Haplocanthosaurus - Historia wersji

Taurovenator o 16:58, 18 cze 2024

2024-06-18T16:58:04Z

Taurovenator o 16:39, 18 cze 2024

2024-06-18T16:39:43Z

Taurovenator o 16:38, 18 cze 2024

2024-06-18T16:38:56Z

Mateusz o 06:45, 23 lip 2019

2019-07-23T06:45:17Z

Mateusz o 06:28, 23 lip 2019

2019-07-23T06:28:48Z

Kamil Kamiński o 19:25, 22 lip 2019

2019-07-22T19:25:28Z

Kamil Kamiński: Dr. rozbudowa, uzupełnienia

2019-07-22T19:22:27Z

Dr. rozbudowa, uzupełnienia

Dino o 14:57, 23 lis 2018

2018-11-23T14:57:58Z

Dino o 14:57, 23 lis 2018

2018-11-23T14:57:17Z

Dino o 14:57, 23 lis 2018

2018-11-23T14:57:02Z

@@ Linia 30: / Linia 30: @@
 [[Haplocanthosauridae]]
-|grafika  = Haplocanthosaurus.jpg
+|grafika  = Haplocanthosaurus in Cleveland Museum of Natural History.jpg
-|podpis = Rekonstrukcja przyżyciowa. Autor: Michael B.H. (Funkmonk). [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Haplocanthosaurus.jpg]
+|podpis = Rekonstrukcja szkieletu w Muzeum Historii Naturalnej w Cleveland. Autor zdjęcia: Erik Drost. [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Haplocanthosaurus_in_Cleveland_Museum_of_Natural_History.jpg]
 |PorównanieGrupa =
 |PorównanieDługość =

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
   Do sprawdzenia: wymiary i materiał kopalny.
 {{DISPLAYTITLE:''Haplocanthosaurus''}}
-{{Opis =
+{{Opis
 |Autor =  [[Maciej Ziegler]]
 |Korekta = [[Krzysztof Lichota]], [[Kamil Kamiński]], [[Michał Siedlecki]]

