Daemonosaurus - Historia wersji

Taurovenator o 12:47, 25 mar 2024

2024-03-25T12:47:16Z

Taurovenator o 19:52, 19 paź 2023

2023-10-19T19:52:33Z

Ag.Ent: ptasiomiedniczny?

2017-11-03T13:51:17Z

ptasiomiedniczny?

Dino: /* Budowa */

2016-11-25T13:44:30Z

‎Budowa

Dino: /* Wstęp */

2016-11-25T13:40:45Z

‎Wstęp

Mateusz: aktualizacja

2016-11-22T11:45:03Z

aktualizacja

Mateusz o 06:21, 13 paź 2016

2016-10-13T06:21:49Z

Ag.Ent: demonozaur

2016-10-12T23:20:54Z

demonozaur

Nowa strona

{{DISPLAYTITLE:''Velocipes''}}

{| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"
| Autorzy:
|-
| [[Tomasz Skawiński]]
|}

----
{| class="wikitable" style="text-align:left" align="left"
! colspan=2 | ''Daemonosaurus'' (demonozaur)
|-
! '''Długość''':
| ok. 2 m?
|-
! '''Masa''':
| ok. 10 kg?
|-
! '''[[:Kategoria:Lokacje|Miejsce występowania]]''':
| [[:Kategoria:USA|USA]] – Nowy Meksyk

([[formacja]] [[Chinle]] – "ogniwo Siltstone")
|-
! '''[[:Kategoria:Stratygrafia|Czas występowania]]'''
| późny [[trias]] ([[retyk]])
|-
! '''Systematyka'''
| [[Dinosauria]]

[[Saurischia]]

[[Theropoda]]
|-
| colspan=2 |[[Plik:Daemonosaurus chauliodus skull.png|400px|]]
Rekonstrukcja czaszki holotypu.

Autor: [http://qilong.wordpress.com/2013/05/16/a-skull-reconstruction-for-daemonosaurus/ Jaime Headden]
|-
! colspan=2 | Mapa znalezisk:
|-
| colspan=2 |
<display_points type="terrain" zoom=5>
36°20' N, 106°27' W|Miejsce znalezienia holotypu
</display_points>
|}
== Wstęp ==
''Daemonosaurus'' to rodzaj wczesnego, niewielkiego, prawdopodobnie bardzo pierwotnego [[Theropoda|teropoda]]. Żył w późnym [[trias]]ie na terenach dzisiejszej [[:Kategoria:Ameryka Północna|Ameryki Północnej]].

== Budowa ==
Demonozaur był niewielkim teropodem – jego czaszka mierzyła około 14-14,5 cm długości, a długość kości udowej (nieznanej u tego dinozaura) szacuje się na ok. 17,5 cm (Zanno i in. 2015). Wartości te niemal dokładnie odpowiadają pomiarom wykonanym u ''[[Tawa]]'' – pokrewnego, nieco wcześniejszego geologicznie teropoda. Sugeruje to, że ''Daemonosaurus'' osiągał zbliżone rozmiary, czyli ok. 2 m długości i masę ok. 10 kg (choć zobacz [[#Paleobiologia|niżej]]).

Demonozaur miał duże, niemal okrągłe oczy. Czaszka była dość wysoka i cechowała się stosunkowo krótkim pyskiem, stanowiącym około połowy jej długości. Okno przedoczodołowe w przybliżeniu trójkątne, zbliżonych rozmiarów do nozdrzy zewnętrznych. Puszka mózgowa była [[pneumatyzacja|spneumatyzowana]] w mniejszym stopniu niż u tawy. W kości przedszczękowej znajdowały się trzy stosunkowo duże zęby – były one skierowane lekko ku przodowi, podobnie jak u teropodów takich jak ''[[Masiakasaurus]]'' czy ''[[Epidexipteryx]]''. Kość szczękowa zawierała jedynie 9 lub 10 zębów – mniej niż u wszystkich znanych teropodów. Pierwsze zęby kości szczękowej oraz zębowej również są powiększone. Zęby przedszczękowe i przednie zęby osadzone w kości zębowej są w przekroju okrągłe, podczas gdy dalsze zęby są bocznie spłaszczone i mają piłkowane krawędzie. Poza czaszką znanych jest tylko kilka kręgów szyjnych (Sues i in. 2011).

