Hypacrosaurus - Historia wersji

Kamil Kamiński o 12:56, 28 maj 2026

2026-05-28T12:56:39Z

Paweł o 09:50, 28 maj 2026

2026-05-28T09:50:47Z

Kamil Kamiński: /* Spis gatunków */

2026-05-27T11:25:32Z

‎Spis gatunków

Kamil Kamiński o 11:24, 27 maj 2026

2026-05-27T11:24:16Z

Kamil Kamiński o 13:38, 26 maj 2026

2026-05-26T13:38:37Z

Kamil Kamiński o 13:13, 26 maj 2026

2026-05-26T13:13:57Z

Kamil Kamiński o 13:12, 26 maj 2026

2026-05-26T13:12:38Z

Kamil Kamiński o 07:03, 26 maj 2026

2026-05-26T07:03:37Z

Kamil Kamiński o 06:59, 26 maj 2026

2026-05-26T06:59:11Z

Kamil Kamiński o 20:07, 25 maj 2026

2026-05-25T20:07:16Z

@@ Linia 44: / Linia 44: @@
 ''Hypacrosaurus'' został opisany w 1913 r. przez amerykańskiego paleontologa [[Barnum Brown|Barnuma Browna]] na podstawie czterech fragmentarycznych szkieletów pozaczaszkowych z formacji [[Horseshoe Canyon]] w Albercie. W kolejnych latach odkryto następne okazy, w tym również materiał czaszkowy. W 1917 r. [[Lawrence Lambe]] opisał rodzaj ''Cheneosaurus'' w oparciu niekompletny szkielet z czaszką i drugą czaszkę, które również pochodziły z Horseshoe Canyon. W 1975 r. [[Peter Dodson]] uznał jednak, ze zwierzę to było młodym osobnikiem hipakrozaura. Obecnie taki pogląd jest powszechnie akceptowany (Evans, 2010).
-Przez długi czas wśród naukowców nie było zgody, czy do rodzaju ''Hypacrosaurus'' należą dwa gatunki, czy tylko ''H. altispinus''. Wg części analiz, ''H. altispinus'' i ''H. stebingeri'' są [[takson]]ami siostrzanymi (np. Evans i Reisz [2007]], Godefroit i in. [2012]). Inne badania wskazują jednak, że gatunki te nie tworzą [[kladu]]. Np. w analizie, którą przeprowadził Suzuki (2004), ''H. altispinus'' okazał się bliższy ''[[Nipponosaurus]]'' niż ''H. stebingeri''. Wg [[Albert Prieto-Márquez|Prieto-Márqueza]] i in. (2012) gatunek typowy tworzył klad z ''[[Olorotitan]]'', podczas gdy ''H. stebingeri'' był prymitywniejszy. W badaniu Prieto-Márqueza i in. (2018) ''H. stebingeri'' występuje jako takson siostrzany do kladu najbardziej zaawansowanych lambeozaurynów, wśród których znajduje się ''H. altispinus''. Wiele prac od dawna wskazywało więc, że rodzaj ''Hypacrosaurus'' może być [[parafiletyzm|parafiletyczny]]. Ostatecznie w 2026 r. Sharpe i Brown przenieśli ''H. stebingeri'' do rodzaju ''Corythosaurus''.
+Przez długi czas wśród naukowców nie było zgody, czy do rodzaju ''Hypacrosaurus'' należą dwa gatunki, czy tylko ''H. altispinus''. Wg części analiz, ''H. altispinus'' i ''H. stebingeri'' są [[takson]]ami siostrzanymi (np. Evans i Reisz [2007]], Godefroit i in. [2012]). Inne badania wskazują jednak, że gatunki te nie tworzą [[kladu]]. Np. w analizie, którą przeprowadził Suzuki (2004), ''H. altispinus'' okazał się bliższy ''[[Nipponosaurus]]'' niż ''H. stebingeri''. Wg [[Albert Prieto-Márquez|Prieto-Márqueza]] i in. (2012) gatunek typowy tworzył klad z ''[[Olorotitan]]'', podczas gdy ''H. stebingeri'' był prymitywniejszy. W badaniu Prieto-Márqueza i in. (2018) ''H. stebingeri'' występuje jako takson siostrzany do kladu najbardziej zaawansowanych lambeozaurynów, wśród których znajduje się ''H. altispinus''. Wiele prac od dawna wskazywało więc, że rodzaj ''Hypacrosaurus'' może być [[parafiletyzm|parafiletyczny]]. Ostatecznie w 2026 r. Sharpe i Brown przenieśli ''H. stebingeri'' do rodzaju ''Corythosaurus''. uzasadnili to występowaniem licznych różnic w budowie czaszki obu taksonów, a także różnicami pozaczaszkowymi (wyrostki kolczyste kręgów grzbietowych ''H. stebingeri'' są znacznie niższe niż u ''H. altispinus''). Jego ogólna morfologia bardziej przypominała korytozaura, niż typowy gatunek hipakrozaura.
 ==Materiał kopalny==

