Formacja La Quinta - Historia wersji

Kriolofozaur: Przekierowanie do La Quinta

2023-08-17T15:30:14Z

Przekierowanie do La Quinta

Kriolofozaur o 15:21, 17 sie 2023

2023-08-17T15:21:27Z

Kriolofozaur o 15:20, 17 sie 2023

2023-08-17T15:20:08Z

Kriolofozaur: Utworzono nową stronę "{| class="wikitable" style="background-color:CornSilk" | Autor: |- | Szymon Jagusztyn |} Formacja La Quinta obejmuje osady wczesnej jury w Andach Karaibsk..."

2023-08-17T13:22:32Z

Utworzono nową stronę "{| class="wikitable" style="background-color:CornSilk" | Autor: |- | Szymon Jagusztyn |} Formacja La Quinta obejmuje osady wczesnej jury w Andach Karaibsk..."

Nowa strona

{| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"
| Autor:
|-
| [[Szymon Jagusztyn]]
|}


Formacja La Quinta obejmuje osady wczesnej jury w Andach Karaibskich, na terenie Wenezueli i Kolumbii.
==Litologia==
Dominujący w tej formacji jest czerwony piaskowiec, przewarstwiony tufem dacytowym, który powstał z popiołu wulkanicznego powstałego w wyniku erupcji wulkanu, którego magma miała wysoką zawartość krzemionki. Rzadko występuje mułowiec i wapień, które powstawały w środowisku wodnym. Badanie stosunku ołowiu do uranu w cyrkonie wykazało, że najniższa warstwa ma 200,91+0,55 Ma, najwyższa ma maksymalnie 174,8 Ma.
[[Plik:La Quinta Formation near its type section the Venezuelan Andes.JPG|mały|Odsłonięcie skał formacji w pobliżu La Grita Autor:Geochron]]
{| width="500px" class="wikitable"
! Mapa znalezisk
|-
|
<display_points type="terrain" zoom="5">
La Grita, Wenezuela~La Grita~•''[[Tachiraptor]] admirabilis'' •''[[Laquintasaura]] venezuelae''
Codazzi, Cesar, Kolumbia~Sierra de Perijá~•''[[Perijasaurus]] lapaz''
</display_points>
|}

==Skamieniałości==
Do odkrytych skamieniałości należą: ryby, małżoraczki, rośliny i dinozaury. Wśród roślin odkryto paprociowe ''Dictyophyllum'', sagowce ''Dictyozamites'',
miłorzębowate ''Nilssonia'' oraz benetyty ''Ptilophyllum'' i ''Otozamites'')
===[[Dinosauria]]===
{| class="wikitable sortable"
|-
! Nazwa
!Materiał przypisany
!Numer okazu/okazów
! Klasyfikacja
!Miejsce znalezienia
!Wiek
|-
| ''[[Laquintasaura|Laquintasaura venezuleae]]''
|kości kończyn, miednica, łopatka, czaszka, żebra i kręgi
| MBLUZ P.1396, MBLUZ P.5017, MBLUZ P.5018, MBLUZ P.5005
|[[Dinosauria]]: [[Ornithischia]]
|[[Wenezuela]], stan Táchira
|[[hettang]]
|-
| ''[[Tachiraptor|Tachiraptor admirabilis]]''
|kość piszczelowa i kulszowa
|IVIC-P-2867, IVIC-P-2868
|[[Theropoda]]: [[Neotheropoda]]
|[[Wenezuela]], stan Táchira
|[[hettang]]
|-
| ''[[Perijasaurus|Perijasaurus lapaz]]''
|kręg grzbietowy
|UCMP 37689
|[[Sauropoda]]: [[Eusauropoda]]
|[[Kolumbia]], departament Cezar
|[[toark]]- [[aalen]]
|}

