Paweł: Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Dinevenator''}} {{Opis |Autor = Paweł Konarzewski, Michał Siedlecki |Korekta = |nazwa = ''Dinevnator'' (dinewenator) |długość = |wysokoś..."

2026-08-07T10:38:25Z

Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Dinevenator''}} {{Opis |Autor = Paweł Konarzewski, Michał Siedlecki |Korekta = |nazwa = ''Dinevnator'' (dinewenator) |długość = |wysokoś..."

Nowa strona

{{DISPLAYTITLE:''Dinevenator''}}
{{Opis
|Autor = [[Paweł Konarzewski]], [[Michał Siedlecki]]
|Korekta =
|nazwa = ''Dinevnator'' (dinewenator)
|długość =
|wysokość =
|masa =
|dieta = prawdopodobnie wszystkożerny
|miejsce = [[USA]] - Nowy Meksyk

([[formacja]] [[Kirtland]] - ogniwo De-na-zin)
|czas = {{Występowanie|73.4|73}}
ok. 73,4-73 [[Ma]] 
[[późna kreda]] ([[kampan]])
|systematyka =
[[Dinosauria]]

[[Saurischia]]

[[Theropoda]]

[[Tetanurae]]

[[Coelurosauria]]

[[Paraves]]

[[Troodontidae]]

[[Troodontinae]]

[[Troodontini]]
|grafika = Dinevenator robustus.png
|podpis = Tak mógł wyglądać ''Dinevnator''. Autor: Connor Ashbridge [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Dinevenator_robustus.png]
|PorównanieGrupa =
|PorównanieDługość =
|mapa =
}}
==Wstęp==
''Dinevenator'' to duży [[Troodontidae|troodontyd]] zamieszkujący tereny dzisiejszych Stanów Zjednoczonych w [[późna kreda|późnej kredzie]].

==Hstoria taksonu==
W 2006 r. na podstawie pojedynczej kości czołowej [[Robert Sullivan|Sullivan]] opisał nowy gatunek z Nowego Meksyku (formacja [[Kirtland]]) - ''S. robustus''. Za prawdopodobnie należące do tego gatunku uznał też inne szczątki – ząb i drugi pazur stopy. Sullivan uważał, że omawiane szczątki należały do [[Dromaeosauridae|dromeozauryda]] o nieco masywniejszej budowie czaszki niż gatunek typowy zaurornitolesta - ''S. langstoni''. W 2012 roku Turner i współpracownicy uznali, że okaz typowy omawianego gatunku nie wykazuje żadnych diagnostycznych cech rodzaju ''Saurornitholestes'' i uznali ''"S." robustus'' za ''[[nomen dubium]]''. Dwa lata później, [[David Evans]] wraz ze współpracownikami stwierdzili, że choć wprawdzie SMP VP-1955 nie posiada cech diagnostycznych dla [[Dromaeosauridae|dromeozaurydów]], tak ma pewne cechy charakterystyczne dla [[Troodontidae|troodontydów]], więc gatunek ten na pewno nie należy do rodzaju ''Saurornitholestes''. W 2026 roku, [[Rivera-Sylva]] i współpracownicy tymczasowo przypisali ten gatunek do nowo utworzonego rodzaju ''[[Xenovenator]]'', zaznaczając, że ''X.''? ''robustus'' miał raczej płaską głowę, więc prawdopodobnie nie miał kopuły głowowej obecnej u ''X. espinosai''. Tego samego roku Jasinski i [[Robert Sullivan|Sullivan]] przenieśli ''X.''? ''robustus'' do nowego rodzaju ''Dinevenator''.

==Materiał kopalny==
[[Plik:Dinevenator robustus (holotype, SMP VP-1955).png|thumb|Zachowana kość czołowa ''Dinevenator''. Źródło: Jasinski i [[Robert Sullivan|Sullivan]], 2026. [https://www.mdpi.com/2813-6284/4/3/21].]]
[[Holotyp]] (SMP VP-1955) to niemal kompletna lewa kość czołowa.

