Compsognathus - Historia wersji

Kamil Kamiński: /* Bibliografia */

2019-07-03T18:12:59Z

‎Bibliografia

Kamil Kamiński: /* Bibliografia */

2019-07-03T18:12:51Z

‎Bibliografia

Kamil Kamiński o 18:12, 3 lip 2019

2019-07-03T18:12:04Z

Kamil Kamiński: /* Środowisko */

2019-07-03T18:11:25Z

‎Środowisko

Kamil Kamiński: /* Środowisko */

2019-07-03T18:10:59Z

‎Środowisko

Kamil Kamiński: aktualizacja, poprawki, dr. uzupełnienia

2019-07-03T18:10:07Z

aktualizacja, poprawki, dr. uzupełnienia

Podgląd zmian

Kamil Kamiński: /* Środowisko */

2017-01-06T22:23:22Z

‎Środowisko

Kamil Kamiński: /* Wodno-lądowy tryb życia */

2017-01-06T22:18:50Z

‎Wodno-lądowy tryb życia

Mateusz: /* Budowa */

2013-08-02T10:09:05Z

‎Budowa

Nazuul: dlaczego nikt wcześniej nie oznaczyl jako do poprawy?

2013-07-25T16:32:58Z

dlaczego nikt wcześniej nie oznaczyl jako do poprawy?

@@ Linia 143: / Linia 143: @@
 Peyer, K. (2006) "A reconsideration of Compsognathus from the Upper Tithonian of Canjuers, Southeastern France" Journal of Vertebrate Paleontology, 26(4), 879-896.
-Rauhut, O. & Foth, C. (2014). “New information on the theropod dinosaurs from the Late Jurassic lithographic limestones of Southern Germany.” Journal of Vertebrate Paleontology. Program and Abstracts 2014, 212
+Rauhut, O. & Foth, C. (2014). “New information on the theropod dinosaurs from the Late Jurassic lithographic limestones of Southern Germany.” Journal of Vertebrate Paleontology. Program and Abstracts 2014, 212.
 Reisdorf, A.G. & Wuttke, M. (2012) "Re-evaluating Moodie's Opisthotonic-Posture Hypothesis in fossil vertebrates. Part I: Reptiles - The taphonomy of the bipedal dinosaurs Compsognathus longipes and Juravenator starki from the Solnhofen Archipelago (Jurassic, Germany)" Palaeobiodiversity and Palaeoenvironments, 92(1): 119-168. [[doi:10.1007/s12549-011-0068-y]].

← poprzednia wersja		Wersja z 18:12, 3 lip 2019
Linia 138:		Linia 138:

	Mortimer, M. (online 2014) [http://theropoddatabase.com/Coelurosauria.htm#Compsognathuslongipes].		Mortimer, M. (online 2014) [http://theropoddatabase.com/Coelurosauria.htm#Compsognathuslongipes].
		+
		+	Paul, G.S. (2010). "The Princeton Field Guide to Dinosaurs" wyd. Princeton University.

	Peyer, K. (2006) "A reconsideration of Compsognathus from the Upper Tithonian of Canjuers, Southeastern France" Journal of Vertebrate Paleontology, 26(4), 879-896.		Peyer, K. (2006) "A reconsideration of Compsognathus from the Upper Tithonian of Canjuers, Southeastern France" Journal of Vertebrate Paleontology, 26(4), 879-896.

@@ Linia 24: / Linia 24: @@
 |-
 ! '''[[Lokacje|Miejsce występowania]]''':
-| [[Niemcy]], [[Francja]], [[Portugalia]]
+| [[Niemcy]], [[Francja]], ???[[Portugalia]]
 |-
 ! '''[[Czas|Czas występowania]]'''

