Giraffatitan - Historia wersji

Taurovenator o 21:13, 24 mar 2024

2024-03-24T21:13:38Z

Nazuul: Anulowanie wersji 31072 autora Nazuul (dyskusja) pomyłka: dx.doi.org/10.1080/02724634.2011.557115

2024-01-16T10:52:31Z

Anulowanie wersji 31072 autora Nazuul (dyskusja) pomyłka: dx.doi.org/10.1080/02724634.2011.557115

Nazuul: Para i lektotyp zamieniony wg Taylor 2009

2024-01-15T12:14:06Z

Para i lektotyp zamieniony wg Taylor 2009

Nazuul: -mapka

2017-02-24T23:25:10Z

-mapka

Nazuul: tymczasowo usuwam tekst do aktualizacji albo poprawy; +nowa masa (należy uzupełnić o inne)

2017-02-24T23:24:41Z

tymczasowo usuwam tekst do aktualizacji albo poprawy; +nowa masa (należy uzupełnić o inne)

Danu o 19:23, 4 lut 2017

2017-02-04T19:23:26Z

Danu o 19:19, 4 lut 2017

2017-02-04T19:19:49Z

Dino o 12:29, 6 sty 2017

2017-01-06T12:29:37Z

Mateusz o 09:55, 11 cze 2015

2015-06-11T09:55:21Z

Nazuul: Do aktualizacji - odrębność i rysunki

2013-12-02T19:12:04Z

Do aktualizacji - odrębność i rysunki

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 {{DISPLAYTITLE:''Giraffatitan''}}
 <small>
@@ Linia 139: / Linia 141: @@
 [[Kategoria:Kimeryd]]
 [[Kategoria:Tyton]]

@@ Linia 66: / Linia 66: @@
 ''Giraffatitan'' znany jest z wielu skamieniałości, razem dających niemal kompletny obraz jego osteologii. Łącznie znaleziono ponad 30 osobników, najwięcej w warstwach późnokimerydzkich (ogniwo [[Middle Dinosaur]]). Szczątki, które początkowo uznano za [[holotyp]], okazały się należeć do dwóch osobników - większy i bardziej kompletny MB.R.2181 (wcześniej HMN SII, obecnie [[paralektotyp]]) i mniejszy MB.R.2180 (wcześniej HMN SI, obecnie [[lektotyp]]). Oba znajdują się w Berlinie. HMN SII jest jednym z najsłynniejszych i największych szkieletów dinozaurów, które można podziwiać w muzeach.
-[[Lektotyp]] (MB.R.2181, wcześniej HMN SII), który może być w rzeczywistości innym gatunkiem, zawiera fragmenty czaszki, w tym kości żuchwy, 11 [[kręg]]ów szyjnych i żebra szyjne, 7 kręgów grzbietowych, niemal wszystkie żebra, dystalne kręgi ogonowe, szewrony oraz kości kończyn i obręczy: lewą łopatkę, kości krucze, płyty mostkowe (''sternal plates''), kompletną prawą kończynę przednią i niekompletną lewą, obie kości łonowe, część lewej kości udowej i prawe: kość strzałkową i piszczelową. Jeden z kręgów (4 grzbietowy) może nie należeć do tego osobnika, lecz do lektotypu i bardziej przypomina nienazwanego afrykańskiego brachiozauryda BMNH R5937, który wydaje się być bliżej spokrewniony z północnoamerykańskim ''[[Brachiosaurus]]''.
+[[Lektotyp]] (MB.R.2180, wcześniej HMN SI) to czaszka i kręgi szyjne (2-7).
-[[Paralektotyp]] (MB.R.2180, wcześniej HMN SI) to czaszka i kręgi szyjne (2-7).
+[[Paralektotyp]] (MB.R.2181, wcześniej HMN SII), który może być w rzeczywistości innym gatunkiem, zawiera fragmenty czaszki, w tym kości żuchwy, 11 [[kręg]]ów szyjnych i żebra szyjne, 7 kręgów grzbietowych, niemal wszystkie żebra, dystalne kręgi ogonowe, szewrony oraz kości kończyn i obręczy: lewą łopatkę, kości krucze, płyty mostkowe (''sternal plates''), kompletną prawą kończynę przednią i niekompletną lewą, obie kości łonowe, część lewej kości udowej i prawe: kość strzałkową i piszczelową. Jeden z kręgów (4 grzbietowy) może nie należeć do tego osobnika, lecz do lektotypu i bardziej przypomina nienazwanego afrykańskiego brachiozauryda BMNH R5937, który wydaje się być bliżej spokrewniony z północnoamerykańskim ''[[Brachiosaurus]]''.
 ==Wymiary==