@@ Linia 17: / Linia 17: @@
 [[Ornithischia]]
 [[Ornithopoda]]
@@ Linia 25: / Linia 23: @@
 [[Hadrosauridae]]
 [[Lambeosaurinae]]
@@ Linia 40: / Linia 40: @@
 ==Etymologia==
 Nazwa ''Hypacrosaurus'' pochodzi od greckiego ''hypacros'' („prawie najwyższy”, „blisko szczytu”) oraz ''saurus'' („gad”, „jaszczur”). [[Barnum Brown]] nazywając hipakrozaura, uznał go za największego członka swojej rodziny, zbliżonego rozmiarami do [[Tyrannosaurus|tyranozaura]], a więc niemal równego „królowi dinozaurów”. Epitet gatunkowy ''altispinus'' oznacza “wysokokolczysty” i odnosi się do wydłużonych wyrostków kolczystych kręgów grzbietowych.
 ==Materiał kopalny==
 [[Holotyp]] to okaz AMNH 5204 obejmujący niekompletny szkielet pozaczaszkowy, złożony z ośmiu kręgów grzbietowych, dwóch ogonowych, niekompletnej miednicy i kilku żeber.
@@ Linia 47: / Linia 53: @@
 ==Budowa==
 Ogólną budową ciała ''Hypacrosaurus'' był mocno zbliżony do innych lambeozaurynów, będąc dużym, dwu- lub czworonożnym roślinożercą. Jak wszystkie hadrozaury, hipakrozaur miał bezzębny, „kaczy” dziób i złożone baterie zębowe, położone w głębi pyska. Na jego głowie znajdował się charakterystyczny, półkolisty grzebień, podobny do tego, który miał ''[[Corythosaurus]]''. U obu tych zwierząt różnił się on jednak szczegółami budowy. U hipakrozaura wydaje się m.in. bardziej spiczasto zakończony; Lull i Wright (1942) wskazują również na jego mniejsze boczne spłaszczenie. Przednia krawędź grzebienia hipakrozaura, wznosząca się nad dziobem była mniej więcej równoległa do przedniej krawędzi oczodołu, a tylne rozszerzenie wyrostka tylno-grzbietowego kości przedszczekowej ograniczone było do wierzchołka owego grzebienia. Szew łączący wspomniany wyrostek z kością nosową blisko przednio-grzbietowej części grzebienia, miał kształt litery W. Znaczną część grzebienia tworzyły duże, wypukłe ku tyłowi kości nosowe (Sharpe i Brown, 2026).
 Charakterystyczną cechą hipakrozaura były silnie wydłużone wyrostki kolczyste kręgów grzbietowych (dla kręgów 6.-10. były one co najmniej pięć razy dłuższe od trzonów kręgów). Ponadto ''Hypacrosaurus'' wyróżniał się całkowicie zamkniętym ciemiączkiem przedszczękowo-nosowym (ang. ''premaxilla-nasal fontanelle'') u dorosłych okazów, chociaż cecha ta występowała również u ''[[Corythosaurus]] stebingeri'' oraz być może u ''[[Parasaurolophus]]'' (Brink i in., 2014). Lull i Wright (1942) uważali też, że hipakrozaur różnił się od korytozaura proporcjonalnie krótszym pyskiem. Kolejną różnicą może być bardziej pochyły profil twarzoczaszki ''Hypacrosaurus'' (Evans, 2010). Sharpe i Brown (2026) wskazują jeszcze m.in. występowanie okrężnej pętli w przedniej części dróg nosowych, zwężone nozdrza zewnętrzne ograniczone od tyłu przez powiększony wyrostek tylno-grzbietowy kości przedszczekowej, brak wyraźnego tylnego wyrostka kości nosowej czy kość zaoczodołową z nierozgałęzionym wyrostkiem łuskowym.
 [[Plik: Hypacrosaurus_Royal_Tyrrell.jpg|thumb|300px|Zrekonstruowany szkielet. Autor zdjęcia: Etemenanki3 [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Hypacrosaurus_Royal_Tyrrell.jpg].]]
 ==Paleobiologia==
 ''Hypacrosaurus'' żywił się niską i średnią roślinnością (do wysokości ok. 4 m), podobnie jak inne lambeozauryny (zob. też [[Hadrosauridae#Odżywianie]]).
@@ Linia 64: / Linia 65: @@
 Hipakrozaur, podobnie jak większość hadrozaurów, żył prawdopodobnie w stadach (zob. więcej w [[Hadrosauridae#Zachowania stadne]].
 [[Plik: Hypacrosaurus altispinus.jpg|thumb|300px|Rekonstrukcja przyżyciowa grupki hipakrozaurów. Autor: ABelov2014. [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Hypacrosaurus_altispinus.jpg].]]
@@ Linia 81: / Linia 81: @@
 | {{Kpt|Lambe}}, 1917
 |-
-|{{V|''H. stebingeri''}}
+|''Hypacrosaurus stebingeri''
 | {{Kpt|[[John Horner|Horner]]}} i {{Kpt|[[Philip Currie|Currie]]}}, [[1994]]
 | = ''[[Corythosaurus]] stebingeri''
@@ Linia 121: / Linia 121: @@
 [[Kategoria:Ameryka Północna]]
 [[Kategoria:Kanada]]
 [[Kategoria:Mezozoik]]
 [[Kategoria:Kreda]]
 [[Kategoria:Mastrycht]]

