Jinbeisaurus - Historia wersji

Kamil Kamiński o 08:36, 21 lis 2025

2025-11-21T08:36:46Z

Kamil Kamiński o 08:36, 21 lis 2025

2025-11-21T08:36:08Z

Taurovenator o 13:34, 29 sie 2025

2025-08-29T13:34:20Z

Taurovenator o 13:32, 29 sie 2025

2025-08-29T13:32:16Z

Taurovenator o 17:26, 28 cze 2023

2023-06-28T17:26:08Z

Kamil Kamiński: Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Jinbeisaurus''}} {{Opis |Autor = Kamil Kamiński |Korekta = |nazwa = ''Jinbeisaurus'' |długo..."

2019-12-21T22:41:39Z

Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Jinbeisaurus''}} {{Opis |Autor = Kamil Kamiński |Korekta = |nazwa = ''Jinbeisaurus'' |długo..."

Nowa strona

{{DISPLAYTITLE:''Jinbeisaurus''}}
{{Opis
|Autor = [[Kamil Kamiński]]
|Korekta =
|nazwa = ''Jinbeisaurus''
|długość =
|wysokość =
|masa =
|dieta = mięsożerny
|miejsce = [[Chiny]]
Shanxi ([[formacja]] [[Huiquanpu]])
|czas = {{Występowanie|100|66}}
[[późna kreda]]
|systematyka =
[[Dinosauria]]

[[Theropoda]]

[[Tetanurae]]

[[Coelurosauria]]

[[Tyrannosauroidea]]
|grafika = Xiongguanlong_NT.jpg
|podpis = Rekonstrukcja ''[[Xiongguanlong]]''. ''Jinbeisaurus'' był zapewne podobny. Autor: Nobu Tamura.
|PorównanieGrupa =
|PorównanieDługość =
|mapa =
}}

==Wstęp==
''Jinbeisaurus'' to rodzaj średniej wielkości teropoda z [[klad]]u [[Tyrannosauroidea]] żyjącego w późnej kredzie na obszarach dzisiejszych Chin. Został on nazwany w 2019 r. przez [[Wu Xiao-chun]]a i współpracowników. Znamy tylko pojedynczy, niekompletny okaz tego zwierzęcia.

==Etymologia==
Nazwa ''Jinbeisaurus'' pochodzi od chińskich słów ''Jinbei'' (skrócona nazwa prowincji Shanxi), ''bei'' („północ”) oraz łacińskiego ''saurus'' („gad”, „jaszczur”). Epitet gatunkowy honoruje Souzhu Wanga, za jego wkład w rozwój paleontologii prowincji Shanxi.

==Materiał kopalny==
[[Holotyp]] (SMG V0003) obejmuje kości szczękowe (w tym jedną niepełną), część prawej kości zębowej, dwa trzony kręgów szyjnych, pięć trzonów kręgów grzbietowych i niekompletną prawą k. łonową. Szczątki były rozrzucone na przestrzeni ośmiu metrów kwadratowych i przypuszczalnie pochodzą od jednego dorosłego osobnika.

==Budowa i filogeneza==
Jak na przedstawiciela [[Tyrannosauroidea]], ''Jinbeisaurus'' był dość niewielkim zwierzęciem i zdecydowanie ustępował rozmiarami bardziej zaawansowanym przedstawicielom tego [[klad]]u, nie wspominając o [[Tyrannosauridae|tyranozaurydach]]. Na podstawie zachowanych kości, długość jego czaszki oszacowano na ok. 66 cm, a więc zbliżoną do ''[[Xiongguanlong]]'', ocenianego przeważnie na 4-5 m. ''Jinbeisaurus'' był więc średniej wielkości mięsożercą o silnych szczękach i ostrych zębach. Kości szczękowe zawierały po 13 zębów, a zębowe -16. Jedną z jego charakterystycznych cech było specyficzne piłkowanie zębów – na jednostkę długości przypadała podobna liczba ząbków po obu krawędziach zęba, zarówno w górnej, jak i w dolnej szczęce.

''Jinbeisaurus'' był dość zaawansowanym tyranozauroidem, prawdopodobnie bliższym tyranozaurydom od ''[[Xiongguanlong]]'' i ''[[Suskityrannus]]''.

