Emiliasaura - Historia wersji

Taurovenator o 12:43, 12 lip 2025

2025-07-12T12:43:27Z

Taurovenator o 12:42, 12 lip 2025

2025-07-12T12:42:11Z

Paweł o 15:13, 1 sty 2025

2025-01-01T15:13:17Z

Kamil Kamiński o 18:40, 19 paź 2024

2024-10-19T18:40:32Z

Taurovenator: /* Spis gatunków */

2024-10-19T08:47:47Z

‎Spis gatunków

Taurovenator: /* Paleoekologia */

2024-10-19T08:47:15Z

‎Paleoekologia

Taurovenator: Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Emiliasaura''}} {{Opis |Autor = Michał Siedlecki |Korekta = |nazwa = ''Emiliasaura'' (Emiliaza..."

2024-10-19T08:46:33Z

Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Emiliasaura''}} {{Opis |Autor = Michał Siedlecki |Korekta = |nazwa = ''Emiliasaura'' (Emiliaza..."

Nowa strona

{{DISPLAYTITLE:''Emiliasaura''}}
{{Opis
|Autor = [[Michał Siedlecki]]
|Korekta =
|nazwa = ''Emiliasaura'' (Emiliazaura)
|długość = ok. 5 m
|wysokość = ok. 1 m (w biodrach)
|masa =
|dieta = roślinożerny
|miejsce = [[Argentyna]] - Neuquén
([[formacja]] [[Mulichinco]] - dolny poziom górnej 1/3 formacji)
|czas = {{Występowanie|139.8|132.6}}
ok. 139,8 - 132,6 [[Ma]] 
[[wczesna kreda]] ([[walanżyn]])
|systematyka =
[[Dinosauria]]

[[Ornithischia]]

[[Genasauria]]

[[Neornithischia]]

[[Ornithopoda]]

[[Iguanodontia]]

[[Rhabdodontomorpha]]
|grafika = Emiliasaura alessandrii.png
|podpis = Rekonstrukcja przyżyciowa. Autor: Ddinodan. [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Emiliasaura_alessandrii.png]
|PorównanieGrupa =
|PorównanieDługość =
|mapa =
}}
==Wstęp==
''Emiliasaura'' to rodzaj średniej wielkości [[Ornithopoda|ornitopoda]] z grupy [[Iguanodontia|iguanodontów]] żyjącego na terenie dzisiejszej Argentyny w pierwszej połowie epoki wczesnej kredy. Jest jednym z najstarszych nazwanych iguanodontów (i ornitopodów) znalezionym na terenie Ameryki Południowej.

==Etymologia==
Nazwa rodzajowa oznacza "jaszczur Emilii" i upamiętnia Emilię "Babcię" Ondettię de Fix, założycielkę pierwszego muzeum w Las Lajas i pionierkę badań nad historią lokalną tego regionu. Epitet gatunkowy honoruje natomiast Carlosa Alessandri, który w 2009 roku odkrył pierwsze kości omawianego taksonu.

==Materiał kopalny==
[[Holotyp]] (MLL-Pv-001) to częściowy szkielet pozaczaszkowy, który tworzą bliższy koniec lewej łopatki, niekompletna lewa kość krucza, lewa k. ramienna oraz kompletna prawa kończyna tylna.

[[Paratyp]] (MLL-Pv-006) to inny częściowy szkielet pozaczaszkowy składający się z kręgów: trzech przednich krzyżowych oraz przednich ogonowych, łuków hemalnych, skostniałych ścięgien, prawie kompletnej prawej k. biodrowej, niekompletnej lewej k. biodrowej, niekompletnej prawej k. łonowej, fragmenty prawdopodobnej lewej k. kulszowej, niekompletnych prawych kości: k. udowej, k. piszczelowej, k. strzałkowej i stopy, kompletnych prawych kości: k. piszczelowej, k. strzałkowej, i stopy ze stowarzyszonymi paliczkami kończyny tylnej, w tym z trzema paliczkami pazurów.

Materiał przypisany to izolowany środkowy kręg grzbietowy (MLL-Pv-023).

