Joaquinraptor - Historia wersji

Taurovenator o 13:17, 24 wrz 2025

2025-09-24T13:17:30Z

Taurovenator o 13:16, 24 wrz 2025

2025-09-24T13:16:18Z

Kamil Kamiński: /* Budowa, paleobiologia i systematyka */

2025-09-24T10:40:00Z

‎Budowa, paleobiologia i systematyka

Taurovenator o 09:03, 24 wrz 2025

2025-09-24T09:03:22Z

Paweł o 08:31, 24 wrz 2025

2025-09-24T08:31:11Z

Taurovenator o 17:13, 23 wrz 2025

2025-09-23T17:13:21Z

Taurovenator o 17:12, 23 wrz 2025

2025-09-23T17:12:48Z

Taurovenator: /* Budowa, paleobiologia i systematyka */

2025-09-23T17:01:38Z

‎Budowa, paleobiologia i systematyka

Taurovenator: Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Joaquinraptor''}} {{Opis |Autor = Michał Siedlecki |Korekta = |nazwa = ''Joaquinraptor'' (?joak..."

2025-09-23T16:55:42Z

Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Joaquinraptor''}} {{Opis |Autor = Michał Siedlecki |Korekta = |nazwa = ''Joaquinraptor'' (?joak..."

Nowa strona

{{DISPLAYTITLE:''Joaquinraptor''}}
{{Opis
|Autor = [[Michał Siedlecki]]
|Korekta =
|nazwa = ''Joaquinraptor'' (?joakwinraptor)
|długość = ok. 7 m (osobnik niedojrzały?)<ref>oszacowanie własne na podstawie Fig. 2 z Ibiricu i in., 2025</ref>
|wysokość =
|masa =
|dieta = mięsożerny
|miejsce = [[Argentyna]] - Chubut
([[formacja]] [[Lago Colhué Huapí]])
|czas = {{Występowanie|67|66}}
ok. 67 [[Ma]] 
[[późna kreda]] (późny [[mastrycht]])
|systematyka =
[[Dinosauria]]

[[Saurischia]]

[[Theropoda]]

[[Tetanurae]]

[[Coelurosauria]]

[[Megaraptora]]

[[Megaraptoridae]]
|grafika = Joaquinraptor skeletal.webp
|podpis = Materiał kopalny ''Joaquinraptor casali'' i rekonstrukcja jego szkieletu. Źródło: Ibiricu i in., 2025 [https://www.nature.com/articles/s41467-025-63793-5]
|PorównanieGrupa =
|PorównanieDługość =
|mapa =
}}
==Wstęp==
''Joaquinraptor'' to rodzaj dużego [[Theropoda|teropoda]] z grupy [[Megaraptora|megaraptorów]] żyjącego u schyłku [[Mezozoik|Mezozoiku]] na południu dzisiejszej Argentyny. Był to prawdopodobnie jeden z ostatnich przedstawicieli swego [[klad|kladu]].

==Etymologia==
Nazwa rodzajowa oznacza "złodziej Joaquína" u upamiętnia syna pierwszego autora opisu (Lucia M. Ibiricu) oraz nieformalną nazwę dla stanowiska ("Valle Joaquín"), w którego osadach zostały znalezione jego szczątki. Epitet gatunkowy honoruje natomiast dr Gabriela A. Casala za jego zasługi w rozwoju wiedzy o geologii i paleontologii kredy centralnej Patagonii (w tym nazwanie [[formacja|formacji geologicznej]] [[Lago Colhué Huapí]], w której pokładach znaleziono szczątki kilku dinozaurów, w tym omawianego taksonu).