==Spis gatunków==
{| class="wikitable"
| {{V|''Jinbeisaurus''}}
| {{Kpt|[[Wu Xiao-chun|Wu]], [[Shi Jian-Ru|Shi]], [[Dong Li-Yang|Dong]], [[Thomas Carr|Carr]], [[Yi Jian|Yi]]}} i {{Kpt|[[Xu Shi-Chao|Xu]]}}, [[2019]]
|-
| {{V|''J. wangi''}}
| {{Kpt|[[Wu Xiao-chun|Wu]], [[Shi Jian-Ru|Shi]], [[Dong Li-Yang|Dong]], [[Thomas Carr|Carr]], [[Yi Jian|Yi]]}} i {{Kpt|[[Xu Shi-Chao|Xu]]}}, [[2019]]
|}

==Bibliografia==
Wu, X.-c., Shi, J.-R., Dong, L/-Y., Carr, T.D., Yi, J. & Xu S.-C. (2019). "A new tyrannosauroid from the Upper Cretaceous of Shanxi, China". Cretaceous Research. 104357. [[doi:10.1016/j.cretres.2019.104357]].

[[Kategoria:Dinosauria]]
[[Kategoria:Saurischia]]
[[Kategoria:Theropoda]]
[[Kategoria:Tetanurae]]
[[Kategoria:Coelurosauria]]
[[Kategoria:Tyrannosauroidea]]
[[Kategoria:Azja]]
[[Kategoria:Chiny]]
[[Kategoria:Mezozoik]]
[[Kategoria:Kreda]]

@@ Linia 60: / Linia 60: @@
 Voris, J.T., Zelenitsky, D.K., Kobayashi, Y., Modesto, S.P., Therrien, F., Tsutsumi, H., Chinzorig, T., Tsogtbaatar, K, (2025). "A new Mongolian tyrannosauroid and the evolution of Eutyrannosauria". Nature. 642 (8069): 973–979. [[doi:10.1038/s41586-025-08964-6]]
-Wu, X.-c., Shi, J.-R., Dong, L/-Y., Carr, T.D., Yi, J. & Xu S.-C. (2020). "A new tyrannosauroid from the Upper Cretaceous of Shanxi, China". Cretaceous Research. 104357. [[doi:10.1016/j.cretres.2019.104357]].</small>
+Wu, X.-c., Shi, J.-R., Dong, L/-Y., Carr, T.D., Yi, J. & Xu S.-C. (2020). "A new tyrannosauroid from the Upper Cretaceous of Shanxi, China". Cretaceous Research. 104357. [[doi:10.1016/j.cretres.2019.104357]].
 [[Kategoria:Dinosauria]]

@@ Linia 25: / Linia 25: @@
 ?[[Tyrannosauridae]]
-?[[Tyrannosaurinae]]
+?[[Tyrannosaurinae]] / [[Albertosaurinae]]
 |grafika                = Asiatyrannus xui.png
   |podpis                 = Rekonstrukcja ''[[Asiatyrannus]]''. ''Jinbeisaurus'' mógł wyglądać podobnie. Autor: Ddinodan. [[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Asiatyrannus_xui.png]]
@@ Linia 45: / Linia 45: @@
 Jak na przedstawiciela [[Tyrannosauroidea]], ''Jinbeisaurus'' był dość niewielkim zwierzęciem i zdecydowanie ustępował rozmiarami bardziej zaawansowanym przedstawicielom tego [[klad]]u, nie wspominając o [[Tyrannosauridae|tyranozaurydach]]. Na podstawie zachowanych kości, długość jego czaszki oszacowano na ok. 66 cm, a więc zbliżoną do ''[[Xiongguanlong]]'', ocenianego przeważnie na 4-5 m. ''Jinbeisaurus'' był więc średniej wielkości mięsożercą o silnych szczękach i ostrych zębach. Kości szczękowe zawierały po 13 zębów, a zębowe -16. Jedną z jego charakterystycznych cech było specyficzne piłkowanie zębów – na jednostkę długości przypadała podobna liczba ząbków po obu krawędziach  zęba, zarówno w górnej, jak i w dolnej szczęce.
-Początkowo, ''Jinbeisaurus'' uznany został za dość zaawansowanego tyranozauroida, prawdopodobnie bliższego tyranozaurydom od ''[[Xiongguanlong]]'' i ''[[Suskityrannus]]''.  Voris i współpracownicy (2025) zinterpretowali go natomiast jako stosunkowo zaawansowanego [[Tyrannosaurinae|tyranozauryna]].
+Początkowo, ''Jinbeisaurus'' uznany został za dość zaawansowanego tyranozauroida, prawdopodobnie bliższego tyranozaurydom od ''[[Xiongguanlong]]'' i ''[[Suskityrannus]]''.  Voris i współpracownicy (2025) zinterpretowali go natomiast jako stosunkowo zaawansowanego [[Tyrannosaurinae|tyranozauryna]]. W analizie Zanno i Napoli (2025) okazał się z kolei członkiem siostrzanego do Tyrannosaurinae kladu [[Albertosaurinae]]. Zob. też [[Tyrannosauroidea#Kladogramy]].
 ==Spis gatunków==

