Garudimimus - Historia wersji

Kamil Kamiński o 20:39, 26 lut 2025

2025-02-26T20:39:14Z

Kamil Kamiński o 20:26, 25 lut 2025

2025-02-25T20:26:37Z

Kamil Kamiński: /* Paleoekologia */

2025-02-24T20:45:55Z

‎Paleoekologia

Kamil Kamiński: /* Paleoekologia */

2025-02-24T20:43:51Z

‎Paleoekologia

Kamil Kamiński: /* Budowa i paleobiologia */

2025-02-24T20:42:32Z

‎Budowa i paleobiologia

Kamil Kamiński o 20:33, 24 lut 2025

2025-02-24T20:33:16Z

Kamil Kamiński: /* Paleoekologia */

2025-02-24T20:27:47Z

‎Paleoekologia

Kamil Kamiński: /* Bibliografia */

2025-02-23T20:47:39Z

‎Bibliografia

Kamil Kamiński: /* Materiał kopalny */

2025-02-23T20:44:27Z

‎Materiał kopalny

Kamil Kamiński: /* Materiał kopalny */

2025-02-23T20:31:03Z

‎Materiał kopalny

@@ Linia 66: / Linia 66: @@
 ==Materiał kopalny==
-[[Holotyp]] (GIN 100/13) to dosyć kompletny szkielet wraz z czaszką (mocno uszkodzoną z lewej strony, ale dość kompletną, choć rozczłonkowaną z prawej strony ([[Andrew Cuff|Cuff]] i [[Emily Rayfield|Rayfield]], 2015)). Brakuje obręczy barkowej, przednich kończyn, kości kulszowych i większości kręgów ogonowych (zachowały się jedynie pierwsze cztery) (Kobayashi i Barsbold, 2005).
+[[Holotyp]] (GIN 100/13) to dosyć kompletny szkielet wraz z czaszką (mocno uszkodzoną z lewej strony, ale dość kompletną, choć rozczłonkowaną z prawej strony ([[Andrew Cuff|Cuff]] i [[Emily Rayfield|Rayfield]], 2015)). Brakuje obręczy barkowej, przednich kończyn, kości kulszowych, części kręgów szyjnych i grzbietowych oraz większości kręgów ogonowych (zachowały się jedynie pierwsze cztery) (Kobayashi i Barsbold, 2005) (zob. rys.).
 Ponadto do ''Garudimimus'' mogą należeć nieopisane jeszcze formalnie szczątki co najmniej czterech ornitomimozaurów z osadów formacji Bayanshiree. Przynajmniej część tego materiału wykazuje podobieństwo do omawianego tu rodzaju, istnieją też jednak wyraźne różnice (Chinzorig i in., 2017; Chinzorig i in., 2018).
@@ Linia 77: / Linia 77: @@
 [[Plik:Garudimimus_Restoration.png|400px|thumb|right|Rekonstrukcja garudimima. Autor: PaleoNeolitic [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Garudimimus_Restoration.png].]]
-[[Plik:Ornithomimosaurs_rhamphotheca.jpg|400px|thumb|right|Czaszka garudimima (na górze) w porównaniu do ornitomimidów. Źródło: Cuff i Fayfield, 2015 [https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4512775/].]]
+[[Plik:Garudimimus_Skeleton_Reconstruction.png|400px|thumb|right|Rekonstrukcja szkieletu garudimima z zaznaczeniem znanych elementów. Autor: PaleoNeolitic [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Garudimimus_Skeleton_Reconstruction.png].]]
 ==Paleoekologia==