@@ Linia 108: / Linia 108: @@
 W [[późna jura|późnej jurze]] - jak już wspomniano - Europa była archipelagiem suchych, tropikalnych wysp, rozdzielonych Oceanem Tetydy. Wapienne osady, w których odkryto okazy kompsognata powstały najprawdopodobniej z muszli organizmów morskich. Oba szkielety tego teropoda odkryto w osadach rozdzielających tereny prehistorycznych plaży i raf koralowych. Żyły one obok takich stworzeń jak ''[[Archaeopteryx]]'', pterozaury ''Rhamphorhynchus muensteri'' i ''Pterodactylus antiquus''. Z tych samych skał, z których pochodzą okazy "ładnej szczęki" wykopano również liczne ryby, mięczaki, szkarłupnie i skorupiaki. Do tej pory nie znaleziono żadnego dużego drapieżnika lądowego, mogącego zagrozić rodzajowi ''Compsognathus'', co wskazuje, że mimo swoich niewielkich rozmiarach, mógł się poszczyć w swoim środowisku mianem czołowego drapieżnika.
-Z kolei portugalski ''C.'' sp. na koegzystował z między innymi tyranozauroidami ''[[Aviatyrannis]]'' i ?''[[Stekesosaurus]]'' sp., małym wątpliwym [[Ornithopoda|ornitopodem]] ''[[Phyllodon]]'', [[Sauropoda|zauropodem]] ?''[[Bothriospondylus]]'' sp.,  [[Troodontidae|troodontydem]] ?''[[Paronychodon]]'' sp.,  [[Dromaeosauridae|dromeozaurydem]] ?''Richardoestesia'' sp. Należy jednak pamiętać, że przynależność tego zwierzęcia do ''Compsognathus'' jest co najmniej wątpliwa.
+Z kolei portugalski ''C.'' sp. na koegzystował z między innymi tyranozauroidami ''[[Aviatyrannis]]'' i ?''[[Stokesosaurus]]'' sp., małym wątpliwym [[Ornithopoda|ornitopodem]] ''[[Phyllodon]]'', [[Sauropoda|zauropodem]] ?''[[Bothriospondylus]]'' sp.,  [[Troodontidae|troodontydem]] ?''[[Paronychodon]]'' sp.,  [[Dromaeosauridae|dromeozaurydem]] ?''Richardoestesia'' sp. Należy jednak pamiętać, że przynależność tego zwierzęcia do ''Compsognathus'' jest co najmniej wątpliwa.
 ==Kultura masowa==

@@ Linia 107: / Linia 107: @@
 ==Środowisko==
 W [[późna jura|późnej jurze]] - jak już wspomniano - Europa była archipelagiem suchych, tropikalnych wysp, rozdzielonych Oceanem Tetydy. Wapienne osady, w których odkryto okazy kompsognata powstały najprawdopodobniej z muszli organizmów morskich. Oba szkielety tego teropoda odkryto w osadach rozdzielających tereny prehistorycznych plaży i raf koralowych. Żyły one obok takich stworzeń jak ''[[Archaeopteryx]]'', pterozaury ''Rhamphorhynchus muensteri'' i ''Pterodactylus antiquus''. Z tych samych skał, z których pochodzą okazy "ładnej szczęki" wykopano również liczne ryby, mięczaki, szkarłupnie i skorupiaki. Do tej pory nie znaleziono żadnego dużego drapieżnika lądowego, mogącego zagrozić rodzajowi ''Compsognathus'', co wskazuje, że mimo swoich niewielkich rozmiarach, mógł się poszczyć w swoim środowisku mianem czołowego drapieżnika.
 Z kolei portugalski ''C.'' sp. na koegzystował z między innymi tyranozauroidami ''[[Aviatyrannis]]'' i ?''[[Stekesosaurus]]'' sp., małym wątpliwym [[Ornithopoda|ornitopodem]] ''[[Phyllodon]]'', [[Sauropoda|zauropodem]] ?''[[Bothriospondylus]]'' sp.,  [[Troodontidae|troodontydem]] ?''[[Paronychodon]]'' sp.,  [[Dromaeosauridae|dromeozaurydem]] ?''Richardoestesia'' sp. Należy jednak pamiętać, że przynależność tego zwierzęcia do ''Compsognathus'' jest co najmniej wątpliwa.
 ==Kultura masowa==