@@ Linia 8: / Linia 8: @@
   |masa                   =
   |dieta                  = mięsożerny
-  |miejsce                = [[Chiny]]
+  |miejsce                = [[Chiny]] - Shanxi
-<small>Shanxi ([[formacja]] [[Huiquanpu]])</small>
+<small>([[formacja]] [[Huiquanpu]])</small>
   |czas                   = {{Występowanie|83.6|66}}
 <small>[[późna kreda]] ([[kampan]]-[[mastrycht]])</small>
@@ Linia 26: / Linia 26: @@
 ?[[Tyrannosaurinae]]
-|grafika                = Xiongguanlong_NT.jpg
+|grafika                = Asiatyrannus xui.png
-  |podpis                 = Rekonstrukcja ''[[Xiongguanlong]]''. ''Jinbeisaurus''  był zapewne podobny. Autor: Nobu Tamura.
+  |podpis                 = Rekonstrukcja ''[[Asiatyrannus]]''. ''Jinbeisaurus'' mógł wyglądać podobnie. Autor: Ddinodan. [[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Asiatyrannus_xui.png]]
   |PorównanieGrupa        =
   |PorównanieDługość      =

@@ Linia 10: / Linia 10: @@
   |miejsce                = [[Chiny]]
 <small>Shanxi ([[formacja]] [[Huiquanpu]])</small>
-  |czas                   = {{Występowanie|100|66}}
+  |czas                   = {{Występowanie|83.6|66}}
-<small>[[późna kreda]]</small>
+<small>[[późna kreda]] ([[kampan]]-[[mastrycht]])</small>
   |systematyka            =
 [[Dinosauria]]
@@ Linia 22: / Linia 22: @@
 [[Tyrannosauroidea]]
 |grafika                = Xiongguanlong_NT.jpg
   |podpis                 = Rekonstrukcja ''[[Xiongguanlong]]''. ''Jinbeisaurus''  był zapewne podobny. Autor: Nobu Tamura.
@@ Linia 36: / Linia 40: @@
 ==Materiał kopalny==
-[[Holotyp]] (SMG V0003) obejmuje kości szczękowe (w tym jedną niepełną), część prawej kości zębowej,  dwa trzony kręgów szyjnych, pięć trzonów kręgów grzbietowych i niekompletną prawą k. łonową. Szczątki były rozrzucone na przestrzeni ośmiu metrów kwadratowych i przypuszczalnie pochodzą od jednego dorosłego osobnika.
+[[Holotyp]] (SMG V0003) obejmuje kości szczękowe (w tym jedną niepełną), część prawej kości zębowej,  dwa trzony kręgów szyjnych, pięć trzonów kręgów grzbietowych i niekompletną prawą k. łonową. Szczątki były rozrzucone na przestrzeni ośmiu metrów kwadratowych i przypuszczalnie pochodzą od jednego dorosłego osobnika. Voris i współpracownicy (2025) uważają, że zwierzę to w chwili śmierci było osobnikiem młodocianym lub niedojrzałym.
 ==Budowa i filogeneza==