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 {{DISPLAYTITLE:''Haplocanthosaurus''}}
-<small>
+{{Opis =
-{| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"
+|Autor =  [[Maciej Ziegler]]
-| Autor:
+|Korekta = [[Krzysztof Lichota]], [[Kamil Kamiński]], [[Michał Siedlecki]]
-| Korekta:
+|nazwa  = ''Haplocanthosaurus'' (haplokantozaur)
-|-
+|długość = 12-16 (?22 m)
-| [[Maciej Ziegler]]
+|wysokość =
-| [[Krzysztof Lichota]], [[Kamil Kamiński]]
+|masa  = ok. 5 (??25 t)
-|}
+|dieta = roślinożerny
-</small>
+|miejsce  = [[USA]] - Kolorado, ?Wyoming
+<small>([[formacja]] [[Morrison]] - ogniwa Salt Wash i Brushy Basin)</small>
-----
+|czas     = {{Występowanie|155|152}}
+ok. 155-152 [[Ma]] <br>
-{| class="wikitable" style="text-align:left" align="left"
+<small>[[późna jura]] ([[kimeryd]])</small>
-! colspan=2 | ''Haplocanthosaurus'' (haplokantozaur)
+|systematyka =
-|-
+[[Dinosauria]]
 [[Saurischia]]
@@ Linia 47: / Linia 28: @@
 [[Diplodocoidea]]
 ==Wstęp==
-''Haplocanthosaurus'' to [[rodzaj]] zauropoda żyjącego w późnej jurze na terenach Stanów Zjednoczonych. Jest jednym z wielu zauropodów z formacji Morrison, lecz jest dość wyjątkowy - raczej rzadki, prymitywny, o niejasnej klasyfikacji, a także mniejszy od większości tamtejszych zauropodów. Żył też wcześniej od pozostałych - jego szczątki odnaleziono w dolnych osadach tej znanej formacji geologicznej, wraz z takimi dinozaurami jak ''[[Hesperosaurus]]'', ''[[Eobrontosaurus]]'' i ''[[Allosaurus]]'' "jimmadensi".
+''Haplocanthosaurus'' to [[rodzaj]] zauropoda żyjącego w późnej jurze na terenach Stanów Zjednoczonych. Jest jednym z wielu zauropodów z formacji Morrison, lecz jest dość wyjątkowy - raczej rzadki, prymitywny, o niejasnej klasyfikacji, a także mniejszy od większości tamtejszych zauropodów. Żył też wcześniej od pozostałych - jego szczątki odnaleziono w dolnych osadach tej znanej formacji geologicznej, wraz z takimi dinozaurami jak ''[[Hesperosaurus]]'', ''[[Brontosaurus#B. yahnahpin|Brontosaurus yahnahpin]]'' i ''[[Allosaurus#A. jimmadensi|Allosaurus jimmadseni]].
 ''Haplocanthosaurus'' przypominał nieco budową ''[[Brachiosaurus]]'' - miał wysokie barki, dość długą szyję i grzbiet oraz krótki ogon. Miał stosunkowo dużo (14) kręgów grzbietowych. Wyróżniał się również budową wyrostków kolczystych kręgów grzbietowych, kości piętowej i żebrami szyjnymi krótszymi od trzonu kręgu.
 ==Materiał kopalny==
 ''Haplocanthosaurus'' znany jest z dość fragmentarycznego materiału. Niestety do tego rodzaju nie można przypisać żadnej czaszki.
-[[Holotyp]] (CM 5720) obejmuje 2 kręgi szyjne, 10 grzbietowych, 19 ogonowych, kość krzyżową, miednicę, kość udową, a także prawdopodobnie kość łopatkowo-kruczą oraz dalsze kości tylnych kończyn.  oraz co najmniej dwóch trzech kolejnych osobników. Łącznie do rodzaju ''Haplocanthosaurus'' przypisano co najmniej 10 okazów, lecz wg Fostera i Wedela (2014) tylko 4 z nich można uznać za w miarę pewne ( w tej liczbie również CMNH 10380 – holotyp ''H. delfsi'', ale zob. dalej). Pozostałe osobniki, podobnie jak holotyp, obejmują głównie kręgi i pojedyncze kości kończyn. Żadne z odnalezionych szczątków nie należały do dorosłego zwierzęcia; mierzyły one około 12-14 metrów długości.
+[[Holotyp]] (CM 5720) obejmuje 2 kręgi szyjne, 10 grzbietowych, 19 ogonowych, kość krzyżową, miednicę, kość udową, a także prawdopodobnie kość łopatkowo-kruczą oraz dalsze kości tylnych kończyn oraz prawdopodobnie kości kończyn co najmniej dwóch lub trzech kolejnych osobników. Łącznie do rodzaju ''Haplocanthosaurus'' przypisano co najmniej 10 okazów, lecz wg Fostera i Wedela (2014) tylko 4 z nich można uznać za w miarę pewne ( w tej liczbie również CMNH 10380 – holotyp ''H. delfsi'', ale zob. dalej). Pozostałe osobniki, podobnie jak holotyp, obejmują głównie kręgi i pojedyncze kości kończyn. Żadne z odnalezionych szczątków nie należały do dorosłego zwierzęcia; mierzyły one około 12-14 metrów długości.
 ==Etymologia==
@@ Linia 77: / Linia 63: @@
 ==Spis gatunków==
 {| class="wikitable"
-! ''Haplocanthosaurus''
+|{{V|''Haplocanthosaurus''}}
 | {{Kpt|[[John Hatcher|Hatcher]]}}, [[1903]]
 |-
 | = ''[[Haplocanthus]]''
-| {{Kpt|[[John Hatcher|Hatcher]]}}, [[1903]]
+| {{Kpt||Hatcher}}, 1903
 |-
-! ''H. priscus''
+| = ''H. utterbacki''
-| {{Kpt|[[John Hatcher|Hatcher]]}}, [[1903]]
+| {{Kpt||Hatcher}}, 1903
 |-
-! ?''H. delfsi''
+|{{V|?''H. delfsi''}}
 | {{Kpt|[[McIntosh]]}} i {{Kpt|[[Williams]]}}, [[1988]]
 |}
 ==Bibliografia==
-<small>Forster, J.R., Wedel, M.J. (2014). "''Haplocanthosaurus'' (Saurischia: Sauropoda) from the lower Morrison Formation (Upper Jurassic) near Snowmass, Colorado". Volumina Jurassica. 12 (2): 197–210. [[doi:10.5604/17313708.1130144]].
+<small>
 Gallina, P.A, Apesteguía, S. (2005). "''Cathartesaura anaerobica'' gen. et sp. nov., a new rebbachisaurid (Dinosauria, Sauropoda) from the Huincul Formation (Upper Cretaceous), Río Negro, Argentina" Revista Museo Argentino De Ciencias Naturales n.s.7: 153–166.
@@ Linia 120: / Linia 112: @@
 [[Kategoria:Kimeryd]]
 [[Kategoria:Rodzaj wielogatunkowy]]

