Haya - Historia wersji

Taurovenator o 14:58, 30 cze 2024

2024-06-30T14:58:59Z

Taurovenator o 15:54, 23 mar 2024

2024-03-23T15:54:25Z

Kamil Kamiński o 21:13, 13 cze 2021

2021-06-13T21:13:12Z

Dino o 08:06, 10 cze 2021

2021-06-10T08:06:48Z

Kamil Kamiński o 21:17, 11 maj 2021

2021-05-11T21:17:31Z

Kamil Kamiński: Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Haya''}} {| class="wikitable" style="background-color:CornSilk" | Autor: | Korekta: |- | Kamil Kamiński | |} ---- {| class="wiki..."

2021-05-11T21:16:09Z

Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Haya''}} {| class="wikitable" style="background-color:CornSilk" | Autor: | Korekta: |- | Kamil Kamiński | |} ---- {| class="wiki..."

Nowa strona

{{DISPLAYTITLE:''Haya''}}

{| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"
| Autor:
| Korekta:
|-
| [[Kamil Kamiński]]
|
|}


----

{| class="wikitable" style="text-align:left" align="left"
! colspan=2 | ''Haya''
|-
! '''Długość''':
| ok. 1,6-1,8 m

|-
! '''Masa''':
| ok. 10-11 kg

|-
! '''[[Lokacje|Miejsce występowania]]''':
| [[Mongolia]] – ajmak wschodniogobijski

([[formacja]] [[Javkhlant]])

|-
! '''[[Czas|Czas występowania]]'''
|{{Występowanie|72|68}}
ok. 72-68 [[Ma]]

późna [[kreda]] (?[[santon]])
|-
! '''Systematyka'''
| [[Dinosauria]]

[[Ornithischia]]

[[Genasauria]]

[[Neornithischia]]
|-
| colspan=2 |[[Plik:Haya_griva_NT.jpg |400px]]
 Rekonstrukcja ''Haya''. Autor: Nobu Tamura [http://spinops.blogspot.com/2018/11/haya-griva.html].
|}

==Wstęp==
''Haya'' to [[rodzaj]] małego roślinożernego dinozaura, który żył w [[późna kreda|późnej kredzie]] na terenie dzisiejszej Mongolii. Został on nazwany i opisany w 2011 r. przez Petera Makovicky’ego na podstawie obfitego materiału kopalnego.

==Etymologia==
Nazwa rodzajowa i gatunkowa pochodzą od hinduskiego bóstwa Hayagriva, przedstawianego z głową konia. Jest to nawiązanie do kształtu czaszki opisywanego dinozaura, przypominającej nieco głowę konia.

==Materiał kopalny==
[[Holotyp]] to okaz IGM 100/2017, obejmujący kompletną, choć nieco zniekształconą czaszkę opraz przednie kręgi szyjne.

Materiał przypisany to osiem dalszych okazów o różnym stopniu kompeltności. Jeden z nich, IGM 100/2015 obejmuje niemal cały szkielet pozaczaszkowy. Łącznie znany jest prawie pełny obraz osteologii ''Haya''.

==Budowa==
''Haya'' była niewielkim roślinożernym dinozaurem. Czaszka holotypu nie osiągała nawet 10 cm długości. Była ona dość niska i miała stosunkowo duże oczodoły, a autorom opisu przywodziła na myśl głowę konia. Z przodu pyska, w kościach przedszczękowych (po pięć w każdej), znajdowały się duże, ostre zęby pozbawione piłkowanych krawędzi. Zęby w głębi pyska były już mniejsze i bardziej płaskie, typowe dla roślinożerców. Kończyny przednie cechowały się lekką budową. Tylne kończyny wydają się przystosowane do szybkiego biegu.

==Filogeneza==
Wg autorów opisu ''Haya'' była [[bazalny]]m [[Ornithopoda|ornitopodem]], blisko spokrewnionym m.in. z ''[[Jeholosaurus]]''. Późniejsze analizy pokazały jednak, że najprawdopodobniej był to znacznie bardziej prymitywny dinozaur. Wg Boyda (2015) ''Haya'' nie należała w ogóle do ornitopodów, lecz do [[klad]]u [[Parksosauridae]], siostrzanego do [[Cerapoda]] i nie była spokrewniona z ''[[Jeholosaurus]]''. Wg innego badania (Herne i in., 2019), omawiany dinozaur był członkiem Jeholosauridae, również znajdującego się poza Ornithopoda.