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 {{DISPLAYTITLE:''Garudimimus''}}
 <small>
@@ Linia 76: / Linia 74: @@
 Czaszka holotypu mierzyła 252,2 mm (Kobayashi i Barsbold, 2005), co czyni ją proporcjonalnie dłuższą niż u [[Ornithomimidae|ornitomimidów]], takich jak ''[[Dromiceiomimus]]'' czy ''[[Struthiomimus]]''.  Podobnie jak u nich, kończyła się ona bezzębnym dziobem z krawędziami tnącymi, co odróżnia go od prymitywniejszych krewniaków, jak ''[[Harpymimus]]'', a zwłaszcza ''[[Pelecanimimus]]''. Dawniej podejrzewano istnienie rogu nad oczami, okazał się on jednak przemieszczonymi kośćmi przedczołowymi. Siła zgryzu garudimima była prawdopodobnie mniejsza niż u przedstawicieli Ornithomimidae, chociaż może to wynikać z faktu, że jedyny znany i użyty do badań okaz nie był w pełni wyrośnięty (Cuff i Rayfield, 2015).
-Kość biodrowa była stosunkowo krótka w porównaniu do ornitomimidów, a nawet innych bazalnych ornitomimozaurów, takich jak ''[[Shenzhousaurus]]'' i ''[[Sinornithomimus]]''. Kość piszczelowa była tylko nieznacznie dłuższa od udowej, a śródstopie nie tak bardzo wydłużone jak u późniejszych krewniaków. Wskazuje to na słabsze przystosowanie do szybkiego biegu, co widoczne jest też u wielu innych bazalnych ornitomimozaurów, jak np. ''[[Beishanlong]]''. Garudimim miał pozostałość pierwszego palca stopy, podczas gdy u przedstawicieli [[Ornithomimidae]] występowały tylko palce drugi, trzeci i czwarty. Charakterystyczna budowa stopy (''[[arctometatarsus]]''), nie była w pełni rozwinięta; Kobayashi i Barsbold (2005) określili budowę śródstopia garudimima jako pośrednią między ''[[Harpymimus]]'' a ornitomimidami. Składało się ono aż z pięciu kości, co odróżnia garudimima od przedstawicieli Ornithomimidae.
+Kość biodrowa była stosunkowo krótka w porównaniu do ornitomimidów, a nawet innych bazalnych ornitomimozaurów, takich jak ''[[Shenzhousaurus]]'' i ''[[Sinornithomimus]]''. Kość piszczelowa była tylko nieznacznie dłuższa od udowej, a śródstopie nie tak bardzo wydłużone jak u późniejszych krewniaków. Wskazuje to na słabsze przystosowanie do szybkiego biegu, co widoczne jest też u wielu innych bazalnych ornitomimozaurów, jak np. ''[[Beishanlong]]''. Garudimim miał pozostałość pierwszego palca stopy, podczas gdy u przedstawicieli [[Ornithomimidae]] występowały tylko palce drugi, trzeci i czwarty. Charakterystyczna budowa stopy (''[[arctometatarsus]]''), nie była w pełni rozwinięta; Kobayashi i Barsbold (2005) określili budowę śródstopia garudimima jako pośrednią między ''[[Harpymimus]]'' a ornitomimidami. Składało się ono aż z pięciu kości, co odróżnia garudimima od przedstawicieli Ornithomimidae. Kość krzyżowa składała się z sześciu kręgów, pozbawionych pneumatyzacji. Trzony kręgów szyjnych i grzbietowych również nie wykazywały śladów pneumatyzacji. Otwory pneumatyczne były natomiast obecne w łukach nerwowych kręgów szyjnych (Kobayashi i Barsbold, 2005).
 [[Plik:Garudimimus_Restoration.png|400px|thumb|right|Rekonstrukcja garudimima. Autor: PaleoNeolitic [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Garudimimus_Restoration.png].]]
 ==Paleoekologia==
@@ Linia 132: / Linia 132: @@
 [[Kategoria:Cenoman]]
 [[Kategoria:Turon]]