@@ Linia 81: / Linia 81: @@
 | {{Kpt|Lambe}}, 1917
 |-
-|{{V|''?H. stebingeri''}}
+|{{V|''H. stebingeri''}}
 | {{Kpt|[[John Horner|Horner]]}} i {{Kpt|[[Philip Currie|Currie]]}}, [[1994]]
 |-
 |}

@@ Linia 36: / Linia 36: @@
 }}
 ==Wstęp==
-''Hypacrosaurus'' to rodzaj hadrozaura, żyjącego w późnej kredzie na terenie dzisiejszej Ameryki Północnej. Był on podobny do bardziej znanego [[Corythosaurus|korytozaura]] i w przeszłości czasem bywał z nim synonimizowany. ''Hypacrosaurus'' do niedawna obejmował dwa gatunki: ''H. altispinus'' i ''H. stebingeri'', choć wg części badań nie tworzyły one kladu. W 2026 r. Sharp i Brown przenieśli drugi z nich do rodzaju ''Corythosaurus''.
+''Hypacrosaurus'' to rodzaj hadrozaura, żyjącego w późnej kredzie na terenie dzisiejszej Ameryki Północnej. Był on podobny do bardziej znanego [[Corythosaurus|korytozaura]] i w przeszłości czasem bywał z nim synonimizowany. ''Hypacrosaurus'' do niedawna obejmował dwa gatunki: ''H. altispinus'' i ''H. stebingeri'', choć wg części badań nie tworzyły one kladu. W 2026 r. Sharpe i Brown przenieśli drugi z nich do rodzaju ''Corythosaurus''.
 ==Etymologia==
@@ Linia 44: / Linia 44: @@
 [[Holotyp]] to okaz AMNH 5204 obejmujący niekompletny szkielet pozaczaszkowy, złożony z ośmiu kręgów grzbietowych, dwóch ogonowych, niekompletnej miednicy i kilku żeber.
-[[Paratyp]]y to cztery kolejne niekompletne szkielety pozaczaszkowe (Brown, 1913). Materiał przypisany obejmuje cały szereg okazów, w tym również czaszki młodych i dorosłych osobników (Evans, 2010). W 2026 r. Sharp i Brown opisali najbardziej kompletny ze znanych okazów (TMP 2013.025.0001), któremu brakuje jedynie dalszej części ogona i fragmentów czaszki.
+[[Paratyp]]y to cztery kolejne niekompletne szkielety pozaczaszkowe (Brown, 1913). Materiał przypisany obejmuje cały szereg okazów, w tym również czaszki młodych i dorosłych osobników (Evans, 2010). W 2026 r. Sharpe i Brown opisali najbardziej kompletny ze znanych okazów (TMP 2013.025.0001), któremu brakuje jedynie dalszej części ogona i fragmentów czaszki.
 ==Budowa==
-Ogólną budową ciała ''Hypacrosaurus'' był mocno zbliżony do innych lambeozaurynów, będąc dużym, dwu- lub czworonożnym roślinożercą. Jak wszystkie hadrozaury, hipakrozaur miał bezzębny, „kaczy” dziób i złożone baterie zębowe, położone w głębi pyska. Na jego głowie znajdował się charakterystyczny, półkolisty grzebień, podobny do tego, który miał ''[[Corythosaurus]]''. U obu tych zwierząt różnił się on jednak szczegółami budowy. U hipakrozaura wydaje się m.in. bardziej spiczasto zakończony; Lull i Wright (1942) wskazują również na jego mniejsze boczne spłaszczenie. Przednia krawędź grzebienia hipakrozaura, wznosząca się nad dziobem była mniej więcej równoległa do przedniej krawędzi oczodołu, a tylne rozszerzenie wyrostka tylno-grzbietowego kości przedszczekowej ograniczone było do wierzchołka owego grzebienia. Szew łączący wspomniany wyrostek z kością nosową blisko przednio-grzbietowej części grzebienia, miał kształt litery W. Znaczną część grzebienia tworzyły duże, wypukłe ku tyłowi kości nosowe (Sharp i Brown, 2026).
+Ogólną budową ciała ''Hypacrosaurus'' był mocno zbliżony do innych lambeozaurynów, będąc dużym, dwu- lub czworonożnym roślinożercą. Jak wszystkie hadrozaury, hipakrozaur miał bezzębny, „kaczy” dziób i złożone baterie zębowe, położone w głębi pyska. Na jego głowie znajdował się charakterystyczny, półkolisty grzebień, podobny do tego, który miał ''[[Corythosaurus]]''. U obu tych zwierząt różnił się on jednak szczegółami budowy. U hipakrozaura wydaje się m.in. bardziej spiczasto zakończony; Lull i Wright (1942) wskazują również na jego mniejsze boczne spłaszczenie. Przednia krawędź grzebienia hipakrozaura, wznosząca się nad dziobem była mniej więcej równoległa do przedniej krawędzi oczodołu, a tylne rozszerzenie wyrostka tylno-grzbietowego kości przedszczekowej ograniczone było do wierzchołka owego grzebienia. Szew łączący wspomniany wyrostek z kością nosową blisko przednio-grzbietowej części grzebienia, miał kształt litery W. Znaczną część grzebienia tworzyły duże, wypukłe ku tyłowi kości nosowe (Sharpe i Brown, 2026).