==Spis gatunków==
{| class="wikitable"
| {{V|''Haya''}}
| {{Kpt|[[Peter Makovicky|Makovicky]], [[Brandon Kilbourne|Kilbourne]], [[Rudyard Sadleir|Sadleir]]}} i {{Kpt|[[Mark Norell|Norell]]}}, [[2011]]
|-
| {{V|''H. griva''}}
| {{Kpt|[[Peter Makovicky|Makovicky]], [[Brandon Kilbourne|Kilbourne]], [[Rudyard Sadleir|Sadleir]]}} i {{Kpt|[[Mark Norell|Norell]]}}, [[2011]]
|-
|}

==Bibliografia==

Benson, R. B. J., Campione, N. E., Carrano, M. T., Mannion, P. D., Sullivan, C., Upchurch, P. & Evans, D. C. (2014). Rates of Dinosaur Body Mass Evolution Indicate 170 Million Years of Sustained Ecological Innovation on the Avian Stem Lineage. PLoS Biology, 12(5), e1001853. [[doi:10.1371/journal.pbio.1001853]].

Boyd, C.A. (2015). "The systematic relationships and biogeographic history of ornithischian dinosaurs". „PeerJ”. 3, s. e1523, 2015. [[DOI: 10.7717/peerj.1523]].

Herne, M.C., Nair J.P., Evans A.R. & Tait A.M. (2019) "New small-bodied ornithopods (Dinosauria, Neornithischia) from the Early Cretaceous Wonthaggi Formation (Strzelecki Group) of the Australian-Antarctic rift system, with revision of Qantassaurus intrepidus Rich and Vickers-Rich, 1999". Journal of Paleontology 93 (3); 543-584 [[doi:10.1017/jpa.2018.95]]

Holtz, T. (2012) ''Dinosaurs'' (suplement) [https://www.geol.umd.edu/~tholtz/dinoappendix/HoltzappendixWinter2011.pdf]

Makovicky, P.J., Kilbourne, B.M., Sadleir, R.W. & Norell, M.A. (2011). "A new basal ornithopod (Dinosauria, Ornithischia) from the Late Cretaceous of Mongolia". Journal of Vertebrate Paleontology. 31 (3): 626–640. [[doi:10.1080/02724634.2011.557114]].

Paul, G.S. (2010). "The Princeton Field Guide to Dinosaurs", wyd. Princeton University.


[[Kategoria:Dinosauria]]
[[Kategoria:Ornithischia]]
[[Kategoria:Azja]]
[[Kategoria:Mongolia]]
[[Kategoria:Mezozoik]]
[[Kategoria:Kreda]]
[[Kategoria:Santon]]

@@ Linia 30: / Linia 30: @@
 |-
 ! '''[[Czas|Czas występowania]]'''
-|{{Występowanie|72|68}}
+|{{Występowanie|86|84}}
-ok. 72-68 [[Ma]]
+ok. 86-84 [[Ma]]
 <small>późna [[kreda]] (?[[santon]])</small>

