Camarillasaurus - Historia wersji

Kamil Kamiński o 13:35, 1 gru 2025

2025-12-01T13:35:08Z

Kamil Kamiński: /* Budowa i filogeneza */

2025-12-01T13:30:57Z

‎Budowa i filogeneza

Kamil Kamiński: /* Materiał kopalny */

2025-12-01T13:24:39Z

‎Materiał kopalny

Paweł o 21:20, 9 lip 2024

2024-07-09T21:20:48Z

Taurovenator o 19:54, 8 lip 2024

2024-07-08T19:54:44Z

Kamil Kamiński o 21:15, 1 lip 2024

2024-07-01T21:15:09Z

Taurovenator: /* Budowa i filogeneza */

2024-07-01T13:03:31Z

‎Budowa i filogeneza

Taurovenator o 12:45, 1 lip 2024

2024-07-01T12:45:17Z

Taurovenator: /* Materiał kopalny */

2024-07-01T12:42:43Z

‎Materiał kopalny

Taurovenator: /* Spis gatunków */

2024-07-01T12:40:53Z

‎Spis gatunków

@@ Linia 49: / Linia 49: @@
 ==Budowa i filogeneza==
 Trudno odtworzyć dokładny wygląd  ''Camarillasaurus'', możemy jednak zakładać, że był to dwunożny mięsożerca o ostrych zębach i pazurach. Wyróżniał się spośród innych teropodów budową kości piszczelowej (m.in. ekstremalnie szerokim bliższym końcem), szewronów i kręgów ogonowych. Kość krzyżowa składała się z co najmniej pięciu kręgów (najprawdopodobniej sześciu). W połączeniu z obecnością rowka na brzusznej powierzchni przednich kręgów ogonowych wskazuje to na przynależność do [[Neotheropoda]]. Niedostatek szczątków utrudnia bardziej szczegółowe ustalenia odnośnie pozycji filogenetycznej ''Camarillasaurus'', jednak kilka cech jego budowy, jak się do niedawna wydawało, wskazuje na prawdopodobną przynależność do [[Ceratosauria|ceratozaurów]]. Są to zrośnięte w ekstremalnym stopniu kręgi krzyżowe oraz ostre krawędzie wspomnianego już rowka na brzusznej powierzchni przednich kręgów ogonowych. Autorzy opisu stwierdzili jednak, że ta druga cecha występuje również u kilku teropodów niebędących ceratozaurami (np. ''[[Sinraptor]]''). W przeprowadzonej przez nich analizie ''Camarillasaurus'' okazał się [[takson bazalny|bazalnym]] ceratozaurem. Wang i in. (2017) stwierdzili, że hypapofyzy kręgów grzbietowych omawianego teropoda przypominają budową [[Coelurosauria|celurozaury]]. Podobnie wspomniana już liczba kręgów krzyżowych (najprawdopodobniej sześć) jest cechą często spotykaną u celurozaurów. Możliwe więc, że ''Camarillasaurus'' był bardziej zaawansowany niż początkowo sądzono i należał do [[Tetanurae|tetanurów]]. Wg Rauhuta i in. (2019) był to [[Megalosauroidea|megalozauroid]], przypuszczalnie [[Spinosauridae|spinozauryd]]. Podobnie uważają m.in. Malafaia i in. (2020) oraz Barker i in. (2021) – według analizy filogenetycznej przeprowadzonej przez drugi z tych zespołów ''Camarillasaurus'' jest taksonem siostrzanym do wszystkich pozostałych przedstawicieli Spinosaurinae. Co ciekawe wg Mohabeya i współpracowników (2024) kamrijazaur był przedstawicielem [[Noasauridae|noazaurydów]]. Jednakże autorzy tej publikacji w swej analizie filogenetycznej nie uwzględnili żadnych spinozaurydów. Poza tą publikacją, większość nowych analiz filogenetycznych umieszcza tego teropoda jako albo najbardziej bazalnego spinozauryda (Santos-Cubedo i in., 2023) lub za potencjalnie najbardziej bazalnego [[Spinosaurinae|spinozauryna]] (Teras i in., 2023; Isasmendi i in., 2024). Santos-Cubedo i współpracownicy (2023) ponadto podejrzewają, iż z powodu podobnego wieku, występowania oraz anatomii, kamarijazaur może być tym samym dinozaurem co opisany osiem lat później [[Iberospinus|iberospinus]] (w takiej sytuacji nazwa ''Camarillasaurus'' ma pierwszeństwo i byłaby właściwą nazwą dla tego teropoda). Z taką interpretacją nie zgodzili się Rauhut i in. (2025), którzy uznali oba taksony za odrębne. W ich analizie ''Camarillasaurus'' okazał się zaawansowanym spinozaurynem.
 == Spis gatunków ==
@@ Linia 74: / Linia 77: @@
 Mohabey, D.M., Samant, B., Vélez-Rosado, K.I., Wilson Mantilla, J.A. (2024). "A review of small-bodied theropod dinosaurs from the Upper Cretaceous of India, with description of new cranial remains of a noasaurid (Theropoda: Abelisauria)". Journal of Vertebrate Paleontology. [https://doi.org/10.1080%2F02724634.2023.2288088]
-Rauhut, O.W.M., Canudo, J.I & Castanera, D. (2019). “A reappraisal of the Early Cretaceous theropod dinosaur ''Camarillasaurus'' from Spain.” Program and abstracts of the XVII EAVP Conference. [https://docs.wixstatic.com/ugd/4abdcf_6d667de7460e4a489c8a49a9760414b9.pdf PDF].
+Rauhut, O.W.M.; Canudo, J.I. & Castanera, D. (2025). "Revision of the theropod dinosaur ''Camarillasaurus cirugedae'' from the Early Cretaceous (Barremian) of Teruel province, Spain". Palaeontologia Electronica. 28 (3): 1–67. [[doi:10.26879/1543]]
 Sánchez-Hernández, B., Benton, M.J. (2014). “Filling the ceratosaur gap: A new ceratosaurian theropod from the Early Cretaceous of Spain”. Acta Palaeontologica Polonica 59 (3), 581–600. [[doi:10.4202/app.2011.0144]].