@@ Linia 66: / Linia 66: @@
 ''Giraffatitan'' znany jest z wielu skamieniałości, razem dających niemal kompletny obraz jego osteologii. Łącznie znaleziono ponad 30 osobników, najwięcej w warstwach późnokimerydzkich (ogniwo [[Middle Dinosaur]]). Szczątki, które początkowo uznano za [[holotyp]], okazały się należeć do dwóch osobników - większy i bardziej kompletny MB.R.2181 (wcześniej HMN SII, obecnie [[paralektotyp]]) i mniejszy MB.R.2180 (wcześniej HMN SI, obecnie [[lektotyp]]). Oba znajdują się w Berlinie. HMN SII jest jednym z najsłynniejszych i największych szkieletów dinozaurów, które można podziwiać w muzeach.
-[[Lektotyp]] (MB.R.2180, wcześniej HMN SI) to czaszka i kręgi szyjne (2-7).
+[[Lektotyp]] (MB.R.2181, wcześniej HMN SII), który może być w rzeczywistości innym gatunkiem, zawiera fragmenty czaszki, w tym kości żuchwy, 11 [[kręg]]ów szyjnych i żebra szyjne, 7 kręgów grzbietowych, niemal wszystkie żebra, dystalne kręgi ogonowe, szewrony oraz kości kończyn i obręczy: lewą łopatkę, kości krucze, płyty mostkowe (''sternal plates''), kompletną prawą kończynę przednią i niekompletną lewą, obie kości łonowe, część lewej kości udowej i prawe: kość strzałkową i piszczelową. Jeden z kręgów (4 grzbietowy) może nie należeć do tego osobnika, lecz do lektotypu i bardziej przypomina nienazwanego afrykańskiego brachiozauryda BMNH R5937, który wydaje się być bliżej spokrewniony z północnoamerykańskim ''[[Brachiosaurus]]''.
-[[Paralektotyp]] (MB.R.2181, wcześniej HMN SII), który może być w rzeczywistości innym gatunkiem, zawiera fragmenty czaszki, w tym kości żuchwy, 11 [[kręg]]ów szyjnych i żebra szyjne, 7 kręgów grzbietowych, niemal wszystkie żebra, dystalne kręgi ogonowe, szewrony oraz kości kończyn i obręczy: lewą łopatkę, kości krucze, płyty mostkowe (''sternal plates''), kompletną prawą kończynę przednią i niekompletną lewą, obie kości łonowe, część lewej kości udowej i prawe: kość strzałkową i piszczelową. Jeden z kręgów (4 grzbietowy) może nie należeć do tego osobnika, lecz do lektotypu i bardziej przypomina nienazwanego afrykańskiego brachiozauryda BMNH R5937, który wydaje się być bliżej spokrewniony z północnoamerykańskim ''[[Brachiosaurus]]''.
+[[Paralektotyp]] (MB.R.2180, wcześniej HMN SI) to czaszka i kręgi szyjne (2-7).
 ==Wymiary==

