Dzharacursor - Historia wersji

Paweł: /* Spis gatunków */

2026-01-11T13:22:11Z

‎Spis gatunków

Paweł o 21:35, 30 mar 2025

2025-03-30T21:35:13Z

Paweł: /* Paleobiologia */

2025-02-22T08:39:05Z

‎Paleobiologia

Paweł: /* Paleobiologia */

2025-02-22T08:38:22Z

‎Paleobiologia

Kamil Kamiński o 22:46, 21 lut 2025

2025-02-21T22:46:32Z

Paweł: Skutschas i in., 2017

2025-02-21T09:10:55Z

Skutschas i in., 2017

Paweł: Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Dzharacursor''}} {{Opis |Autor = Paweł Konarzewski |Korekta = |nazwa = ''Dzharacursor'' |dł..."

2025-01-12T09:32:16Z

Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Dzharacursor''}} {{Opis |Autor = Paweł Konarzewski |Korekta = |nazwa = ''Dzharacursor'' |dł..."

Nowa strona

{{DISPLAYTITLE:''Dzharacursor''}}
{{Opis
|Autor = [[Paweł Konarzewski]]
|Korekta =
|nazwa = ''Dzharacursor''
|długość =
|wysokość =
|masa =
|dieta = prawdopodobnie wszystkożerny
|miejsce = [[Uzbekistan]] - pustynia Kyzył-Kum
([[formacja]] [[Bissekty]])
|czas = {{Występowanie|92|90}}
ok. 92-90 [[Ma]] 
[[późna kreda]] ([[turon]])
|systematyka =
[[Dinosauria]]

[[Saurischia]]

[[Theropoda]]

[[Tetanurae]]

[[Coelurosauria]]

[[Ornithomimosauria]]

[[Ornithomimidae]]

|grafika = Dzharacursor bissektensis.png
|podpis = Rekonstrukcja ''Dzharacursor''. Autor: Ddinodan [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Dzharacursor_bissektensis.png]
|PorównanieGrupa =
|PorównanieDługość =
|mapa =
}}
==Wstęp==
''Dzharacursor'' to jeden z najstarszych znanych azjatyckich przedstawicieli [[Ornithomimidae]] żyjący w [[późna kreda|późnej kredzie]] na terenie dzisiejszego Uzbekistanu. Po raz pierwszy został opisany w 1995 roku przez [[Nessov]]a jako ''[[Archaeornithomimus]] bissektensis''.

==Materiał kopalny==
[[Holotyp]] o numerze katalogowym CCMGE 479/12457 to prawa kość udowa młodocianego osobnika. Materiał przypisany obejmuje ponad 800 kości od osobników w różnym wieku. Są to m.in. kości czaszki (k. przedszczękowa, czołowa i kwadratowa), kregi szyjne, grzbietowe, krzyżowe, ogonowe, kości obręczy barkowych i miednicznych, kości kończyn górnych (k. ramienne, łokciowe, promieniowe, śródręcza, paliczki i pazury) oraz kości kończyn dolnych (k. udowe, piszczelowe, strzałkowe, śródstopia, paliczki oraz pazury). Większość z nich została opisana w 2016 roku przez Suesa i Averianova.

==Budowa i systematyka==
''Dzharacursor'' ogólną budową zapewne przypominał pozostałe [[Ornithomimidae|ornitomimidy]]. Było to lekko zbudowane zwierzę mające wydłużony pysk oraz nogi. Od swoich kuzynów różnił się szczegółami budowy czaszki (k. czołowej), kręgów szyjnych, grzbietowych, ogonowych, śródręcza, k. kulszowej, śródstopia oraz pazurów stopy. Kręgi grzbietowe były pozbawione pleuroceli (otworów pneumatycznych). Według autorów opisu ''Dzharacursor'' to przedstawiciel [[Ornithomimidae]] bardziej zaawansowany od ''[[Archaeornithomimus]]'', lecz prymitywniejszy od ''[[Sinornithomimus]]''.

==Etymologia==
Nazwa [[rodzaj]]owa ''Dzharacursor'' nawiązuje do stanowiska Dzharakuduk, w którym odnaleziono skamieniałości oraz zawiera łacińskie słowo ''cursor'' (biegacz). Epitet gatunkowy ''bissektensis'' zapewne odnosi się do [[formacja|formacji]] [[Bissekty]] znajdującej się w Uzbekistanie.