@@ Linia 48: / Linia 48: @@
 ==Budowa i filogeneza==
-Trudno odtworzyć dokładny wygląd  ''Camarillasaurus'', możemy jednak zakładać, że był to dwunożny mięsożerca o ostrych zębach i pazurach. Wyróżniał się spośród innych teropodów budową kości piszczelowej (m.in. ekstremalnie szerokim bliższym końcem), szewronów i kręgów ogonowych. Kość krzyżowa składała się z co najmniej pięciu kręgów (najprawdopodobniej sześciu). W połączeniu z obecnością rowka na brzusznej powierzchni przednich kręgów ogonowych wskazuje to na przynależność do [[Neotheropoda]]. Niedostatek szczątków utrudnia bardziej szczegółowe ustalenia odnośnie pozycji filogenetycznej ''Camarillasaurus'', jednak kilka cech jego budowy, jak się do niedawna wydawało, wskazuje na prawdopodobną przynależność do [[Ceratosauria|ceratozaurów]]. Są to zrośnięte w ekstremalnym stopniu kręgi krzyżowe oraz ostre krawędzie wspomnianego już rowka na brzusznej powierzchni przednich kręgów ogonowych. Autorzy opisu stwierdzili jednak, że ta druga cecha występuje również u kilku teropodów niebędących ceratozaurami (np. ''[[Sinraptor]]''). W przeprowadzonej przez nich analizie ''Camarillasaurus'' okazał się [[takson bazalny|bazalnym]] ceratozaurem. Wang i in. (2017) stwierdzili, że hypapofyzy kręgów grzbietowych omawianego teropoda przypominają budową [[Coelurosauria|celurozaury]]. Podobnie wspomniana już liczba kręgów krzyżowych (najprawdopodobniej sześć) jest cechą często spotykaną u celurozaurów. Możliwe więc, że ''Camarillasaurus'' był bardziej zaawansowany niż początkowo sądzono i należał do [[Tetanurae|tetanurów]]. Wg Rauhuta i in. (2019) był to [[Megalosauroidea|megalozauroid]], przypuszczalnie [[Spinosauridae|spinozauryd]]. Podobnie uważają m.in. Malafaia i in. (2020) oraz Barker i in. (2021) – według analizy filogenetycznej przeprowadzonej przez drugi z tych zespołów ''Camarillasaurus'' jest taksonem siostrzanym do wszystkich pozostałych przedstawicieli Spinosaurinae. Co ciekawe wg Mohabeya i współpracowników (2024) kamrijazaur był przedstawicielem [[Noasauridae|noazaurydów]]. Jednakże autorzy tej publikacji w swej analizie filogenetycznej nie uwzględnili żadnych spinozaurydów. Poza tą publikacją, większość nowych analiz filogenetycznych umieszcza tego teropoda jako albo najbardziej bazalnego spinozauryda (Santos-Cubedo i in., 2023) lub za potencjalnie najbardziej bazalnego [[Spinosaurinae|spinozauryna]] (Teras i in., 2023; Isasmendi i in., 2024). Santos-Cubedo i współpracownicy (2023) ponadto podejrzewają, iż z powodu podobnego wieku, występowania oraz anatomii, kamarijazaur może być tym samym dinozaurem co opisany osiem lat później [[Iberospinus|iberospinus]] (w takiej sytuacji nazwa ''Camarillasaurus'' ma pierwszeństwo i byłaby właściwą nazwą dla tego teropoda).
+Trudno odtworzyć dokładny wygląd  ''Camarillasaurus'', możemy jednak zakładać, że był to dwunożny mięsożerca o ostrych zębach i pazurach. Wyróżniał się spośród innych teropodów budową kości piszczelowej (m.in. ekstremalnie szerokim bliższym końcem), szewronów i kręgów ogonowych. Kość krzyżowa składała się z co najmniej pięciu kręgów (najprawdopodobniej sześciu). W połączeniu z obecnością rowka na brzusznej powierzchni przednich kręgów ogonowych wskazuje to na przynależność do [[Neotheropoda]]. Niedostatek szczątków utrudnia bardziej szczegółowe ustalenia odnośnie pozycji filogenetycznej ''Camarillasaurus'', jednak kilka cech jego budowy, jak się do niedawna wydawało, wskazuje na prawdopodobną przynależność do [[Ceratosauria|ceratozaurów]]. Są to zrośnięte w ekstremalnym stopniu kręgi krzyżowe oraz ostre krawędzie wspomnianego już rowka na brzusznej powierzchni przednich kręgów ogonowych. Autorzy opisu stwierdzili jednak, że ta druga cecha występuje również u kilku teropodów niebędących ceratozaurami (np. ''[[Sinraptor]]''). W przeprowadzonej przez nich analizie ''Camarillasaurus'' okazał się [[takson bazalny|bazalnym]] ceratozaurem. Wang i in. (2017) stwierdzili, że hypapofyzy kręgów grzbietowych omawianego teropoda przypominają budową [[Coelurosauria|celurozaury]]. Podobnie wspomniana już liczba kręgów krzyżowych (najprawdopodobniej sześć) jest cechą często spotykaną u celurozaurów. Możliwe więc, że ''Camarillasaurus'' był bardziej zaawansowany niż początkowo sądzono i należał do [[Tetanurae|tetanurów]]. Wg Rauhuta i in. (2019) był to [[Megalosauroidea|megalozauroid]], przypuszczalnie [[Spinosauridae|spinozauryd]]. Podobnie uważają m.in. Malafaia i in. (2020) oraz Barker i in. (2021) – według analizy filogenetycznej przeprowadzonej przez drugi z tych zespołów ''Camarillasaurus'' jest taksonem siostrzanym do wszystkich pozostałych przedstawicieli Spinosaurinae. Co ciekawe wg Mohabeya i współpracowników (2024) kamrijazaur był przedstawicielem [[Noasauridae|noazaurydów]]. Jednakże autorzy tej publikacji w swej analizie filogenetycznej nie uwzględnili żadnych spinozaurydów. Poza tą publikacją, większość nowych analiz filogenetycznych umieszcza tego teropoda jako albo najbardziej bazalnego spinozauryda (Santos-Cubedo i in., 2023) lub za potencjalnie najbardziej bazalnego [[Spinosaurinae|spinozauryna]] (Teras i in., 2023; Isasmendi i in., 2024). Santos-Cubedo i współpracownicy (2023) ponadto podejrzewają, iż z powodu podobnego wieku, występowania oraz anatomii, kamarijazaur może być tym samym dinozaurem co opisany osiem lat później [[Iberospinus|iberospinus]] (w takiej sytuacji nazwa ''Camarillasaurus'' ma pierwszeństwo i byłaby właściwą nazwą dla tego teropoda). Z taką interpretacją nie zgodzili się Rauhut i in. (2025), którzy uznali oba taksony za odrębne. W ich analizie ''Camarillasaurus'' okazał się zaawansowanym spinozaurynem.
 == Spis gatunków ==