-Charakterystyczną cechą hipakrozaura były silnie wydłużone wyrostki kolczyste kręgów grzbietowych (dla kręgów 6.-10. były one co najmniej pięć razy dłuższe od trzonów kręgów). Ponadto ''Hypacrosaurus'' wyróżniał się całkowicie zamkniętym ciemiączkiem przedszczękowo-nosowym (ang. ''premaxilla-nasal fontanelle'') u dorosłych okazów, chociaż cecha ta występowała również u ''[[Corythosaurus]] stebingeri'' oraz być może u ''[[Parasaurolophus]]'' (Brink i in., 2014). Lull i Wright (1942) uważali też, że hipakrozaur różnił się od korytozaura proporcjonalnie krótszym pyskiem. Kolejną różnicą może być bardziej pochyły profil twarzoczaszki ''Hypacrosaurus'' (Evans, 2010). Sharp i Brown (2026) wskazują jeszcze m.in. występowanie okrężnej pętli w przedniej części dróg nosowych, zwężone nozdrza zewnętrzne ograniczone od tyłu przez powiększony wyrostek tylno-grzbietowy kości przedszczekowej, brak wyraźnego tylnego wyrostka kości nosowej czy kość zaoczodołową z nierozgałęzionym wyrostkiem łuskowym.
+Charakterystyczną cechą hipakrozaura były silnie wydłużone wyrostki kolczyste kręgów grzbietowych (dla kręgów 6.-10. były one co najmniej pięć razy dłuższe od trzonów kręgów). Ponadto ''Hypacrosaurus'' wyróżniał się całkowicie zamkniętym ciemiączkiem przedszczękowo-nosowym (ang. ''premaxilla-nasal fontanelle'') u dorosłych okazów, chociaż cecha ta występowała również u ''[[Corythosaurus]] stebingeri'' oraz być może u ''[[Parasaurolophus]]'' (Brink i in., 2014). Lull i Wright (1942) uważali też, że hipakrozaur różnił się od korytozaura proporcjonalnie krótszym pyskiem. Kolejną różnicą może być bardziej pochyły profil twarzoczaszki ''Hypacrosaurus'' (Evans, 2010). Sharpe i Brown (2026) wskazują jeszcze m.in. występowanie okrężnej pętli w przedniej części dróg nosowych, zwężone nozdrza zewnętrzne ograniczone od tyłu przez powiększony wyrostek tylno-grzbietowy kości przedszczekowej, brak wyraźnego tylnego wyrostka kości nosowej czy kość zaoczodołową z nierozgałęzionym wyrostkiem łuskowym.
 [[Plik: Hypacrosaurus_Royal_Tyrrell.jpg|thumb|300px|Zrekonstruowany szkielet. Autor zdjęcia: Etemenanki3 [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Hypacrosaurus_Royal_Tyrrell.jpg].]]
@@ Linia 55: / Linia 55: @@
 ''Hypacrosaurus'' został opisany w 1913 r. przez amerykańskiego paleontologa [[Barnum Brown|Barnuma Browna]] na podstawie czterech fragmentarycznych szkieletów pozaczaszkowych z formacji [[Horseshoe Canyon]] w Albercie. W kolejnych latach odkryto następne okazy, w tym również materiał czaszkowy. W 1917 r. [[Lawrence Lambe]] opisał rodzaj ''Cheneosaurus'' w oparciu niekompletny szkielet z czaszką i drugą czaszkę, które również pochodziły z Horseshoe Canyon. W 1975 r. [[Peter Dodson]] uznał jednak, ze zwierzę to było młodym osobnikiem hipakrozaura. Obecnie taki pogląd jest powszechnie akceptowany (Evans, 2010).
-Przez długi czas wśród naukowców nie było zgody, czy do rodzaju ''Hypacrosaurus'' należą dwa gatunki, czy tylko ''H. altispinus''. Wg części analiz, ''H. altispinus'' i ''H. stebingeri'' są [[takson]]ami siostrzanymi (np. Evans i Reisz [2007]], Godefroit i in. [2012]). Inne badania wskazują jednak, że gatunki te nie tworzą [[kladu]]. Np. w analizie, którą przeprowadził Suzuki (2004), ''H. altispinus'' okazał się bliższy ''[[Nipponosaurus]]'' niż ''H. stebingeri''. Wg [[Albert Prieto-Márquez|Prieto-Márqueza]] i in. (2012) gatunek typowy tworzył klad z ''[[Olorotitan]]'', podczas gdy ''H. stebingeri'' był prymitywniejszy. W badaniu Prieto-Márqueza i in. (2018) ''H. stebingeri'' występuje jako takson siostrzany do kladu najbardziej zaawansowanych lambeozaurynów, wśród których znajduje się ''H. altispinus''. Wiele prac od dawna wskazywało więc, że rodzaj ''Hypacrosaurus'' może być [[parafiletyzm|parafiletyczny]]. Ostatecznie w 2026 r. Sharp i Brown przenieśli ''H. stebingeri'' do rodzaju ''Corythosaurus''.
+Przez długi czas wśród naukowców nie było zgody, czy do rodzaju ''Hypacrosaurus'' należą dwa gatunki, czy tylko ''H. altispinus''. Wg części analiz, ''H. altispinus'' i ''H. stebingeri'' są [[takson]]ami siostrzanymi (np. Evans i Reisz [2007]], Godefroit i in. [2012]). Inne badania wskazują jednak, że gatunki te nie tworzą [[kladu]]. Np. w analizie, którą przeprowadził Suzuki (2004), ''H. altispinus'' okazał się bliższy ''[[Nipponosaurus]]'' niż ''H. stebingeri''. Wg [[Albert Prieto-Márquez|Prieto-Márqueza]] i in. (2012) gatunek typowy tworzył klad z ''[[Olorotitan]]'', podczas gdy ''H. stebingeri'' był prymitywniejszy. W badaniu Prieto-Márqueza i in. (2018) ''H. stebingeri'' występuje jako takson siostrzany do kladu najbardziej zaawansowanych lambeozaurynów, wśród których znajduje się ''H. altispinus''. Wiele prac od dawna wskazywało więc, że rodzaj ''Hypacrosaurus'' może być [[parafiletyzm|parafiletyczny]]. Ostatecznie w 2026 r. Sharpe i Brown przenieśli ''H. stebingeri'' do rodzaju ''Corythosaurus''.
 ==Paleobiologia==
@@ Linia 109: / Linia 109: @@
 Paul, G.S. (2024) "The Princeton Field Guide to Dinosaurs" (3. edycja) wyd. Princeton University - Princeton i Oxford.
 </small>