@@ Linia 56: / Linia 56: @@
 ! colspan=2 | Mapa znalezisk:
 |-
 |}

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 {{DISPLAYTITLE:''Giraffatitan''}}
 <small>
@@ Linia 75: / Linia 73: @@
 [[Paralektotyp]] (MB.R.2181, wcześniej HMN SII), który może być w rzeczywistości innym gatunkiem, zawiera fragmenty czaszki, w tym kości żuchwy, 11 [[kręg]]ów szyjnych i żebra szyjne, 7 kręgów grzbietowych, niemal wszystkie żebra, dystalne kręgi ogonowe, szewrony oraz kości kończyn i obręczy: lewą łopatkę, kości krucze, płyty mostkowe (''sternal plates''), kompletną prawą kończynę przednią i niekompletną lewą, obie kości łonowe, część lewej kości udowej i prawe: kość strzałkową i piszczelową. Jeden z kręgów (4 grzbietowy) może nie należeć do tego osobnika, lecz do lektotypu i bardziej przypomina nienazwanego afrykańskiego brachiozauryda BMNH R5937, który wydaje się być bliżej spokrewniony z północnoamerykańskim ''[[Brachiosaurus]]''.
 ==Wymiary==
-[[Lektotyp]] ma 22,5 m długości (w tym 8,5 m to szyja), a jego masę szacuje się obecnie na około 23 ([[Mike Taylor|Taylor]], [[2009]]), 26 (Henderson, [[2004]]) lub 38 ton (Gunga et al., [[2008]]). Znaleziono kość strzałkową o 13% większą od tej, którą ma MB.R.2181. Jeśli ten osobnik miał te same proporcje, to mógł mierzyć 25-26 m długości i osiągać masę odpowiednio 33, 37 lub nawet 55 ton.
+[[Lektotyp]] ma 22,5 m długości (w tym 8,5 m to szyja), a jego masę szacuje się obecnie na około 23 ([[Mike Taylor|Taylor]], [[2009]]), 26 (Henderson, [[2004]]), 20-35 (Bates i in., 2015) lub 38 ton (Gunga i in., [[2008]]). Znaleziono kość strzałkową o 13% większą od tej, którą ma MB.R.2181. Jeśli ten osobnik miał te same proporcje, to mógł mierzyć 25-26 m długości i osiągać masę odpowiednio 33, 37 lub nawet 55 ton.
 ==''Giraffatitan'' a ''Brachiosaurus'' - odrębność rodzajowa==
@@ Linia 100: / Linia 82: @@
 Pierwszym naukowcem, który zasugerował, że afrykański [[gatunek]] nie należy do ''Brachiosaurus'' był Lull (w [[1919]] roku). Zostało to jednak zignorowane przez badaczy. W [[1988]] roku Gregory S. [[Paul]] zauważył, że afrykański ''Brachiosaurus brancai'' znacząco różni się od północnoamerykańskiego ''Brachiosaurus altithorax''. Owe różnice dotyczyły proporcji i różnych aspektów budowy. [[Gregory Paul]] opisał więc podrodzaj brachiozaura, który nazwał ''Giraffatitan''. W [[1991]] r. [[George Olshevsky]] użył nazwy ''Giraffatitan'' jako rodzajowej, jednak nie zyskało to szerokiej akceptacji.