@@ Linia 42: / Linia 42: @@
 == Materiał kopalny ==
 [[Plik:Camarillasaurus.jpg|thumb|[[Holotyp]]: kręgi przedkrzyżowe, prawdopodobne wyrostki kolczyste oraz żebro. Źródło: Sánchez-Hernández i Benton, 2014. https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Camarillasaurus.jpg]]
-[[Holotyp]] (MPG-KPC1-46) to fragmentaryczny szkielet, obejmujący: częściowy ząb, niepełny mostek, prawą kość łopatkowo-kruczą, prawie kompletne żebro i kawałki innych, kilka kręgów z różnych części ciała (wg Wanga i in. [2017] kręgi początkowo zidentyfikowane jako szyjne mogą w rzeczywistości być kręgami grzbietowymi) oraz fragmenty kilkunastu innych, fragment prawej kości piszczelowej i kawałki innych kości kończyn tylnych. Wg Rauhuta i in. (2019) kręg szyjny to w rzeczywistości kręg grzbietowy, a rzekome kręgi grzbietowe pochodzą z ogona, natomiast fragmenty uważane za płyty mostkowe to części łopatki. Autorzy ci piszą również o odkryciu dodatkowego materiału kopalnego (m.in. kręg ogonowy, k. udowa i pazur stopy).
+[[Holotyp]] to fragmentaryczny szkielet, obejmujący w kilka większości niekompletnych kręgów grzbietowych, krzyżowych i ogonowych, żebro, kilka niepełnych szewronów, fragmenty obydwu łopatek, fragment kości ?biodrowej, bliższy koniec prawej kosci piszczelowej oraz inne mniejsze fragmenty.
 [[Plik:Camarillasaurus cirugedae.jpg|thumb|[[Holotyp]]: kość krzyżowa. Źródło: Sánchez-Hernández i Benton, 2014. https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Camarillasaurus_cirugedae.jpg]]

