Janavis - Historia wersji

Paweł: Atterholt i in., 2025

2025-10-12T15:26:02Z

Atterholt i in., 2025

Paweł o 20:29, 19 lip 2025

2025-07-19T20:29:49Z

Paweł o 10:57, 18 maj 2024

2024-05-18T10:57:13Z

Paweł: Field i in., 2024

2024-05-14T12:21:59Z

Field i in., 2024

Taurovenator o 10:14, 27 lut 2024

2024-02-27T10:14:55Z

Taurovenator o 18:08, 26 lut 2024

2024-02-26T18:08:50Z

Paweł o 17:31, 24 lut 2024

2024-02-24T17:31:27Z

Paweł o 13:06, 24 gru 2023

2023-12-24T13:06:01Z

Paweł o 07:30, 10 lis 2023

2023-11-10T07:30:45Z

Paweł o 14:10, 12 paź 2023

2023-10-12T14:10:40Z

@@ Linia 46: / Linia 46: @@
 [[Holotyp]] (NHMM RD 271) znajduje się częściowo w skale. Wydobyte kości to: ząb, lewa kość skrzydłowa będąca w dwóch częściach, 3 kręgi piersiowe i częściowy paliczek u stopy. Elementy zachowane w głównym bloku skalnym obejmuje 6 kręgów szyjnych i 4 piersiowe, 6 żeber, prawie kompletna lewa kość ramienna, lewa łopatka, proksymalny fragment kości udowej, pierwszy paliczek drugiego palca u prawej dłoni oraz kilka niemożliwych do zidentyfikowania fragmentów.
-==Budowa==
+==Budowa i paleobiologia==
 ''Janavis'' był ptakiem rozmiarami przewyższającym rozmiarami swojego kuzyna ''[[Ichthyornis]]''. Podobnie jak ichtiornis, janawis miał zęby w czaszce. W odróżnieniu od swojego pobratymca, wykazywał większy stopień pneumatyzacji kręgów piersiowych oraz żeber. Kość ramienna ''Janavis'' mierzyła 134,8 mm, gdy u największego znanego okazu ''[[Ichthyornis]]'' miała 71,5 mm długości. Ogólna budowa szkieletu pozaczaszkowego omawianego ptaka była bardzo podobna jak u jego starszego kuzyna.
-Field i współpracownicy (2024) na podstawie budowy zachowanej kości skrzydłowej, stwierdzili, że ''Janavis'' wykształcił ruchomą górną szczękę. Zatem cecha ta powstała wcześniej u ptaków niż dotychczas sądzono. Ogólna budowa i morfologia kości skrzydłowej omawianego ptaka była podobna jak u przedstawicieli [[klad]]u Galloanserae. Kolejną niezwykłą cechą była ekstremalna pneumatyzacja szkieletu osiowego. Jest ona pozornie porównywalna do tej u ptaków z najbardziej spneumatyzowanymi kręgami jak  współczesne fregaty.
+Field i współpracownicy (2024) na podstawie budowy zachowanej kości skrzydłowej, stwierdzili, że ''Janavis'' wykształcił ruchomą górną szczękę. Zatem cecha ta powstała wcześniej u ptaków niż dotychczas sądzono. Ogólna budowa i morfologia kości skrzydłowej omawianego ptaka była podobna jak u przedstawicieli [[klad]]u Galloanserae. Kolejną niezwykłą cechą była ekstremalna pneumatyzacja szkieletu osiowego. Jest ona pozornie porównywalna do tej u ptaków z najbardziej spneumatyzowanymi kręgami jak współczesne fregaty.
 ==Etymologia==
@@ Linia 65: / Linia 67: @@
 ==Bibliografia==
 <small>
 Benito, J., Kuo, P. C., Widrig, K. E., Jagt, J. W., & Field, D. J. (2022). "Cretaceous ornithurine supports a neognathous crown bird ancestor". Nature, 612(7938), 100-105. [[doi:10.1038/s41586-022-05445-y]]