@@ Linia 90: / Linia 90: @@
 ===Wodno-lądowy tryb życia===
-Nie ulega wątpliwości, że cześć teropodów prowadziła częściowo wodny tryb życia. Wystarczy tu wspomnieć choćby o dziwnych odciskach stóp, prawdopodobnie należących do [[Segnosaurus|segnozaura]], świadczących o obecności między palcami błony pławnej, charakterystycznym uzębieniu [[Pelecanimimus|pelekanima]], mogącym służyć do odcedzania planktonu czy [[Spinosauridae|spinozaurydach]]. Czy jednak należał do nich też ''Compsognathus''? Bidar i współpracownicy (1972) donieśli o nietypowej odciskach wokół kończyn przednich MNHN CNJ 79, zainterpretowanych przez nich jako dowodów na obecność płetwopodobnej struktury, tworzonej przez dłonie naszego [[Theropoda|teropoda]]. Teorią tą zainteresował się L. B. Halstead , przedstawiając w swojej książce "The Evolution and Ecology of the Dinosaurs" kompsognata jako zwierzę poszukające w wodzie pokarmu, a także schronienie przed większymi drapieżnikami. Jednakże Ostrom udowodnił, że interpretacja niecodziennych odcisków francuskiego okazu, wysunięta przez Bidara i innych (1972) jest bezzasadna. Do wniosków tych przechyliła się również Peyer (2006). Czy więc hipotezę o częściowo wodnym kompsognadzie można odrzucić? Co prawda nie ma na jej prawdziwość mocnych dowodów, jednakże kilka przesłanek zdaje się ją popierać. Wszystkie dotychczas odkryte skamieliny kompsognata pochodzą z osadów morskich. Ponadto w późnej jurze Europa była archipelagiem wysp, rozdzielonych płytkim morzem. Możliwe więc, że ''Compsognathus'' brodził przy brzegu morza, szukając małży czy ryb, ewentualnie odżywiał się wyrzuconymi przez fale na ląd organizmami. Wydłużenie kości śródstopia, widoczne u ""delikatnej szczęki" może być adaptacją do pływania, co jednak nie jest zbyt przekonujące, biorąc pod uwagę, że występuję u szeregu całkowicie lądowych zwierząt.
+Nie ulega wątpliwości, że cześć teropodów prowadziła częściowo wodny tryb życia. Wystarczy tu wspomnieć choćby o dziwnych odciskach stóp, prawdopodobnie należących do [[Segnosaurus|segnozaura]], świadczących o obecności między palcami błony pławnej, charakterystycznym uzębieniu [[Pelecanimimus|pelekanima]], mogącym służyć do odcedzania planktonu czy [[Spinosauridae|spinozaurydach]]. Czy jednak należał do nich też ''Compsognathus''? Bidar i współpracownicy (1972) donieśli o nietypowej odciskach wokół kończyn przednich MNHN CNJ 79, zainterpretowanych przez nich jako dowodów na obecność płetwopodobnej struktury, tworzonej przez dłonie naszego [[Theropoda|teropoda]]. Teorią tą zainteresował się L. B. Halstead , przedstawiając w swojej książce "The Evolution and Ecology of the Dinosaurs" kompsognata jako zwierzę poszukające w wodzie pokarmu, a także schronienie przed większymi drapieżnikami. Jednakże Ostrom udowodnił, że interpretacja niecodziennych odcisków francuskiego okazu, wysunięta przez Bidara i innych (1972) jest bezzasadna. Do wniosków tych przechyliła się również Peyer (2006). Czy więc hipotezę o częściowo wodnym kompsognadzie można odrzucić? Co prawda nie ma na jej prawdziwość mocnych dowodów, jednakże kilka przesłanek zdaje się ją popierać. Wszystkie dotychczas odkryte skamieliny kompsognata pochodzą z osadów morskich. Ponadto w późnej jurze Europa była archipelagiem wysp, rozdzielonych płytkim morzem. Możliwe więc, że ''Compsognathus'' brodził przy brzegu morza, szukając małży czy ryb, ewentualnie odżywiał się wyrzuconymi przez fale na ląd organizmami. Wydłużenie kości śródstopia, widoczne u ""delikatnej szczęki" może być adaptacją do pływania, co jednak nie jest zbyt przekonujące, biorąc pod uwagę, że występuje u szeregu całkowicie lądowych zwierząt.
 ===Rozmnażanie===

