Haolong - Historia wersji

Paweł o 17:00, 16 lut 2026

2026-02-16T17:00:22Z

Kamil Kamiński o 22:17, 9 lut 2026

2026-02-09T22:17:00Z

Paweł: Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Haolong''}} {{Opis |Autor = Stanisław Kopeć, Paweł Konarzewski |Korekta = |nazwa = ''Haolo..."

2026-02-09T11:15:47Z

Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Haolong''}} {{Opis |Autor = Stanisław Kopeć, Paweł Konarzewski |Korekta = |nazwa = ''Haolo..."

Nowa strona

{{DISPLAYTITLE:''Haolong''}}
{{Opis
|Autor = [[Stanisław Kopeć]], [[Paweł Konarzewski]]
|Korekta =
|nazwa = ''Haolong'' (haolong)
|długość = ok. 2,5 m
|wysokość =
|masa =
|dieta = roślinożerny
|miejsce = [[Chiny]] - Liaoning

([[formacja]] [[Yixian]]
|czas = {{Występowanie|125.7|125.5}}
ok. 125,5 [[Ma]] 
[[wczesna kreda]] ([[barrem]])
|systematyka = [[Dinosauria]]

[[Ornithischia]]

[[Ornithopoda]]

[[Iguanodontia]]

[[Hadrosauroidea]]
|grafika = Haolong dongi.png
|podpis = Rekonstrukcja przyżyciowa haolonga. Autor: Ddinodan [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Haolong_dongi.png]
|PorównanieGrupa =
|PorównanieDługość =
|mapa =
}}
==Wstęp==
''Haolong dong'' to gatunek niewielkiego [[Hadrosauroidea|hadrozauroida]] żyjącego we [[wczesna kreda|wczesnej]] na obszarze dzisiejszych Chin. Jest to pierwszy [[Iguanodonta|iguanodont]], u którego stwierdzono obecność powłoki na skórze.

==Etymologia==
Nazwa rodzajowa ''Haolong'' wywodzi się z języka chińskiego oznacza "kolczasty smok". Epitet gatunkowy ''dongi'' honoruje wybitnego chińskiego paleontologa [[Dong Zhiming|Donga Zhiminga]], zmarłego w 2024 roku.

==Materiał kopalny==
[[Holotyp]] (AGM 16793) to świetnie zachowany i [[artykułowany]] szkielet z czaszką. Na podstawie cech osteologicznych (brak zrostów w kręgach grzbietowych oraz między kręgami ogonowymi a żebrami), Huang i in. (2026) uważają, że ''Haolong'' w chwili śmierci był młodocianym osobnikiem.

==Budowa i systematyka==
''Haolong'' był czworonożnym zwierzęciem, mającym niespotykaną budowę czaszki, kręgów ogonowych, łopatki oraz kości biodrowej. Ogólne proporcje czaszki były podobne do innych iguanodontów (''[[Bolong]]'' ''[[Jinzhousaurus]]'', ''[[Bayannurosaurus]]'', ''[[Iguanodon]]'' i ''[[Mantellisaurus]]''), a obszar przedoczodołowy był wydłużony i stanowi około 61% jej długości. Kość szczękowa w porównaniu z innymi hadrozauroidami była proporcjonalnie wysoka, dwukrotnie wyższa niż dłuższa. Kość zębowa miała zbliżone proporcje do ''[[Jinzhousaurus]]'' oraz ''[[Bolong]]'', lecz była masywniejsza niż u ''[[Brighstoneus]]''. Zarówno w górnej, jak i dolnej szczęce znajdowało się 10-11 rzędów zębów, a w każdej z nich był jeden ząb funkcjonalny. Odcinek szyjny liczył 11 kręgów. Kręgi grzbietowe nie były zrośnięte między trzonami i łukami nerwowymi, co wskazuje na młodociany wiek [[holotyp]]u w chwili śmierci. Ogon stanowił około połowę długości całego zwierzęcia.

Huang i in. (2026) uważają, że ''Haolong'' jest bardziej zaawansowany od europejskich ornitopodów jak ''[[Cariocecus]]'', ''[[Brighstoneus]]'' i ''[[Comptonatus]]'', lecz bardziej prymitywny od azjatyckiego ''[[Altirhinus]]''.