@@ Linia 80: / Linia 80: @@
 ==Paleoekologia==
-''Garudimimus'' współwystępował z nienazwanym [[Tyrannosauroidea|tyranozauroidem]], pierwotnie uznanym za [[Alectrosaurus|alektrozaura]]. Obok nich żyło kilka roślinożernych lub wszystkożernych teropodów z rodziny [[Therizinosauridae]] (''[[Segnosaurus]]'' i ''[[Erlikosaurus]]''oraz nienazwane formy), a także nienazwani krewniacy garudimima z grup [[Ornithomimosauria]] i [[Oviraptorosauria]]. Dinozaury ptasiomiedniczne były reprezentowane przez prymitywne [[Ceratopsia|ceratopsy]], [[Hadrosauroidea|hadrozauroidy]], jak ''[[Gobihadros]]'' i [[Ankylosauria|ankylozaury]] (''[[Talarurus]]''). Wiele spośród dinozaurów, odkrytych w osadach formacji Bayanshire, znanych jest z fragmentarycznych szczątków, przez co nie otrzymały one oficjalnych nazw naukowych. Obok dinozaurów żyły tam również krokodylomorfy, ssaki, żółwie i pterozaury.
+Formacja skalna Bayanshire reprezentuje środowisko półpustynne, w któyrm występowały jednak duże zbiorniki wodne. ''Garudimimus'' współwystępował z nienazwanym [[Tyrannosauroidea|tyranozauroidem]], pierwotnie uznanym za [[Alectrosaurus|alektrozaura]]. Obok nich żyło kilka roślinożernych lub wszystkożernych teropodów z rodziny [[Therizinosauridae]] (''[[Segnosaurus]]'' i ''[[Erlikosaurus]]''oraz nienazwane formy), a także nienazwani krewniacy garudimima z grup [[Ornithomimosauria]] i [[Oviraptorosauria]]. Dinozaury ptasiomiedniczne były reprezentowane przez prymitywne [[Ceratopsia|ceratopsy]], [[Hadrosauroidea|hadrozauroidy]], jak ''[[Gobihadros]]'' i [[Ankylosauria|ankylozaury]] (''[[Talarurus]]''). Wiele spośród dinozaurów, odkrytych w osadach formacji Bayanshire, znanych jest z fragmentarycznych szczątków, przez co nie otrzymały one oficjalnych nazw naukowych. Obok dinozaurów żyły tam również krokodylomorfy, ssaki, żółwie i pterozaury.
 ==Spis gatunków==

@@ Linia 80: / Linia 80: @@
 ==Paleoekologia==
-''Garudimimus'' współwystępował z nienazwanym [[Tyrannosauroidea|tyranozauroidem]], pierwotnie uznanym za [[Alectrosaurus|alektrozaura]]. Obok nich żyło kilka roślinożernych lub wszystkożernych teropodów z rodziny [[Therizinosauridae]] (''[[Segnosaurus]]'' i ''[[Erlikosaurus]]''oraz nienazwane formy), a także nienazwani krewniacy garudimima z grup [[Ornithomimosauria]] i [[Oviraptorosauria]]. Dinozaury ptasiomiedniczne były reprezentowane przez prymitywne [[Ceratopsia|ceratopsy]], [[Hadrosauroidea|hadrozauroidy]], jak ''[[Gobihadros]]'' i [[Ankylosauria|ankylozaury]] (''[[Talarurus]]''). Wiele spośród dinozaurów, odkrytych w osadach formacji Bayanshire, znanych jest z fragmentarycznych szczątków, przez co nie otrzymały one oficjalnych nazw naukowych.
+''Garudimimus'' współwystępował z nienazwanym [[Tyrannosauroidea|tyranozauroidem]], pierwotnie uznanym za [[Alectrosaurus|alektrozaura]]. Obok nich żyło kilka roślinożernych lub wszystkożernych teropodów z rodziny [[Therizinosauridae]] (''[[Segnosaurus]]'' i ''[[Erlikosaurus]]''oraz nienazwane formy), a także nienazwani krewniacy garudimima z grup [[Ornithomimosauria]] i [[Oviraptorosauria]]. Dinozaury ptasiomiedniczne były reprezentowane przez prymitywne [[Ceratopsia|ceratopsy]], [[Hadrosauroidea|hadrozauroidy]], jak ''[[Gobihadros]]'' i [[Ankylosauria|ankylozaury]] (''[[Talarurus]]''). Wiele spośród dinozaurów, odkrytych w osadach formacji Bayanshire, znanych jest z fragmentarycznych szczątków, przez co nie otrzymały one oficjalnych nazw naukowych. Obok dinozaurów żyły tam również krokodylomorfy, ssaki, żółwie i pterozaury.
 ==Spis gatunków==

