Dongbeititan - Historia wersji

Taurovenator o 14:45, 30 cze 2024

2024-06-30T14:45:18Z

Taurovenator o 14:43, 30 cze 2024

2024-06-30T14:43:55Z

Taurovenator o 19:57, 19 paź 2023

2023-10-19T19:57:45Z

Mateusz o 17:19, 12 paź 2015

2015-10-12T17:19:28Z

Mateusz: Nowe hasło

2015-10-08T12:44:30Z

Nowe hasło

Nowa strona

{{DISPLAYTITLE:''Dongbeititan''}}

{| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"
| Autor:
| Korekta:
|-
| [[Mateusz Tałanda]]
|
|}

{| class="wikitable" style="text-align:left" align="left"
! colspan=2 | ''Dongbeititan'' (dongbeitytan)
|-
! '''Długość''':
| 14 m

|-
! '''Masa''':
| ?

|-
! '''[[Lokacje|Miejsce występowania]]''':
| [[Chiny]] - prowincja Liaoning

dolna część [[formacja|formacji]] [[Yixian]] (warstwa Jianshangou)
|-
! '''[[Czas|Czas występowania]]'''
| 130-125 [[Ma]]

[[wczesna kreda]] ([[barrem]])
|-
! '''Systematyka'''
| [[Sauropodomorpha]]

[[Sauropoda]]

[[Eusauropoda]]

[[Neosauropoda]]

[[Macronaria]]

[[Titanosauriformes]]
|-
! colspan=2 | Mapa znalezisk:
|-
| colspan=2 |
<display_points type="terrain" zoom=4>
41.8° N, 120.7° E|miejsce, gdzie znaleziono dongbeitytana
</display_points>
|}

== Wstęp ==
'''Dongbeitytan''' (łac. ''Dongbeititan dongi'') to pierwszy [[Sauropoda|zauropod]] opisany naukowo ze słynącej z opierzonych [[dinozaur]]ów [[formacja|formacji]] [[Yixian]] (Liaoning, [[Chiny]]). Jego nazwa pochodzi od Dongbei - regionu Chin obejmującego prowicje Jilin, Heilongjiang i Liaoning. Końcówka -''titan'' nawiązuje do olbrzymów z mitologii greckiej. Drugi człon pochodzi od nazwiska profesora [[Dong Zhiming]]a, który wniósł wielki wkład w badania i popularyzację chińskich dinozaurów.

== Materiał kopalny ==
Znaleziono kości jednego osobnika. Było to 16 [[kręg]]ów szyjnych, siedem grzbietowych, trzy z przedniej części ogona, jedno żebro grzbietowe, jeden [[łuk hemalny]], częściowo zrośnięta prawa kość łopatkowo-krucza, prawa kość łonowa, obie kulszowe, dalsza część prawej kości udowej i prawie kompletny szkielet lewej nogi.

== Paleoekologia ==
Żebro dongbeitytana miało w sobie ząb [[Theropoda|dinozaura drapieżnego]]. Sądząc po jego rozmiarach, musiał należeć do średniej wielkości teropoda. Co ciekawe, takie nie były do tego czasu znane z formacji Yixian. Wynika to z faktu, że warunki sprzyjały zachowywaniu się szczątków małych zwierząt, dlatego większość teropodów tam znajdowanych nie przekracza dwóch metrów. Wokół zęba nie ma śladów regeneracji na kości dongbeitytana, zatem drapieżnik musiał się pożywiać już martwym zauropodem. Jego siła zgryzu była podobna jak u [[Deinonychus|deinonycha]], czy [[Gorgosaurus|gorgozaura]], a mniejsza niż u [[Tyrannosaurus|tyranozaura]], czy aligatora.

== Pokrewieństwa dongbeitytana ==
Kości tego dinozaura uległy znacznemu spłaszczeniu, na skutek dużego ciśnienia, jakie towarzyszyło powstawaniu otaczających je skał. Dlatego dokładna pozycja filogenetyczna dongbeitytana nie jest do końca jasna. Większość danych jednak wskazuje na przynależność tego dinozaura do [[Titanosauriformes|linii tytanozaurowej]].