==Spis gatunków==
{| class="wikitable"
| {{V|''Dzharacursor''}}
|{{Kpt|Averianov}} i {{Kpt|Sues}}, [[2025]]
|-
|{{V|''D. bissektensis''}}
|({{Kpt|[[Nessov]]}}, [[1995]]) {{Kpt|Averianov}} i {{Kpt|Sues}}, [[2025]]
|-
|= ''Archaeornithomimus bissektensis''
|{{Kpt|[[Nessov]]}}, [[1995]]
|}

==Bibliografia==

Averianov, A. O., & Sues, H. -D. (2025). "A new ornithomimid theropod from the Upper Cretaceous Bissekty Formation of Uzbekistan". Journal of Vertebrate Paleontology, e2433759. [[doi:10.1080/02724634.2024.2433759]]

Nessov, L. A. (1995). "Dinosaurs of Northern Eurasia: New Data about Assemblages, Ecology and Paleobiogeography". Izdatelstvo Sankt-Peterburgskogo Universiteta.

Sues, H. -D., & Averianov, A. (2016). "Ornithomimidae (Dinosauria: Theropoda) from the Bissekty Formation (Upper Cretaceous: Turonian) of Uzbekistan". Cretaceous Research, 57, 90-110. [[doi:10.1016/j.cretres.2015.07.012]]


[[Kategoria:Dinosauria]]
[[Kategoria:Saurischia]]
[[Kategoria:Theropoda]]
[[Kategoria:Tetanurae]]
[[Kategoria:Coelurosauria]]
[[Kategoria:Ornithomimosauria]]
[[Kategoria:Azja]]
[[Kategoria:Uzbekistan]]
[[Kategoria:Mezozoik]]
[[Kategoria:Kreda]]
[[Kategoria:Turon]]

@@ Linia 44: / Linia 44: @@
 ==Paleobiologia==
-Skutschas i współpracownicy (2017) zbadali histologię kości udowych 9 przedstawicieli [[Ornithomimidae]] z [[formacja|formacji]] [[Bissekty]], obecnie znanego jako ''Dzharacursor'' (kolejno ZIN PH 165/16, ZIN PH 185/16, ZIN PH 1401/16, ZIN PH 304/16, ZIN PH 184/16, ZIN PH 1404/16, ZIN PH 1400/16, ZIN PH 645/16 i ZIN PH 10/16). Badacze wyróżnili cztery etapy wzrostu. Młodociane osobniki cechowały się szybkim tempem wzrostu, który z czasem zaczął spowalniać. Jedna z kości udowych (ZIN PH 1400/16) może zawierać kość szpikową, która występuje również u ptaków. Jeśli taka interpretacja jest poprawna, to samice ''Dzharacursor'' osiągały dojrzałość płciową mając ok. 75% swoich maksymalnych rozmiarów.
+Skutschas i współpracownicy (2017) zbadali histologię kości udowych 9 przedstawicieli [[Ornithomimidae]] z [[formacja|formacji]] [[Bissekty]], obecnie znanych jako ''Dzharacursor'' (kolejno ZIN PH 165/16, ZIN PH 185/16, ZIN PH 1401/16, ZIN PH 304/16, ZIN PH 184/16, ZIN PH 1404/16, ZIN PH 1400/16, ZIN PH 645/16 i ZIN PH 10/16). Badacze wyróżnili cztery etapy wzrostu. Młodociane osobniki cechowały się szybkim tempem wzrostu, który z czasem zaczął spowalniać. Jedna z kości udowych (ZIN PH 1400/16) może zawierać kość szpikową, która występuje również u ptaków. Jeśli taka interpretacja jest poprawna, to samice ''Dzharacursor'' osiągały dojrzałość płciową mając ok. 75% swoich maksymalnych rozmiarów.
 ==Etymologia==