@@ Linia 47: / Linia 47: @@
 ==Budowa==
-Ogólną budową ciała ''Hypacrosaurus'' był mocno zbliżony do innych lambeozaurynów, będąc dużym, dwu- lub czworonożnym roślinożercą. Jak wszystkie hadrozaury, hipakrozaur miał bezzębny, „kaczy” dziób i złożone baterie zębowe, położone w głębi pyska. Na jego głowie znajdował się charakterystyczny, półkolisty grzebień, podobny do tego, który miał ''[[Corythosaurus]]''. U obu tych zwierząt różnił się on jednak szczegółami budowy (u hipakrozaura wydaje się m.in. bardziej spiczasto zakończony; Lull i Wright [1942] wskazują również na jego mniejsze boczne spłaszczenie). Grzebień nie był też identyczny u poszczególnych gatunków korytozaura i hipakrozaura (rys. 14.7 w Brink i in., 2014). Charakterystyczną cechą hipakrozaura były silnie wydłużone wyrostki kolczyste kręgów grzbietowych (dla kręgów 6.-10. były one co najmniej pięć razy dłuższe od trzonów kręgów). Ponadto ''Hypacrosaurus'' wyróżniał się całkowicie zamkniętym ciemiączkiem przedszczękowo-nosowym (ang. ''premaxilla-nasal fontanelle'') u dorosłych okazów, chociaż cecha ta występowała również u ''[[Corythosaurus]] stebingeri'' oraz być może u ''[[Parasaurolophus]]'' (Brink i in., 2014). Lull i Wright (1942) uważali też, że hipakrozaur różnił się od korytozaura proporcjonalnie krótszym pyskiem. Kolejną różnicą może być bardziej pochyły profil twarzoczaszki ''Hypacrosaurus'' (Evans, 2010).
+Ogólną budową ciała ''Hypacrosaurus'' był mocno zbliżony do innych lambeozaurynów, będąc dużym, dwu- lub czworonożnym roślinożercą. Jak wszystkie hadrozaury, hipakrozaur miał bezzębny, „kaczy” dziób i złożone baterie zębowe, położone w głębi pyska. Na jego głowie znajdował się charakterystyczny, półkolisty grzebień, podobny do tego, który miał ''[[Corythosaurus]]''. U obu tych zwierząt różnił się on jednak szczegółami budowy. U hipakrozaura wydaje się m.in. bardziej spiczasto zakończony; Lull i Wright (1942) wskazują również na jego mniejsze boczne spłaszczenie. Przednia krawędź grzebienia hipakrozaura, wznosząca się nad dziobem była mniej więcej równoległa do przedniej krawędzi oczodołu, a tylne rozszerzenie wyrostka tylno-grzbietowego kości przedszczekowej ograniczone było do wierzchołka owego grzebienia. Szew łączący wspomniany wyrostek z kością nosową blisko przednio-grzbietowej części grzebienia, miał kształt litery W. Znaczną część grzebienia tworzyły duże, wypukłe ku tyłowi kości nosowe (Sharp i Brown, 2026).
 [[Plik: Hypacrosaurus_Royal_Tyrrell.jpg|thumb|300px|Zrekonstruowany szkielet. Autor zdjęcia: Etemenanki3 [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Hypacrosaurus_Royal_Tyrrell.jpg].]]