@@ Linia 43: / Linia 43: @@
 [[Neornithischia]]
 |-
 | colspan=2 |[[Plik:Haya_griva_NT.jpg |400px]]
@@ Linia 63: / Linia 69: @@
 ==Filogeneza==
-Wg autorów opisu ''Haya'' była [[bazalny]]m [[Ornithopoda|ornitopodem]], blisko spokrewnionym m.in. z ''[[Jeholosaurus]]''. Późniejsze analizy pokazały jednak, że najprawdopodobniej był to znacznie bardziej prymitywny dinozaur. Wg Boyda (2015) ''Haya'' nie należała w ogóle do ornitopodów, lecz do [[klad]]u [[Parksosauridae]], siostrzanego do [[Cerapoda]] i nie była spokrewniona z ''[[Jeholosaurus]]''. Wg innego badania (Herne i in., 2019), omawiany dinozaur był członkiem Jeholosauridae, również znajdującego się poza Ornithopoda.
+Wg autorów opisu ''Haya'' była [[bazalny]]m [[Ornithopoda|ornitopodem]], blisko spokrewnionym m.in. z ''[[Jeholosaurus]]''. Późniejsze analizy pokazały jednak, że najprawdopodobniej był to znacznie bardziej prymitywny dinozaur. Wg Boyda (2015) ''Haya'' nie należała w ogóle do ornitopodów, lecz do [[klad]]u [[Parksosauridae]], siostrzanego do [[Cerapoda]] i nie była spokrewniona z ''[[Jeholosaurus]]''. Wg innego badania (Herne i in., 2019), omawiany dinozaur był członkiem Jeholosauridae, również znajdującego się poza Ornithopoda. Wg zespołu prowadzonego przez Fonsecę (2024) haja (jak pozostałe jeholozaurydy) należała do [[Thescelosaurinae|tescelozaurynów]], będących bazalnymi [[Neornithischia]].
 ==Spis gatunków==
@@ Linia 80: / Linia 86: @@
 Boyd, C.A. (2015). "The systematic relationships and biogeographic history of ornithischian dinosaurs". „PeerJ”. 3, s. e1523, 2015. [[DOI: 10.7717/peerj.1523]].
 Herne, M.C., Nair J.P., Evans A.R. & Tait A.M. (2019) "New small-bodied ornithopods (Dinosauria, Neornithischia) from the Early Cretaceous Wonthaggi Formation (Strzelecki Group) of the Australian-Antarctic rift system, with revision of Qantassaurus intrepidus Rich and Vickers-Rich, 1999". Journal of Paleontology 93 (3); 543-584 [[doi:10.1017/jpa.2018.95]]

@@ Linia 94: / Linia 94: @@
 [[Kategoria:Dinosauria]]
 [[Kategoria:Ornithischia]]
 [[Kategoria:Azja]]
 [[Kategoria:Mongolia]]

@@ Linia 24: / Linia 24: @@
 |-
 ! '''[[Lokacje|Miejsce występowania]]''':
-| [[Mongolia]] – ajmak wschodniogobijski
+| [[Mongolia]] – ajmaki wschodniogobijski i południowogobijski
 <small>([[formacja]] [[Javkhlant]])</small>
@@ Linia 86: / Linia 86: @@
 Makovicky, P.J., Kilbourne, B.M., Sadleir, R.W. & Norell, M.A. (2011). "A new basal ornithopod (Dinosauria, Ornithischia) from the Late Cretaceous of Mongolia". Journal of Vertebrate Paleontology. 31 (3): 626–640. [[doi:10.1080/02724634.2011.557114]].
 Paul, G.S. (2010). "The Princeton Field Guide to Dinosaurs", wyd. Princeton University.

@@ Linia 49: / Linia 49: @@
 ==Wstęp==
-''Haya'' to [[rodzaj]] małego roślinożernego dinozaura, który żył w [[późna kreda|późnej kredzie]] na terenie dzisiejszej Mongolii. Został on nazwany i opisany w 2011 r. przez Petera Makovicky’ego na podstawie obfitego materiału kopalnego.
+''Haya'' to [[rodzaj]] małego roślinożernego dinozaura, który żył w [[późna kreda|późnej kredzie]] na terenie dzisiejszej Mongolii. Został on nazwany i opisany w 2011 r. przez Petera Makovicky’ego i innych, na podstawie kompletnego materiału kopalnego.
 ==Etymologia==
@@ Linia 55: / Linia 55: @@
 ==Materiał kopalny==
-[[Holotyp]] to okaz IGM 100/2017, obejmujący kompletną, choć nieco zniekształconą czaszkę opraz przednie kręgi szyjne.
+[[Holotyp]] to okaz IGM 100/2017, obejmujący kompletną, choć nieco zniekształconą czaszkę oraz przednie kręgi szyjne.
-Materiał przypisany to osiem dalszych okazów o różnym stopniu kompeltności. Jeden z nich, IGM 100/2015 obejmuje niemal cały szkielet pozaczaszkowy. Łącznie znany jest prawie pełny obraz osteologii ''Haya''.
+Materiał przypisany to osiem dalszych okazów o różnym stopniu kompletności. Jeden z nich, IGM 100/2015 obejmuje niemal cały szkielet pozaczaszkowy. Łącznie znany jest prawie pełny obraz osteologii ''Haya''.
 ==Budowa==