== Paleobiologia ==
Stosunkowo duże oczodoły, krótki pysk i nie w pełni skostniała puszka mózgowa sugerują, że [[holotyp]] demonozaura (CM 76821) w chwili śmierci mógł nie być w pełni dorosłym osobnikiem. Brak jednak danych histologicznych mogących zweryfikować tę hipotezę. Szwy pomiędzy łukiem naczyniowym a trzonem są zrośnięte w obrotniku i kręgu trzecim, nie wiadomo jednak, czy w rozwoju osobniczym najpierw kostniały kręgi przednie czy tylne (Sues i in. 2011).

Demonozaur jest przeważnie uważany za mięsożercę (Foth i Rauhut 2013), na co wskazuje m.in. spłaszczenie i piłkowanie zębów.

== Odkrycie i etymologia ==
Holotyp demonozaura został odkryty na „Ranczu Duchów” (Ghost Ranch) w stanie Nowy Meksyk w Stanach Zjednoczonych. Osady formacji [[Chinle]], z których go wydobyto pochodzą z późnego triasu, prawdopodobnie z [[retyk]]u.

Nazwa rodzajowa ''Daemonosaurus'' pochodzi z greki i odnosi się do legend o złych duchach z „Rancza Duchów”. Epitet gatunkowy [[gatunek typowy|gatunku typowego]], ''chauliodus'', również pochodzący z greki, można przetłumaczyć jako „wielkozęby”, co odnosi się do powiększonych przednich zębów tego dinozaura.

== Spis gatunków ==
{| class="wikitable"
! ''Daemonosaurus''
| {{Kpt|[[Hans-Dieter Sues|Sues]], [[Sterling Nesbitt|Nesbitt]], Berman}} i {{Kpt|Henrici}}, [[2011]]
|-
! ''D. chauliodus''
| {{Kpt|Sues, Nesbitt, Berman}} i {{Kpt|Henrici}}, [[2011]]
|}

== Bibliografia ==

Foth C., Rauhut O.W.M. 2013. Macroevolutionary and morphofunctional patterns in theropod skulls: a morphometric approach. Acta Palaeontologica Polonica 58: 1–16. [[doi:10.4202/app.2011.0145]].

Sues H.-D., Nesbitt S.J., Berman D.S., Henrici A.M. 2011. A late-surviving basal theropod dinosaur from the latest Triassic of North America. Proceedings of the Royal Society B 278: 3459–3464. [[doi:10.1098/rspb.2011.0410]].

Zanno L.E., Drymala S., Nesbitt S.J., Schneider V.P. 2015. Early crocodylomorph increases top tier predator diversity during rise of dinosaurs. Scientific Reports 5: 9276. [[doi:10.1038/srep09276]].


[[Kategoria:Dinosauria]]
[[Kategoria:Saurischia]]
[[Kategoria:Theropoda]]
[[Kategoria:Ameryka Północna]]
[[Kategoria:USA]]
[[Kategoria:Trias]]
[[Kategoria:Retyk]]

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 {{DISPLAYTITLE:''Daemonosaurus''}}
 <small>
@@ Linia 96: / Linia 98: @@
 [[Kategoria:Trias]]
 [[Kategoria:Retyk]]

