Caudipteryx - Historia wersji

Taurovenator o 16:37, 1 kwi 2024

2024-04-01T16:37:34Z

Kamil Kamiński o 16:43, 27 wrz 2021

2021-09-27T16:43:25Z

Kamil Kamiński: /* Bibliografia */

2019-05-04T09:18:29Z

‎Bibliografia

Kamil Kamiński: Talori i in., 2019

2019-05-04T09:17:49Z

Talori i in., 2019

Nazuul: Kategoria:Rodzaj wielogatunkowy

2018-04-08T05:42:25Z

Kategoria:Rodzaj wielogatunkowy

Kamil Kamiński: Yu i in., 2018

2018-03-27T17:54:44Z

Yu i in., 2018

Nazuul: dr.; skoro Oviraptorosauria jest pewne to skasowałem Maniraptora

2018-02-19T20:18:03Z

dr.; skoro Oviraptorosauria jest pewne to skasowałem Maniraptora

Kamil Kamiński o 17:56, 19 lut 2018

2018-02-19T17:56:16Z

Kamil Kamiński: /* Caudipteryx sp. */

2018-02-14T17:03:11Z

‎Caudipteryx sp.

Kamil Kamiński o 15:19, 12 lut 2018

2018-02-12T15:19:06Z

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 {{DISPLAYTITLE:''Caudipteryx''}}
 <small>
@@ Linia 144: / Linia 146: @@
 [[Kategoria:Apt]]
 [[Kategoria:Rodzaj wielogatunkowy]]

@@ Linia 72: / Linia 72: @@
 Kolejny dobrze zachowany okaz (LPM 0005) opisali w 2015 r. Feduccia i Czerkas.
 ==Filogeneza==
@@ Linia 122: / Linia 124: @@
 Yu, Y., Wang, K., Chen, S., Sullivan, C., Wang, S., Wang, P., Xu, X. (2018) "A new caenagnathid dinosaur from the Upper Cretaceous Wangshi Group of Shandong, China, with comments on size variation among oviraptorosaurs". Scientific Reports, 8 [[doi:10.1038/s41598-018-23252-2]].
 Zhou, Z., Wang, X. (2000). "A new species of ''Caudipteryx'' from the Yixian Formation of Liaoning, northeast China". Vertebrata PalAsiatica. 38 (2): 113–130

@@ Linia 119: / Linia 119: @@
 Paul, G.S. (online 2010) [http://gspauldino.com/data.html].
-Talori, Y.S., Zhao, J-S., Liu, Y-F., Lu, W-X., Li, Z.H., O’Connor, J.K. (2019) "Identification of avian flapping motion from non-volant winged dinosaurs based on modal effective mass analysis. PLoS Comput Biol 15(5): e1006846. [[https://doi.org/ 10.1371/journal.pcbi.1006846]].
+Talori, Y.S., Zhao, J-S., Liu, Y-F., Lu, W-X., Li, Z.H., O’Connor, J.K. (2019) "Identification of avian flapping motion from non-volant winged dinosaurs based on modal effective mass analysis. PLoS Comput Biol 15(5): e1006846. [https://doi.org/ 10.1371/journal.pcbi.1006846].
 Yu, Y., Wang, K., Chen, S., Sullivan, C., Wang, S., Wang, P., Xu, X. (2018) "A new caenagnathid dinosaur from the Upper Cretaceous Wangshi Group of Shandong, China, with comments on size variation among oviraptorosaurs". Scientific Reports, 8 [[doi:10.1038/s41598-018-23252-2]].

