Taurovenator o 19:34, 5 sie 2024

2024-08-05T19:34:02Z

Taurovenator o 19:32, 5 sie 2024

2024-08-05T19:32:40Z

Adrian Sztuba: Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Blasisaurus''}} {{Opis |Autor = Adrian Sztuba |Korekta = |nazwa = ''Blasisaurus'' (blasizaur)..."

2020-11-02T15:45:45Z

Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Blasisaurus''}} {{Opis |Autor = Adrian Sztuba |Korekta = |nazwa = ''Blasisaurus'' (blasizaur)..."

Nowa strona

{{DISPLAYTITLE:''Blasisaurus''}}
{{Opis
|Autor = [[Adrian Sztuba]]
|Korekta =
|nazwa = ''Blasisaurus'' (blasizaur)
|długość =
|wysokość =
|masa =
|dieta = roślinożerny
|miejsce = [[Hiszpania]], Aragonia
([[formacja]] [[Arén]])
|czas = {{Występowanie|68|66}}
ok. 68-66 [[Ma]] 
późna [[kreda]] (późny [[mastrycht]])
|systematyka =
[[Dinosauria]]

[[Ornithischia]]

[[Ornithopoda]]

[[Iguanodontia]]

[[Hadrosauridae]]

[[Lambeosaurinae]]

? [[Lambeosaurini]] / ?? [[Parasaurolophini]]
|grafika = Blasisaurus.png
|podpis =
Skamieniałości czaszki ''Blasisaurus''. A - kość zębowa; B – kość łzowa; C – kość jarzmowa. Autorzy: Prieto-Márquez i in., 2013[https://doi.org/10.1371/journal.pone.0069835].
|PorównanieGrupa =
|PorównanieDługość =
|mapa =
<display_points type="terrain" zoom=4>
42°16' N, 0°41' E~Arén, Huesca, Hiszpania~
</display_points>
}}
==Wstęp==
''Blasisaurus'' to [[rodzaj]] [[Lambeosaurinae|lambeozauryna]] żyjącego pod koniec [[kreda|kredy]] na terenie obecnej [[Hiszpania|Hiszpanii]].

==Etymologia==
Nazwa [[rodzaj]]owa odnosi się do Blasi 1 – stanowiska, w którym odnaleziono skamieniałości tego dinozaura. Nazwa gatunkowa honoruje paleontologa - José Ignacio Canudo.

==Materiał kopalny==
[[Holotyp]]em jest okaz MPZ99/667 – lewa kość jarzmowa. [[Paratyp]]ami są natomiast okazy MPZ99/666a, 666b (2 fragmenty lewej kości szczękowej); MPZ2009/348 (prawa kość łzowa); MPZ 99/665 (lewa kość zębowa); MPZ99/664 (prawa kość kątowa górna). Prawdopodobnie kości te należą do tego samego osobnika. Skamieniałości te znaleziono w Hiszpanii, w pobliżu Arén (prowincja Huesca, Aragonia).

==Budowa==
Skamieniałości ''Blasisaurus'' są stosunkowo nieliczne, jednak zapewne pod względem budowy nie odbiegał zbytnio od pozostałych lambeozaurynów. Różnił się od nich kilkoma cechami kości jarzmowej.

[[Hadrosauridae|Hadrozaury]] posiadały w szczękach ciasno upakowane zęby, tworzące baterie zębowe. U hadrozaurów niewielka długość baterii zębowej była charakterystyczna dla młodocianych osobników, zaś duża ilość zębów była spotykana u osobników dorosłych. W przypadku ''Blasisaurus'', długość baterii zębowej była stosunkowo niewielka, zaś ilości zębów dość duża. Wyjaśnieniem tego może być duża ilość zębów u młodocianych ''Blasisaurus'', lub stosunkowo niewielki rozmiar osobników dorosłych. Cruzado-Caballero i in. (2013) uznali za lepsze drugie wytłumaczenie. Natomiast długość kości zębowej (która wynosi 34 cm) wskazuje, że holotyp ''Blasisaurus'' był osobnikiem niemal dorosłym (ang. ''subadult'').

