Corythosaurus - Historia wersji

Paweł o 13:34, 15 cze 2026

2026-06-15T13:34:05Z

Podgląd zmian

Kamil Kamiński: /* Gatunki */

2026-05-29T08:09:23Z

‎Gatunki

Kamil Kamiński: /* Spis gatunków */

2026-05-29T08:04:17Z

‎Spis gatunków

Kamil Kamiński: /* Spis gatunków */

2026-05-28T13:20:28Z

‎Spis gatunków

Kamil Kamiński: /* Spis gatunków */

2026-05-28T13:20:03Z

‎Spis gatunków

Kamil Kamiński: /* Spis gatunków */

2026-05-28T13:17:49Z

‎Spis gatunków

Kamil Kamiński: /* C. stebingeri */

2026-05-28T13:12:49Z

‎C. stebingeri

Kamil Kamiński: /* C. stebingeri */

2026-05-28T12:40:19Z

‎C. stebingeri

Kamil Kamiński: /* Gatunki */

2026-05-28T12:34:24Z

‎Gatunki

Kamil Kamiński o 12:31, 28 maj 2026

2026-05-28T12:31:26Z

← poprzednia wersja		Wersja z 08:09, 29 maj 2026
Linia 105:		Linia 105:

	'''Czas:''' ok. 76,3-76,0 [[Ma]] (późny [[kampan]]- na podstawie Sharpe i Brown [2026]).		'''Czas:''' ok. 76,3-76,0 [[Ma]] (późny [[kampan]]- na podstawie Sharpe i Brown [2026]).
		+	[[Plik: Hypacrosaurus_stebingeri_holotype.jpg\|thumb\|300px\|Czaszka holotypu C. stebingeri. Autor zdjęcia: Tom Evanson [ https://www.flickr.com/photos/23165290@N00/9325345426/].]]

	'''Materiał kopalny: ''' Holotypem jest okaz MOR 549 (kompletna czaszka i szkielet pozaczaszkowy dorosłego osobnika). Materiał przypisany obejmuje skamieniałe jaja, embriony, gniazda, kości piskląt, młodych i dorosłych okazów, dokumentujących niemal wszystkie stadia rozwoju tego dinozaura, w tym trzy złoża kości (jedno z Oldman i dwa z Two Medicine) będące pozostałościami głównie po osobnikach młodocianych w różnym wieku (Joubarne i in., 2024). Wg Sharpe i Browna (2026) do tego gatunku należy zaliczać jedynie holotyp i okaz MOR 455. Pozostałe szczątki przypisywane były w zasadzie bez głębszej analizy, a ''C. stebingeri'' traktowany był jako takson-worek. Większość z nich (jeśli nie wszystkie) może reprezentować pokrewne taksony.		'''Materiał kopalny: ''' Holotypem jest okaz MOR 549 (kompletna czaszka i szkielet pozaczaszkowy dorosłego osobnika). Materiał przypisany obejmuje skamieniałe jaja, embriony, gniazda, kości piskląt, młodych i dorosłych okazów, dokumentujących niemal wszystkie stadia rozwoju tego dinozaura, w tym trzy złoża kości (jedno z Oldman i dwa z Two Medicine) będące pozostałościami głównie po osobnikach młodocianych w różnym wieku (Joubarne i in., 2024). Wg Sharpe i Browna (2026) do tego gatunku należy zaliczać jedynie holotyp i okaz MOR 455. Pozostałe szczątki przypisywane były w zasadzie bez głębszej analizy, a ''C. stebingeri'' traktowany był jako takson-worek. Większość z nich (jeśli nie wszystkie) może reprezentować pokrewne taksony.