==Materiał kopalny==
[[Holotyp]] (UNPSJB-PV 1112) to częściowo [[artykułowany]] niepełny szkielet jednego osobnika, który tworzą mocno [[dysartykułowany|dysartykułowana]] czaszka (prawa kość szczękowa, dach czaszki z mózgoczaszką, ?prawa k. zaoczodołowa, prawa k. kwadratowa, obie k. zębowe oraz zęby [zarówno zachowane w kościach pyska i izolowane]), kompletne lub prawie całe części kręgosłupa ([[intercentrum]] [[atlas|obrotnika]], trzy kręgi ogonowe, żebra grzbietowe, fragmenty innych żeber i prawdopodobnych [[gastralia|gastralii]] oraz łuk hemalny), a także elementy szkieletu obwodowego (lewa k. łopatkowo-krucza, k. ramienna, k. łokciowa, k. promieniowa, paliczek pazura drugiego palca prawej kończyny przedniej, lewa k. udowa, większość prawej k. piszczelowej, dalszy koniec trzeciego paliczka trzeciego palca prawdopodobnie prawej kończyny tylnej, prawy paliczek pazura tegoż palca i prawdopodobnie częściowy pierwszy paliczek czwartego palca lewej kończyny tylnej) oraz liczne niezidentyfikowane fragmenty szkieletu. Analiza paleohistologiczna i zrośnięcie się szwów mózgoczaszki wskazują, że osobnik ten w chwili śmierci był dojrzały płciowo lecz prawdopodobnie nie osiągnął dojrzałości somatycznej (nie osiągnął maksymalnych rozmiarów ciała). Co ciekawe, z kościami zębowymi stowarzyszona była izolowana prawa kość ramienna niezidentyfikowanego krokodylomorfa (UNPSJB-PV 1113), w której trzon były wbite zęby k. zębowej joakwinraptora.

==Budowa, paleobiologia i systematyka==
Joakwinraptor wyglądał prawdopodobnie podobnie do innych megaraptorów, takich jak [[Megaraptor|megaraptor]] - miał wydłużony pysk, umiarkowanie rozwinięty system worków powietrznych wewnątrz kości oraz bardzo rozwinięte kończyny przednie z wydłużonymi pazurami. Odróżniał się od nich głównie szczegółami w budowie czaszki, kręgów oraz kości kończyn. Analiza filogenetyczna umieściła go w kladzie wewnątrz [[Megaraptoridae|megaraptorydów]], obejmującym głównie południowoamerykańskie rodzaje, jako takson siostrzany dla podgrupy obejmującej megaraptora, [[Maip|maipa]], [[Trarayenia|tratajenię]] i [[Aerosteon|aerosteona]].

Omawiany rodzaj podobnie jak jego krewniacy był szczytowym drapieżnikiem swojego ekosystemu, polującym na mniejsze od siebie zwierzęta, takie jak krokodylomorfy, [[Ornithopoda|ornitopody]], czy młodociane [[Titanosauria|tytanozaury]].

==Spis gatunków==
{| class="wikitable"
|{{V|''Joaquinraptor''}}
|{{Kpt|Ibiricu, [[Lamanna]], Alvarez, [[Cerda]], Caglione, Cardozo, Luna}} i {{Kpt|Martínez}}, [[2025]]
|-
|{{V|''J. casali''}}
|{{Kpt|Ibiricu, [[Lamanna]], Alvarez, [[Cerda]], Caglione, Cardozo, Luna}} i {{Kpt|Martínez}}, [[2025]]
|}

==Bibliografia==

Ibiricu, L.M.; Lamanna, M.C.; Alvarez, B.N.; Cerda, I.A.; Caglianone, J.L.; Cardozo, N.V.; Luna, M. & Martínez, R.D. (2025). "Latest Cretaceous megaraptorid theropod dinosaur sheds light on megaraptoran evolution and palaeobiology". Nature Communications. 16 8298. [[doi:10.1038/s41467-025-63793-5]]

<references/>

[[Kategoria:Dinosauria]]
[[Kategoria:Saurischia]]
[[Kategoria:Theropoda]]
[[Kategoria:Tetanurae]]
[[Kategoria:Coelurosauria]]
[[Kategoria:Megaraptora]]
[[Kategoria:Ameryka Południowa]]
[[Kategoria:Argentyna]]
[[Kategoria:Mezozoik]]
[[Kategoria:Kreda]]
[[Kategoria:Mastrycht]]