==Klasyfikacja==
López-Martı́nez i in. (2001) w oparciu o cechy kości jarzmowej i zębowej zaliczyli tego dinozaura (wówczas jeszcze nienazwanego) do [[Euhadrosauria]]. Według analizy Cruzado-Caballero i in. (2010), ''Blasisaurus'' był [[bazalny]]m [[Lambeosaurinae|lambeozaurynem]] bardziej zaawansowanym od ''[[Tsintaosaurus]]'' i ''[[Jaxartosaurus]]''. Za jego najbliższego krewnego uznano ''[[Arenysaurus]]''. Także w analizie z 2013 r. (Cruzado-Caballero i in., 2013) ''Blasisaurus'' i ''Arenysaurus'' okazały się tworzyć [[klad]], jednak zajęły mniej bazalną pozycję – znalazły się w kladzie [[Parasaurolophini]]. Zostało to zakwestionowane przez Prieto-Márqueza i in. (2013) – stwierdzili, że cechy wspierające bliskie pokrewieństwo tych dinozaurów z [[Parasaurolophus|parazaurolofem]] mają wątpliwe znaczenie. W analizie tych badaczy ''Blasisaurus'' i ''Arenysaurus'' okazały się należeć do [[Lambeosaurini]]. Podobny wynik otrzymali Prieto-Márquez i in. (2018). W analizie Takasaki i in. (2016) ''Blasisaurus'' okazał się być bazalnym [[Lambeosaurinae]].

===Młodszy synonim ''Arenysaurus''?===
Prieto-Márquez i in. (2013) stwierdzili, że cechy odróżniające ''Blasisaurus'' i ''[[Arenysaurus]]'' są [[Diagnoza|niediagnostyczne]], więc nie jest wykluczone, że są to [[synonim]]y. Badacze postanowili jednak tymczasowo utrzymać ich podział taksonomiczny, ponieważ cechy diagnostyczne tych dinozaurów występują na elementach, które nie pokrywają się.

==Paleobiogeografia==
Lambeozauryny najprawdopodobniej powstały w Azji. Cruzado-Caballero i in. (2010) sugerują, że ''Blasisaurus'' odłączył się od tych azjatyckich lambeozaurynów i dotarł do Europy nie później niż w [[kampan]]ie. Wówczas tereny Europy stanowiły archipelag, więc prawdopodobnie przodek tego dinozaura dotarł na tereny obecnego Półwyspu Iberyjskiego poprzez mosty lądowe, które zależnie od klimatu i poziomu morza wynurzały lub zanurzały się. Natomiast według badań Prieto-Márquez i in. (2013) możliwe jest zarówno to, że jego przodek żył w Azji, jak i to, że żył w Europie lub w Ameryce Północnej.

==Spis gatunków==
{| class="wikitable"
| {{V|''Blasisaurus''}}
| {{Kpt|[[Penelope Cruzado-Caballero|Cruzado-Caballero]], [[Xabier Pereda-Suberbiola|Pereda-Suberbiola]]}} i {{Kpt|[[Ignacio Ruiz-Omeñaca|Ruiz-Omeñaca]]}}, [[2010]]
|-
| {{V|''B. canudoi''}}
| {{Kpt|[[Penelope Cruzado-Caballero|Cruzado-Caballero]], [[Xabier Pereda-Suberbiola|Pereda-Suberbiola]]}} i {{Kpt|[[Ignacio Ruiz-Omeñaca|Ruiz-Omeñaca]]}}, [[2010]]
|}

==Bibliografia==
Cruzado-Caballero, P., Canudo, J. I., Moreno-Azanza, M., & Ruiz-Omeñaca, J. I. (2013). „New material and phylogenetic position of Arenysaurus ardevoli, a lambeosaurine dinosaur from the late Maastrichtian of Arén (northern Spain)”. „Journal of Vertebrate Paleontology”, 33 (6), Society of Vertebrate Paleontology, 2013, s. 1367-1384, [[DOI:10.1080/02724634.2013.772061]]

Cruzado-Caballero, P., Pereda-Suberbiola, X., & Ruiz-Omeñaca, J. I. (2010). „Blasisaurus canudoi gen. et sp. nov., a new lambeosaurine dinosaur (Hadrosauridae) from the Latest Cretaceous of Arén (Huesca, Spain)”. Canadian Journal of Earth Sciences, 47(12), 1507–1517. doi:10.1139/e10-081 [[DOI:10.1139/E10-081]]