@@ Linia 34: / Linia 34: @@
 |mapa =
 }}
 == Wstęp ==
 ''Camarillasaurus'' to [[rodzaj]] słabo poznanego [[teropod]]a, którego szczątki odnaleziono w Hiszpanii. Z powodu fragmentaryczności znaleziska jego pozycja systematyczna pozostaje niepewna, wydaje się jednak, ze był to przedstawiciel [[Spinosauridae|spinozaurydów]]. Został nazwany i opisany w 2014 r. przez duet paleontologów w składzie: [[Bárbara Sánchez-Hernández]] i [[Michael Benton]].

@@ Linia 48: / Linia 48: @@
 ==Budowa i filogeneza==
-Trudno odtworzyć dokładny wygląd  ''Camarillasaurus'', możemy jednak zakładać, że był to dwunożny mięsożerca o ostrych zębach i pazurach. Wyróżniał się spośród innych teropodów budową kości piszczelowej (m.in. ekstremalnie szerokim bliższym końcem), szewronów i kręgów ogonowych. Kość krzyżowa składała się z co najmniej pięciu kręgów (najprawdopodobniej sześciu). W połączeniu z obecnością rowka na brzusznej powierzchni przednich kręgów ogonowych wskazuje to na przynależność do [[Neotheropoda]]. Niedostatek szczątków utrudnia bardziej szczegółowe ustalenia odnośnie pozycji filogenetycznej ''Camarillasaurus'', jednak kilka cech jego budowy, jak się do niedawna wydawało, wskazuje na prawdopodobną przynależność do [[Ceratosauria|ceratozaurów]]. Są to zrośnięte w ekstremalnym stopniu kręgi krzyżowe oraz ostre krawędzie wspomnianego już rowka na brzusznej powierzchni przednich kręgów ogonowych. Autorzy opisu stwierdzili jednak, że ta druga cecha występuje również u kilku teropodów niebędących ceratozaurami (np. ''[[Sinraptor]]''). W przeprowadzonej przez nich analizie ''Camarillasaurus'' okazał się [[takson bazalny|bazalnym]] ceratozaurem. Wang i in. (2017) stwierdzili, że hypapofyzy kręgów grzbietowych omawianego teropoda przypominają budową [[Coelurosauria|celurozaury]]. Podobnie wspomniana już liczba kręgów krzyżowych (najprawdopodobniej sześć) jest cechą często spotykaną u celurozaurów. Możliwe więc, że ''Camarillasaurus'' był bardziej zaawansowany niż początkowo sądzono i należał do [[Tetanurae|tetanurów]]. Wg Rauhuta i in. (2019) był to [[Megalosauroidea|megalozauroid]], przypuszczalnie [[Spinosauridae|spinozauryd]]. Podobnie uważają m.in. Malafaia i in. (2020) oraz Barker i in. (2021) – według analizy filogenetycznej przeprowadzonej przez drugi z tych zespołów ''Camarillasaurus'' jest taksonem siostrzanym do wszystkich pozostałych przedstawicieli Spinosaurinae. Co ciekawe wg Mohabeya i współpracowników (2024) kamrijazaur był przedstawicielem [[Noasauridae|noazaurydów]]. Jednakże autorzy tej publikacji w swej analizie filogenetycznej nie uwzględnili żadnych spinozaurydów. Poza tą publikacją, większość nowych analiz filogenetycznych umieszcza tego teropoda jako albo najbardziej bazalnego spinozauryda (Santos-Cubedo i in., 2023) lub za potencjalnie najbardziej bazalnego [[Spinosaurinae|spinozauryna]] (Isasmendi i in., 2024). Santos-Cubedo i współpracownicy (2023) ponadto podejrzewają, iż z powodu podobnego wieku, występowania oraz anatomii, kamarijazaur może być tym samym dinozaurem co opisany osiem lat później [[Iberospinus|iberospinus]] (w takiej sytuacji nazwa ''Camarillasaurus'' ma pierwszeństwo i byłaby właściwą nazwą dla tego teropoda).