@@ Linia 85: / Linia 85: @@
 Kompsognat został rozsławiony poprzez liczne książki popularnonaukowe (zwłaszcza te przeznaczone dla najmłodszych
 czytelników) jako najmniejszy (nieptasi) [[Dinosauria|dinozaur]]. Jednakże obecnie znamy mniejsze teropody - wystarczy tu
-wspomnieć chociażby o rodzajach ''[[Anchiornis]]'' czy ''[[Parvicursor]]''. "Subtelna szczęka" była lekko zbudowanym, dwunożnym drapieżnikiem o smukłych kończynach tylnych oraz długim ogonie, umożliwiającym utrzymanie równowagi podczas poruszania się. Stosunkowo krótkie kończyny przednie wieńczyły trójpalczaste dłonie. W długiej i wąskiej czaszce naszego [[Theropoda|teropoda]] znajdowało się łącznie pięć par otworów, z których największe był oczodoły (co może świadczyć o dobrze rozwiniętym wzroku). [[Żuchwa]] była stosunkowo smukła i nie posiadała charakterystycznego otworu, służącego do zaczepu mięśni. Uzębienie kompsognata było dość zróżnicowane: położone najbardziej z przodu (w kości przedszczękowej) zęby nie posiadały ząbkowania, tymczasem tylne były mocno zakrzywione ku tyłowi i lekko spłaszczone. Dawniej przedstawiono przedstawicieli rodzaju ''Compsognathus'' jako pokrytych łuskami. Obecnie jednak sugeruje się, że posiadały one pióra, podobnie jak spokrewnione z nim ''[[Sinosauropteryx]]'' i ''[[Sinocalliopteryx]]''. Co prawda [[Karin Peyer]] (2006) znalazła w okolicach trzynastego kręgu ogonowego  okazu niemieckiego odciski małych guzkowatych łusek, co jednak dalej nie neguje częściowego upierzenia (warto przypomnieć, że u [[Juravenator|jurawenatora]] odkryto zarówno ślady łusek jak i cienkich włókień mogących być piórami). Również [[Friederich von Huene]] twierdził, że odkrył w pobliżu brzucha BSP AS I 563 odciski łusek, co spotkało się jednakże z krytyką Johna Ostroma. Najnowsza (2012) analiza Achima Reisdorfa uznaje rzekome łuski znalezione przez von Huene'go za tłuszczowosk, powstały w procesie przeobrażania tłuszczowo-woskowego.
+wspomnieć chociażby o rodzajach ''[[Anchiornis]]'' czy ''[[Parvicursor]]''. "Subtelna szczęka" była lekko zbudowanym, dwunożnym drapieżnikiem o smukłych kończynach tylnych oraz długim ogonie, umożliwiającym utrzymanie równowagi podczas poruszania się. Stosunkowo krótkie kończyny przednie wieńczyły trójpalczaste dłonie. W długiej i wąskiej czaszce naszego [[Theropoda|teropoda]] znajdowało się łącznie pięć par otworów, z których największe były oczodoły (co może świadczyć o dobrze rozwiniętym wzroku). [[Żuchwa]] była stosunkowo smukła i nie posiadała charakterystycznego otworu, służącego do zaczepu mięśni. Uzębienie kompsognata było dość zróżnicowane: położone najbardziej z przodu (w kości przedszczękowej) zęby nie posiadały ząbkowania, tymczasem tylne były mocno zakrzywione ku tyłowi i lekko spłaszczone. Dawniej przedstawiono przedstawicieli rodzaju ''Compsognathus'' jako pokrytych łuskami. Obecnie jednak sugeruje się, że posiadały one pióra, podobnie jak spokrewnione z nim ''[[Sinosauropteryx]]'' i ''[[Sinocalliopteryx]]''. Co prawda [[Karin Peyer]] (2006) znalazła w okolicach trzynastego kręgu ogonowego  okazu niemieckiego odciski małych guzkowatych łusek, co jednak dalej nie neguje częściowego upierzenia (warto przypomnieć, że u [[Juravenator|jurawenatora]] odkryto zarówno ślady łusek jak i cienkich włókień mogących być piórami). Również [[Friedrich von Huene]] twierdził, że odkrył w pobliżu brzucha BSP AS I 563 odciski łusek, co spotkało się jednakże z krytyką Johna Ostroma. Najnowsza (2012) analiza Achima Reisdorfa uznaje rzekome łuski znalezione przez von Huene'go za tłuszczowosk, powstały w procesie przeobrażania tłuszczowo-woskowego.
 ==Paleobiologia==

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 {{DISPLAYTITLE:''Compsognathus''}}
 <small>
@@ Linia 59: / Linia 61: @@
 Jego rozmiary szacowane są na ok. 86-89 cm długości oraz poniżej 1 kg masy. Wchodzące w grę lokalizacje to późno[[tyton|tytońskie]] kamieniołomy w pobliżu Jachenhausen (formacja Painten) bądź datowane na najpóźniejszy [[kimeryd]] lub wczesny tyton osady obszaru Riedenburg–Kelheim: Kapfelberg lub Goldberg. Obecnie jest on przechowywany w Bawarskim Instytucie Paleontologii i Historii Geologicznej w Munich, który wykupił go od Obernodorfera w 1865.
 [[Plik:Compsognathus longipes cast2.jpg|240px|right|BSP AS I 536]]