== Spis gatunków ==
{| class="wikitable"
! ''Dongbeititan''
| {{Kpt|[[Wang Xuri|Wang]], [[You Hailu|You]], [[Meng Qingjin|Meng]], [[Gao Chunling|Gao]], [[Cheng Xiaodong|Cheng]]}} i {{Kpt|[[Liu Jinyuan|Liu]]}}, [[2007]]
|-
! ''D. dongi''
| {{Kpt|Wang, You, Meng, Gao, Cheng}} i {{Kpt|Liu}}, 2007
|}

== Literatura ==

Mannion, P.D., Upchurch, P., Barnes, R.N., Mateus, O. 2013. Osteology of the Late Jurassic Portuguese sauropod dinosaur ''Lusotitan atalaiensis'' (Macronaria) and the evolutionary history of basal titanosauriforms. Zoological Journal of the Linnean Society, t. 168, nr 1, str. 98-206. [[DOI: 10.1111/zoj.12029]]

Wang, X., You, H., Meng, Q., Gao, C., Cheng, X., Liu, J. 2007. ''Dongbetitan dongi'', the first sauropod from the Lower Cretaceous Jehol Group of western Liaoning Province, China. Acta Geologica Sinica, t. 81, str. 911–916.

Xing, L., Bell, P.R., Currie, P.J., Shibata, M., Tseng, K., Dong, Z. 2012. A sauropod rib with an embedded theropod tooth: direct evidence for feeding behaviour in the Jehol group, China. Lethaia, [[DOI: 10.1111/j.1502-3931.2012.00310.x]]

[[Kategoria:Dinosauria]]
[[Kategoria:Saurischia]]
[[Kategoria:Sauropodomorpha]]
[[Kategoria:Sauropoda]]
[[Kategoria:Macronaria]]
[[Kategoria:Azja]]
[[Kategoria:Chiny]]
[[Kategoria:Mezozoik]]
[[Kategoria:Kreda]]
[[Kategoria:barrem]]
[[Kategoria:Do sprawdzenia]]