==Historia badań==
Pierwszego dinozaura z formacji odkryto w roku [[1943]] roku przez firmę Tropical Oil Company. Został on przekazany do Uniwersytetu Kalifornijkskiego w Berkeley, gdzie przeleżał kilkadziesiąt lat bez dokładniejszego zbadania. W latach osiemdziesiątych francuscy naukowcy w Wenezueli odkryli pierwsze kości dinozaurów, które opisali w [[1992]] jako [[Lesothosaurus]]. Równolegle Marcelo R. Sánchez-Villagra z zespołem odkryli więcej nagromadzeń kości, pomimo początkowego niepowodzenia i później skoordynowali powrót szczątków do Wenezueli, dokładnie do Muzeum Biologii Uniwersytetu w Zulii. We współpracy z Paulem Barrettem i Fernando Novasem znaleziska zostały opisane w [[2008]] r., aczkolwiek bez dokładniejszej identyfikacji. W [[2014]] opisano [[Laquintasaura|lakwintazaurę]] i [[Tachiraptor|tachiraptora]]. Te dwa gatunki okazało się bardzo pomocne w zrozumieniu wczesnej ewolucji dinozaurów. Na dodatek były one jednymi z pierwszych dinozaurów znalezionych na terenach równikowych. W [[2021]] roku dokonano opisu czaszki lakwintazaury z pomocą tomografii komputerowej, a w [[2022]] roku opisano okaz odkryty w czasie 2 wojny światowej i nazwano go [[Perijasaurus]].
==Paleoekologia==
Środowisko La Quinta było równiną aluwialną, na której rosła niskopienna roślinność oraz gdzieniegdzie benetyty i sagowce. Występowały w niej następujące po sobie pora sucha i wilgotna, w czasie której rzeki tworzyły rozlewisko. W pobliżu znajdowały się wulkany związane zrozpadającą się Pangeą, przykrywały one regularnie region warstwami popiołu. Drobne lakwintazaury, które były najczęściej spotykanymi stworzeniami, prawdopodobnie żyły w stadach(zostały pogrzebane osadem w grupie) i jadły rośliny zielne. Badanie zębów wskazuje, że mogły żywić się również owadami. Na nie polował tachiraptor, 1,5 metrowy drapieżnik zamieszkujące te tereny. Sprawa ekosystemu w którym żył perijazaur jest znacznie bardziej zagadkowa.
[[Plik: tachi.png|thumb|300px|Środowisko formacji La Quina. Tachiraptor atakujący stado lakwinazaur. Autor: Maurílio Oliveira.]]
===Bibliografia===

Barrett, Paul M.; Richard J. Butler; Roland Mundil; Torsten M. Scheyer; Randall B. Irmis, and Marcelo R. Sánchez-Villagra. 2014. A palaeoequatorial ornithischian and new constraints on early dinosaur diversification. Proceedings of the Royal Society B 281. 1–7.

Barrett, P. M., R. J. Butler, S. C. Moore-Fay, F. E. Novas, J. M. Moody, J. M. Clark, and M. R. Sänchez-Villagra. ‘Dinosaur Remains from the La Quinta Formation (Lower or Middle Jurassic) of the Venezuelan Andes’. Paläontologische Zeitschrift 82, no. 2 (2008): 163–177

Rincón, Aldo F.; Raad Pájaro, Daniel A.; Jiménez Velandia, Harold F.; Ezcurra, Martín D.; Wilson Mantilla, Jeffrey A. (2022). „Zauropod z dolnojurajskiej formacji La Quinta (Departament Cesar, Kolumbia) i początkowe zróżnicowanie eusauropodów na niskich szerokościach geograficznych”. Journal of kręgowców paleontologii. 42: e2077112. doi:10.1080/02724634.2021.2077112

Langer, Max C.; Rincón, Ascanio D.; Ramezani, Jahandar; Solórzano, Andrés; Rauhut, Oliver W.M. (8 October 2014). "New dinosaur (Theropoda, stem-Averostra) from the earliest Jurassic of the La Quinta formation, Venezuelan Andes". Royal Society Open Science. Royal Society. 1 (2): 140–184. doi:10.1098/rsos.140184

Herrera-Castillo, Carlos M.; Carrillo-Briceño, Jorge D.; Sánchez-Villagra, Marcelo R. (2021). "Non-invasive imaging reveals new cranial element of the basal ornithischian dinosaur Laquintasaura venezuelae, Early Jurassic of Venezuela". Anartia. 32: 53–60. doi:10.5281/zenodo.5571307