@@ Linia 76: / Linia 76: @@
 Wg analizy przeprowadzonej przez autorów opisu, ''Caudipteryx'' był nieptasim [[Coelurosauria|celurozaurem]], siostrzanym do kladu [[Avialae]]. Pozycja filogenetyczna tego zwierzęcia była później przedmiotem wielu badań i dyskusji. Wg wielu z nich kaudipteryks był prymitywnym owiraptorozaurem, należącym do rodziny Caudipterygidae (zob. [[Oviraptorosauria#Kladogramy]]). Zgodnie z innymi badaniami mógł on być formą bardziej prymitywną i znajdować się poza kladem Oviraptorosauria+[[Paraves]], albo też bardziej zaawansowaną i należeć do Paraves. Niektórzy badacze uważali go również za ptaka nie będącego w ogólne teropodem (m.in. Martin i Czerkas [2000], a np. [[Teresa Maryańska|Maryańska]] i in. [2002] uznali wszystkie owiraptorozaury za wtórnie nielotne ptaki; zob. też [[Oviraptorosauria#Filogeneza]]). Wg Dyke’a i Norella (2005) nie ma żadnych powodów morfometrycznych ani filogenetycznych, by uważać ''Caudipteryx'' za coś innego niż małego, nieptasiego teropoda. Obecnie najbardziej prawdopodobne wydaje się, ze był to dość prymitywny owiraptorozaur.
-==Budowa==
+==Budowa i paleobiologia==
 ''Caudipteryx'' był małym i lekko zbudowanym zwierzęciem. Prawdopodobnie był wszystko- lub roślinożerny, na co wskazuje m.in. obecność gastrolitów (kamieni żołądkowych). Czaszka cechowała się skróconym regionem przedoczodołowym, był on jednak dłuższy niż u zaawansowanych owiraptorozaurów. Pysk tworzyły stosunkowo duże kości przedszczękowe oraz krótkie kości szczękowe i nosowe. Z kolei kości czołowe i jarzmowe były długie. Zęby znajdowały się jedynie w kościach przedszczękowych (po cztery w każdej z nich), przy czym uzębione były tylko przednie połówki tych kości (Zhou i Wang, 2000). Zęby były długie, przypominały igły. Ich korony były pięciokrotnie szersze niż korony (Ji i in., 1998). Nozdrza przewyższały długością okna przedoczodołowe, co bardziej przypomina stan obserwowany u ptaków, niż u nieptasich teropodów (Zhou i Wang, 2000).
 [[Plik:Caudipteryx_zoui,_feathered_dinosaur_plate,_Early_Cretaceous,_Yixian_Formation,_Liaoning,_China_-_Houston_Museum_of_Natural_Science_-_DSC01866.JPG|300px|thumb|right|Szkielet typowego gatunku kaudipteryksa. Autor zdjęcia: Daderot. [https://en.wikipedia.org/wiki/Caudipteryx#/media/File:Caudipteryx_zoui,_feathered_dinosaur_plate,_Early_Cretaceous,_Yixian_Formation,_Liaoning,_China_-_Houston_Museum_of_Natural_Science_-_DSC01866.JPG].]]
@@ Linia 86: / Linia 86: @@
 Ślady upierzenia znaleziono na kończynach i ogonie. Lotki umieszczone na kościach śródręcza mają dobrze zachowane dudki i chorągiewki, były jednak symetryczne i krótsze niż u ptaków latających, nie mogły więc służyć do lotu. Również sterówki na ogonie prawdopodobnie były symetryczne. Ji i in. (1998) uznali, że opierzenie kaudipteryksa mogło pełnić funkcję izolacji termicznej.
 [[Plik:Caudipteryx_zoui_by_kahless28.jpg|300px|thumb|right|Rekonstrukcja kaudipteryksa w towarzystwie ''[[Mei]]''. Autor: Jakub Kowalski. [https://kahless28.deviantart.com/art/Caudipteryx-zoui-189391189].]]
 ==''Caudipteryx'' sp. - kolejny gatunek?==
@@ Linia 116: / Linia 118: @@
 Paul, G.S. (online 2010) [http://gspauldino.com/data.html].
 Yu, Y., Wang, K., Chen, S., Sullivan, C., Wang, S., Wang, P., Xu, X. (2018) "A new caenagnathid dinosaur from the Upper Cretaceous Wangshi Group of Shandong, China, with comments on size variation among oviraptorosaurs". Scientific Reports, 8 [[doi:10.1038/s41598-018-23252-2]].

← poprzednia wersja		Wersja z 05:42, 8 kwi 2018
Linia 134:		Linia 134:
	[[Kategoria:Kreda]]		[[Kategoria:Kreda]]
	[[Kategoria:Apt]]		[[Kategoria:Apt]]
		+	[[Kategoria:Rodzaj wielogatunkowy]]

@@ Linia 19: / Linia 19: @@
 |-
 ! '''Masa''':
-| ok. 2 kg
+| ok. 2-5 kg
 |-
@@ Linia 116: / Linia 116: @@
 Paul, G.S. (online 2010) [http://gspauldino.com/data.html].
 Zhou, Z., Wang, X. (2000). "A new species of ''Caudipteryx'' from the Yixian Formation of Liaoning, northeast China". Vertebrata PalAsiatica. 38 (2): 113–130

@@ Linia 40: / Linia 40: @@
 [[Coelurosauria]]
 [[Oviraptorosauria]]
@@ Linia 75: / Linia 73: @@
 Kolejny dobrze zachowany okaz (LPM 0005) opisali w 2015 r. Feduccia i Czerkas.
-==Filigeneza==
+==Filogeneza==
 Wg analizy przeprowadzonej przez autorów opisu, ''Caudipteryx'' był nieptasim [[Coelurosauria|celurozaurem]], siostrzanym do kladu [[Avialae]]. Pozycja filogenetyczna tego zwierzęcia była później przedmiotem wielu badań i dyskusji. Wg wielu z nich kaudipteryks był prymitywnym owiraptorozaurem, należącym do rodziny Caudipterygidae (zob. [[Oviraptorosauria#Kladogramy]]). Zgodnie z innymi badaniami mógł on być formą bardziej prymitywną i znajdować się poza kladem Oviraptorosauria+[[Paraves]], albo też bardziej zaawansowaną i należeć do Paraves. Niektórzy badacze uważali go również za ptaka nie będącego w ogólne teropodem (m.in. Martin i Czerkas [2000], a np. [[Teresa Maryańska|Maryańska]] i in. [2002] uznali wszystkie owiraptorozaury za wtórnie nielotne ptaki; zob. też [[Oviraptorosauria#Filogeneza]]). Wg Dyke’a i Norella (2005) nie ma żadnych powodów morfometrycznych ani filogenetycznych, by uważać ''Caudipteryx'' za coś innego niż małego, nieptasiego teropoda. Obecnie najbardziej prawdopodobne wydaje się, ze był to dość prymitywny owiraptorozaur.