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 {{DISPLAYTITLE:''Dongbeititan''}}
-<small>
+{{Opis
-{| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"
+|Autor         = [[Mateusz Tałanda]]
-| Autor:
+|Korekta       = [[Maciej Ziegler]], [[Michał Siedlecki]]
-| Korekta:
+|nazwa         = ''Dongbeititan'' (dongbeitytan)
-|-
+|długość       = 13,9 m <ref name="Molina-Larramendi">Molina-Pérez, R., & Larramendi, A. (2020). "Dinosaur Facts and Figures: The Sauropods and Other Sauropodomorphs". Princeton University Press. </ref>
-| [[Mateusz Tałanda]]
+|wysokość      = 3,3 m (w ramionach) <ref name="Molina-Larramendi"></ref>
-| [[Maciej Ziegler]]
+|masa          = 5,9 t <ref name="Molina-Larramendi"></ref><small>
-|}</small>
+|dieta         = roślinożerny
+|miejsce       = [[Chiny]] - Liaoning
-{| class="wikitable" style="text-align:left" align="left"
+<small>([[formacja]] [[Yixian]])</small>
-! colspan=2 | ''Dongbeititan'' (dongbeitytan)
+|czas          = {{Występowanie|125|124}}
-|-
+ok. 125 [[Ma]] <br>
-! '''Długość''':
+<small>[[wczesna kreda]] (wczesny [[barrem]])</small>
-| 14 m
+|systematyka   =
+[[Dinosauria]]
-|-
+[[Saurischia]]
-<small>dolna część [[formacja|formacji]] [[Yixian]] (warstwa Jianshangou)</small>
+[[Sauropodomorpha]]
 [[Sauropoda]]
-[[Eusauropoda]]
+[Eusauropoda]]
-[[Neosauropoda]]
+[[Macronaria]]
-[[Macronaria]]
+[Titanosauriformes]]
-[[Titanosauriformes]]
+[[Somphospondyli]]
-[[Somphospondyli]]?
+|grafika  = Dongbeititan.png
-|-
+|podpis = Rekonstrukcja przyżyciowa. Autor: Miracusaurs. [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Dongbeititan.png]
-! colspan=2 | Mapa znalezisk:
+|PorównanieGrupa  =
-|-
+|PorównanieDługość =
-| colspan=2 |
+|mapa =
 <display_points type="terrain" zoom=4>
 .8° N, 120.7° E~miejsce, gdzie znaleziono dongbeitytana
 </display_points>
-|}
+}}
-== Wstęp ==
+==Etymologia==
-'''Dongbeitytan''' (łac. ''Dongbeititan dongi'') to pierwszy [[Sauropoda|zauropod]] opisany naukowo ze słynącej z opierzonych [[dinozaur]]ów [[formacja|formacji]] [[Yixian]] (Liaoning, [[Chiny]]). Jego nazwa pochodzi od Dongbei - regionu Chin obejmującego prowicje Jilin, Heilongjiang i Liaoning. Końcówka -''titan'' nawiązuje do olbrzymów z mitologii greckiej. Drugi człon pochodzi od nazwiska profesora [[Dong Zhiming]]a, który wniósł wielki wkład w badania i popularyzację chińskich dinozaurów.
+Nazwa rodzajowa pochodzi od Dongbei - regionu Chin obejmującego prowicje Jilin, Heilongjiang i Liaoning. Końcówka -''titan'' nawiązuje do olbrzymów z mitologii greckiej. Epitet gatunkowy pochodzi od nazwiska profesora [[Dong Zhiming]]a, który wniósł wielki wkład w badania i popularyzację chińskich dinozaurów.
 == Materiał kopalny ==
-Znaleziono kości jednego osobnika. Było to 16 [[kręg]]ów szyjnych, siedem grzbietowych, trzy z przedniej części ogona, jedno żebro grzbietowe, jeden [[łuk hemalny]], częściowo zrośnięta prawa kość łopatkowo-krucza, prawa kość łonowa, obie kulszowe, dalsza część prawej kości udowej i prawie kompletny szkielet lewej nogi.
+[[Holotyp]] (DNHM D2867) to niekompletny szkielet pozaczaszkowy, na który składa się szesnaście kręgów szyjnych, siedem kręgów grzbietowych, trzy przednie kręgi ogona, jedno żebro grzbietowe, jeden [[łuk hemalny]], częściowo zrośnięta prawa kość łopatkowo-krucza, prawa kość łonowa, obie kulszowe, dalsza część prawej kości udowej i prawie kompletny szkielet lewej nogi.
 == Paleoekologia ==