+Trudno odtworzyć dokładny wygląd  ''Camarillasaurus'', możemy jednak zakładać, że był to dwunożny mięsożerca o ostrych zębach i pazurach. Wyróżniał się spośród innych teropodów budową kości piszczelowej (m.in. ekstremalnie szerokim bliższym końcem), szewronów i kręgów ogonowych. Kość krzyżowa składała się z co najmniej pięciu kręgów (najprawdopodobniej sześciu). W połączeniu z obecnością rowka na brzusznej powierzchni przednich kręgów ogonowych wskazuje to na przynależność do [[Neotheropoda]]. Niedostatek szczątków utrudnia bardziej szczegółowe ustalenia odnośnie pozycji filogenetycznej ''Camarillasaurus'', jednak kilka cech jego budowy, jak się do niedawna wydawało, wskazuje na prawdopodobną przynależność do [[Ceratosauria|ceratozaurów]]. Są to zrośnięte w ekstremalnym stopniu kręgi krzyżowe oraz ostre krawędzie wspomnianego już rowka na brzusznej powierzchni przednich kręgów ogonowych. Autorzy opisu stwierdzili jednak, że ta druga cecha występuje również u kilku teropodów niebędących ceratozaurami (np. ''[[Sinraptor]]''). W przeprowadzonej przez nich analizie ''Camarillasaurus'' okazał się [[takson bazalny|bazalnym]] ceratozaurem. Wang i in. (2017) stwierdzili, że hypapofyzy kręgów grzbietowych omawianego teropoda przypominają budową [[Coelurosauria|celurozaury]]. Podobnie wspomniana już liczba kręgów krzyżowych (najprawdopodobniej sześć) jest cechą często spotykaną u celurozaurów. Możliwe więc, że ''Camarillasaurus'' był bardziej zaawansowany niż początkowo sądzono i należał do [[Tetanurae|tetanurów]]. Wg Rauhuta i in. (2019) był to [[Megalosauroidea|megalozauroid]], przypuszczalnie [[Spinosauridae|spinozauryd]]. Podobnie uważają m.in. Malafaia i in. (2020) oraz Barker i in. (2021) – według analizy filogenetycznej przeprowadzonej przez drugi z tych zespołów ''Camarillasaurus'' jest taksonem siostrzanym do wszystkich pozostałych przedstawicieli Spinosaurinae. Co ciekawe wg Mohabeya i współpracowników (2024) kamrijazaur był przedstawicielem [[Noasauridae|noazaurydów]]. Jednakże autorzy tej publikacji w swej analizie filogenetycznej nie uwzględnili żadnych spinozaurydów. Poza tą publikacją, większość nowych analiz filogenetycznych umieszcza tego teropoda jako albo najbardziej bazalnego spinozauryda (Santos-Cubedo i in., 2023) lub za potencjalnie najbardziej bazalnego [[Spinosaurinae|spinozauryna]] (Teras i in., 2023; Isasmendi i in., 2024). Santos-Cubedo i współpracownicy (2023) ponadto podejrzewają, iż z powodu podobnego wieku, występowania oraz anatomii, kamarijazaur może być tym samym dinozaurem co opisany osiem lat później [[Iberospinus|iberospinus]] (w takiej sytuacji nazwa ''Camarillasaurus'' ma pierwszeństwo i byłaby właściwą nazwą dla tego teropoda).
 == Spis gatunków ==
@@ Linia 79: / Linia 79: @@
 Santos-Cubedo, A., de Santisteban, C., Poza, B. & Meseguer, S. (2023). "A new spinosaurid dinosaur species from the Early Cretaceous of Cinctorres (Spain)". Scientific Reports. 13 (1). 6471. [http://dx.doi.org/10.1038/s41598-023-33418-2]
 Wang, S., Stiegler, J., Amiot, R., Wang, X., Du, G.-H., Clark, J.M. & Xu, X. (2017). "Extreme Ontogenetic Changes in a Ceratosaurian Theropod". Current Biology 27, 144–148. [[doi:10.1016/j.cub.2016.10.043]].