Analiza histologiczna wskazuje, że przynajmniej okaz typowy i paratyp należały do osobników młodocianych. Wszystkie wspomniane okazy pochodzą z dolnej części górnej jednej trzeciej części [[formacja|formacji]] [[Mulichinco]] ([[walanżyn]]).

==Budowa i systematyka==
Emiliazaura była średniej wielkości iguanodontem zapewne przypominającą nieco występujące wiele milionów lat później [[Tenontosaurus|tenontozaura]] oraz [[Iani|iani]]. Od innych ornitopodów różniła się szczegółami w budowie kręgów oraz kości kończyn tylnych. Analiza filogenetyczna umieściła ją jako najbardziej bazalną przedstawicielką grupy [[Rhabdodontomorpha]].

==Paleoekologia==
Emiliazaura była średniej wielkości roślinożercą prawdopodobnie żerującą na niskiej roślinności. Innymi roślinożercami żyjącymi razem z omawianym rodzajem były duże [[Sauropody|zauropody]] z grupy [[Diplodocoidea|diplodokoidów]]: nienazwanym [[Diplodocidae|diplodocydem]] oraz [[Dicraeosauridae|dikreozaurydem]] [[Pilmatueia|pilmatueją]]. Musiała wystrzegać się zaś [[Lajasvenator|lahaswenatora]], jednego z najstarszych [[Carcharodontosauridae|karcharodontozaurydów]] żyjących na terenie dzisiejszej Ameryki Południowej.

==Spis gatunków==
{| class="wikitable"
|{{V|''Emiliasaura''}}
|{{Kpt|[[Coria]], Cerda, Escaso, Baiano, Bellardini, Braun, Coria, Gutierrez, Pino, Windholz, [[Currie]]}} i {{Kpt|Ortega}}, [[2024]]
|-
|{{V|''E. alessandrii''}}
|{{Kpt|Coria, Cerda, Escaso, Baiano, Bellardini, Braun, Coria, Gutierrez, Pino, Windholz, [[Currie]]}} i {{Kpt|Ortega}}, [[]]2024
|}

==Bibliografia==

Coria, R.A., Cerda, A.A., Escaso, F., Baiano, M.A., Bellardini, F., Braun, A., Coria, L.M., Gutierrez, J.M., Pino, D., Windholz, G.J., Currie, P.J., Ortega, F. (2024). "First Valanginian (Early Cretaceous) ornithopod (Dinosauria, Ornithischia) from Patagonia". Cretaceous Research. 106027.[https://doi.org/10.1016%2Fj.cretres.2024.106027]


[[Kategoria:Dinosauria]]
[[Kategoria:Ornithischia]]
[[Kategoria:Ornithopoda]]
[[Kategoria:Iguanodontia]]
[[Kategoria:Iguanodontia bazalne]]
[[Kategoria:Ameryka Południowa]]
[[Kategoria:Argentyna]]
[[Kategoria:Mezozoik]]
[[Kategoria:Kreda]]
[[Kategoria:Walanżyn]]

@@ Linia 69: / Linia 69: @@
 Coria, R.A., Cerda, A.A., Escaso, F., Baiano, M.A., Bellardini, F., Braun, A., Coria, L.M., Gutierrez, J.M., Pino, D., Windholz, G.J., Currie, P.J., Ortega, F. (2025). "First Valanginian (Early Cretaceous) ornithopod (Dinosauria, Ornithischia) from Patagonia". Cretaceous Research. 106027. [[doi:10.1016%2Fj.cretres.2024.106027]]
-Czepiński, Ł., Madzia, D. (2025). "Exploring the diversity and disparity of rhabdodontomorph ornithopods from the Late Cretaceous European archipelago". Scientific Reports. 15 (1): 15209. [[https://doi.org/10.1038%2Fs41598-025-98083-z]]
+Czepiński, Ł., Madzia, D. (2025). "Exploring the diversity and disparity of rhabdodontomorph ornithopods from the Late Cretaceous European archipelago". Scientific Reports. 15 (1): 15209. [[doi:10.1038/s41598-025-98083-z]]
 </small>