@@ Linia 41: / Linia 41: @@
 [[Coelurosauria]]
-?[[Oviraptorosauria]]
+[[Maniraptora]]
 [[Caudipterygidae]]
@@ Linia 65: / Linia 67: @@
 [[Plik:Caudipteryx_zoui_-_Untere_Kreide_-_Liaoning-China.jpg|300px|thumb|right|Szkielet ''Caudipteryx zoui''. Autor zdjęcia: Ra'ike. [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Caudipteryx_zoui_-_Untere_Kreide_-_Liaoning-China.jpg].]]
-==Historia badań i filogeneza==
+==Historia badań==
 ''Caudipteryx'' został nazwany i opisany w 1998 r. na podstawie dwóch szkieletów: NGMC 97-4-A i NGMC 97-9-A ([[Ji Qiang|Ji]] i in., 1998). 2 lata później Zhou i Wang nazwali drugi gatunek - ''C. dongi'', a jego holotypem ustanowili okaz IVPP V 12344. Od gatunku typowego miał się różnić mniejszym mostkiem i dłuższą pierwszą kością śródręcza. W tym samym roku Zhou i współpracownicy opisali kolejne dwa okazy (IVPP V 12430 i BPM 0001). Jako że pierwszy szkielet nie zawierał mostka, został on przypisany do ''C.'' sp., natomiast BPM 0001 do ''C. zoui'', ponieważ jego mostek był większy niż u ''C. dongi''.
@@ Linia 73: / Linia 75: @@
 Kolejny dobrze zachowany okaz (LPM 0005) opisali w 2015 r. Feduccia i Czerkas.
-Wg analizy przeprowadzonej przez autorów opisu, ''Caudipteryx'' był nieptasim [[Coelurosauria|celurozaurem]], siostrzanym do kladu [[Avialae]]. Pozycja filogenetyczna tego zwierzęcia była później przedmiotem wielu badań i dyskusji. Wg wielu z nich kaudipteryks był prymitywnym owiraptorozaurem, który wraz z  ''[[Similicaudipteryx]]'' tworzył rodzinę Caudipterygidae (zob. [[Oviraptorosauria#Kladogramy]]). Zgodnie z innymi badaniami mógł on być formą bardziej prymitywną i znajdować się poza kladem Oviraptorosauria+[[Paraves]], albo też bardziej zaawansowaną i należeć do Paraves. Niektórzy badacze uważali go również za ptaka nie będącego w ogólne teropodem (m.in. Martin i Czerkas [2000], a np. [[Teresa Maryańska|Maryańska]] i in. [2002] uznali wszystkie owiraptorozaury za wtórnie nielotne ptaki; zob. też [[Oviraptorosauria#Filogeneza]]). Wg Dyke’a i Norella (2005) nie ma żadnych powodów morfometrycznych ani filogenetycznych, by uważać ''Caudipteryx'' za coś innego niż małego, nieptasiego teropoda.
+==Filigeneza==
 ==Budowa==

@@ Linia 86: / Linia 86: @@
 [[Plik:Caudipteryx_zoui_by_kahless28.jpg|300px|thumb|right|Rekonstrukcja kaudipteryksa w towarzystwie ''[[Mei]]''. Autor: Jakub Kowalski. [https://kahless28.deviantart.com/art/Caudipteryx-zoui-189391189].]]
-==''C.'' sp.==
+==''Caudipteryx'' sp.==
 Jak wspomniano wcześniej, dwa okazy (IVPP V 12430 i BPM 0001) wykazują pewne niejasne różnice w stosunku do holotypu ''C. zoui'' i pozostałych przypisanych do niego okazów, mogą więc reprezentować nowy gatunek. Wg Mortimera (online) od gatunku typowego odróżnia je kilka cech czaszki, wyrostka okołopanewkowego, większa liczba kręgów szyjnych i kształt kości kruczej, przy czym dwie ostatnie cechy są kontrowersyjne. Podobnie jak u ''C. zoui'', obydwa okazy noszą ślady opierzenia.