==Budowa i systematyka==
''Dinevenator'' był dużym i masywnym [[Troodontidae|troodontydem]], podobnym do ''[[Albertavenator]]'' i ''[[Xenovenator]]''. Zachowana kość czołowa mierzyła 6,2 cm długości oraz wykazywała [[diagnoza|cechy diagnostyczne]]. Kość czołowa była bardzo gruba i masywna, szczególnie w swojej tylnej części. Jednak kość była stosunkowo płaska oraz pozbawiona rozwiniętego zgrubienia na jej środku. Ponadto ''Dinevenator'' różnił się od swoich kuzynów budową szwu między kośćmi czołowymi, kształtem miejsca styku z kością nosową, morfologią tylnej części kości nosowej oraz ułożeniem ściany jamy mózgowej. Według analizy filogenetycznej przeprowadzonej przez autorów badania omawiany rodzaj był blisko spokrewniony z ''[[Albertavenator]]'' i ''[[Xenovenator]]'', innymi grubogłowymi [[Troodontidae|troodontydami]] z Ameryki Północnej (Jasinski i [[Robert Sullivan|Sullivan]], 2026).

==Etymologia==
Nazwa [[rodzaj]]owa ''Dinevenator'' honoruje rdzennych mieszkańców Diné (lub Navajo) zamieszkujących Basen Sam Juan, a drugi człon ''venator'' to łacińskie słowo oznaczające "myśliwy" (Jasinski i [[Robert Sullivan|Sullivan]], 2026). Epitet gatunkowy oznacza z łaciny "masywny", co odnosi się do bardziej masywnej budowy k. czołowej tego gatunku od k. czołowej ''[[Saurornitholestes|Saurornitholestes langstoni]]'' ([[Robert Sullivan|Sullivan]], 2006).

==Spis gatunków==
{| class="wikitable"
|{{V|''Dinevenator''}}
|{{Kpt|Jasinski}} i {{Kpt|[[Robert Sullivan|Sullivan]]}}, [[2026]]
|-
|{{V|''D. robustus''}}
|{{Kpt|({{Kpt|[[Robert Sullivan|Sullivan]]}}, [[2006]]) {{Kpt|Jasinski}} i {{Kpt|[[Robert Sullivan|Sullivan]]}}, [[2026]]
|-
| = ''[[Saurornitholestes]] robustus''
|{{Kpt|[[Robert Sullivan|Sullivan]]}}, [[2006]]
|-
|= ''[[Xenovenator]]''? ''robustus''
|({{Kpt|[[Robert Sullivan|Sullivan]]}}, [[2006]]) {{Kpt|[[Rivera-Sylva]], Aguillón-Martinez, Flores-Ventura, Sánchez-Uribe, Guzman-Gutierrez}} i {{Kpt|[[Longrich]]}}, [[2026]]
|}

==Bibliografia==

Evans, D. C., Larson, D. W., Cullen, T. M., & Sullivan, R. M. (2014). "''“Saurornitholestes” robustus'' is a troodontid (Dinosauria: Theropoda)". Canadian Journal of Earth Sciences, 51(7), 730-734. [[doi:10.1139/cjes-2014-0073]]

Jasinski, S. E., & Sullivan, R. M. (2026). "''Dinevenator'', a new genus of troodontid dinosaur from the Late Cretaceous of New Mexico". Fossil Studies. 4 (3) 21 [[doi:10.3390/fossils4030021]]

Rivera-Sylva, H. E., Aguillón-Martinez, M. C., Flores-Ventura, J., Sánchez-Uribe, I. E., Guzman-Gutierrez, J. R., & Longrich, N.vR. (2026). "A thick-skulled troodontid theropod from the Late Cretaceous of Mexico". Diversity. 18 (1): 38. [[doi:10.3390/d18010038]]

Sullivan, R. M. (2006). "''Saurornitholestes robustus'' n. sp.(Theropoda: Dromaeosauridae) from the Upper Cretaceous Kirtland Formation (De-na-zin Member), San juan Basin, New Mexico". New Mexico Museum of Natural History and Science Bulletin, 35: 253-256.

Turner, A. H., Makovicky, P. J., & Norell, M. A. (2012). “A review of dromaeosaurid systematics and paravian phylogeny.” Bulletin of the American Museum of Natural History. 371, 1-206.


[[Kategoria:Dinosauria]]
[[Kategoria:Saurischia]]
[[Kategoria:Theropoda]]
[[Kategoria:Tetanurae]]
[[Kategoria:Coelurosauria]]
[[Kategoria:Paraves]]
[[Kategoria:Troodontidae]]
[[Kategoria:Ameryka Północna]]
[[Kategoria:USA]]
[[Kategoria:Mezozoik]]
[[Kategoria:Kreda]]
[[Kategoria:Kampan]]

Dinevenator - Historia wersji

Paweł: Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Dinevenator''}} {{Opis |Autor = Paweł Konarzewski, Michał Siedlecki |Korekta = |nazwa = ''Dinevnator'' (dinewenator) |długość = |wysokoś..."