@@ Linia 131: / Linia 131: @@
 | = ''C. excavatus''
 | {{Kpt|[[Charles Gilmore|Gilmore]]}}, 1923
 |-
 | = ''Tetragonosaurus erectofrons''
@@ Linia 154: / Linia 148: @@
 | = ''[[Lambeosaurus]] lambei''
 | {{Kpt|Parks}}, 1935
 |}

@@ Linia 133: / Linia 133: @@
 |-
 |{{V|''C. stebingeri''}}
-| ({{Kpt|[[John Horner|Horner]]}} i {{Kpt|[[Philip Currie|Currie]]}}, [[1994]) {{Kpt|Sharpe}} i {{Kpt|Brown}}, [[2026]]
+| ({{Kpt|[[John Horner|Horner]]}} i {{Kpt|[[Philip Currie|Currie]]}}, [[1994]]) {{Kpt|Sharpe}} i {{Kpt|Brown}}, [[2026]]
 |-
 | = ''[[Hypacrosaurus]] stebingeri''
-| {{Kpt|[[John Horner|Horner]]}} i {{Kpt|[[Philip Currie|Currie]]}}, [[1994])
+| {{Kpt|[[John Horner|Horner]]}} i {{Kpt|[[Philip Currie|Currie]]}}, [[1994]])
 |-
 | = ''Tetragonosaurus erectofrons''

@@ Linia 133: / Linia 133: @@
 |-
 |{{V|''C. stebingeri''}}
-| ({{Kpt|[[John Horner|Horner]]}} i {{Kpt|[[Philip Currie|Currie]]}}, [[1994]) {{Kpt|Sharpe}} i {{Kpt|Brown}}, 2026
+| ({{Kpt|[[John Horner|Horner]]}} i {{Kpt|[[Philip Currie|Currie]]}}, [[1994]) {{Kpt|Sharpe}} i {{Kpt|Brown}}, [[2026]]
 |-
 | = ''Tetragonosaurus erectofrons''

@@ Linia 131: / Linia 131: @@
 | = ''C. excavatus''
 | {{Kpt|[[Charles Gilmore|Gilmore]]}}, 1923
 |-
 | = ''Tetragonosaurus erectofrons''

@@ Linia 106: / Linia 106: @@
 '''Czas:''' ok. 76,3-76,0 [[Ma]] (późny [[kampan]]- na podstawie Sharpe i Brown [2026]).
-'''Materiał kopalny: ''' Holotypem jest okaz MOR 549 (kompletna czaszka i szkielet pozaczaszkowy dorosłego osobnika). Materiał przypisany obejmuje skamieniałe jaja, embriony, gniazda, kości piskląt, młodych i dorosłych okazów, dokumentujących niemal wszystkie stadia rozwoju tego dinozaura, w tym trzy złoża kości (jedno z Oldman i dwa z Two Medicine) będące pozostałościami głównie po osobnikach młodocianych w różnym wieku (Joubarne i in., 2024). Wg Sharpe i Browna (2026) do tego gatunku należy zaliczać jedynie holotyp i okaz MOR 455. Pozostałe szczątki przypisywane były w zasadzie bez głębszej analizy, i większość z nich (jeśli nie wszystkie) może reprezentować pokrewne taksony.
+'''Materiał kopalny: ''' Holotypem jest okaz MOR 549 (kompletna czaszka i szkielet pozaczaszkowy dorosłego osobnika). Materiał przypisany obejmuje skamieniałe jaja, embriony, gniazda, kości piskląt, młodych i dorosłych okazów, dokumentujących niemal wszystkie stadia rozwoju tego dinozaura, w tym trzy złoża kości (jedno z Oldman i dwa z Two Medicine) będące pozostałościami głównie po osobnikach młodocianych w różnym wieku (Joubarne i in., 2024). Wg Sharpe i Browna (2026) do tego gatunku należy zaliczać jedynie holotyp i okaz MOR 455. Pozostałe szczątki przypisywane były w zasadzie bez głębszej analizy, a ''C. stebingeri'' traktowany był jako takson-worek. Większość z nich (jeśli nie wszystkie) może reprezentować pokrewne taksony.
 '''Charakterystyka: ''' Gatunek zaliczany przez długi czas do hipakrozaura, znacznie starszy geologicznie niż ''H. altispinus''. Początkowo uważany przez Hornera i Currie’go za formę przejściową pomiędzy ''[[Lambeosaurus]]'' a ''H. altispinus'', nie wykazującą żadnych [[autapomorfia|autapomorfii]]. Obecnie jednak taki pogląd wydaje się słabo uzasadniony.