@@ Linia 3: / Linia 3: @@
 |Autor = [[Paweł Konarzewski]]
 |Korekta =
-|nazwa = ''Janavis''
+|nazwa = ''Janavis'' (janawis)
 |długość = ok. 70 cm <ref>Oszacowanie własne (PK) na postawie ryc. 1a z Benito i in. (2022)</ref>
 |wysokość =
@@ Linia 40: / Linia 40: @@
 }}
 ==Wstęp==
-''Javanis'' to [[rodzaj]] ptaka z [[klad]]u [[Ichthyornithes]] żyjącego u schyłku ery mezozoicznej na terenie dzisiejszej Belgii.
+''Javanis'' to [[rodzaj]] ptaka z [[klad]]u [[Ichthyornithes]] żyjącego u schyłku ery mezozoicznej na terenie dzisiejszej Belgii. Janawis był wstępnie opisany w 2002 roku, a po 20 latach otrzymał formalną nazwę przez Benito i współpracowników.
 ==Materiał kopalny==
@@ Linia 47: / Linia 47: @@
 ==Budowa==
-''Janavis'' to dość duży latający ptak rozmiarami przewyższającymi swojego kuzyna ''[[Ichthyornis]]''. Podobnie jak on miał zęby w czaszce. W odróżnieniu od ''Ichthyornis'' wykazywał większy stopień pneumatyzacji kręgów piersiowych oraz żeber. Kość ramienna mierzyła 134,8 mm, gdy u największego znanego okazu ''Ichthyornis'' miała 71,5 mm. Ogólna budowa szkieletu pozaczaszkowego była bardzo podobna jak u jego starszego kuzyna.
+''Janavis'' był ptakiem rozmiarami przewyższającym rozmiarami swojego kuzyna ''[[Ichthyornis]]''. Podobnie jak ichtiornis, janawis miał zęby w czaszce. W odróżnieniu od swojego pobratymca, wykazywał większy stopień pneumatyzacji kręgów piersiowych oraz żeber. Kość ramienna ''Janavis'' mierzyła 134,8 mm, gdy u największego znanego okazu ''[[Ichthyornis]]'' miała 71,5 mm długości. Ogólna budowa szkieletu pozaczaszkowego omawianego ptaka była bardzo podobna jak u jego starszego kuzyna.
-Field i współpracownicy (2024) na podstawie budowy zachowanej kości skrzydłowej stwierdzili, że ''Janavis'' wykształcił ruchomą górną szczękę. Zatem cecha ta powstała wcześniej u ptaków niż dotychczas sądzono. Ogólna budowa i morfologia kości skrzydłowej omawianego ptaka była podobna jak u przedstawicieli [[klad]]u Galloanserae. Kolejną niezwykłą cechą jest ekstremalna pneumatyzacja szkieletu osiowego. Jest ona pozornie porównywalna do tej u ptaków z najbardziej spneumatyzowanymi kręgami jak  współczesne fregaty.
+Field i współpracownicy (2024) na podstawie budowy zachowanej kości skrzydłowej, stwierdzili, że ''Janavis'' wykształcił ruchomą górną szczękę. Zatem cecha ta powstała wcześniej u ptaków niż dotychczas sądzono. Ogólna budowa i morfologia kości skrzydłowej omawianego ptaka była podobna jak u przedstawicieli [[klad]]u Galloanserae. Kolejną niezwykłą cechą była ekstremalna pneumatyzacja szkieletu osiowego. Jest ona pozornie porównywalna do tej u ptaków z najbardziej spneumatyzowanymi kręgami jak  współczesne fregaty.
 ==Etymologia==
-Nazwa rodzajowa ''Janavis'' odnosi się do rzymskiego bóstwa Janusa oraz zawiera łacińskie słowo ''avis'' znaczące ptak. Epitet gatunkowy ''finalidens'' to połączenie łacińskich słów ''finalis'' (końcowy lub ostateczny) oraz ''dens'' (ząb).
+Nazwa rodzajowa ''Janavis'' odnosi się do rzymskiego bóstwa Janusa oraz zawiera łacińskie słowo ''avis'' (ptak). Epitet gatunkowy ''finalidens'' to połączenie łacińskich słów ''finalis'' (końcowy lub ostateczny) oraz ''dens'' (ząb).
 ==Spis gatunków==
@@ Linia 60: / Linia 60: @@
 |-
 |{{V| ''J. finalidens''}}
-| {{Kpt|Benito, Kuo, Widrig, Jagt}} i {{Kpt|Field}}, 2022
+| {{Kpt|Benito, Kuo, Widrig, Jagt}} i {{Kpt|Field}}, [[2022]]
 |}
@@ Linia 67: / Linia 67: @@
 Benito, J., Kuo, P. C., Widrig, K. E., Jagt, J. W., & Field, D. J. (2022). "Cretaceous ornithurine supports a neognathous crown bird ancestor". Nature, 612(7938), 100-105. [[doi:10.1038/s41586-022-05445-y]]
-Field, D. J., Benito, J., Werning, S., Chen, A., Kuo, P.-C., Crane, A., Widrig, K. E., Ksepka, D. T., & Jagt, J. W. M. (2024). "Remarkable insights into modern bird origins from the Maastrichtian type area (north-east Belgium, south-east Netherlands)". Netherlands Journal of Geosciences, Volume 103, e15. [[doi:10.1017/njg.2024.11]]
+Dyke, G. J., Dortangs, R. W., Jagt, J. W., Mulder, E. W., Schulp, A. S., & Chiappe, L. M. (2002). "Europe's last Mesozoic bird". Naturwissenschaften, 89(9), 408-411. [[doi:10.1007/s00114-002-0352-9]]
 <references/></small>