-Dopiero w [[2009]] roku, po wnikliwych porównaniach obu gatunków [[Mike Taylor]] wykazał znaczące i liczne (przynajmniej 26) różnice w budowie. Pewne z nich są widoczne już na pierwszy rzut oka - dłuższy o ok. 23% tułów i zapewne też ogon u brachiozaura, kształt czaszek (choć pochodząca z [[USA]] nie może obecnie z całą pewnością być przypisana do brachiozaura) i większa o 23% masa brachiozaura (mimo zbliżonych rozmiarów obu), która w większej części była dźwigana przez kończyny przednie. Oba różnią się od siebie bardziej niż np. zawsze uważane za odrębne [[rodzaj]]e zauropodów ''[[Diplodocus]]'' i ''[[Barosaurus]]''. Ponadto w [[analiza filogenetyczna|analizie kladystycznej]] wykonanej przez Taylora (długość drzewka - ang. tree length to 791) do zmiany pozycji ''Giraffatitan'' jako bliższego tytanozaurom niż brachiozaurowi wystarczy wydłużenie drzewka jedynie o jedną jednostkę! Oczywiście rodzaje nie muszą być [[klad|monofiletyczne]], wyniki analizy kladystycznej mogą się zmienić wraz z dodaniem kolejnych cech, [[takson]]ów i nowych danych dotyczących włączonych do analizy gatunków, a kwestia odrębności rodzajowej blisko spokrewnionych form jest subiektywna, jednak za choćby tymczasowym uznaniem odrębności obu form przemawia przede wszystkim nieznane pokrewieństwo między coraz liczniejszymi, lecz sporadycznie włączanymi do analiz filogenetycznych bazalnymi przedstawicielami [[Titanosauriformes]], z których każdy jest monotypowym [[rodzaj]]em; wiele rodzajów zaliczanych do [[Brachiosauridae]] może w rzeczywistości nie należeć do tego [[klad]]u (dobitnym przykładem jest ''[[Cedarosaurus]]'', powszechnie uważany za brachiozauryda, który w analizie Canudo i in., [[2008]] okazał się znacznie bardziej [[zaawansowany]]m tytanozaurokształtnym, należącym do [[Andesauroidea]]). Niegdyś uważano faunę dinozaurów z formacji [[Morrison]] i [[Tendaguru]] za bardzo do siebie podobne, jednak obecnie żaden ze znanych gatunków nie występuje w obu - to samo dotyczy też [[rodzaj]]ów, choć w tym wypadku jest to kwestia subiektywna.
+Dopiero w [[2009]] roku, po wnikliwych porównaniach obu gatunków [[Mike Taylor]] wykazał znaczące i liczne (przynajmniej 26) różnice w budowie. Pewne z nich są widoczne już na pierwszy rzut oka - dłuższy o ok. 23% tułów i zapewne też ogon u brachiozaura, kształt czaszek (choć pochodząca z [[USA]] nie może obecnie z całą pewnością być przypisana do brachiozaura) i większa o 23% masa brachiozaura (mimo zbliżonych rozmiarów obu), która w większej części była dźwigana przez kończyny przednie. Oba różnią się od siebie bardziej niż np. zawsze uważane za odrębne [[rodzaj]]e zauropodów ''[[Diplodocus]]'' i ''[[Barosaurus]]''.
 ==Spis gatunków==
@@ Linia 131: / Linia 105: @@
 <small>
 Źródła naukowe:
 Bussert, R., Heinrich W-D., Aberhan, M. (2009) "The Tendaguru Formation (Late Jurassic to Early Cretaceous, southern Tanzania): definition, palaeoenvironments, and sequence stratigraphy" Fossil Record 12(2): 141-174.
@@ Linia 147: / Linia 123: @@
 Taylor, M. P. (2011) "Correction: A re-evaluation of Brachiosaurus altithorax Riggs, 1903 (Dinosauria, Sauropoda) and its generic separation from Giraffatitan brancai (Janensch, 1914)" Journal of Vertebrate Paleontology, 31(3), 727.
 Inne:
@@ Linia 175: / Linia 143: @@
 [[Kategoria:Kimeryd]]
 [[Kategoria:Tyton]]