@@ Linia 76: / Linia 76: @@
 Czaszka holotypu mierzyła 252,2 mm (Kobayashi i Barsbold, 2005), co czyni ją proporcjonalnie dłuższą niż u [[Ornithomimidae|ornitomimidów]], takich jak ''[[Dromiceiomimus]]'' czy ''[[Struthiomimus]]''.  Podobnie jak u nich, kończyła się ona bezzębnym dziobem z krawędziami tnącymi, co odróżnia go od prymitywniejszych krewniaków, jak ''[[Harpymimus]]'', a zwłaszcza ''[[Pelecanimimus]]''. Dawniej podejrzewano istnienie rogu nad oczami, okazał się on jednak przemieszczonymi kośćmi przedczołowymi. Siła zgryzu garudimima była prawdopodobnie mniejsza niż u przedstawicieli Ornithomimidae, chociaż może to wynikać z faktu, że jedyny znany i użyty do badań okaz nie był w pełni wyrośnięty (Cuff i Rayfield, 2015).
-Kość biodrowa była stosunkowo krótka w porównaniu do ornitomimidów, a nawet innych bazalnych ornitomimozaurów, takich jak ''[[Shenzhousaurus]]'' i ''[[Sinornithomimus]]''. Kość piszczelowa była tylko nieznacznie dłuższa od udowej, a śródstopie nie tak bardzo wydłużone jak u późniejszych krewniaków. Wskazuje to na słabsze przystosowanie do szybkiego biegu, co widoczne jest też u wielu innych bazalnych ornitomimozaurów, jak np. ''[[Beishanlong]]''. Garudimim miał pozostałość pierwszego palca stopy, podczas gdy u przedstawicieli [[Ornithomimidae]] występowały tylko palce drugi, trzeci i czwarty. Charakterystyczna budowa stopy (''[[arctometatarsus]]''), nie była w pełni rozwinięta; Kobayashi i Barsbold (2005) określili budowę śródstopia garudimima jako pośrednią miedzy ''[[Harpymimus]]'' a ornitomimidami.
+Kość biodrowa była stosunkowo krótka w porównaniu do ornitomimidów, a nawet innych bazalnych ornitomimozaurów, takich jak ''[[Shenzhousaurus]]'' i ''[[Sinornithomimus]]''. Kość piszczelowa była tylko nieznacznie dłuższa od udowej, a śródstopie nie tak bardzo wydłużone jak u późniejszych krewniaków. Wskazuje to na słabsze przystosowanie do szybkiego biegu, co widoczne jest też u wielu innych bazalnych ornitomimozaurów, jak np. ''[[Beishanlong]]''. Garudimim miał pozostałość pierwszego palca stopy, podczas gdy u przedstawicieli [[Ornithomimidae]] występowały tylko palce drugi, trzeci i czwarty. Charakterystyczna budowa stopy (''[[arctometatarsus]]''), nie była w pełni rozwinięta; Kobayashi i Barsbold (2005) określili budowę śródstopia garudimima jako pośrednią między ''[[Harpymimus]]'' a ornitomimidami. Składało się ono aż z pięciu kości, co odróżnia garudimima od przedstawicieli Ornithomimidae.
 [[Plik:Garudimimus_Restoration.png|400px|thumb|right|Rekonstrukcja garudimima. Autor: PaleoNeolitic [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Garudimimus_Restoration.png].]]