@@ Linia 24: / Linia 24: @@
 [[Ornithothoraces]]
 [[Ornithuromorpha]]
@@ Linia 71: / Linia 73: @@
 [[Kategoria:Pygostylia]]
 [[Kategoria:Ornithothoraces]]
 [[Kategoria:Ornithuromorpha]]
 [[Kategoria:Ornithurae]]

@@ Linia 31: / Linia 31: @@
 [[Ichthyornithes]]
-|grafika = Ichthyornis restoration.jpeg
+|grafika = Janavis on the beach.png
-|podpis = Rekonstrukcja przyżyciowa ''[[Ichthyornis]]''. ''Javanis'' wyglądał podobnie. Autor: El fosilmaníaco [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ichthyornis_restoration.jpeg]
+|podpis = Rekonstrukcja przyżyciowa trzech osobników ''Janavis'' wraz z towarzyszącymi im ''[[Asteriornis]]'' nad brzegiem morza. Autor: Phillip Krzeminski. Źródło: Field i in., 2024 [https://www.cambridge.org/core/journals/netherlands-journal-of-geosciences/article/remarkable-insights-into-modern-bird-origins-from-the-maastrichtian-type-area-northeast-belgium-southeast-netherlands/4DB9BBFF5FCE8275CD6190E4DF5FB2B3]
 |PorównanieGrupa =
 |PorównanieDługość =
@@ Linia 38: / Linia 38: @@
 }}
 ==Wstęp==
-''Javanis'' to [[rodzaj]] ptaka żyjącego u schyłku ery mezozoicznej na terenie dzisiejszej Belgii.
+''Javanis'' to [[rodzaj]] ptaka z [[klad]]u [[Ichthyornithes]] żyjącego u schyłku ery mezozoicznej na terenie dzisiejszej Belgii.
 ==Materiał kopalny==
 [[Holotyp]] (NHMM RD 271) znajduje się częściowo w skale. Wydobyte kości to: ząb, lewa kość skrzydłowa będąca w dwóch częściach, 3 kręgi piersiowe i częściowy paliczek u stopy. Elementy zachowane w głównym bloku skalnym obejmuje 6 kręgów szyjnych i 4 piersiowe, 6 żeber, prawie kompletna lewa kość ramienna, lewa łopatka, proksymalny fragment kości udowej, pierwszy paliczek drugiego palca u prawej dłoni oraz kilka niemożliwych do zidentyfikowania fragmentów.
 ==Budowa==
 ''Janavis'' to dość duży latający ptak rozmiarami przewyższającymi swojego kuzyna ''[[Ichthyornis]]''. Podobnie jak on miał zęby w czaszce. W odróżnieniu od ''Ichthyornis'' wykazywał większy stopień pneumatyzacji kręgów piersiowych oraz żeber. Kość ramienna mierzyła 134,8 mm, gdy u największego znanego okazu ''Ichthyornis'' miała 71,5 mm. Ogólna budowa szkieletu pozaczaszkowego była bardzo podobna jak u jego starszego kuzyna.
 ==Etymologia==
@@ Linia 57: / Linia 60: @@
 | {{Kpt|Benito, Kuo, Widrig, Jagt}} i {{Kpt|Field}}, 2022
 |}
 ==Bibliografia==
 <small>
 Benito, J., Kuo, P. C., Widrig, K. E., Jagt, J. W., & Field, D. J. (2022). "Cretaceous ornithurine supports a neognathous crown bird ancestor". Nature, 612(7938), 100-105. [[doi:10.1038/s41586-022-05445-y]]
 <references/></small>

← poprzednia wersja		Wersja z 10:14, 27 lut 2024
Linia 20:		Linia 20:

	[[Avialae]]		[[Avialae]]
		+
		+	[[Pygostylia]]