@@ Linia 66: / Linia 66: @@
 ==Taksonomia==
-''Haplocanthosaurus priscus'' został początkowo nazwany ''[[Haplocanthus]] priscus'' przez Johna Bella Hatchera w [[1903]] roku. Wkrótce po nadaniu nazwy, [[Hatcher]] stwierdził, że nazwa ''Haplocanthus'' jest zajęta przez rybę (''Haplacanthus'' [[Agassiz]], [[1845]]) i zmienił ją na ''Haplocanthosaurus''. Jak się jednak okazało, pierwotna nazwa dinozaura nie była preokupowana, różniła się bowiem jedną literą - [[rodzaj]] ryby to ''Haplacanthus'', a nie ''Haplocanthus''. Błąd Hatchera wykryto jednak dopiero po wielu latach. Za opinią ICZN nr 1633 pozostawiono nazwę ''Haplocanthosaurus''.
+''Haplocanthosaurus priscus'' został początkowo nazwany ''[[Haplocanthus]] priscus'' przez Johna Bella Hatchera w [[1903]] roku. Wkrótce po nadaniu nazwy, [[John Hatcher]] stwierdził, że nazwa ''Haplocanthus'' jest zajęta przez rybę (''Haplacanthus'' nazwaną przez Agassiza już 1845 roku) i zmienił ją na ''Haplocanthosaurus''. Jak się jednak okazało, pierwotna nazwa dinozaura nie była preokupowana, różniła się bowiem jedną literą - [[rodzaj]] ryby to ''Haplacanthus'', a nie ''Haplocanthus''. Błąd Hatchera wykryto jednak dopiero po wielu latach. Za opinią ICZN nr 1633 pozostawiono nazwę ''Haplocanthosaurus''.
 [[Plik: Haplocanthosaurus_in_situ.jpg|300px|thumb|right|Mapka pokazująca ułożenie kości holotypu ''Haplocanthosaurus priscus''. Źródło: Hatcher (1903) [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Haplocanthosaurus_in_situ.jpg].]]
@@ Linia 73: / Linia 73: @@
 ==?''H. delfsi''==
-Odnaleziono szczątki tylko jednego osobnika należącego do ''H. delfsi''. Jest to dość kompletny szkielet (ok. 50%) osobnika dorosłego, mierzącego od 16 do ponad 20 metrów, oznaczony nr katalogowym CMNH 10380. Nie jest jednak pewne, czy ''H. delfsi'' rzeczywiście należy do rodzaju ''Haplocanthosaurus''. Jest on o połowę większy od gatunku typowego. Gallina i Apesteguia (2005) uznali, że oba gatunki należały do dwóch oddzielnych linii ewolucyjnych. ''H. priscus'' miałby być bliższy ''[[Camarasaurus]]'' niż ''H. delfsi'' ([[Gallina]] i [[Apesteguía]], [[2005]]). Dlatego ''Haplocanthosaurus'' może nie być rodzajem [[klad|monofiletycznym]].
+Odnaleziono szczątki tylko jednego osobnika należącego do ''H. delfsi''. Jest to dość kompletny szkielet (ok. 50%) osobnika dorosłego, mierzącego od 16 do ponad 20 metrów, oznaczony nr katalogowym CMNH 10380. Nie jest jednak pewne, czy ''H. delfsi'' rzeczywiście należy do rodzaju ''Haplocanthosaurus''. Jest on o połowę większy od gatunku typowego. Gallina i Apesteguia (2005) uznali, że oba gatunki należały do dwóch oddzielnych linii ewolucyjnych. ''H. priscus'' miałby być bliższy ''[[Camarasaurus]]'' niż ''H. delfsi'' (Gallina i Apesteguía, 2005). Dlatego ''Haplocanthosaurus'' może nie być rodzajem [[klad|monofiletycznym]].
 ==Spis gatunków==
 {| class="wikitable"
 ! ''Haplocanthosaurus''
-| [[Hatcher]], [[1903]]
+| {{Kpt|[[John Hatcher|Hatcher]]}}, [[1903]]
 |-
 | = ''[[Haplocanthus]]''
-| [[Hatcher]], [[1903]]
+| {{Kpt|[[John Hatcher|Hatcher]]}}, [[1903]]
 |-
 ! ''H. priscus''
-| [[Hatcher]], [[1903]]
+| {{Kpt|[[John Hatcher|Hatcher]]}}, [[1903]]
 |-
 ! ?''H. delfsi''
-| [[McIntosh]] i [[Williams]], [[1988]]
+| {{Kpt|[[McIntosh]]}} i {{Kpt|[[Williams]]}}, [[1988]]
 |}