@@ Linia 44: / Linia 44: @@
 ==Paleobiologia==
-Skutschas i współpracownicy (2017) zbadali histologię kości udowych przedstawiciela [[Ornithomimidae]] z [[formacja|formacji]] [[Bissekty]], obecnie znanego jako ''Dzharacursor''. Badacze wyróżnili cztery etapy wzrostu. Młodociane osobniki cechowały się szybkim tempem wzrostu, który z czasem zaczął spowalniać. Jedna z kości udowych (ZIN PH 1400/16) może zawierać kość szpikową, która występuje również u ptaków. Jeśli taka interpretacja jest poprawna, to samice ''Dzharacursor'' osiągały dojrzałość płciową mając ok. 75% swoich maksymalnych rozmiarów.
+Skutschas i współpracownicy (2017) zbadali histologię kości udowych 9 przedstawicieli [[Ornithomimidae]] z [[formacja|formacji]] [[Bissekty]], obecnie znanego jako ''Dzharacursor'' (kolejno ZIN PH 165/16, ZIN PH 185/16, ZIN PH 1401/16, ZIN PH 304/16, ZIN PH 184/16, ZIN PH 1404/16, ZIN PH 1400/16, ZIN PH 645/16 i ZIN PH 10/16). Badacze wyróżnili cztery etapy wzrostu. Młodociane osobniki cechowały się szybkim tempem wzrostu, który z czasem zaczął spowalniać. Jedna z kości udowych (ZIN PH 1400/16) może zawierać kość szpikową, która występuje również u ptaków. Jeśli taka interpretacja jest poprawna, to samice ''Dzharacursor'' osiągały dojrzałość płciową mając ok. 75% swoich maksymalnych rozmiarów.
 ==Etymologia==

@@ Linia 44: / Linia 44: @@
 ==Paleobiologia==
-Skutschas i współpracownicy (2017) zbadali histologię kości udowych przedstawicieli [[Ornithomimidae]] z [[formacja|formacji]] [[Bissekty]], obecnie znanego jako ''Dzharacursor''. Badacze wyróżnili cztery etapy wzrostu. Młodociane osobniki cechowały się szybkim tempem wzrostu, który z czasem zaczął spowalniać. Jedna z kości udowych (ZIN PH 1400/16) może zawierać kość szpikową, która występuje również u ptaków. Jeśli taka interpretacja jest poprawna, to samice ''Dzharacursor'' osiągały dojrzałość osiągały dojrzałość płciową mając ok. 75% swoich maksymalnych rozmiarów.
+Skutschas i współpracownicy (2017) zbadali histologię kości udowych przedstawiciela [[Ornithomimidae]] z [[formacja|formacji]] [[Bissekty]], obecnie znanego jako ''Dzharacursor''. Badacze wyróżnili cztery etapy wzrostu. Młodociane osobniki cechowały się szybkim tempem wzrostu, który z czasem zaczął spowalniać. Jedna z kości udowych (ZIN PH 1400/16) może zawierać kość szpikową, która występuje również u ptaków. Jeśli taka interpretacja jest poprawna, to samice ''Dzharacursor'' osiągały dojrzałość płciową mając ok. 75% swoich maksymalnych rozmiarów.
 ==Etymologia==

@@ Linia 57: / Linia 57: @@
 |({{Kpt|[[Nessov]]}}, [[1995]]) {{Kpt|Averianov}} i {{Kpt|Sues}}, [[2025]]
 |-
-|= ''Archaeornithomimus bissektensis''
+|= ''[[Archaeornithomimus]] bissektensis''
 |{{Kpt|[[Nessov]]}}, [[1995]]
 |}

@@ Linia 4: / Linia 4: @@
   |Korekta                =
   |nazwa                  = ''Dzharacursor''
-  |długość                =
+  |długość                = ok. 3,8 m <ref name="Molina-Larramendi">Molina-Pérez, R. & Larramendi, A. (2019). "Dinosaur Facts and Figures: The Theropods and Other Dinosauriformes". wyd. Princeton University Press. </ref>
-  |wysokość               =
+  |wysokość               = ok. 1,4 w (w biodrach) <ref name="Molina-Larramendi"></ref>
-  |masa                   =
+  |masa                   = 150 kg <ref name="Molina-Larramendi"></ref>
   |dieta                  = prawdopodobnie wszystkożerny
   |miejsce                = [[Uzbekistan]] - pustynia Kyzył-Kum
@@ Linia 38: / Linia 38: @@
 ==Materiał kopalny==
-[[Holotyp]] o numerze katalogowym CCMGE 479/12457 to prawa kość udowa młodocianego osobnika. Materiał przypisany obejmuje ponad 800 kości od osobników w różnym wieku. Są to m.in.  kości czaszki (k. przedszczękowa, czołowa i kwadratowa), kregi szyjne, grzbietowe, krzyżowe, ogonowe, kości obręczy barkowych i miednicznych, kości kończyn górnych (k. ramienne, łokciowe, promieniowe, śródręcza, paliczki i pazury) oraz kości kończyn dolnych (k. udowe, piszczelowe, strzałkowe, śródstopia, paliczki oraz pazury). Większość z nich została opisana w 2016 roku przez Suesa i Averianova.
+[[Holotyp]] o numerze katalogowym CCMGE 479/12457 to prawa kość udowa młodocianego osobnika. Materiał przypisany obejmuje ponad 800 kości od osobników w różnym wieku. Są to m.in.  kości czaszki (k. przedszczękowa, czołowa i kwadratowa), kregi szyjne, grzbietowe, krzyżowe, ogonowe, kości obręczy barkowych i miednicznych, kości kończyn górnych (k. ramienne, łokciowe, promieniowe, śródręcza, paliczki i pazury) oraz kości kończyn dolnych (k. udowe, piszczelowe, strzałkowe, śródstopia, paliczki oraz pazury). Większość z tych kości została opisana w 2016 roku przez Suesa i Averianova.
 ==Budowa i systematyka==
@@ Linia 70: / Linia 70: @@
 Sues, H. -D., & Averianov, A. (2016). "Ornithomimidae (Dinosauria: Theropoda) from the Bissekty Formation (Upper Cretaceous: Turonian) of Uzbekistan". Cretaceous Research, 57, 90-110. [[doi:10.1016/j.cretres.2015.07.012]]
-</small>
+<references/></small>
 [[Kategoria:Dinosauria]]

