Taurovenator o 18:52, 1 kwi 2024

2024-04-01T18:52:26Z

Kamil Kamiński: Utworzył nową stronę „{{DISPLAYTITLE:''Epichirostenotes''}} {| class="wikitable" style="background-color:CornSilk" | Autor: | Korekta: |- |Kamil Kamiński |} ---- {| c...”

2018-03-20T21:40:56Z

Utworzył nową stronę „{{DISPLAYTITLE:''Epichirostenotes''}} {| class="wikitable" style="background-color:CornSilk" | Autor: | Korekta: |- |Kamil Kamiński |} ---- {| c...”

Nowa strona

{{DISPLAYTITLE:''Epichirostenotes''}}

{| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"
| Autor:
| Korekta:
|-
|[[Kamil Kamiński]]
|}


----

{| class="wikitable" style="text-align:left" align="left"
! colspan=2 | ''Epichirostenotes'' (epichirostenot)
|-
! '''Długość''':
| ok. 2 m

|-
! '''Masa''':
| ? kg

|-
! '''[[Lokacje|Miejsce występowania]]''':
| [[Kanada]] - prowincja Alberta

(dolne warstwy [[formacja|formacji]] [[Horseshoe Canyon]])
|-
! '''[[Czas|Czas występowania]]'''
| ok. 72 [[Ma]]
 [[późna kreda]] – (późny [[kampan]] – wczesny [[mastrycht]])
|-
! '''Systematyka'''
| [[Dinosauria]]

[[Theropoda]]

[[Tetanurae]]

[[Coelurosauria]]

[[Oviraptorosauria]]

[[Caenagnathidae]]

|-
| colspan=2 |[[Plik:Epichirostenotes.jpg|400px]]
Rekonstrukcja szkieletu ROM 43250 z zaznaczonymi znanymi elementami.

Autor: Jaime A. Headden.
[https://qilong.deviantart.com/art/Skinny-Hands-and-New-Jaws-280860832].
|-
|}

==Wstęp==
''Epichirostenotes'' to [[rodzaj]] [[Oviraptorosauria|owiraptorozaura]] z późnej kredy Kanady. Znany jest tylko z jednego, niekompletnego szkieletu. Pierwotnie został zidentyfikowany jako [[Ornithomimidae|ornitomimid]], następnie przypisany do ''[[Chirostenotes]] pergracilis'', a ostatecznie wydzielony do nowego rodzaju i gatunku. ''Epichirostenotes'' był stosunkowo niedużym, ptakopodobnym i zapewne opierzonym zwierzęciem o bezzębnych szczękach i długiej szyi, poruszającym się na smukłych kończynach tylnych.

==Etymologia==
Nazwa ''Epichirostenotes'' pochodzi z połączenia greckiego słowa ''epi'' („po”) oraz nazwy innego cenagnatyda - ''Chirostenotes''. Nawiązuje ona do faktu, że omawiany tu teropod został odkryty w młodszych osadach, a więc żył po chirostenocie. Epitet gatunkowy ''curriei'' honoruje znanego kanadyjskiego paleontologa [[Philip Currie|Philipa Currie]].

==Materiał kopalny==
[[Holotyp]] (ROM 43250) to niekompletny szkielet dorosłego osobnika obejmujący kość szczękową, k. podniebienną, kilka kręgów z różnych części ciała, kilka żeber, fragmenty gastralii, fragmentaryczną miednicę, kawałek kości piszczelowej (zob. rys. obok).

==Historia badań==
Holotyp ''Epichirostenotes'' (ROM 43250) został odkryty w 1923 r. w osadach formacji [[Horseshoe Canyon]] na terenie prowincji Alberta w Kanadzie i uznany za [[Ornithomimidae|ornitomimida]]. Dopiero w 1994 r. prawidłowo zidentyfikowano go jako cenagnatyda. W 1997 r. [[Hans-Dieter Sues]] przypisał go do gatunku ''[[Chirostenotes]] pergracilis''. Bazował on na porównaniu z okazem TMP 79.20.1, pochodzącym ze starszej geologicznie formacji [[Dinosaur Park]].