@@ Linia 26: / Linia 26: @@
 | [[USA]] – Kolorado, ?Wyoming
-<small>([[formacja Morrison]])</small>
+<small>([[formacja]] [[Morrison]])</small>
 |-
 ! '''[[Czas|Czas występowania]]'''
-| 156-150 Ma
+| 156-150 [[Ma]]
 <small>późna [[jura]] ([[kimeryd]])</small>
@@ Linia 91: / Linia 91: @@
 ==Bibliografia==
-<small>Forster, J.R., Wedel, M.J. (2014). "Haplocanthosaurus (Saurischia: Sauropoda) from the lower Morrison Formation (Upper Jurassic) near Snowmass, Colorado". Volumina Jurassica. 12 (2): 197–210. [[doi:10.5604/17313708.1130144]].
+<small>Forster, J.R., Wedel, M.J. (2014). "''Haplocanthosaurus'' (Saurischia: Sauropoda) from the lower Morrison Formation (Upper Jurassic) near Snowmass, Colorado". Volumina Jurassica. 12 (2): 197–210. [[doi:10.5604/17313708.1130144]].
-Gallina, P.A, Apesteguía, S. (2005). "Cathartesaura anaerobica gen. et sp. nov., a new rebbachisaurid (Dinosauria, Sauropoda) from the Huincul Formation (Upper Cretaceous), Río Negro, Argentina" Revista Museo Argentino De Ciencias Naturales n.s.7: 153–166.
+Gallina, P.A, Apesteguía, S. (2005). "''Cathartesaura anaerobica'' gen. et sp. nov., a new rebbachisaurid (Dinosauria, Sauropoda) from the Huincul Formation (Upper Cretaceous), Río Negro, Argentina" Revista Museo Argentino De Ciencias Naturales n.s.7: 153–166.
 Paul, G. S. (2010) "The Princeton Field Guide to Dinosaurs" wyd. Princeton University - Princeton i Oxford.

@@ Linia 112: / Linia 112: @@
 [[Kategoria:Diplodocoidea]]
 [[Kategoria:Diplodocoidea bazalne]]
 [[Kategoria:Ameryka Północna]]
 [[Kategoria:USA]]

@@ Linia 45: / Linia 45: @@
 [[Eusauropoda]]
-? [[Neosauropoda]]
+[[Neosauropoda]]
-? [[Diplodocoidea]] / [[Macronaria]]
+[[Diplodocoidea]]
 |-
 | colspan=2 |[[File:Haplocanthosaurus_utterbacki_skeletal.png|400px|]]

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
- Hasło do rozwinięcia i weryfikacji
+{{DISPLAYTITLE:''Haplocanthosaurus''}}
+{{Poprawa|nazwa=Hasło do rozwinięcia i weryfikacji}}
 <small>
 {| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"
@@ Linia 49: / Linia 49: @@
 ? [[Diplodocoidea]] / [[Macronaria]]
 |-
-| colspan=2 |[[Plik:Haplocanthosaurus.jpg|400px|]]
+| colspan=2 |[[File:Haplocanthosaurus_utterbacki_skeletal.png|400px|]]
-<small> [http://us.i1.yimg.com/us.yimg.com/i/ligans/dinosaurs/dc_card_haplo_big.jpg]</small>
+<small>Rekonstrukcja ''Haplocanthosaurus priscus''.</small>
 |}