Taurovenator: Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Guildavis''}} {{Opis |Autor = Michał Siedlecki |Korekta = |nazwa = ''Guildavis'' (giladwis) |długość = 14 cm Moli..."

2024-06-23T12:59:24Z

Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Guildavis''}} {{Opis |Autor = Michał Siedlecki |Korekta = |nazwa = ''Guildavis'' (giladwis) |długość = 14 cm <ref name="Molina-Larramendi">Moli..."

Nowa strona

{{DISPLAYTITLE:''Guildavis''}}
{{Opis
|Autor = [[Michał Siedlecki]]
|Korekta =
|nazwa = ''Guildavis'' (giladwis)
|długość = 14 cm <ref name="Molina-Larramendi">Molina-Pérez, R. & Larramendi, A. (2019). "Dinosaur Facts and Figures: The Theropods and Other Dinosauriformes". wyd. Princeton University Press. </ref>
|wysokość = 11,5cm (w biodrach) <ref name="Molina-Larramendi"></ref>
|masa = 100 g <ref name="Molina-Larramendi"></ref>
|dieta = ?rybożerny
|miejsce = [[USA]] - Kansas
([[formacja]] [[Niobrara]] - ogniwo Smoky Hill Chalk)
|czas = {{Występowanie|87|82}}
ok. 87-82 [[Ma]] 
[[późna kreda]] (późny [[koniak]] - wczesny [[kampan]])
|systematyka =
[[Dinosauria]]

[[Saurischia]]

[[Theropoda]]

[[Avialae]]

[[Pygostylia]]

[[Ornithothoraces]]

[[Euornithes]]

[[Ornithuromorpha]]

?[[Ornithurae]]

|grafika = Iteravis-reconstruction.jpg
|podpis = Rekonstrukcja przyżyciowa [[Iteravis|iterawisa]]. Być może gildawis wyglądał podobnie. Autor: Chuang Zhao. ([https://doi.org/10.31035/cg2020066])
|PorównanieGrupa =
|PorówanieDługość =
|mapa =
<display_points type="terrain" zoom=3>
38°48'09"N 100°56'33"W~lokalizacja ogniwa Smoky Hill Chalk formacji Niobrara 
</display_points>
}}
==Wstęp==
'''Guildavis''' to rodzaj niewielkiego wodnego [[Avialae|awiala]] żyjącego mniej więcej w połowie epoki późnej kredy na terenie dzisiejszych środkowych Stanów Zjednoczonych.

==Etymologia==
Nazwa rodzajowa upamiętnia E. W. Guilda, który okrył okaz typowy omawianego gatunku. Epitet gatunkowy z łaciny oznacza "delikatny, miękki" co odnosi się do wrażliwości skamieniałych kości tego ptaka.

==Materiał kopalny==
[[Holotyp]] (YPM 1760) to częściowe ''[[synsacrum]]'' (ok. 17 mm długości). [[Marsh]] (1880) do omawianego gatunku przypisał również 2 okazy: YPM 1738 (dalszą część kości ramiennej) oraz YPM 1766 (k. kruczą), lecz nie uzasadnił swej decyzji. Clarke (2004) uznała iż oba elementy szkielety należą do żyjącego w tym samym miejscu ''[[Ichthyornis|Ichthyornis dispar]]''. Szczątki zostały znalezione w osadach słynnego stanowiska Smoky Hill Chalk należącego do [[formacja|formacji]] [[Niobrara]].