@@ Linia 30: / Linia 30: @@
 | [[Dinosauria]]
-[[Saurischia]]
+?[[Saurischia]]
-?[[Theropoda]]
+??[[Theropoda]]
 |-
 | colspan=2 |[[Plik:Daemonosaurus chauliodus skull.png|400px|]]
@@ Linia 47: / Linia 47: @@
 |}
 == Wstęp ==
-''Daemonosaurus'' to [[rodzaj]] wczesnego, niewielkiego, prawdopodobnie bardzo pierwotnego [[Theropoda|teropoda]]. Alternatywna interpretacja mówi, że demonozaur jest bardzo prymitywnym [[Saurischia|dinozaurem gadziomiednicznym]], nienależącym do teropodów (Cabreira i in. 2016). Żył w późnym [[trias]]ie na terenach dzisiejszej [[:Kategoria:Ameryka Północna|Ameryki Północnej]].
+''Daemonosaurus'' to [[rodzaj]] wczesnego, niewielkiego, prawdopodobnie bardzo pierwotnego [[Theropoda|teropoda]]. Alternatywne interpretacje mówią, że demonozaur jest bardzo prymitywnym [[Saurischia|dinozaurem gadziomiednicznym]], nienależącym do teropodów (Cabreira i in. 2016, Langer i in. 2017), lub [[bazalny]]m dinozaurem ptasiomiednicznym (Baron i in. 2017). Żył w późnym [[trias]]ie na terenach dzisiejszej [[:Kategoria:Ameryka Północna|Ameryki Północnej]].
 == Budowa ==
@@ Linia 76: / Linia 76: @@
 == Bibliografia ==
 <small>
-Cabreira, S.F., Kellner, A.W.A., Dias-da-Silva, S., da Silva, L.R., Bronzati, M., de Almeida Marsola, J.C., Müller, R.T., Bittencourt, J. de S., Jul’Armando Batista, B., Raugust, T., Carrilho, R., Brodt, A., Langer, M.C. 2016. A Unique Late Triassic Dinosauromorph Assemblage Reveals Dinosaur Ancestral Anatomy and Diet. Current Biology 26: 1-6. [http://dx.doi.org/10.1016/j.cub.2016.09.040]
+Baron, M.G., Norman, D.B., Barrett, P.M. 2017. Baron ''et al.'' reply. Nature 551: E4–E5. [[doi:10.1038/nature24012]].
 Foth, C., Rauhut, O.W.M. 2013. Macroevolutionary and morphofunctional patterns in theropod skulls: a morphometric approach. Acta Palaeontologica Polonica 58: 1–16. [[doi:10.4202/app.2011.0145]].
 Sues, H.-D., Nesbitt, S.J., Berman, D.S., Henrici, A.M. 2011. A late-surviving basal theropod dinosaur from the latest Triassic of North America. Proceedings of the Royal Society B 278: 3459–3464. [[doi:10.1098/rspb.2011.0410]].

@@ Linia 47: / Linia 47: @@
 |}
 == Wstęp ==
-''Daemonosaurus'' to [[rodzaj]] wczesnego, niewielkiego, prawdopodobnie bardzo pierwotnego [[Theropoda|teropoda]]. Alternatywna interpretacja mówi, że demonozaur jest bardzo prymitywnym [[Saurischia|dinozaurem gadziomiednicznym]], będącym poza teropodami (Cabreira i in. 2016). Żył w późnym [[trias]]ie na terenach dzisiejszej [[:Kategoria:Ameryka Północna|Ameryki Północnej]].
+''Daemonosaurus'' to [[rodzaj]] wczesnego, niewielkiego, prawdopodobnie bardzo pierwotnego [[Theropoda|teropoda]]. Alternatywna interpretacja mówi, że demonozaur jest bardzo prymitywnym [[Saurischia|dinozaurem gadziomiednicznym]], nienależącym do teropodów (Cabreira i in. 2016). Żył w późnym [[trias]]ie na terenach dzisiejszej [[:Kategoria:Ameryka Północna|Ameryki Północnej]].
 == Budowa ==

@@ Linia 43: / Linia 43: @@
 | colspan=2 |
 <display_points type="terrain" zoom=4>
-°20' N, 106°27' W|Miejsce znalezienia holotypu
+°20' N, 106°27' W~Miejsce znalezienia holotypu
 </display_points>
 |}