← poprzednia wersja		Wersja z 12:34, 28 maj 2026
Linia 100:		Linia 100:

	'''Charakterystyka: ''' Drugi gatunek korytozaura, młodszy geologicznie i przez znaczną część współczesnych autorów uznawany za ważny.		'''Charakterystyka: ''' Drugi gatunek korytozaura, młodszy geologicznie i przez znaczną część współczesnych autorów uznawany za ważny.
		+
		+	===''C. stebingeri''===
		+	'''Miejsce:''' [[USA]] – Montana, [[Kanada]] – Alberta, formacje [[Two Medicine]] i [[Oldman]]
		+
		+	'''Czas:''' ok. 76,1-76,0 [[Ma]] (późny [[kampan]]- na podstawie Fowler [2017]).
		+
		+	'''Materiał kopalny: ''' Holotypem jest okaz MOR 549 (kompletna czaszka i szkielet pozaczaszkowy dorosłego osobnika). Materiał przypisany obejmuje skamieniałe jaja, embriony, gniazda, kości piskląt, młodych i dorosłych okazów, dokumentujących niemal wszystkie stadia rozwoju tego dinozaura, w tym trzy złoża kości (jedno z Oldman i dwa z Two Medicine) będące pozostałościami głównie po osobnikach młodocianych w różnym wieku (Joubarne i in., 2024)
		+
		+	'''Charakterystyka: ''' Gatunek zaliczany przez długi czas do hipakrozaura, znacznie starszy geologicznie niż ''H. altispinus''. Początkowo uważany przez Hornera i Currie’go za formę przejściową pomiędzy ''[[Lambeosaurus]]'' a ''H. altispinus'', nie wykazującą żadnych [[autapomorfia\|autapomorfii]]. Obecnie jednak taki pogląd wydaje się słabo uzasadniony.

	==Etymologia==		==Etymologia==

@@ Linia 71: / Linia 71: @@
 Z kolei [[David Evans]] ([[2007]]) uważa za ważnego ''C. casuarius'' (uważanego za samca tego gatunku przez [[Peter Dodson|Petera Dodsona]]) i ''C. intermedius'' (samica ''C. casuarius''). Są one oddzielne czasowo: pierwszy jest starszy, bowiem jego skamieniałości spoczywały w warstwach ok. 2-16 m powyżej górnej granicy formacji [[Oldman]]; drugi - w warstwach mieszczących się ok. 18-27 m powyżej tej granicy (Mallon i in., 2012). Miedzy tymi dwoma gatunkami występują też różnice morfologiczne. Okaz UALVP 13 - [[holotyp]] ''C. excavatus'' ([[młodszy synonim]] ''C. intermedius'' wg Evansa (2010), Brink i in. (2014) oraz Mallona i Andersona (2014) różnił się od gatunku typowego budową grzebienia i kości przedszczękowej (Bramble i in., 2017). Różnice w budowie grzebienia obu gatunków są też widoczne na rys. 14.7 w pracy Brink (2014). Dlatego w najnowszych publikacjach z reguły uznaje się oba gatunki za ważne (Brink i in., 2014; Mallon i Anderson, 2014; Xing i in., 2014; Prieto-Márquez i in., 2018). Z drugiej strony np. Fowler (2017) przypisuje wszystkie okazy korytozaura do gatunku typowego.  Kwestia jednego lub dwóch gatunków pozostaje więc do końca nierozstrzygnięta i wymaga dalszych badań.
 ==Paleobiologia i paleoekologia==
@@ Linia 165: / Linia 167: @@
 Mallon, J.C., Anderson., J.S.(2014). “The functional and palaeoecological implications of tooth morphology and wear for the megaherbivorous dinosaurs from the Dinosaur Park Formation (upper Campanian) of Alberta, Canada”. PLoS ONE 9(6):e98605. [[doi:10.1371/journal.pone.0098605]].
-Paul, G.S. (2010) "The Princeton Field Guide to Dinosaurs" wyd. Princeton University - Princeton i Oxford
+Paul, G.S. (2010) "The Princeton Field Guide to Dinosaurs" wyd. Princeton University - Princeton i Oxford.
 Takasaki, R., Chiba, K., Fiorillo, A. R., Brink, K. S., Evans, D. C., Fanti, F., ... & Ishigaki, S. (2023). "Description of the first definitive ''Corythosaurus'' (Dinosauria, Hadrosauridae) specimens from the Judith River Formation in Montana, USA and their paleobiogeographical significance. The Anatomical Record". [[doi:10.1002/ar.25097]]