==Pokrycie ciała==
''Haolong'' jest jednym z niewielu [[Ornithischia|dinozaurów ptasiomiednicznych]], u których zachowały się struktury pokrywające ciało zwierzęcia. Wzdłuż ogona znajdowały się duże, nachodzące na siebie łuski tarczowe, natomiast szyja i klatka piersiowa pokryte były mniejszymi, guzowatymi łuskami. Te łuski przeplatały się z kolcami zbudowanymi z keratyny. Kolce wykazywały odmienną morfologię od protopiór znanych dinozaurów oraz kolców współczesnych gadów. Układ i rozmieszczenie łusek i kolców sugeruje, że mogły one służyć do ochrony przed drapieżnikami, termoregulacji i odbiorem bodźców mechanicznych. Nie wiadomo jednak czy te struktury występowały u osobników dorosłych.

==Spis gatunków==
{| class="wikitable"
|{{V| ''Haolong''}}
| {{Kpt|Huang, Wu, Mao, Bertozzo, Dhouailly, Robin, Pittman, Kaye, Manucci, He, Wang}} i {{Kpt|Godefroit}}, [[2026]]
|-
|{{V| ''H. dongi''}}
| {{Kpt|Huang, Wu, Mao, Bertozzo, Dhouailly, Robin, Pittman, Kaye, Manucci, He, Wang}} i {{Kpt|Godefroit}}, [[2026]]
|}

==Bibliografia==

Huang, J., Wu, W., Mao, L., Bertozzo, F., Dhouailly, D., Robin, N., Pittman, M., Kaye, T. G., Manucci, F., He, X., Wang, X., & Godefroit, P. (2026). "Cellular-level preservation of cutaneous spikes in an Early Cretaceous iguanodontian dinosaur". Nature Ecology & Evolution, 10, 1-8. [[doi:10.1038/s41559-025-02960-9]]


[[Kategoria:Dinosauria]]
[[Kategoria:Ornithischia]]
[[Kategoria:Ornithopoda]]
[[Kategoria:Iguanodontia]]
[[Kategoria:Iguanodontia bazalne]]
[[Kategoria:Azja]]
[[Kategoria:Chiny]]
[[Kategoria:Mezozoik]]
[[Kategoria:Kreda]]
[[Kategoria:Barrem]]

@@ Linia 10: / Linia 10: @@
   |miejsce                = [[Chiny]] - Liaoning
-<small>([[formacja]] [[Yixian]]</small>
+<small>([[formacja]] [[Yixian]])</small>
 |czas                       = {{Występowanie|125.7|125.5}}
 ok. 125,5 [[Ma]]<br>
@@ Linia 30: / Linia 30: @@
 }}
 ==Wstęp==
-''Haolong dong'' to gatunek niewielkiego [[Hadrosauroidea|hadrozauroida]] żyjącego we [[wczesna kreda|wczesnej]] na obszarze dzisiejszych Chin. Jest to pierwszy [[Iguanodonta|iguanodont]], u którego stwierdzono obecność powłoki na skórze.
+''Haolong dong'' to gatunek niewielkiego [[Hadrosauroidea|hadrozauroida]] żyjącego we [[wczesna kreda|wczesnej]] na obszarze dzisiejszych Chin. Jest to pierwszy [[Iguanodontia|iguanodont]], u którego stwierdzono obecność powłoki na skórze.
 ==Etymologia==