@@ Linia 26: / Linia 26: @@
 [[Iguanodontia]]
-[[Rhabdodontomorpha]]
+?[[Dryomorpha]]/??[[Rhabdodontomorpha]]
 |grafika                = Emiliasaura alessandrii.png
 |podpis                 = Rekonstrukcja przyżyciowa. Autor: Ddinodan. [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Emiliasaura_alessandrii.png]
@@ Linia 49: / Linia 51: @@
 ==Budowa i systematyka==
-Emiliazaura była średniej wielkości iguanodontem zapewne przypominającym nieco występujące wiele milionów lat później [[Tenontosaurus|tenontozaura]] oraz [[Iani|iani]]. Od innych ornitopodów różniła się szczegółami w budowie kręgów oraz kości kończyn tylnych. Analiza filogenetyczna umieściła ją jako najbardziej bazalną przedstawicielką grupy [[Rhabdodontomorpha]].
+Emiliazaura była średniej wielkości iguanodontem zapewne przypominającym nieco występujące wiele milionów lat później [[Tenontosaurus|tenontozaura]] oraz [[Iani|iani]]. Od innych ornitopodów różniła się szczegółami w budowie kręgów oraz kości kończyn tylnych. Analiza filogenetyczna zespołu Rodolfo Corii (2025) umieściła ją jako najbardziej bazalną przedstawicielką grupy [[Rhabdodontomorpha]]. [[Czepiński]] i [[Madzia]] (2025) w swej analizie filogenetycznej uzyskali ją natomiast jako przedstawiciela [[Dryomorpha]], prawdopodobnie wczesnego przedstawiciela [[klad|kladu]] [[Styracosterna]].
 ==Paleoekologia==
@@ Linia 66: / Linia 68: @@
 <small>
 Coria, R.A., Cerda, A.A., Escaso, F., Baiano, M.A., Bellardini, F., Braun, A., Coria, L.M., Gutierrez, J.M., Pino, D., Windholz, G.J., Currie, P.J., Ortega, F. (2025). "First Valanginian (Early Cretaceous) ornithopod (Dinosauria, Ornithischia) from Patagonia". Cretaceous Research. 106027. [[doi:10.1016%2Fj.cretres.2024.106027]]
 </small>

@@ Linia 57: / Linia 57: @@
 {| class="wikitable"
 |{{V|''Emiliasaura''}}
-|{{Kpt|[[Coria]], Cerda, Escaso, Baiano, Bellardini, Braun, Coria, Gutierrez, Pino, Windholz, [[Currie]]}} i {{Kpt|Ortega}}, [[2024]]
+|{{Kpt|[[Coria]], Cerda, Escaso, Baiano, Bellardini, Braun, Coria, Gutierrez, Pino, Windholz, [[Currie]]}} i {{Kpt|Ortega}}, [[2025]]
 |-
 |{{V|''E. alessandrii''}}
-|{{Kpt|Coria, Cerda, Escaso, Baiano, Bellardini, Braun, Coria, Gutierrez, Pino, Windholz, [[Currie]]}} i {{Kpt|Ortega}}, [[2024]]
+|{{Kpt|[[Coria]], Cerda, Escaso, Baiano, Bellardini, Braun, Coria, Gutierrez, Pino, Windholz, [[Currie]]}} i {{Kpt|Ortega}}, [[2025]]
 |}
 ==Bibliografia==
 <small>
-Coria, R.A., Cerda, A.A., Escaso, F., Baiano, M.A., Bellardini, F., Braun, A., Coria, L.M., Gutierrez, J.M., Pino, D., Windholz, G.J., Currie, P.J., Ortega, F. (2024). "First Valanginian (Early Cretaceous) ornithopod (Dinosauria, Ornithischia) from Patagonia". Cretaceous Research. 106027.[https://doi.org/10.1016%2Fj.cretres.2024.106027]
+Coria, R.A., Cerda, A.A., Escaso, F., Baiano, M.A., Bellardini, F., Braun, A., Coria, L.M., Gutierrez, J.M., Pino, D., Windholz, G.J., Currie, P.J., Ortega, F. (2025). "First Valanginian (Early Cretaceous) ornithopod (Dinosauria, Ornithischia) from Patagonia". Cretaceous Research. 106027. [[doi:10.1016%2Fj.cretres.2024.106027]]
 </small>