-Żebro dongbeitytana miało w sobie ząb [[Theropoda|dinozaura drapieżnego]]. Sądząc po jego rozmiarach, musiał należeć do średniej wielkości teropoda. Co ciekawe, takie nie były do tego czasu znane z formacji Yixian. Wynika to z faktu, że warunki sprzyjały zachowywaniu się szczątków małych zwierząt, dlatego większość teropodów tam znajdowanych nie przekracza dwóch metrów. Wokół zęba nie ma śladów regeneracji na kości dongbeitytana, zatem drapieżnik musiał się pożywiać już martwym zauropodem. Jego siła zgryzu była podobna jak u [[Deinonychus|deinonycha]], czy [[Gorgosaurus|gorgozaura]], a mniejsza niż u [[Tyrannosaurus|tyranozaura]], czy aligatora.
+Żebro dongbeitytana miało w sobie ząb [[Theropoda|dinozaura drapieżnego]]. Sądząc po jego rozmiarach, musiał należeć do średniej wielkości teropoda. Co ciekawe, takie nie były do tego czasu znane z formacji Yixian. Wynika to z faktu, że warunki sprzyjały zachowywaniu się szczątków małych zwierząt, dlatego większość teropodów tam znajdowanych nie przekracza dwóch metrów. Wokół zęba nie ma śladów regeneracji na kości dongbeitytana, zatem drapieżnik musiał się pożywiać już martwym zauropodem. Jego siła zgryzu była podobna jak u [[Deinonychus|deinonycha]], czy [[Gorgosaurus|gorgozaura]], a mniejsza niż u [[Tyrannosaurus|tyranozaura]], czy aligatora. Niewykluczone, że ząb mógł należeć do młodocianego [[Yutyrannus|jutyrana]] (komenarz własny - MS).
 == Pokrewieństwa dongbeitytana ==
-Kości tego dinozaura uległy znacznemu spłaszczeniu, na skutek dużego ciśnienia, jakie towarzyszyło powstawaniu otaczających je skał. Dlatego dokładna pozycja filogenetyczna dongbeitytana nie jest do końca jasna. Większość danych jednak wskazuje na przynależność tego dinozaura do [[Titanosauriformes|linii tytanozaurowej]].
+Kości tego dinozaura uległy znacznemu spłaszczeniu, na skutek dużego ciśnienia, jakie towarzyszyło powstawaniu otaczających je skał. Dlatego dokładna pozycja filogenetyczna dongbeitytana nie jest do końca jasna. Większość danych jednak wskazuje na przynależność tego dinozaura do [[Titanosauriformes|linii tytanozaurowej]]. Wg nowszych analiz filogenetycznych jest dongbeitytan jest przedstawicielem [[Somphospondyli|somofospondyli]] (np: Mo i in., 2023; Mocho i in., 2023).
 == Spis gatunków ==
 {| class="wikitable"
-! ''Dongbeititan''
+|{{V|''Dongbeititan''}}
 | {{Kpt|[[Wang Xuri|Wang]], [[You Hailu|You]], [[Meng Qingjin|Meng]], [[Gao Chunling|Gao]], [[Cheng Xiaodong|Cheng]]}} i {{Kpt|[[Liu Jinyuan|Liu]]}}, [[2007]]
 |-
-! ''D. dongi''
+|{{V|''D. dongi''}}
 | {{Kpt|Wang, You, Meng, Gao, Cheng}} i {{Kpt|Liu}}, 2007
 |}
@@ Linia 77: / Linia 66: @@
 <small>
 Mannion, P.D., Upchurch, P., Barnes, R.N., Mateus, O. 2013. Osteology of the Late Jurassic Portuguese sauropod dinosaur ''Lusotitan atalaiensis'' (Macronaria) and the evolutionary history of basal titanosauriforms. Zoological Journal of the Linnean Society, t. 168, nr 1, str. 98-206. [[DOI: 10.1111/zoj.12029]]
 Wang, X., You, H., Meng, Q., Gao, C., Cheng, X., Liu, J. 2007. ''Dongbetitan dongi'', the first sauropod from the Lower Cretaceous Jehol Group of western Liaoning Province, China. Acta Geologica Sinica, t. 81, str. 911–916.
 Xing, L., Bell, P.R., Currie, P.J., Shibata, M., Tseng, K., Dong, Z. 2012. A sauropod rib with an embedded theropod tooth: direct evidence for feeding behaviour in the Jehol group, China. Lethaia, t. 45, nr 4, str. 500–506. [[DOI: 10.1111/j.1502-3931.2012.00310.x]]
-</small>
+<references/></small>
 [[Kategoria:Dinosauria]]
 [[Kategoria:Saurischia]]
@@ Linia 87: / Linia 80: @@
 [[Kategoria:Sauropoda]]
 [[Kategoria:Macronaria]]
 [[Kategoria:Azja]]
 [[Kategoria:Chiny]]
 [[Kategoria:Mezozoik]]
 [[Kategoria:Kreda]]
-[[Kategoria:barrem]]
+[[Kategoria:Barrem]]