← poprzednia wersja		Wersja z 15:30, 17 sie 2023
Linia 1:		Linia 1:
−	~~{\| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"~~	+	#PATRZ [[La Quinta]]
−	~~\| Autor:~~
−	\|-
−	\| [[~~Szymon Jagusztyn]]~~
−	\|}
−	~~</small>~~
−	~~{\| class="wikitable" style="text-align:left" align="left"~~
−	~~! colspan=2 \| Formacja La Quinta~~
−	\|-
−	~~! '''Miąższość''':~~
−	~~\| do 3400 m~~
−	\|-
−	~~! '''Wiek''':~~
−	~~\|{{Występowanie\|200.91\|174.8}}<br>~~
−	~~ok. 200,9-174,8 [[Ma]]([[wczesna jura\|wczesna]] i [[środkowa jura]], [[hettang]]- [[aalen]])~~
−	\|-
−	~~! '''Ówczesny klimat''':~~
−	~~\| gorący z porą suchą i deszczową~~
−	\|-
−	~~! '''Kraj''':~~
−	~~\| [[Wenezuela]] - Táchira~~
−	~~[[Kolumbia]] - Cezar~~
−	\|-
−	~~\| colspan=2 \|[[Plik:La Quinta Formation near its type section the Venezuelan Andes.JPG\|400px]]~~
−	~~<small>Odsłonięcie skał formacji w pobliżu La Grita Autor:Geochron</small>~~
−	\|-
−	~~! colspan=2 \| Mapa pokazująca odnalezione skamieniałości dinozaurów~~
−	\|-
−	~~\| colspan=2 \|~~
−	~~<display_points type="terrain" zoom="5">~~
−	~~La Grita, Wenezuela~La Grita~<small>•''[[Tachiraptor]] admirabilis''<br>•''[[Laquintasaura]] venezuelae''~~
−	~~Codazzi, Cesar, Kolumbia~Sierra de Perijá~<small>•''[[Perijasaurus]] lapaz''~~
−	~~</display_points>~~
−	\|}
−
−	~~==Wstęp==~~
−	~~Formacja La Quinta obejmuje osady wczesnej i środkowej jury w Andach Karaibskich, na terenie Wenezueli i Kolumbii.~~
−	~~==Litologia==~~
−	Dominujący w tej formacji jest czerwony piaskowiec, przewarstwiony tufem dacytowym, który powstał z popiołu wulkanicznego powstałego w wyniku erupcji wulkanu, którego magma miała wysoką zawartość krzemionki. Rzadko występuje mułowiec i wapień, które powstawały w środowisku wodnym. Badanie stosunku ołowiu do uranu w cyrkonie wykazało, że najniższa warstwa ma 200,91+0,55 Ma, najwyższa ma maksymalnie 174,8 Ma.
−
−	~~==Skamieniałości==~~
−	~~Do odkrytych skamieniałości należą: ryby, małżoraczki, rośliny i dinozaury. Wśród roślin odkryto paprociowe ''Dictyophyllum'', sagowce ''Dictyozamites'',~~
−	~~miłorzębowate ''Nilssonia'' oraz benetyty ''Ptilophyllum'' i ''Otozamites''~~
−	~~===[[Dinosauria]]===~~
−	~~{\| class="wikitable sortable"~~
−	\|-
−	~~! Nazwa~~
−	~~!Materiał przypisany~~
−	~~!Numer okazu/okazów~~
−	~~! Klasyfikacja~~
−	~~!Miejsce znalezienia~~
−	~~!Wiek~~
−	\|-
−	~~\| ''[[Laquintasaura\|Laquintasaura venezuleae]]''~~
−	~~\|kości kończyn, miednica, łopatka, czaszka, żebra i kręgi~~
−	~~\| MBLUZ P.1396, MBLUZ P.5017, MBLUZ P.5018, MBLUZ P.5005~~
−	~~\|[[Dinosauria]]: [[Ornithischia]]~~
−	~~\|[[Wenezuela]], stan Táchira~~
−	~~\|[[hettang]]~~
−	\|-
−	~~\| ''[[Tachiraptor\|Tachiraptor admirabilis]]''~~
−	~~\|kość piszczelowa i kulszowa~~
−	~~\|IVIC-P-2867, IVIC-P-2868~~
−	~~\|[[Theropoda]]: [[Neotheropoda]]~~
−	~~\|[[Wenezuela]], stan Táchira~~
−	~~\|[[hettang]]~~
−	\|-
−	~~\| ''[[Perijasaurus\|Perijasaurus lapaz]]''~~
−	~~\|kręg grzbietowy~~
−	~~\|UCMP 37689~~
−	~~\|[[Sauropoda]]: [[Eusauropoda]]~~
−	~~\|[[Kolumbia]], departament Cezar~~
−	~~\|[[toark]]- [[aalen]]~~
−	\|}
−	~~</small>~~
−	~~==Historia badań==~~
−	Pierwszego dinozaura z formacji odkryto w roku [[1943]] roku przez firmę Tropical Oil Company. Został on przekazany do Uniwersytetu Kalifornijkskiego w Berkeley, gdzie przeleżał kilkadziesiąt lat bez dokładniejszego zbadania. W latach osiemdziesiątych francuscy naukowcy w Wenezueli odkryli pierwsze kości dinozaurów, które opisali w [[1992]] jako [[Lesothosaurus]]. Równolegle Marcelo R. Sánchez-Villagra z zespołem odkryli więcej nagromadzeń kości, pomimo początkowego niepowodzenia i później skoordynowali powrót szczątków do Wenezueli, dokładnie do Muzeum Biologii Uniwersytetu w Zulii. We współpracy z Paulem Barrettem i Fernando Novasem znaleziska zostały opisane w [[2008]] r., aczkolwiek bez dokładniejszej identyfikacji. W [[2014]] opisano [[Laquintasaura\|lakwintazaurę]] i [[Tachiraptor\|tachiraptora]]. Te dwa gatunki okazało się bardzo pomocne w zrozumieniu wczesnej ewolucji dinozaurów. Na dodatek były one jednymi z pierwszych dinozaurów znalezionych na terenach równikowych. W [[2021]] roku dokonano opisu czaszki lakwintazaury z pomocą tomografii komputerowej, a w [[2022]] roku opisano okaz odkryty w czasie 2 wojny światowej i nazwano go [[Perijasaurus]].
−	~~==Paleoekologia==~~
−	~~Środowisko~~ La Quinta było równiną aluwialną, na której rosła niskopienna roślinność oraz gdzieniegdzie benetyty i sagowce. Występowały w niej następujące po sobie pora sucha i wilgotna, w czasie której rzeki tworzyły rozlewisko. W pobliżu znajdowały się wulkany związane zrozpadającą się Pangeą, przykrywały one regularnie region warstwami popiołu. Drobne lakwintazaury, które były najczęściej spotykanymi stworzeniami, prawdopodobnie żyły w stadach(zostały pogrzebane osadem w grupie) i jadły rośliny zielne. Badanie zębów wskazuje, że mogły żywić się również owadami. Na nie polował tachiraptor, 1,5 metrowy drapieżnik zamieszkujące te tereny. Sprawa ekosystemu w którym żył perijazaur jest znacznie bardziej zagadkowa.
−	~~[[Plik: tachi.png\|thumb\|300px\|Środowisko formacji La Quina. Tachiraptor atakujący stado lakwintazaur. Autor: Maurílio Oliveira.~~]]
−	~~===Bibliografia===~~
−	~~<small>~~
−	Barrett, Paul M.; Richard J. Butler; Roland Mundil; Torsten M. Scheyer; Randall B. Irmis, and Marcelo R. Sánchez-Villagra. 2014. A palaeoequatorial ornithischian and new constraints on early dinosaur diversification. Proceedings of the Royal Society B 281. 1–7.
−
−	Barrett, P. M., R. J. Butler, S. C. Moore-Fay, F. E. Novas, J. M. Moody, J. M. Clark, and M. R. Sänchez-Villagra. ‘Dinosaur Remains from the La Quinta Formation (Lower or Middle Jurassic) of the Venezuelan Andes’. Paläontologische Zeitschrift 82, no. 2 (2008): 163–177
−
−	Rincón, Aldo F.; Raad Pájaro, Daniel A.; Jiménez Velandia, Harold F.; Ezcurra, Martín D.; Wilson Mantilla, Jeffrey A. (2022). „Zauropod z dolnojurajskiej formacji La Quinta (Departament Cesar, Kolumbia) i początkowe zróżnicowanie eusauropodów na niskich szerokościach geograficznych”. Journal of kręgowców paleontologii. 42: e2077112. doi:10.1080/02724634.2021.2077112
−
−	Langer, Max C.; Rincón, Ascanio D.; Ramezani, Jahandar; Solórzano, Andrés; Rauhut, Oliver W.M. (8 October 2014). "New dinosaur (Theropoda, stem-Averostra) from the earliest Jurassic of the La Quinta formation, Venezuelan Andes". Royal Society Open Science. Royal Society. 1 (2): 140–184. doi:10.1098/rsos.140184
−
−	Herrera-Castillo, Carlos M.; Carrillo-Briceño, Jorge D.; Sánchez-Villagra, Marcelo R. (2021). "Non-invasive imaging reveals new cranial element of the basal ornithischian dinosaur Laquintasaura venezuelae, Early Jurassic of Venezuela". Anartia. 32: 53–60. doi:10.5281/zenodo.5571307
−	~~<small/>~~