López-Martı́nez, N., Canudo, J. I., Ardèvol, L., Suberbiola, X. P., Orue-Etxebarria, X., Cuenca-Bescós, G., Ruiz-Omeñaca, J. I., Murelaga, X., Feist, M. (2001). „New dinosaur sites correlated with Upper Maastrichtian pelagic deposits in the Spanish Pyrenees: implications for the dinosaur extinction pattern in Europe”. Cretaceous Research, 22(1), 41–61. [[doi:10.1006/cres.2000.0236]]

Prieto-Márquez, A., Fondevilla, V., Sellés, A. G., Wagner, J. R., & Galobart, À. (2018). „Adynomosaurus arcanus, a new lambeosaurine dinosaur from the Late Cretaceous Ibero-Armorican Island of the European Archipelago”. Cretaceous Research. [[doi:10.1016/j.cretres.2018.12.002]]

Prieto-Márquez, A., Dalla Vecchia, F. M., Gaete, R., & Galobart, À. (2013). Diversity, Relationships, and Biogeography of the Lambeosaurine Dinosaurs from the European Archipelago, with Description of the New Aralosaurin Canardia garonnensis. PLoS ONE, 8(7), e69835. doi:10.1371/journal.pone.0069835 [[DOI: 10.1371/journal.pone.0069835]]

Takasaki, R., Chiba, K., Kobayashi, Y., Currie, P. J., & Fiorillo, A. R. (2017). „Reanalysis of the phylogenetic status of Nipponosaurus sachalinensis (Ornithopoda: Dinosauria) from the Late Cretaceous of Southern Sakhalin”. Historical Biology, 30(5), 694–711. [[doi:10.1080/08912963.2017.1317766]]

[[Kategoria:Dinosauria]]
[[Kategoria:Ornithischia]]
[[Kategoria:Ornithopoda]]
[[Kategoria:Iguanodontia]]
[[Kategoria:Hadrosauridae]]
[[Kategoria:Europa]]
[[Kategoria:Hiszpania]]
[[Kategoria:Mezozoik]]
[[Kategoria:Kreda]]
[[Kategoria:Mastrycht]]

@@ Linia 26: / Linia 26: @@
 [[Lambeosaurinae]]
-? [[Lambeosaurini]] / ?? [[Parasaurolophini]]
+[[Arenysaurini]]
 |grafika                = Life reconstruction of Blasisaurus canudoi.png
 |podpis                 =

@@ Linia 27: / Linia 27: @@
 ? [[Lambeosaurini]] / ?? [[Parasaurolophini]]
-|grafika                = Blasisaurus.png
+|grafika                = Life reconstruction of Blasisaurus canudoi.png
 |podpis                 =
-Skamieniałości czaszki ''Blasisaurus''. A - kość zębowa; B – kość łzowa; C – kość jarzmowa. Autorzy: Prieto-Márquez i in., 2013[https://doi.org/10.1371/journal.pone.0069835].
+Rekonstrukcja przyżyciowa. Autor: Connor Ashbridge. [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Life_reconstruction_of_Blasisaurus_canudoi.png].
   |PorównanieGrupa        =
   |PorównanieDługość      =
@@ Linia 44: / Linia 44: @@
 ==Materiał kopalny==
 [[Holotyp]]em jest okaz MPZ99/667 – lewa kość jarzmowa. [[Paratyp]]ami są natomiast okazy MPZ99/666a, 666b (2 fragmenty lewej kości szczękowej); MPZ2009/348 (prawa kość łzowa); MPZ 99/665 (lewa kość zębowa); MPZ99/664 (prawa kość kątowa górna). Prawdopodobnie kości te należą do tego samego osobnika. Skamieniałości te znaleziono w Hiszpanii, w pobliżu Arén (prowincja Huesca, Aragonia).

Blasisaurus - Historia wersji

Taurovenator o 19:34, 5 sie 2024

Taurovenator o 19:32, 5 sie 2024

Adrian Sztuba: Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Blasisaurus''}} {{Opis |Autor = Adrian Sztuba |Korekta = |nazwa = ''Blasisaurus'' (blasizaur)..."