@@ Linia 4: / Linia 4: @@
 |Korekta       = [[Dawid Mazurek]], [[Tomasz Skawiński]], [[Michał Siedlecki]]
 |nazwa         = ''Camarillasaurus'' (kamarijazaur)
-|długość       =  5,5 m
+|długość       = 5,5 m <ref name="Molina-Larramendi">Molina-Pérez, R. & Larramendi, A. (2019). "Dinosaur Facts and Figures: The Theropods and Other Dinosauriformes". wyd. Princeton University Press. </ref>
-|wysokość      = 1,6 m (w biodrach)
+|wysokość      = 1,6 m (w biodrach) <ref name="Molina-Larramendi"></ref>
-|masa          = 270 kg
+|masa          = 270 kg <ref name="Molina-Larramendi"></ref>
 |dieta         = rybożerny/mięsożerny
 |miejsce       = [[Hiszpania]] - Teruel, Aragonia
@@ Linia 81: / Linia 81: @@
 Wang, S., Stiegler, J., Amiot, R., Wang, X., Du, G.-H., Clark, J.M. & Xu, X. (2017). "Extreme Ontogenetic Changes in a Ceratosaurian Theropod". Current Biology 27, 144–148. [[doi:10.1016/j.cub.2016.10.043]].
-</small>
+<references/></small>
 [[Kategoria:Dinosauria]]

@@ Linia 51: / Linia 51: @@
 == Spis gatunków ==
 {| class="wikitable"
-| {{V|''Camarillasaurus''}}
+|{{V|''Camarillasaurus''}}
 |{{Kpt|[[Bárbara Sánchez-Hernández|Sánchez-Hernández]]}} i {{Kpt|[[Michael Benton|Benton]]}} [[2014]]
 |-
 | ?? = ''[[Iberospinus]]''
 |{{Kpt|[[Mateus]]}} i {{Kpt|Estraviz-Lopez}}, [[2022]]
-| {{V|''C. cirugedae''}}
+|-
 |{{Kpt|Sánchez-Hernández}} i {{Kpt|Benton}}, 2014
 |-
 | ?? = ''I. natarioi''
-|{{Kpt|Mateus}} i {[Kpt|Estraviz-Lopez}}, 2022
+|{{Kpt|Mateus}} i {{Kpt|Estraviz-Lopez}}, 2022
 |}