Paweł: /* Spis gatunków */

2026-01-11T13:21:15Z

‎Spis gatunków

Dino o 12:29, 11 sty 2026

2026-01-11T12:29:52Z

Paweł o 16:05, 10 sty 2026

2026-01-10T16:05:37Z

Paweł: Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Ferenceratops''}} {{Opis |Autor = Paweł Konarzewski |Korekta = |nazwa = ''Ferenceratops'' (fer..."

2026-01-09T09:55:32Z

Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Ferenceratops''}} {{Opis |Autor = Paweł Konarzewski |Korekta = |nazwa = ''Ferenceratops'' (fer..."

Nowa strona

{{DISPLAYTITLE:''Ferenceratops''}}
{{Opis
|Autor = [[Paweł Konarzewski]]
|Korekta =
|nazwa = ''Ferenceratops'' (ferenceratops)
|długość =
|masa =
|wysokość =
|dieta = roślinożerny
|miejsce = [[Rumunia]] - Basen Hateg

([[formacja]] [[Sânpetru]])
|czas = {{Występowanie|72.2|66}}
[[późna kreda]] ([[mastrycht]])
|systematyka =
[[Dinosauria]]

[[Saurischia]]

[[Ornithischia]]

[[Ceratopsoidea]]
|grafika = Ferenceratops shqiperorum.png
|podpis = Tak mógł wyglądać ''Ferenceratops''. Autor: Ddinodan [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ferenceratops_shqiperorum.png]
|PorównanieGrupa =
|PorównanieDługość =
|mapa =
}}
==Wstęp==
''Ferenceratops'' to [[rodzaj]] [[ceratops|dinozaura rogatego]] zamieszkującego tereny dzisiejszej Rumunii w [[późna kreda|późnej kredzie]]. Przez 23 lata ferenceratops był uważany za drugi gatunek ''[[Zalmoxes]]'', jednak [[Maidment]] i współpracownicy (2026) zauważyli nowe cechy, na podstawie których zdefiniowali dla niego nowy rodzaj.

==Materiał kopalny==
[[Plik:Ferenceratops dentary.jpg|thumb|Zachowana kość zębowa ferenceratopsa. Źródło: [[Czepiński]] i [[Madzia]], 2025 [https://www.nature.com/articles/s41598-025-98083-z].]]
[[Holotyp]] (NHMUK PV R 4900) to częściowa prawa kość zębowa, częściowy kręg grzbietowy, lewa łopatka, częściowa lewa kość krucza, fragment biodra, prawa kość kulszowa oraz dystalna (dalsza) część lewej oraz lewa kość udowa.

[[Maidment]] i in. (2026) uważają, że cały materiał przypisany ''[[Zalmoxes]]'' należy poddać rewizji, gdyż większość tych skamieniałości nie pokrywa się z [[holotyp]]ami ''"Z." shqiperorum'' oraz ''Z. robustus''. Dlatego też za jedyny pewny okaz przypisany ferenceratopsa uznali [[artykułowany|artykułowaną]] miednicę (UBB SPZ-2), która ma identyczną morfologię kości kulszowej jak [[holotyp]].

==Budowa i systematyka==
[[Plik:Zalmoxes shqiperorum Brussels.jpg|thumb|Zrekonstrowany szkielet ''"Zalmoxes" shqiperorum'' jako [[Iguanodontia|iguanodonta]]. Fot. MWAK [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Zalmoxes_shqiperorum_Brussels.jpg].]]
''Ferenceratops'' charakteryzował się unikatową budową łopatki, kości kruczej oraz kulszowej. Łopatka miała wąskie i paskowate ostrze, które rozszerzało się w dalszej (dystalnej) części. Ta kość cechowała się również dobrze rozwiniętym wyrostkiem barkowym, który był wklęsły ku górze. Kość krucza miała bardzo długi i smukły wyrostek mostkowy, który wystawał poniżej dolnego brzegu panewki stawowej. Kość kulszowa była łagodnie zakrzywiona oraz pozbawiona wyrostka zasłonowego. [[Holotyp]] ferenceratopsa nie wykazywał również [[Synapomorfia|synapomorfii]] [[Ornithopoda|ornitopodów]].

