona do dołu) oraz niezachowania się jej w całości (tylna część jest złamana, więc tak naprawdę nie wiadomo, jak wiele kręgów tworzyło ogon omawianego taksonu)
-Baminornis był prawdopodobnie bardzo dobrym lotnikiem, w porównaniu do większości późnojurajskich, ale również i części wczesnokredowych awiali (np: [[Jeholornis|jeholornisa]]) na co wskazują chociażby wspomniane niezłączone łopatka i k. krucza oraz krótki pygostyl. Niestety, jako że nie znamy czaszki tego rodzaju nie wiemy czym się odżywiał.
+Baminornis był prawdopodobnie bardzo dobrym lotnikiem, w porównaniu do większości późnojurajskich, ale również i części wczesnokredowych awiali (np: [[Jeholornis|jeholornisa]]) na co wskazują chociażby wspomniane niezłączone łopatka i k. krucza oraz krótki ?pygostyl; jeśli interpetacja Mortimer (online, 2025) okaże się poprawna, to omawiany rodzaj prawdopodobnie był lepszym lotnikiem od archeopteryksa i innych jurajskich awiali, ale jego zdolności lotnicze były nie lepsze niż u przedstawicieli [[Jeholornithidae]]. Niestety, jako że nie znamy czaszki tego rodzaju nie wiemy czym się odżywiał.
-Wg analizy filogenetycznej przeprowadzonej przez autorów opisu tego awiala, baminornis był formą przejściową pomiędzy bazalnymi jurajskimi awialami (archeopteryksem i [[Anchiornithidae|anchiornitidami]]), a wczesnokredowymi awialami (jeholornisem oraz [[klad]]em [[Pygostylia]]. Wg nich wspomniany klad może być rozszerzony o omawiany takson (ze względu na obecność u niego pygostylu; wtedy jeholornis byłby wtórnie długoogonowym awialem pozbawionym tej struktury) lub u baminornisa pygostyl i inne cechy zaawansowanych awiali powstały niezależnie (być może bardziej prawdopodobna - komentarz odautorski).
+Wg analizy filogenetycznej przeprowadzonej przez autorów opisu tego awiala, baminornis był formą przejściową pomiędzy bazalnymi jurajskimi awialami (archeopteryksem i [[Anchiornithidae|anchiornitidami]]), a wczesnokredowymi awialami (jeholornisem oraz [[klad]]em [[Pygostylia]]. Wg nich wspomniany klad może być rozszerzony o omawiany takson (ze względu na obecność u niego pygostylu; wtedy jeholornis byłby wtórnie długoogonowym awialem pozbawionym tej struktury) lub u baminornisa pygostyl i inne cechy zaawansowanych awiali powstały niezależnie (być może bardziej prawdopodobna - komentarz odautorski). Komentarz Mortimer (online, 2025) wskazujący, iż domniemany pygostyl jest tak naprawdę ''synsacrum'' (o ile ta interpretacja jest prawdziwa) rozwiązuje ten problem, gdyż ze względu na inne wspomniane cechy anatomiczne, baminornis jest dalej przedstawicielem Avialae bardziej zaawansowanym od archeopteryksa, lecz bardziej bazalnym od jeholornisa (komentarz odautorski)
 ==Spis gatunków==
@@ Linia 58: / Linia 58: @@
 <small>
 Chen, R., Wang, M., Dong, L., Zhou, G., Xu, X., Deng, K., Xu, L., Zhang, C., Wang, L., Du, H., Lin, G., Lin, M., Zhou, Z. (2025). "Earliest short-tailed bird from the Late Jurassic of China". Nature. 638 (8050): 441–448. [https://doi.org/10.1038%2Fs41586-024-08410-z]
 </small>

@@ Linia 42: / Linia 42: @@
 Baminornis był niewielkim awialem, który w odróżnieniu od innych znanych z ogona jurajskich przedstawicieli tej grupy miał krótki ogon - pięć kręgów zrośniętych w [[pygostyl]] zakrzywiony w górę (cecha obecna u [[Ornithuromorpha]]), nie posiadał skostniałych żeber miedniczych (przynajmniej jako dorosły osobnik), a jego łopatka i kość krucza były niepołączone ze sobą (podobnie jak u [[Sapeornis|sapeornisa]], ale też [[Xiaotingia|siaotingii]]), a sama k. krzyżowa miała kształt kolumny, a nie trapezoidu jak u [[Archaeopteryx|archeopteryksa]] oraz innymi szczegółami w budowie kończyn i miednicy.
-Baminornis był prawdopodobnie bardzo dobrym lotnikiem, w porównaniu do większości późnojurajskich, ale również i części wczesnokredowych awiali (np: [[Jeholornis|jeholornisa]] na co wskazują chociażby wspomniane niezłączone łopatka i k. krucza oraz krótki pygostyl. Niestety, jako że nie znamy czaszki tego rodzaju nie wiemy czym się odżywiał.
+Baminornis był prawdopodobnie bardzo dobrym lotnikiem, w porównaniu do większości późnojurajskich, ale również i części wczesnokredowych awiali (np: [[Jeholornis|jeholornisa]]) na co wskazują chociażby wspomniane niezłączone łopatka i k. krucza oraz krótki pygostyl. Niestety, jako że nie znamy czaszki tego rodzaju nie wiemy czym się odżywiał.
 Wg analizy filogenetycznej przeprowadzonej przez autorów opisu tego awiala, baminornis był formą przejściową pomiędzy bazalnymi jurajskimi awialami (archeopteryksem i [[Anchiornithidae|anchiornitidami]]), a wczesnokredowymi awialami (jeholornisem oraz [[klad]]em [[Pygostylia]]. Wg nich wspomniany klad może być rozszerzony o omawiany takson (ze względu na obecność u niego pygostylu; wtedy jeholornis byłby wtórnie długoogonowym awialem pozbawionym tej struktury) lub u baminornisa pygostyl i inne cechy zaawansowanych awiali powstały niezależnie (być może bardziej prawdopodobna - komentarz odautorski).

← poprzednia wersja		Wersja z 21:07, 12 lut 2025
Linia 21:		Linia 21:

	[[Avialae]]		[[Avialae]]
		+
		+	??[[Pygostylia]]

	\|grafika =		\|grafika =