@@ Linia 5: / Linia 5: @@
 |}
 </small>
+{| class="wikitable" style="text-align:left" align="left"
+! colspan=2 | Formacja La Quinta
-Formacja La Quinta obejmuje osady wczesnej jury w Andach Karaibskich, na terenie Wenezueli i Kolumbii.
+|-
-==Litologia==
+! '''Miąższość''':
-Dominujący w tej formacji jest czerwony piaskowiec, przewarstwiony tufem dacytowym, który powstał z popiołu wulkanicznego powstałego w wyniku erupcji wulkanu, którego magma miała wysoką zawartość krzemionki. Rzadko występuje mułowiec i wapień, które powstawały w środowisku wodnym. Badanie stosunku ołowiu do uranu w cyrkonie wykazało, że najniższa warstwa ma 200,91+0,55 Ma, najwyższa ma maksymalnie 174,8 Ma.
+| do 3400 m
-[[Plik:La Quinta Formation near its type section the Venezuelan Andes.JPG|mały|Odsłonięcie skał formacji w pobliżu La Grita Autor:Geochron]]
+|-
-{| width="500px" class="wikitable"
+! '''Wiek''':
-! Mapa znalezisk
+|{{Występowanie|200.91|174.8}}<br>
 |-
+| colspan=2 |
 <display_points type="terrain" zoom="5">
 La Grita, Wenezuela~La Grita~<small>•''[[Tachiraptor]] admirabilis''<br>•''[[Laquintasaura]] venezuelae''
@@ Linia 20: / Linia 33: @@
 </display_points>
 |}
 ==Skamieniałości==