 Jak na przedstawiciela [[Tyrannosauroidea]], ''Jinbeisaurus'' był dość niewielkim zwierzęciem i zdecydowanie ustępował rozmiarami bardziej zaawansowanym przedstawicielom tego [[klad]]u, nie wspominając o [[Tyrannosauridae|tyranozaurydach]]. Na podstawie zachowanych kości, długość jego czaszki oszacowano na ok. 66 cm, a więc zbliżoną do ''[[Xiongguanlong]]'', ocenianego przeważnie na 4-5 m. ''Jinbeisaurus'' był więc średniej wielkości mięsożercą o silnych szczękach i ostrych zębach. Kości szczękowe zawierały po 13 zębów, a zębowe -16. Jedną z jego charakterystycznych cech było specyficzne piłkowanie zębów – na jednostkę długości przypadała podobna liczba ząbków po obu krawędziach  zęba, zarówno w górnej, jak i w dolnej szczęce.
-''Jinbeisaurus'' był dość zaawansowanym tyranozauroidem, prawdopodobnie bliższym tyranozaurydom od ''[[Xiongguanlong]]'' i ''[[Suskityrannus]]''.
+Początkowo, ''Jinbeisaurus'' uznany został za dość zaawansowanego tyranozauroida, prawdopodobnie bliższego tyranozaurydom od ''[[Xiongguanlong]]'' i ''[[Suskityrannus]]''.  Voris i współpracownicy (2025) zinterpretowali go natomiast jako stosunkowo zaawansowanego [[Tyrannosaurinae|tyranozauryna]].
 ==Spis gatunków==
@@ Linia 53: / Linia 57: @@
 ==Bibliografia==
-<small>Wu, X.-c., Shi, J.-R., Dong, L/-Y., Carr, T.D., Yi, J. & Xu S.-C. (2020). "A new tyrannosauroid from the Upper Cretaceous of Shanxi, China". Cretaceous Research. 104357. [[doi:10.1016/j.cretres.2019.104357]].</small>
+<small>
 [[Kategoria:Dinosauria]]

@@ Linia 46: / Linia 46: @@
 {| class="wikitable"
 | {{V|''Jinbeisaurus''}}
-| {{Kpt|[[Wu Xiao-chun|Wu]], [[Shi Jian-Ru|Shi]], [[Dong Li-Yang|Dong]], [[Thomas Carr|Carr]], [[Yi Jian|Yi]]}} i {{Kpt|[[Xu Shi-Chao|Xu]]}}, [[2019]]
+| {{Kpt|[[Wu Xiao-chun|Wu]], [[Shi Jian-Ru|Shi]], [[Dong Li-Yang|Dong]], [[Thomas Carr|Carr]], [[Yi Jian|Yi]]}} i {{Kpt|[[Xu Shi-Chao|Xu]]}}, [[2020]]
 |-
 | {{V|''J. wangi''}}
-| {{Kpt|[[Wu Xiao-chun|Wu]], [[Shi Jian-Ru|Shi]], [[Dong Li-Yang|Dong]], [[Thomas Carr|Carr]], [[Yi Jian|Yi]]}} i {{Kpt|[[Xu Shi-Chao|Xu]]}}, [[2019]]
+| {{Kpt|[[Wu Xiao-chun|Wu]], [[Shi Jian-Ru|Shi]], [[Dong Li-Yang|Dong]], [[Thomas Carr|Carr]], [[Yi Jian|Yi]]}} i {{Kpt|[[Xu Shi-Chao|Xu]]}}, [[2020]]
 |}
 ==Bibliografia==
-<small>Wu, X.-c., Shi, J.-R., Dong, L/-Y., Carr, T.D., Yi, J. & Xu S.-C. (2019). "A new tyrannosauroid from the Upper Cretaceous of Shanxi, China". Cretaceous Research. 104357. [[doi:10.1016/j.cretres.2019.104357]].</small>
+<small>Wu, X.-c., Shi, J.-R., Dong, L/-Y., Carr, T.D., Yi, J. & Xu S.-C. (2020). "A new tyrannosauroid from the Upper Cretaceous of Shanxi, China". Cretaceous Research. 104357. [[doi:10.1016/j.cretres.2019.104357]].</small>
 [[Kategoria:Dinosauria]]