@@ Linia 33: / Linia 33: @@
 ==Etymologia==
-Nazwa rodzajowa ''Haolong'' wywodzi się z języka chińskiego oznacza "kolczasty smok". Epitet gatunkowy ''dongi'' honoruje wybitnego chińskiego paleontologa [[Dong Zhiming|Donga Zhiminga]], zmarłego w 2024 roku.
+Nazwa rodzajowa ''Haolong'' wywodzi się z języka chińskiego i oznacza "kolczasty smok". Epitet gatunkowy ''dongi'' honoruje wybitnego chińskiego paleontologa [[Dong Zhiming|Donga Zhiminga]], zmarłego w 2024 roku.
 ==Materiał kopalny==
@@ Linia 39: / Linia 39: @@
 ==Budowa i systematyka==
-''Haolong'' był czworonożnym zwierzęciem, mającym niespotykaną budowę czaszki, kręgów ogonowych, łopatki oraz kości biodrowej. Ogólne proporcje czaszki były podobne do innych iguanodontów (''[[Bolong]]'' ''[[Jinzhousaurus]]'', ''[[Bayannurosaurus]]'', ''[[Iguanodon]]'' i ''[[Mantellisaurus]]''), a obszar przedoczodołowy był wydłużony i stanowi około 61% jej długości. Kość szczękowa w porównaniu z innymi hadrozauroidami była proporcjonalnie wysoka, dwukrotnie wyższa niż dłuższa. Kość zębowa miała zbliżone proporcje do ''[[Jinzhousaurus]]'' oraz ''[[Bolong]]'', lecz była masywniejsza niż u ''[[Brighstoneus]]''. Zarówno w górnej, jak i dolnej szczęce znajdowało się 10-11 rzędów zębów, a w każdej z nich był jeden ząb funkcjonalny. Odcinek szyjny liczył 11 kręgów. Kręgi grzbietowe nie były zrośnięte między trzonami i łukami nerwowymi, co wskazuje na młodociany wiek [[holotyp]]u w chwili śmierci. Ogon stanowił około połowę długości całego zwierzęcia.
+''Haolong'' był czworonożnym zwierzęciem, mającym niespotykaną budowę czaszki, kręgów ogonowych, łopatki oraz kości biodrowej. Ogólne proporcje czaszki były podobne do innych iguanodontów (''[[Bolong]]'' ''[[Jinzhousaurus]]'', ''[[Bayannurosaurus]]'', ''[[Iguanodon]]'' i ''[[Mantellisaurus]]''), a obszar przedoczodołowy był wydłużony i stanowił około 61% jej długości. Kość szczękowa w porównaniu z innymi hadrozauroidami była proporcjonalnie wysoka, dwukrotnie wyższa niż dłuższa. Kość zębowa miała zbliżone proporcje do ''[[Jinzhousaurus]]'' oraz ''[[Bolong]]'', lecz była masywniejsza niż u ''[[Brighstoneus]]''. Zarówno w górnej, jak i dolnej szczęce znajdowało się 10-11 rzędów zębów, a w każdej z nich był jeden ząb funkcjonalny. Odcinek szyjny liczył 11 kręgów. Kręgi grzbietowe nie były zrośnięte między trzonami i łukami nerwowymi, co wskazuje na młodociany wiek [[holotyp]]u w chwili śmierci. Ogon stanowił około połowę długości całego zwierzęcia.
 Huang i in. (2026) uważają, że ''Haolong'' jest bardziej zaawansowany od europejskich ornitopodów jak ''[[Cariocecus]]'', ''[[Brighstoneus]]'' i ''[[Comptonatus]]'', lecz bardziej prymitywny od azjatyckiego ''[[Altirhinus]]''.
 ==Pokrycie ciała==
-''Haolong'' jest jednym z niewielu [[Ornithischia|dinozaurów ptasiomiednicznych]], u których zachowały się struktury pokrywające ciało zwierzęcia. Wzdłuż ogona znajdowały się duże, nachodzące na siebie łuski tarczowe, natomiast szyja i klatka piersiowa pokryte były mniejszymi, guzowatymi łuskami. Te łuski przeplatały się z kolcami zbudowanymi z keratyny. Kolce wykazywały odmienną morfologię od protopiór znanych dinozaurów oraz kolców współczesnych gadów. Układ i rozmieszczenie łusek i kolców sugeruje, że mogły one służyć do ochrony przed drapieżnikami, termoregulacji i odbiorem bodźców mechanicznych. Nie wiadomo jednak czy te struktury występowały u  osobników dorosłych.
+''Haolong'' jest jednym z niewielu [[Ornithischia|dinozaurów ptasiomiednicznych]], u których zachowały się struktury pokrywające ciało zwierzęcia. Wzdłuż ogona znajdowały się duże, nachodzące na siebie łuski tarczowe, natomiast szyja i klatka piersiowa pokryte były mniejszymi, guzowatymi łuskami. Te łuski przeplatały się z kolcami zbudowanymi z keratyny. Kolce wykazywały odmienną morfologię od protopiór znanych dinozaurów oraz kolców współczesnych gadów. Układ i rozmieszczenie łusek i kolców sugeruje, że mogły one służyć do ochrony przed drapieżnikami, termoregulacji i odbioru bodźców mechanicznych. Nie wiadomo jednak czy te struktury występowały u  osobników dorosłych.
 ==Spis gatunków==