@@ Linia 42: / Linia 42: @@
 [[Holotyp]] (MLL-Pv-001) to częściowy szkielet pozaczaszkowy, który tworzą bliższy koniec lewej łopatki, niekompletna lewa kość krucza, lewa k. ramienna oraz kompletna prawa kończyna tylna.
-[[Paratyp]] (MLL-Pv-006) to inny częściowy szkielet pozaczaszkowy składający się z kręgów: trzech przednich krzyżowych oraz przednich ogonowych, łuków hemalnych, skostniałych ścięgien, prawie kompletnej prawej k. biodrowej, niekompletnej lewej k. biodrowej, niekompletnej prawej k. łonowej, fragmenty prawdopodobnej lewej k. kulszowej, niekompletnych prawych kości: k. udowej, k. piszczelowej, k. strzałkowej i stopy, kompletnych prawych kości: k. piszczelowej, k. strzałkowej, i stopy ze stowarzyszonymi paliczkami kończyny tylnej, w tym z trzema paliczkami pazurów.
+[[Paratyp]] (MLL-Pv-006) to inny częściowy szkielet pozaczaszkowy składający się z kręgów: trzech przednich krzyżowych oraz przednich ogonowych, łuków hemalnych, skostniałych ścięgien, prawie kompletnej prawej k. biodrowej, niekompletnej lewej k. biodrowej, niekompletnej prawej k. łonowej, fragmentów prawdopodobnej lewej k. kulszowej, niekompletnych prawych kości: k. udowej, k. piszczelowej, k. strzałkowej i stopy, kompletnych prawych kości: k. piszczelowej, k. strzałkowej, i stopy ze stowarzyszonymi paliczkami kończyny tylnej, w tym z trzema paliczkami pazurów.
 Materiał przypisany to izolowany środkowy kręg grzbietowy (MLL-Pv-023).
@@ Linia 49: / Linia 49: @@
 ==Budowa i systematyka==
-Emiliazaura była średniej wielkości iguanodontem zapewne przypominającą nieco występujące wiele milionów lat później [[Tenontosaurus|tenontozaura]] oraz [[Iani|iani]]. Od innych ornitopodów różniła się szczegółami w budowie kręgów oraz kości kończyn tylnych. Analiza filogenetyczna umieściła ją jako najbardziej bazalną przedstawicielką grupy [[Rhabdodontomorpha]].
+Emiliazaura była średniej wielkości iguanodontem zapewne przypominającym nieco występujące wiele milionów lat później [[Tenontosaurus|tenontozaura]] oraz [[Iani|iani]]. Od innych ornitopodów różniła się szczegółami w budowie kręgów oraz kości kończyn tylnych. Analiza filogenetyczna umieściła ją jako najbardziej bazalną przedstawicielką grupy [[Rhabdodontomorpha]].
 ==Paleoekologia==
-Emiliazaura była średniej wielkości roślinożercą prawdopodobnie żerującą na niskiej roślinności. Innymi roślinożercami żyjącymi razem z omawianym rodzajem były duże [[Sauropoda|zauropody]] z grupy [[Diplodocoidea|diplodokoidów]]: nienazwanym [[Diplodocidae|diplodocydem]] oraz [[Dicraeosauridae|dikreozaurydem]] [[Pilmatueia|pilmatueją]]. Musiała wystrzegać się zaś [[Lajasvenator|lahaswenatora]], jednego z najstarszych [[Carcharodontosauridae|karcharodontozaurydów]] żyjących na terenie dzisiejszej Ameryki Południowej.
+Emiliazaura była średniej wielkości roślinożercą prawdopodobnie żerującym na niskiej roślinności. Innymi roślinożercami żyjącymi razem z omawianym rodzajem były duże [[Sauropoda|zauropody]] z grupy [[Diplodocoidea|diplodokoidów]]: nienazwanym [[Diplodocidae|diplodocydem]] oraz [[Dicraeosauridae|dikreozaurydem]] [[Pilmatueia|pilmatueją]]. ''Emiliasaura'' musiała wystrzegać się zaś [[Lajasvenator|lahaswenatora]], jednego z najstarszych [[Carcharodontosauridae|karcharodontozaurydów]] żyjących na terenie dzisiejszej Ameryki Południowej.
 ==Spis gatunków==