@@ Linia 53: / Linia 53: @@
 Demonozaur był niewielkim teropodem – jego czaszka mierzyła około 14-14,5 cm długości, a długość kości udowej (nieznanej u tego dinozaura) szacuje się na ok. 17,5 cm (Zanno i in. 2015). Wartości te niemal dokładnie odpowiadają pomiarom wykonanym u ''[[Tawa]]'' – pokrewnego, nieco wcześniejszego geologicznie teropoda. Sugeruje to, że ''Daemonosaurus'' osiągał zbliżone rozmiary, czyli ok. 2 m długości i masę ok. 10 kg (choć zobacz [[#Paleobiologia|niżej]]).
-Demonozaur miał duże, niemal okrągłe oczy. Czaszka była dość wysoka i cechowała się stosunkowo krótkim pyskiem, stanowiącym około połowy jej długości. Okno przedoczodołowe w przybliżeniu trójkątne, zbliżonych rozmiarów do nozdrzy zewnętrznych. Puszka mózgowa była [[pneumatyzacja|spneumatyzowana]] w mniejszym stopniu niż u tawy. W kości przedszczękowej znajdowały się trzy stosunkowo duże zęby – były one skierowane lekko ku przodowi, podobnie jak u teropodów takich jak ''[[Masiakasaurus]]'' czy ''[[Epidexipteryx]]''. Kość szczękowa zawierała jedynie 9 lub 10 zębów – mniej niż u wszystkich znanych teropodów. Pierwsze zęby kości szczękowej oraz zębowej również są powiększone. Zęby przedszczękowe i przednie zęby osadzone w kości zębowej są w przekroju okrągłe, podczas gdy dalsze zęby są bocznie spłaszczone i mają piłkowane krawędzie. Poza czaszką znanych jest tylko kilka kręgów szyjnych (Sues i in. 2011).
+Demonozaur miał duże, niemal okrągłe oczodoły. Czaszka była dość wysoka i cechowała się stosunkowo krótkim pyskiem, stanowiącym około połowy jej długości. Okno przedoczodołowe było w przybliżeniu trójkątne, zbliżonych rozmiarów do nozdrzy zewnętrznych. Puszka mózgowa była [[pneumatyzacja|spneumatyzowana]] w mniejszym stopniu niż u tawy. W kości przedszczękowej znajdowały się trzy stosunkowo duże zęby – były one skierowane lekko ku przodowi, podobnie jak u teropodów takich jak ''[[Masiakasaurus]]'' czy ''[[Epidexipteryx]]''. Kość szczękowa zawierała jedynie 9 lub 10 zębów – mniej niż u wszystkich znanych Theropoda. Pierwsze zęby kości szczękowej oraz zębowej również są powiększone. Zęby przedszczękowe i przednie zęby osadzone w kości zębowej są w przekroju okrągłe, podczas gdy dalsze zęby są bocznie spłaszczone i mają piłkowane krawędzie. Poza czaszką znanych jest tylko kilka kręgów szyjnych (Sues i in. 2011).
 == Paleobiologia ==