@@ Linia 35: / Linia 35: @@
 }}
 ==Wstęp==
-''Dzharacursor'' to jeden z najstarszych znanych azjatyckich przedstawicieli [[Ornithomimidae]] żyjący w [[późna kreda|późnej kredzie]] na terenie dzisiejszego Uzbekistanu. Po raz pierwszy został opisany w 1995 roku przez [[Nessov]]a jako ''[[Archaeornithomimus]] bissektensis''.
+''Dzharacursor'' (znany również jako "Bissekty ornithomimid") to jeden z najstarszych znanych azjatyckich przedstawicieli [[Ornithomimidae]] żyjący w [[późna kreda|późnej kredzie]] na terenie dzisiejszego Uzbekistanu. Po raz pierwszy został opisany w 1995 roku przez [[Nessov]]a jako ''[[Archaeornithomimus]] bissektensis''.
 ==Materiał kopalny==
@@ Linia 41: / Linia 41: @@
 ==Budowa i systematyka==
-''Dzharacursor'' ogólną budową zapewne przypominał pozostałe [[Ornithomimidae|ornitomimidy]]. Było to lekko zbudowane zwierzę mające wydłużony pysk oraz nogi. Od swoich kuzynów różnił się szczegółami budowy czaszki (k. czołowej), kręgów szyjnych, grzbietowych, ogonowych, śródręcza, k. kulszowej, śródstopia oraz pazurów stopy. Kręgi grzbietowe były pozbawione pleuroceli (otworów pneumatycznych). Według autorów opisu ''Dzharacursor'' to przedstawiciel [[Ornithomimidae]] bardziej zaawansowany od ''[[Archaeornithomimus]]'', lecz prymitywniejszy od ''[[Sinornithomimus]]''.
+''Dzharacursor'' ogólną budową zapewne przypominał pozostałe [[Ornithomimidae|ornitomimidy]]. Było to lekko zbudowane zwierzę mające wydłużony pysk oraz nogi. Od swoich kuzynów różnił się szczegółami budowy czaszki (k. czołowej), kręgów szyjnych, grzbietowych, ogonowych, śródręcza, k. kulszowej, śródstopia oraz pazurów stopy. Kręgi grzbietowe były pozbawione pleuroceli (otworów pneumatycznych). Według autorów opisu ''Dzharacursor'' to przedstawiciel [[Ornithomimidae]] bardziej zaawansowany od ''[[Archaeornithomimus]]'', lecz bardziej prymitywny od ''[[Sinornithomimus]]''.
 ==Etymologia==
@@ Linia 63: / Linia 66: @@
 Nessov, L. A. (1995). "Dinosaurs of Northern Eurasia: New Data about Assemblages, Ecology and Paleobiogeography". Izdatelstvo Sankt-Peterburgskogo Universiteta.
 Sues, H. -D., & Averianov, A. (2016). "Ornithomimidae (Dinosauria: Theropoda) from the Bissekty Formation (Upper Cretaceous: Turonian) of Uzbekistan". Cretaceous Research, 57, 90-110. [[doi:10.1016/j.cretres.2015.07.012]]