W 2011 r. Sullivan i współpracownicy uznali, że zasadne jest uznanie szkieletu ROM 43250 za przedstawiciela nowego [[rodzaj]]u i [[gatunek|gatunku]]. Zauważyli oni, że jedyne elementy wspólne między holotypem ''[[Chirostenotes]] pergracilis'' a okazem TMP 79.20.1 to niektóre kości dłoni, które na dodatek wykazują pewne różnice u obu wspomnianych osobników, co może wskazywać, że nie należą one do jednego gatunku. Dlatego autorzy ci stwierdzili, że przypisanie ROM 43250 do ''[[Chirostenotes]] pergracilis'' jest zbyt słabo udowodnione. Ponadto wykazali oni kilka różnic w budowie kości kulszowej między TMP 79.20.1 a ROM 43250, ten drugi miałby być również o 20-30% większy. Nie bez znaczenia jest też także różnica stratygraficzna (oba okazy dzieli prawdopodobnie ponad 3 mln lat).
[[Plik:Chirostenotes_BW.jpg|300px|thumb|right|Rekonstrukcja ''[[Chirostenotes]]''. Zapewne epichirostenot wyglądał podobnie. Autor: Arthur Weasley. [https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chirostenotes_BW.jpg].]]

Oceny Sullivana i współpracowników nie podziela [[Michael Mortimer|Mortimer]] (online). Zauważa on, że wspomniane różnice w budowie kości kulszowej wydają się nieznaczne i porównywalne z występującymi np. u ''[[Tyrannosaurus]]''. Zaproponowane przez cytowanych wyżej autorów cechy diagnostyczne ''Epichirostenotes'' są albo niemożliwe do porównania z okazami chirostenota z powodu braku pokrywających się elementów, albo występują też u osobnika TMP 79.20.1. Jedyną przesłanką za wyodrębnieniem ROM 43250 byłaby więc stratygrafia, czyli różnica wieku geologicznego. Mortimer uważa jednak, że jest to niewystarczający argument.

==Spis gatunków==
{| class="wikitable"
|{{V|''Epichirostenotes''}}
|{{Kpt|[[Robert Sullivan|Sullivan]], [[Steven Jasinski|Jasinski]]}} i {{Kpt|[[Mark van Tomme|van Tomme]]}}, [[2011]]
|-
|{{V|''E. curriei''}}
|{{Kpt|[[Robert Sullivan|Sullivan]], [[Steven Jasinski|Jasinski]]}} i {{Kpt|[[Mark van Tomme|van Tomme]]}}, [[2011]]
|-
|}

==Bibliografia==
 Holtz, T. (2012) ''Dinosaurs'' (suplement) [[https://www.geol.umd.edu/~tholtz/dinoappendix/HoltzappendixWinter2011.pdf]]

Mortimer, M. (2016 online) [http://theropoddatabase.com/Oviraptorosauria.htm#Chirostenotespergracilis].

Sues, D.H.(1997). “On ''Chirostenotes'', a Late Cretaceous oviraptorosaur (Dinosauria: Theropoda) from western North America. „Journal of Vertebrate Paleontology”. 17 (4), s. 698–716. [[DOI: 10.1080/02724634.1997.10011018]].

Sullivan, R.M.,. Jasinski, S.E.. van Tomme, M.P.A. (2011). “A new caenagnathid ''Ojoraptorsaurus boerei'', n. gen., n. sp. (Dinosauria, Oviraptorosauria), from the Upper Cretaceous Ojo Alamo Formation (Naashoibito Member), San Juan Basin, New Mexico”. New Mexico Museum of Natural History and Science Bulletin. 53, s. 418–428.


[[Kategoria:Dinosauria]]
[[Kategoria:Saurischia]]
[[Kategoria:Theropoda]]
[[Kategoria:Tetanurae]]
[[Kategoria:Coelurosauria]]
[[Kategoria:Oviraptorosauria]]
[[Kategoria:Ameryka Północna]]
[[Kategoria:Kanada]]
[[Kategoria:Mezozoik]]
[[Kategoria:Kreda]]

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 {{DISPLAYTITLE:''Epichirostenotes''}}
 <small>
@@ Linia 100: / Linia 102: @@
 [[Kategoria:Mezozoik]]
 [[Kategoria:Kreda]]

Epichirostenotes - Historia wersji

Taurovenator o 18:52, 1 kwi 2024

Kamil Kamiński: Utworzył nową stronę „{{DISPLAYTITLE:''Epichirostenotes''}} {| class="wikitable" style="background-color:CornSilk" | Autor: | Korekta: |- |Kamil Kamiński |} ---- {| c...”