==Historia taksonu, budowa, paleobiologia i systematyka==
Szczątki gildawisa zostały znalezione w 1879 roku w stanie Kansas a opisane zostały już rok później, przez słynnego amerykańskiego paleontologa Othniela Charlesa Marsha jako jeden z gatunków ichtiornisa, ''Ichthyornis tener''. Ponad 120 lat później, Julia Clarke (2002) w swej pracy doktorskiej uznała szczątki omawianego ptaka za odrębny rodzaj awiala i przeniosła go do nowego rodzaju ''Guildavis'' (praca ta została formalnie opublikowana 2 lata później). Clarke (2004) przyznała, iż niewykluczone, że gildawis może być tym samym ptakiem co znane z tej samej formacji [[Apatornis|apatornis]], czy [[Iaceornis|jaceornis]], gdyż materiał kopalny omawianego awiala nie pokrywa się ze znanymi szczątkami tych rodzaji. Jeśli rzeczywiście było to to samo zwierzę co jeden z tych dwóch ptaków, prawdopodobnie był on młodocianym osobnikiem, gdyż był od nich mniejszy.

Gildawis prawdopodobnie przypominał wyglądem z jednej strony zdecydowanie starsze i bardziej [[bazalny takson|bazalne]] awiale, takie jak [[Iteravis|iterawis]], czy [[Gansus|ganzus]], z drugiej zaś mógł być podobny do ichtiornisa. Prawdopodobnie prowadził podobny tryb życia co one, polując na ryby i inne małe morskie zwierzęta.

Clarke (2004) uznała gildawisa za przedstawiciela [[Ornithurae]] bardziej [[zaawansowany takson|zaawansowanego]] niż ichtiornis na podstawie budowy wyrostków na pierwszym kręgu krzyżowym, lecz taka budowa wspomnianego kręgu jest znana już u "prymitywniejszych" awiali, np: ganzusa, stąd wg [[Mortimer|Mortimer]] (online) najbezpieczniej uznać go za przedstawiciela [[Ornithuromorpha]]. Ford (online) uważa go za bliskiego krewniaka apatornisa i jaceornisa w obrębie rodziny Apatornithidae (patrz wyżej).

==Spis gatunków==
{| class="wikitable"
|{{V|''Guildavis''}}
|{{Kpt|Clarke}}, [[2004]]
|-
| = "Guildavis"
|{{Kpt|Clarke}}, [[2002]]
| ''[[nomen ex dissertationae]]''
|-
|{{V|''G. tener''}}
|{{Kpt|({{Kpt|[[Marsh]]}}, [[1880]]) Clarke}}, 2004
|-
| = ''[[Ichthyornis]] tener''
|{{Kpt|Marsh}}, 1880
|-
| = "G. tener"
|{{Kpt|({{Kpt|Marsh}}, 1880) Clarke}}, 2002
| ''nomen ex dissertationae''
|}
==Bibliografia==

Clarke, J. A. (2004). "Morphology, phylogenetic taxonomy, and systematics of Ichthyornis and Apatornis (Avialae: Ornithurae)". Bulletin of the American Museum of Natural History, 2004(286), 1-179. [https://doi.org/10.1206/00030090(2004)286<0001:MPTASO>2.0.CO;2]

Ford, T. (online, 2024) [http://paleofile.com/]

Marsh, O.C. (1880). "Odontornithes: a monograph on the extinct toothed birds of North America". United States Geological Exploration of the 40th Parallel. Washington, DC: U.S. Government Printing Office. 201 pp.

Mortimer, M. (online, 2024) [https://theropoddatabase.com/Ornithuromorpha.htm#Guildavistener]
<references/>

[[Kategoria:Avialae]]
[[Kategoria:Pygostylia]]
[[Kategoria:Ornithothoraces]]
[[Kategoria:Euornithes]]
[[Kategoria:Ornithuromorpha]]
[[Kategoria:Ameryka Północna (ptaki)]]
[[Kategoria:USA (ptaki)]]
[[Kategoria:Mezozoik (ptaki)]]
[[Kategoria:Kreda (ptaki)]]
[[Kategoria:Koniak (ptaki)]]
[[Kategoria:Santon (ptaki)]]
[[Kategoria:Kampan (ptaki)]]

Guildavis - Historia wersji

Taurovenator: Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Guildavis''}} {{Opis |Autor = Michał Siedlecki |Korekta = |nazwa = ''Guildavis'' (giladwis) |długość = 14 cm Moli..."