@@ Linia 33: / Linia 33: @@
 |grafika = Life reconstruction of Hypacrosaurus altispinus.png
 |podpis = Rekonstrukcja przyżyciowa ''H. altispinus''. Autor: Connor Ashbridge. [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Life_reconstruction_of_Hypacrosaurus_altispinus.png]
 |mapa
 }}
@@ Linia 50: / Linia 48: @@
 ==Budowa==
 Ogólną budową ciała ''Hypacrosaurus'' był mocno zbliżony do innych lambeozaurynów, będąc dużym, dwu- lub czworonożnym roślinożercą. Jak wszystkie hadrozaury, hipakrozaur miał bezzębny, „kaczy” dziób i złożone baterie zębowe, położone w głębi pyska. Na jego głowie znajdował się charakterystyczny, półkolisty grzebień, podobny do tego, który miał ''[[Corythosaurus]]''. U obu tych zwierząt różnił się on jednak szczegółami budowy (u hipakrozaura wydaje się m.in. bardziej spiczasto zakończony; Lull i Wright [1942] wskazują również na jego mniejsze boczne spłaszczenie). Grzebień nie był też identyczny u poszczególnych gatunków korytozaura i hipakrozaura (rys. 14.7 w Brink i in., 2014). Charakterystyczną cechą hipakrozaura były silnie wydłużone wyrostki kolczyste kręgów grzbietowych (dla kręgów 6.-10. były one co najmniej pięć razy dłuższe od trzonów kręgów). Ponadto ''Hypacrosaurus'' wyróżniał się całkowicie zamkniętym ciemiączkiem przedszczękowo-nosowym (ang. ''premaxilla-nasal fontanelle'') u dorosłych okazów, chociaż cecha ta występowała również u ''[[Corythosaurus]] stebingeri'' oraz być może u ''[[Parasaurolophus]]'' (Brink i in., 2014). Lull i Wright (1942) uważali też, że hipakrozaur różnił się od korytozaura proporcjonalnie krótszym pyskiem. Kolejną różnicą może być bardziej pochyły profil twarzoczaszki ''Hypacrosaurus'' (Evans, 2010).
-[[Plik: Hypacrosaurus_Royal_Tyrrell.jpg|thumb|300px|Zrekonstruowany szkielet gatunku typowego.  Autor zdjęcia: Etemenanki3 [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Hypacrosaurus_Royal_Tyrrell.jpg].]]
+[[Plik: Hypacrosaurus_Royal_Tyrrell.jpg|thumb|300px|Zrekonstruowany szkielet. Autor zdjęcia: Etemenanki3 [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Hypacrosaurus_Royal_Tyrrell.jpg].]]
 ==Historia odkryć i taksonomia==