← poprzednia wersja		Wersja z 19:23, 4 lut 2017
Linia 149:		Linia 149:

	Whitlock, J.A. (2011) "Re-evaluation of Australodocus bohetii, a putative diplodocoid sauropod from the Tendaguru Formation of Tanzania, with comment on Late Jurassic sauropod faunal diversity and palaeoecology" Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology Volume 309, Issues 3-4, 1 September 2011, 333-341.		Whitlock, J.A. (2011) "Re-evaluation of Australodocus bohetii, a putative diplodocoid sauropod from the Tendaguru Formation of Tanzania, with comment on Late Jurassic sauropod faunal diversity and palaeoecology" Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology Volume 309, Issues 3-4, 1 September 2011, 333-341.
		+
		+	Janensch, W (1961) THE LIMBS AND LIMB GIRDLES OF THE SAUROPODS FROM THE TENDAGURU BEDS
		+
		+	Janensh, W. (1929) "Material und Formengehalt der Sauropoden in der Ausbeute der Tendaguru-Expedition". Palaeontographica, Supplement 7 (I, 2):3-34
		+
		+	Maier, G. (2003) "African dinosaurs unearthed: the Tendaguru expeditions" Bloomington and Indianapolis (Indiana University Press), 1-380.

	Inne:		Inne:

← poprzednia wersja		Wersja z 19:19, 4 lut 2017
Linia 75:		Linia 75:

	[[Paralektotyp]] (MB.R.2181, wcześniej HMN SII), który może być w rzeczywistości innym gatunkiem, zawiera fragmenty czaszki, w tym kości żuchwy, 11 [[kręg]]ów szyjnych i żebra szyjne, 7 kręgów grzbietowych, niemal wszystkie żebra, dystalne kręgi ogonowe, szewrony oraz kości kończyn i obręczy: lewą łopatkę, kości krucze, płyty mostkowe (''sternal plates''), kompletną prawą kończynę przednią i niekompletną lewą, obie kości łonowe, część lewej kości udowej i prawe: kość strzałkową i piszczelową. Jeden z kręgów (4 grzbietowy) może nie należeć do tego osobnika, lecz do lektotypu i bardziej przypomina nienazwanego afrykańskiego brachiozauryda BMNH R5937, który wydaje się być bliżej spokrewniony z północnoamerykańskim ''[[Brachiosaurus]]''.		[[Paralektotyp]] (MB.R.2181, wcześniej HMN SII), który może być w rzeczywistości innym gatunkiem, zawiera fragmenty czaszki, w tym kości żuchwy, 11 [[kręg]]ów szyjnych i żebra szyjne, 7 kręgów grzbietowych, niemal wszystkie żebra, dystalne kręgi ogonowe, szewrony oraz kości kończyn i obręczy: lewą łopatkę, kości krucze, płyty mostkowe (''sternal plates''), kompletną prawą kończynę przednią i niekompletną lewą, obie kości łonowe, część lewej kości udowej i prawe: kość strzałkową i piszczelową. Jeden z kręgów (4 grzbietowy) może nie należeć do tego osobnika, lecz do lektotypu i bardziej przypomina nienazwanego afrykańskiego brachiozauryda BMNH R5937, który wydaje się być bliżej spokrewniony z północnoamerykańskim ''[[Brachiosaurus]]''.
		+
		+	==Synonimy==
		+
		+	W swojej książce o wyprawach do Tendaguru - Maier (2003) wspomina o kilku nazwach które najpewniej są synonimami ''[[Giraffatitan]]''
		+
		+	"Abdallahsaurus" (nazwa prawdopodobnie honoruje Sefu Abdallaha lub Abdallaha Kimbamba- jednego z preparatorów szczątków) - nazwa nadana dla szkieletu oznaczonego R (Maier 2003). Jest to średnich rozmiarów (~15 m) osobnik na którego szczątki składały się - kość łokciowa, kość promieniowa, kości miednicy i być może strzałka (Janensh 1929).
		+
		+	"Blancocerosaurus" - nazwa nadana dla szkieletu S (Maier 2003)- początkowo uznanego za holotyp ''[[Giraffatitan brancai]]'' (patrz wyżej)
		+
		+	"Ligomasaurus" (nazwa prawdopodobnie od miejscowości Kerani Ligoma w Tanzanii) - nazwa nadana dla szkieletu U (Maier 2003)- prawdopodobnie również chodzi o ''[[Giraffatitan brancai]]''
		+
		+	"Mtapaiasaurus" (nazwa prawdopodobnie pochodzi od miejsca Mtapaia w Tanzanii) - nazwa nadana dla szkieletu I (Maier 2003), prawdopodobnie chodzi o średniej wielkości osobnika (~18 m)- kość ramienna oznaczona jako I 1 (Janensch 1961) ma długość 169 cm.
		+
		+	"Salimosaurus" (nazwa prawdopodobnie honoruje preparatora Salima) - nazwa nadana dla jednego z bardziej kompletnych szkieletów- D (Maier 2003). Nie duży osobnik (~17 m) na którego szkielet składały się- Łopatki, żebra, kości miednicy, kości kończyn przednich i tylnych, kość krzyżowa i 29 kręgów ogonowych (Janensch 1929).
		+
		+	"Wangonisaurus" (nazwa prawdopodobnie pochodzi od ludu Wangoni)- nazwa nadana dla szkieletu L (Maier 2003), prawdopodobnie chodzi o dużego osobnika albowiem jak donosi Maier jeden z kręgów szyjnych miał mieć ponad 120 cm długości. Na szkielet składają się 10 kręgów grzbietowych, żebra i 4 kręgi szyjne (Maier 2003).