Maidment i in. (2026) w celu ustalenia pozycji systematycznej ''Ferenceratops'' przeprowadzili dwie analizy filogenetyczne różnymi metodami. W pierwszej analizie ferenceratops uplasował się w nierozstrzygniętym kladzie wewnątrz [[Ceratopsia]]. Z kolei w drugiej omawiany dinozaur tworzył klad z ''[[Ajkaceratops]]'' oraz ''[[Zalmoxes]]'', który był blisko spokrewniony z grupą obejmującą ''[[Zuniceratops]]'', ''[[Turanoceratops]]'' oraz [[Ceratopsidae]].

==Etymologia==
Nazwa [[rodzaj]]owa ''Ferenceratops'' wywodzi się od Ferenc, imienia urodzeniowego węgierskiego paleontologa [[Franz Nopcsa|Franza Nopcsy]], który zasłynął z badań dinozaurów z Basenu Hateg. Epitet gatunkowy ''shqiperorum'' wywodzi się z Shqiperia - nazwy, którą Albańczycy określają swój kraj. Prawdopodobnie pochodzi ze słowa ''shqipe'' ("orzeł"); epitet ten został nadany ze względu na fascynację Nopcsy, jaką darzył kraj albański.

==Spis gatunków==
{| class="wikitable"
| {{V|''Ferenceratops''}}
|{{Kpt|[[Maidment]], Butler, [[Brusatte]], Meade, Augustin, Csiki-Sava}} i {{Kpt|Ősi}}, [[2026]]
|-
| {{V|''F. shqiperorum''}}
|({{Kpt|[[Weishampel]], Jianu, Csiki}} i {{Kpt|Norman}}, [[2003]]) {{Kpt|[[Maidment]], Butler, [[Brusatte]], Meade, Augustin, Csiki-Sava}} i {{Kpt|Ősi}}, [[2026]]
|-
|= ''Zalmoxes shqiperorum''
|{{Kpt|[[Weishampel]], Jianu, Csiki}} i {{Kpt|Norman}}, [[2003]]
|}

==Bibliografia==

Maidment, S. C. R., Butler, R. J., Brusatte, S. L., Meade, L. E., Augustin, F. J., Csiki-Sava, Z., & Ősi, A. (2026). "A hidden diversity of ceratopsian dinosaurs in Late Cretaceous Europe". Nature: 1-7. [[doi:10.1038/s41586-025-09897-w]]

Weishampel, D. B., Jianu, C. M., Csiki, Z., & Norman, D. B. (2003). "Osteology and phylogeny of ''Zalmoxes'' (ng), an unusual euornithopod dinosaur from the latest Cretaceous of Romania". Journal of Systematic Palaeontology, 1(2), 65-123. [[doi:10.1017/S1477201903001032]]


[[Kategoria:Dinosauria]]
[[Kategoria:Ornithischia]]
[[Kategoria:Ceratopsia]]
[[Kategoria:Ceratopsoidea]]
[[Kategoria:Europa]]
[[Kategoria:Rumunia]]
[[Kategoria:Mezozoik]]
[[Kategoria:Kreda]]
[[Kategoria:Mastrycht]]

@@ Linia 53: / Linia 53: @@
 |({{Kpt|[[Weishampel]], Jianu, Csiki}} i {{Kpt|Norman}}, [[2003]]) {{Kpt|[[Maidment]], Butler, [[Brusatte]], Meade, Augustin, Csiki-Sava}} i {{Kpt|Ősi}}, [[2026]]
 |-
-|= ''Zalmoxes shqiperorum''
+|= ''[[Zalmoxes]] shqiperorum''
 |{{Kpt|[[Weishampel]], Jianu, Csiki}} i {{Kpt|Norman}}, [[2003]]
 |}

@@ Linia 18: / Linia 18: @@
 [[Ornithischia]]
-[[Ceratopsia]]
+?[[Ceratopsia]]
-[[Ceratopsoidea]]
+?[[Ceratopsoidea]]
   |grafika                = Ferenceratops shqiperorum.png
   |podpis                 = Tak mógł wyglądać ''Ferenceratops''. Autor: Ddinodan [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ferenceratops_shqiperorum.png]

Ferenceratops - Historia wersji

Paweł: /* Spis gatunków */

Dino o 12:29, 11 sty 2026

Paweł o 16:05, 10 sty 2026

Paweł: Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Ferenceratops''}} {{Opis |Autor = Paweł Konarzewski |Korekta = |nazwa = ''Ferenceratops'' (fer..."