@@ Linia 65: / Linia 65: @@
 Hipakrozaur, podobnie jak większość hadrozaurów, żył prawdopodobnie w stadach (zob. więcej w [[Hadrosauridae#Zachowania stadne]].
 [[Plik:Hypacrosaurus_Altispinus.jpg|thumb|300px|Szkielet młodego ''H. altispinus''. Autor zdjęcia: Claire Houck [https://en.wikipedia.org/wiki/Hypacrosaurus#/media/File:Hypacrosaurus_Altispinus.jpg].]]
 [[Plik: Hypacrosaurus altispinus.jpg|thumb|300px|Rekonstrukcja przyżyciowa grupki hipakrozaurów. Autor: ABelov2014. [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Hypacrosaurus_altispinus.jpg].]]
 ==Spis gatunków==

@@ Linia 49: / Linia 49: @@
 ==Budowa==
-Ogólną budową ciała ''Hypacrosaurus'' był mocno zbliżony do innych lambeozaurynów, będąc dużym, dwu- lub czworonożnym roślinożercą. Jak wszystkie hadrozaury, hipakrozaur miał bezzębny, „kaczy” dziób i złożone baterie zębowe, położone w głębi pyska. Na jego głowie znajdował się charakterystyczny, półkolisty grzebień, podobny do tego, który miał ''[[Corythosaurus]]''. U obu tych zwierząt różnił się on jednak szczegółami budowy (u hipakrozaura wydaje się m.in. bardziej spiczasto zakończony; Lull i Wright [1942] wskazują również na jego mniejsze boczne spłaszczenie). Grzebień nie był też identyczny u poszczególnych gatunkówkorytozaura i hipakrozaura (rys. 14.7 w Brink i in., 2014). Charakterystyczną cechą hipakrozaura były silnie wydłużone wyrostki kolczyste kręgów grzbietowych (dla kręgów 6.-10. były one co najmniej pięć razy dłuższe od trzonów kręgów). Ponadto ''Hypacrosaurus'' wyróżniał się całkowicie zamkniętym ciemiączkiem przedszczękowo-nosowym (ang. ''premaxilla-nasal fontanelle'') u dorosłych okazów, chociaż cecha ta mogła występować również u ''[[Parasaurolophus]]'' (Brink i in., 2014). Lull i Wright (1942) uważali też, że hipakrozaur różnił się od korytozaura proporcjonalnie krótszym pyskiem. Kolejną różnicą może być bardziej pochyły profil twarzoczaszki ''Hypacrosaurus'' (Evans, 2010).
+Ogólną budową ciała ''Hypacrosaurus'' był mocno zbliżony do innych lambeozaurynów, będąc dużym, dwu- lub czworonożnym roślinożercą. Jak wszystkie hadrozaury, hipakrozaur miał bezzębny, „kaczy” dziób i złożone baterie zębowe, położone w głębi pyska. Na jego głowie znajdował się charakterystyczny, półkolisty grzebień, podobny do tego, który miał ''[[Corythosaurus]]''. U obu tych zwierząt różnił się on jednak szczegółami budowy (u hipakrozaura wydaje się m.in. bardziej spiczasto zakończony; Lull i Wright [1942] wskazują również na jego mniejsze boczne spłaszczenie). Grzebień nie był też identyczny u poszczególnych gatunków korytozaura i hipakrozaura (rys. 14.7 w Brink i in., 2014). Charakterystyczną cechą hipakrozaura były silnie wydłużone wyrostki kolczyste kręgów grzbietowych (dla kręgów 6.-10. były one co najmniej pięć razy dłuższe od trzonów kręgów). Ponadto ''Hypacrosaurus'' wyróżniał się całkowicie zamkniętym ciemiączkiem przedszczękowo-nosowym (ang. ''premaxilla-nasal fontanelle'') u dorosłych okazów, chociaż cecha ta występowała również u ''[[Corythosaurus]] stebingeri'' oraz być może u ''[[Parasaurolophus]]'' (Brink i in., 2014). Lull i Wright (1942) uważali też, że hipakrozaur różnił się od korytozaura proporcjonalnie krótszym pyskiem. Kolejną różnicą może być bardziej pochyły profil twarzoczaszki ''Hypacrosaurus'' (Evans, 2010).
 [[Plik: Hypacrosaurus_Royal_Tyrrell.jpg|thumb|300px|Zrekonstruowany szkielet gatunku typowego.  Autor zdjęcia: Etemenanki3 [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Hypacrosaurus_Royal_Tyrrell.jpg].]]
@@ Linia 67: / Linia 67: @@
 [[Plik: Hypacrosaurus_stebingeri_by_scotthartman.jpg|thumb|300px|Rekonstrukcja szkieletu ''H. stebingeri''. Autor: Scott Hartman [https://www.deviantart.com/scotthartman/art/Hypacrosaurus-stebingeri-539002439].]]
 [[Plik: Hypacrosaurus altispinus.jpg|thumb|300px|Rekonstrukcja przyżyciowa grupki hipakrozaurów. Autor: ABelov2014. [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Hypacrosaurus_altispinus.jpg].]]
-−
 ===''?H. stebingeri''===
 '''Miejsce:''' [[USA]] – Montana, [[Kanada]] – Alberta, formacje [[Two Medicine]] i [[Oldman]]