	==Wymiary==		==Wymiary==

@@ Linia 59: / Linia 59: @@
 |-
 | colspan=2 |
-<display_points type="terrain" zoom=8>
+<display_points type="terrain" zoom=4>
 Mtwara, Tansania|formacja [[Tendaguru]], Mtwara, [[Tanzania]]|<small>''Giraffatitan brancai''.<br>
 </display_points>

← poprzednia wersja		Wersja z 09:55, 11 cze 2015
Linia 1:		Linia 1:
−	Do aktualizacji - odrębność [http://dx.doi.org/10.1111/zoj.12029], inne (+rysunki) [http://dx.doi.org/10.1371/journal.pone.0078213] [http://dx.doi.org/10.1371/journal.pone.0078214] [http://svpow.com/2013/09/15/all-right-then-this-is-the-first-ever-adequately-illustrated-vertebra-of-giraffatitan/], Hartman	+	Do aktualizacji - odrębność [http://dx.doi.org/10.1111/zoj.12029], inne (+rysunki) [http://dx.doi.org/10.1371/journal.pone.0078213] [http://dx.doi.org/10.1371/journal.pone.0078214] [http://svpow.com/2013/09/15/all-right-then-this-is-the-first-ever-adequately-illustrated-vertebra-of-giraffatitan/], Hartman, masa [[DOI: 10.1098/rsbl.2015.0215]]

	{{DISPLAYTITLE:''Giraffatitan''}}		{{DISPLAYTITLE:''Giraffatitan''}}

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 {{DISPLAYTITLE:''Giraffatitan''}}
 <small>
@@ Linia 51: / Linia 53: @@
 [[Brachiosauridae]]
 |-
-| colspan=2 |[[Plik:Giraffatitan.jpeg|400px|]]
+| colspan=2 |[[Plik:Brachiosaurus-brancai_jconway.jpg|400px|]]
-<small>Autor: [[Gregory Paul|Gregory S. Paul]] (1988) [http://svpow.files.wordpress.com/2009/06/paul1988-fig1-brachiosaurus-brancai-reconstruction-480px.jpeg?w=480&h=430]</small>
+<small>Autor: John Conway [http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Brachiosaurus-brancai_jconway.jpg]</small>
 |-
 ! colspan=2 | Mapa znalezisk:
@@ Linia 68: / Linia 70: @@
 ==Materiał kopalny i jego historia==
 ''Giraffatitan'' znany jest z wielu skamieniałości, razem dających niemal kompletny obraz jego osteologii. Łącznie znaleziono ponad 30 osobników, najwięcej w warstwach późnokimerydzkich (ogniwo [[Middle Dinosaur]]). Szczątki, które początkowo uznano za [[holotyp]], okazały się należeć do dwóch osobników - większy i bardziej kompletny MB.R.2181 (wcześniej HMN SII, obecnie [[paralektotyp]]) i mniejszy MB.R.2180 (wcześniej HMN SI, obecnie [[lektotyp]]). Oba znajdują się w Berlinie. HMN SII jest jednym z najsłynniejszych i największych szkieletów dinozaurów, które można podziwiać w muzeach.
@@ Linia 153: / Linia 153: @@
 [[Kategoria:Kimeryd]]
 [[Kategoria:Tyton]]