@@ Linia 41: / Linia 41: @@
 ==Skamieniałości==
 Do odkrytych skamieniałości należą: ryby, małżoraczki, rośliny i dinozaury. Wśród roślin odkryto paprociowe ''Dictyophyllum'', sagowce ''Dictyozamites'',
-miłorzębowate ''Nilssonia'' oraz benetyty ''Ptilophyllum'' i ''Otozamites'')
+miłorzębowate ''Nilssonia'' oraz benetyty ''Ptilophyllum'' i ''Otozamites''
 ===[[Dinosauria]]===
 {| class="wikitable sortable"
@@ Linia 78: / Linia 78: @@
 ==Paleoekologia==
 Środowisko La Quinta było równiną aluwialną, na której rosła niskopienna roślinność oraz gdzieniegdzie benetyty i sagowce. Występowały w niej następujące po sobie pora sucha i wilgotna, w czasie której rzeki tworzyły rozlewisko. W pobliżu znajdowały się wulkany związane zrozpadającą się Pangeą, przykrywały one regularnie region warstwami popiołu. Drobne lakwintazaury, które były najczęściej spotykanymi stworzeniami, prawdopodobnie żyły w stadach(zostały pogrzebane osadem w grupie) i jadły rośliny zielne. Badanie zębów wskazuje, że mogły żywić się również owadami. Na nie polował tachiraptor, 1,5 metrowy drapieżnik zamieszkujące te tereny. Sprawa ekosystemu w którym żył perijazaur jest znacznie bardziej zagadkowa.
-[[Plik: tachi.png|thumb|300px|Środowisko formacji La Quina. Tachiraptor atakujący stado lakwinazaur. Autor: Maurílio Oliveira.]]
+[[Plik: tachi.png|thumb|300px|Środowisko formacji La Quina. Tachiraptor atakujący stado lakwintazaur. Autor: Maurílio Oliveira.]]
 ===Bibliografia===
 <small>