@@ Linia 10: / Linia 10: @@
 |miejsce                 = [[Kanada]] - Alberta
 <small>([[formacja]] [[Horseshoe Canyon]] - ogniwa Morrin i Tolman)</small>
-|czas                    = {{Występowanie|71.5|68.5}}
+|czas                    = {{Występowanie|71.5|69.6}}
-ok. 71,5-68,5 [[Ma]] <br>
+ok. 71,5-69,6 [[Ma]] <br>
 <small>[[późna kreda]] (środkowy [[mastrycht]])</small>
 |systematyka             =
@@ Linia 42: / Linia 42: @@
 ==Etymologia==
 Nazwa ''Hypacrosaurus'' pochodzi od greckiego ''hypacros'' („prawie najwyższy”, „blisko szczytu”) oraz ''saurus'' („gad”, „jaszczur”). [[Barnum Brown]] nazywając hipakrozaura, uznał go za największego członka swojej rodziny, zbliżonego rozmiarami do [[Tyrannosaurus|tyranozaura]], a więc niemal równego „królowi dinozaurów”. Epitet gatunkowy ''altispinus'' oznacza “wysokokolczysty” i odnosi się do wydłużonych wyrostków kolczystych kręgów grzbietowych.
 ==Budowa==
@@ Linia 62: / Linia 67: @@
 [[Plik: Hypacrosaurus_stebingeri_by_scotthartman.jpg|thumb|300px|Rekonstrukcja szkieletu ''H. stebingeri''. Autor: Scott Hartman [https://www.deviantart.com/scotthartman/art/Hypacrosaurus-stebingeri-539002439].]]
 [[Plik: Hypacrosaurus altispinus.jpg|thumb|300px|Rekonstrukcja przyżyciowa grupki hipakrozaurów. Autor: ABelov2014. [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Hypacrosaurus_altispinus.jpg].]]
-−
 '''Charakterystyka: ''' Gatunek typowy hipakrozaura, młodszy geologicznie od ''H. sternbergi''. Evans (2010) wskazał cztery cechy czaszki i jedną miednicy, które wyróżniały ''H. altispinus''. Jedna z nich (brak ciemiączka przedszczękowo-nosowego) występowała też u drugiego gatunku (Brink i in., 2014).