← poprzednia wersja		Wersja z 20:33, 24 lut 2025
Linia 77:		Linia 77:

	Kość biodrowa była stosunkowo krótka w porównaniu do ornitomimidów, a nawet innych bazalnych ornitomimozaurów, takich jak ''[[Shenzhousaurus]]'' i ''[[Sinornithomimus]]''. Kość piszczelowa była tylko nieznacznie dłuższa od udowej, a śródstopie nie tak bardzo wydłużone jak u późniejszych krewniaków. Wskazuje to na słabsze przystosowanie do szybkiego biegu, co widoczne jest też u wielu innych bazalnych ornitomimozaurów, jak np. ''[[Beishanlong]]''. Garudimim miał pozostałość pierwszego palca stopy, podczas gdy u przedstawicieli [[Ornithomimidae]] występowały tylko palce drugi, trzeci i czwarty. Charakterystyczna budowa stopy (''[[arctometatarsus]]''), nie była w pełni rozwinięta; Kobayashi i Barsbold (2005) określili budowę śródstopia garudimima jako pośrednią miedzy ''[[Harpymimus]]'' a ornitomimidami.		Kość biodrowa była stosunkowo krótka w porównaniu do ornitomimidów, a nawet innych bazalnych ornitomimozaurów, takich jak ''[[Shenzhousaurus]]'' i ''[[Sinornithomimus]]''. Kość piszczelowa była tylko nieznacznie dłuższa od udowej, a śródstopie nie tak bardzo wydłużone jak u późniejszych krewniaków. Wskazuje to na słabsze przystosowanie do szybkiego biegu, co widoczne jest też u wielu innych bazalnych ornitomimozaurów, jak np. ''[[Beishanlong]]''. Garudimim miał pozostałość pierwszego palca stopy, podczas gdy u przedstawicieli [[Ornithomimidae]] występowały tylko palce drugi, trzeci i czwarty. Charakterystyczna budowa stopy (''[[arctometatarsus]]''), nie była w pełni rozwinięta; Kobayashi i Barsbold (2005) określili budowę śródstopia garudimima jako pośrednią miedzy ''[[Harpymimus]]'' a ornitomimidami.
		+	[[Plik:Garudimimus_Restoration.png\|400px\|thumb\|right\|Rekonstrukcja garudimima. Autor: PaleoNeolitic [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Garudimimus_Restoration.png].]]

	==Paleoekologia==		==Paleoekologia==

@@ Linia 94: / Linia 94: @@
 <small>
 Benson, R. B. J., Campione, N. E., Carrano, M. T., Mannion, P. D., Sullivan, C., Upchurch, P. & Evans, D. C. (2014) "Rates of Dinosaur Body Mass Evolution Indicate 170 Million Years of Sustained Ecological Innovation on the Avian Stem Lineage" PLoS Biology, 12(5), e1001853. [[doi:10.1371/journal.pbio.1001853]]
 Cuff, A.,  Rayfield, E.  (2015). " Retrodeformation and muscular reconstruction of ornithomimosaurian dinosaur crania". PeerJ 3:e1093.  [https://doi.org/10.7717/peerj.1093].

@@ Linia 68: / Linia 68: @@
 ==Materiał kopalny==
-[[Holotyp]] (GIN 100/13) to dosyć kompletny szkielet wraz z czaszką (mocno uszkodzoną z lewej strony, ale dość kompletną, choć rozczłonkowaną z prawej strony [[Andrew Cuff|Cuff]] i [[Emily Rayfield|Rayfield]], 2015). Brakuje obręczy barkowej, przednich kończyn, kości kulszowych i większości kręgów ogonowych (zachowały się jedynie pierwsze cztery) (Kobayashi i Barsbold, 2005).
+[[Holotyp]] (GIN 100/13) to dosyć kompletny szkielet wraz z czaszką (mocno uszkodzoną z lewej strony, ale dość kompletną, choć rozczłonkowaną z prawej strony ([[Andrew Cuff|Cuff]] i [[Emily Rayfield|Rayfield]], 2015)). Brakuje obręczy barkowej, przednich kończyn, kości kulszowych i większości kręgów ogonowych (zachowały się jedynie pierwsze cztery) (Kobayashi i Barsbold, 2005).
 ==Budowa i paleobiologia==