Paweł o 08:35, 26 gru 2024

2024-12-26T08:35:17Z

Paweł: Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Crosnoornis''}} {{Opis |Autor = Paweł Konarzewski |Korekta = |nazwa = ''Crosnoornis'' (krosnoornis) |długość = |wysokość = |masa = |dieta =..."

2024-12-26T08:33:52Z

Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Crosnoornis''}} {{Opis |Autor = Paweł Konarzewski |Korekta = |nazwa = ''Crosnoornis'' (krosnoornis) |długość = |wysokość = |masa = |dieta =..."

Nowa strona

{{DISPLAYTITLE:''Crosnoornis''}}
{{Opis
|Autor = [[Paweł Konarzewski]]
|Korekta =
|nazwa = ''Crosnoornis'' (krosnoornis)
|długość =
|wysokość =
|masa =
|dieta = twarde nasiona, owoce i bezkręgowce
|miejsce = [[Polska]] - Rudawka Rymanowska
|czas = ok. 32-30 [[Ma]] 
[[oligocen]] ([[rupel]])
|systematyka = [[Dinosauria]]

[[Saurischia]]

[[Theropoda]]

[[Aves]]

[[Passeriformes]]

[[Tyranni]]

? [[Eurylaimides]]

|grafika = Crosnoornis holotype.webp
|podpis = Zdjęcia oraz schemat przestawiający [[holotyp]] ''Crosnoornis''. Źródło: Bocheński i in., 2021 [https://link.springer.com/article/10.1007/s10336-021-01858-0]
|PorównanieGrupa =
|PorównanieDługość =
|mapa =
}}
==Wstęp==
''Crosnoornis'' to ptak z rzędu Passeriformes (wróblowe) żyjący w [[oligocen|oligocenie]] na terenie Polski. Ptak ten został opisany w 2021 roku przez zespół naukowców pod przewodnictwem Zbigniewa Bocheńskiego.

==Materiał kopalny==
[[Holotyp]] (MSFK RR 01/2013a + b) to kompletny i [[artykułowany]] szkielet wraz z odciskami piór zachowany na dwóch płytach skalnych. Okaz ten znajduje się w Instytucie Systematyki i Ewolucji Zwierząt Polskiej Akademii Nauk w Krakowie.

==Budowa i paleobiologia==
''Crosnoornis'' charakteryzował się mocnym i prostym dziobem umożliwiającym spożywanie twardych nasion, owoców oraz bezkręgowców. Dzięki takiej budowie dzioba zajmował inną niszę pokarmową niż dotychczas opisane wróblowe z [[oligocen|oligocenu]]. Zachowało się co najmniej 16 kręgów przedkrzyżowych. Podobnie jak u ''[[Resoviaornis]]'' kręgi tulowiowe są ze sobą zrośnięte tworząc notarium. Cecha ta nie występowała u innego [[oligocen|oligoceńskiego]] wróblowego z Polski ''[[Jamna]]''. Według autorów opisu proporcje skrzydeł, krótki ogon oraz długie nogi wskazują, że ''Crosnoornis'' spędzał dużo czasu w lasach. Mógł on żyć na ziemi, zamieszkiwać gęste krzaki lub korony drzew.

==Systematyka==
Bocheński i współpracownicy (2021) uznali, że ''Crosnoornis'' to przedstawiciel Tyranni (tyrankowce), jednak nie ustalili dokładnej pozycji systematyki wewnątrz tego kladu. Z kolei Lowi-Merri i in. (2024) wykazali, że omawiamy rodzaj plasuje się w obrębie Tyranni i tworzy [[klad]] z ''Wieslochia'' i nienazwanym okazem NT-LBR-0014. Wymienione trzy ptaki mogą być przodkami lub blisko spokrewnionymi formami z dzisiejszymi szerokodziobymi (Eurylaimides).

==Etymolgia==
Nazwa [[rodzaj]]owa ''Crosnoornis'' pochodzi od łacińskiej nazwy miasta Krosno znajdującego się niedaleko Rudawki Rymanowskiej, gdzie odnaleziono [[holotyp]] oraz zawiera greckie słowo ''ornis'' znaczące "ptak". Epitet gatunkowy ''nargizia'' honoruje Nargiz Salwę, żonę odkrywcy i jednego z współautorów publikacji Grzegorza Salwę.

==Spis gatunków==
{| class="wikitable"
|{{V|''Cronsoornis''}}
|{{Kpt|Bocheński, Tomek, Bujoczek}} i {{Kpt|Salwa}}, 2021
|-
|{{V|''C. nargizia''}}
|{{Kpt|Bocheński, Tomek, Bujoczek}} i {{Kpt|Salwa}}, 2021
|}

==Bibliografia==

Bocheński, Z. M., Tomek, T., Bujoczek, M., & Salwa, G. (2021). "A new passeriform (Aves: Passeriformes) from the early Oligocene of Poland sheds light on the beginnings of Suboscines". Journal of Ornithology, 162(2), 593-604.. [[doi:10.1007/s10336-021-01858-0]]

Lowi-Merri, T. M., Gjevori, M., Bocheński, Z. M., Wertz, K., & Claramunt, S. (2024). "Total-evidence dating and the phylogenetic affinities of early fossil passerines". Journal of Systematic Palaeontology, 22(1), 2356086. [[doi:10.1080/14772019.2024.2356086]]

[[Kategoria:Kenozoik w Polsce]]

@@ Linia 26: / Linia 26: @@
 |grafika = Crosnoornis holotype.webp
-|podpis = Zdjęcia oraz schemat przestawiający [[holotyp]] ''Crosnoornis''. Źródło: Bocheński i in., 2021 [https://link.springer.com/article/10.1007/s10336-021-01858-0]
+|podpis = Zdjęcia oraz schematy przestawiające [[holotyp]] ''Crosnoornis''. Źródło: Bocheński i in., 2021 [https://link.springer.com/article/10.1007/s10336-021-01858-0]
 |PorównanieGrupa =
 |PorównanieDługość =

Crosnoornis - Historia wersji

Paweł o 08:35, 26 gru 2024

Paweł: Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Crosnoornis''}} {{Opis |Autor = Paweł Konarzewski |Korekta = |nazwa = ''Crosnoornis'' (krosnoornis) |długość = |wysokość = |masa = |dieta =..."