@@ Linia 2: / Linia 2: @@
 <small>
 {| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"
-| Autorzy:
+| Autor:
 |-
 | [[Tomasz Skawiński]]
 |}
 </small>
@@ Linia 30: / Linia 32: @@
 [[Saurischia]]
-[[Theropoda]]
+?[[Theropoda]]
 |-
 | colspan=2 |[[Plik:Daemonosaurus chauliodus skull.png|400px|]]
@@ Linia 40: / Linia 42: @@
 |-
 | colspan=2 |
-<display_points type="terrain" zoom=5>
+<display_points type="terrain" zoom=4>
 °20' N, 106°27' W|Miejsce znalezienia holotypu
 </display_points>
 |}
 == Wstęp ==
-''Daemonosaurus'' to [[rodzaj]] wczesnego, niewielkiego, prawdopodobnie bardzo pierwotnego [[Theropoda|teropoda]]. Żył w późnym [[trias]]ie na terenach dzisiejszej [[:Kategoria:Ameryka Północna|Ameryki Północnej]].
+''Daemonosaurus'' to [[rodzaj]] wczesnego, niewielkiego, prawdopodobnie bardzo pierwotnego [[Theropoda|teropoda]]. Alternatywna interpretacja mówi, że demonozaur jest bardzo prymitywnym [[Saurischia|dinozaurem gadziomiednicznym]], będącym poza teropodami (Cabreira i in. 2016). Żył w późnym [[trias]]ie na terenach dzisiejszej [[:Kategoria:Ameryka Północna|Ameryki Północnej]].
 == Budowa ==
 Demonozaur był niewielkim teropodem – jego czaszka mierzyła około 14-14,5 cm długości, a długość kości udowej (nieznanej u tego dinozaura) szacuje się na ok. 17,5 cm (Zanno i in. 2015). Wartości te niemal dokładnie odpowiadają pomiarom wykonanym u ''[[Tawa]]'' – pokrewnego, nieco wcześniejszego geologicznie teropoda. Sugeruje to, że ''Daemonosaurus'' osiągał zbliżone rozmiary, czyli ok. 2 m długości i masę ok. 10 kg (choć zobacz [[#Paleobiologia|niżej]]).
@@ Linia 65: / Linia 68: @@
 {| class="wikitable"
 | {{V|''Daemonosaurus''}}
-| {{Kpt|[[Hans-Dieter Sues|Sues]], [[Sterling Nesbitt|Nesbitt]], Berman}} i {{Kpt|Henrici}}, [[2011]]
+| {{Kpt|[[Hans-Dieter Sues|Sues]], [[Sterling Nesbitt|Nesbitt]], [[David Berman|Berman]]}} i {{Kpt|[[Amy Henrici|Henrici]]}}, [[2011]]
 |-
-| {{V|''D. chauliodus''}}
+| {{V|''Daemonosaurus chauliodus''}}
-| {{Kpt|Sues, Nesbitt, Berman}} i {{Kpt|Henrici}}, [[2011]]
+| {{Kpt|[[Hans-Dieter Sues|Sues]], [[Sterling Nesbitt|Nesbitt]], [[David Berman|Berman]]}} i {{Kpt|[[Amy Henrici|Henrici]]}}, [[2011]]
 |}
 == Bibliografia ==
 <small>
-Foth C., Rauhut O.W.M. 2013. Macroevolutionary and morphofunctional patterns in theropod skulls: a morphometric approach. Acta Palaeontologica Polonica 58: 1–16. [[doi:10.4202/app.2011.0145]].
+Cabreira, S.F., Kellner, A.W.A., Dias-da-Silva, S., da Silva, L.R., Bronzati, M., de Almeida Marsola, J.C., Müller, R.T., Bittencourt, J. de S., Jul’Armando Batista, B., Raugust, T., Carrilho, R., Brodt, A., Langer, M.C. 2016. A Unique Late Triassic Dinosauromorph Assemblage Reveals Dinosaur Ancestral Anatomy and Diet. Current Biology 26: 1-6. [http://dx.doi.org/10.1016/j.cub.2016.09.040]
-Sues H.-D., Nesbitt S.J., Berman D.S., Henrici A.M. 2011. A late-surviving basal theropod dinosaur from the latest Triassic of North America. Proceedings of the Royal Society B 278: 3459–3464. [[doi:10.1098/rspb.2011.0410]].
+Foth, C., Rauhut, O.W.M. 2013. Macroevolutionary and morphofunctional patterns in theropod skulls: a morphometric approach. Acta Palaeontologica Polonica 58: 1–16. [[doi:10.4202/app.2011.0145]].
-Zanno L.E., Drymala S., Nesbitt S.J., Schneider V.P. 2015. Early crocodylomorph increases top tier predator diversity during rise of dinosaurs. Scientific Reports 5: 9276. [[doi:10.1038/srep09276]].
+Sues, H.-D., Nesbitt, S.J., Berman, D.S., Henrici, A.M. 2011. A late-surviving basal theropod dinosaur from the latest Triassic of North America. Proceedings of the Royal Society B 278: 3459–3464. [[doi:10.1098/rspb.2011.0410]].
 </small>