	[[Ornithothoraces]]		[[Ornithothoraces]]

@@ Linia 7: / Linia 7: @@
 |wysokość =
 |masa = ok. 1,5 kg
-|dieta = prawdopodobnie rybożerny
+|dieta = rybożerny
 |miejsce = [[Belgia]] - Eben-Emael
 <small>([[formacja]] [[Maastricht]])</small>
-|czas = {{Występowanie|67|66.9}}
+|czas = {{Występowanie|66.8|66.7}}
-ok. 67 [[Ma]]<br>
+ok. 66,8-66,7 [[Ma]]<br>
 <small>[[późna kreda]] ([[mastrycht]])</small>
 |systematyka = [[Dinosauria]]
 [[Theropoda]]
@@ Linia 28: / Linia 30: @@
 |grafika = Ichthyornis restoration.jpeg
-|podpis = Rekonstrukcja przyżyciowa ''Ichthyornis''. ''Javanis'' wyglądał podobnie. Autor: El fosilmaníaco [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ichthyornis_restoration.jpeg]
+|podpis = Rekonstrukcja przyżyciowa ''[[Ichthyornis]]''. ''Javanis'' wyglądał podobnie. Autor: El fosilmaníaco [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ichthyornis_restoration.jpeg]
 |PorównanieGrupa =
 |PorównanieDługość =
@@ Linia 37: / Linia 39: @@
 ==Materiał kopalny==
-[[Holotyp]] (NHMM RD 271) znajduje się częściowo w skale. Wydobyte kości to: ząb, lewa kość skrzydłowa będąca w dwóch częściach, 3 kręgi piersiowe i częściowy paliczek u stopy. Elementy zachowane w głównym bloku skalnym obejmuje 6 kręgów szyjnych i 4 piersiowe, 6 żeber, prawie kompletna lewa kość ramienna, lewa łopatka, proksymaly fragment kości udowej, pierwszy paliczek drugiego palca u prawej dłoni oraz kilka niemożliwych do zidentyfikowania fragmentów.
+[[Holotyp]] (NHMM RD 271) znajduje się częściowo w skale. Wydobyte kości to: ząb, lewa kość skrzydłowa będąca w dwóch częściach, 3 kręgi piersiowe i częściowy paliczek u stopy. Elementy zachowane w głównym bloku skalnym obejmuje 6 kręgów szyjnych i 4 piersiowe, 6 żeber, prawie kompletna lewa kość ramienna, lewa łopatka, proksymalny fragment kości udowej, pierwszy paliczek drugiego palca u prawej dłoni oraz kilka niemożliwych do zidentyfikowania fragmentów.
 ==Budowa==
-''Janavis'' to dość duży latający ptak rozmiarami przewyższającymi swojego kuzyna ''[[Ichthyornis]]''. Podobnie jak on miał zęby w czaszce. W odróżnieniu od ''Ichthyornis'' wykazywał większy stopień pneumatyzacji kręgów piersiowych oraz żeber. Kośc ramienna mierzyła 134,8 mm, gdy u największego znanego okazu ''Ichthyornis'' miała 71,5 mm. Ogólna budowa szkieletu pozaczaszkowego była bardzo podobna jak u jego starszego kuzyna.
+''Janavis'' to dość duży latający ptak rozmiarami przewyższającymi swojego kuzyna ''[[Ichthyornis]]''. Podobnie jak on miał zęby w czaszce. W odróżnieniu od ''Ichthyornis'' wykazywał większy stopień pneumatyzacji kręgów piersiowych oraz żeber. Kość ramienna mierzyła 134,8 mm, gdy u największego znanego okazu ''Ichthyornis'' miała 71,5 mm. Ogólna budowa szkieletu pozaczaszkowego była bardzo podobna jak u jego starszego kuzyna.
 ==Etymologia==
@@ Linia 48: / Linia 50: @@
 {| class="wikitable"
 |{{V| ''Janavis''}}
-| {{Kpt|Benito, Kuo, Widrig, Jagt & Field}}, 2022
+| {{Kpt|Benito, Kuo, Widrig, Jagt}} i {{Kpt|Field}}, [[2022]]
 |-
 |{{V| ''J. finalidens''}}
-| {{Kpt|Benito, Kuo, Widrig, Jagt & Field}}, 2022
+| {{Kpt|Benito, Kuo, Widrig, Jagt}} i {{Kpt|Field}}, 2022
 |}
 ==Bibliografia==