@@ Linia 41: / Linia 41: @@
 ==Materiał kopalny==
 [[Plik:Joaquinraptor skeletal.webp|thumb|Materiał kopalny ''Joaquinraptor casali'' i rekonstrukcja jego szkieletu. Źródło: Ibiricu i in., 2025 [https://www.nature.com/articles/s41467-025-63793-5]]]
-[[Holotyp]] (UNPSJB-PV 1112) to częściowo [[artykułowany]] niepełny szkielet jednego osobnika, który tworzą mocno [[dysartykułowany|dysartykułowana]] czaszka (prawa kość szczękowa, dach czaszki z mózgoczaszką, ?prawa k. zaoczodołowa, prawa k. kwadratowa, obie k. zębowe oraz zęby [zarówno zachowane w kościach pyska i izolowane]), kompletne lub prawie całe części kręgosłupa ([[intercentrum]] [[atlas|obrotnika]], trzy kręgi ogonowe, żebra grzbietowe, fragmenty innych żeber i prawdopodobnych [[gastralia|gastralii]] oraz łuk hemalny), a także elementy szkieletu obwodowego (lewa k. łopatkowo-krucza, k. ramienna, k. łokciowa,  k. promieniowa, paliczek pazura drugiego palca prawej kończyny przedniej, lewa k. udowa, większość prawej k. piszczelowej, dalszy koniec trzeciego paliczka trzeciego palca prawdopodobnie prawej kończyny tylnej, prawy paliczek pazura tegoż palca i prawdopodobnie częściowy pierwszy paliczek czwartego palca lewej kończyny tylnej) oraz liczne niezidentyfikowane fragmenty szkieletu. Analiza paleohistologiczna i zrośnięcie się szwów mózgoczaszki wskazują, że osobnik ten w chwili śmierci był dojrzały płciowo lecz prawdopodobnie nie osiągnął dojrzałości somatycznej (nie osiągnął maksymalnych rozmiarów ciała). Co ciekawe, z kościami zębowymi stowarzyszona była izolowana prawa kość ramienna niezidentyfikowanego krokodylomorfa (UNPSJB-PV 1113), w której trzon były wbite zęby k. zębowej joakwinraptora.
+[[Holotyp]] (UNPSJB-PV 1112) to częściowo [[artykułowany]] niepełny szkielet jednego osobnika, który tworzą mocno [[dysartykułowany|dysartykułowana]] czaszka (prawa kość szczękowa, dach czaszki z mózgoczaszką, ?prawa k. zaoczodołowa, prawa k. kwadratowa, obie k. zębowe oraz zęby [zarówno zachowane w kościach pyska i izolowane]), kompletne lub prawie całe części kręgosłupa ([[intercentrum]] [[atlas|obrotnika]], trzy kręgi ogonowe, żebra grzbietowe, fragmenty innych żeber i prawdopodobnych [[gastralia|gastralii]] oraz łuk hemalny), a także elementy szkieletu obwodowego (lewa k. łopatkowo-krucza, k. ramienna, k. łokciowa,  k. promieniowa, paliczek pazura drugiego palca prawej kończyny przedniej, lewa k. udowa, większość prawej k. piszczelowej, dalszy koniec trzeciego paliczka trzeciego palca prawdopodobnie prawej kończyny tylnej, prawy paliczek pazura tegoż palca i prawdopodobnie częściowy pierwszy paliczek czwartego palca lewej kończyny tylnej) oraz liczne niezidentyfikowane fragmenty szkieletu. Analiza paleohistologiczna i zrośnięcie się szwów mózgoczaszki wskazują, że osobnik ten w chwili śmierci był dojrzały płciowo lecz prawdopodobnie nie osiągnął dojrzałości szkieletowej(nie osiągnął maksymalnych rozmiarów ciała)i umarł, gdy miał co najmniej 19 lat.
 ==Budowa, paleobiologia i systematyka==
-Joakwinraptor wyglądał zapewne podobnie do innych megaraptorów, takich jak [[Megaraptor|megaraptor]] - miał wydłużony pysk, umiarkowanie rozwinięty system worków powietrznych wewnątrz kości oraz bardzo rozwinięte kończyny przednie z wydłużonymi pazurami. Odróżniał się od nich głównie szczegółami w budowie czaszki, kręgów oraz kości kończyn. Analiza filogenetyczna umieściła go w kladzie wewnątrz [[Megaraptoridae|megaraptorydów]], obejmującym głównie południowoamerykańskie rodzaje, jako takson siostrzany dla podgrupy obejmującej megaraptora, [[Maip|maipa]], [[Tratayenia|tratajenię]] i [[Aerosteon|aerosteona]].
+Joakwinraptor wyglądał zapewne podobnie do innych megaraptorów, takich jak [[Megaraptor|megaraptor]] - miał wydłużony pysk, bardzo rozwinięty system worków powietrznych wewnątrz kości (choć nie w postaci pneumoosteonu, lecz gęsto upakowanych zewnętrznych włókien we wnętrzu kości) oraz bardzo rozwinięte kończyny przednie z wydłużonymi pazurami. Odróżniał się od nich głównie szczegółami w budowie czaszki, kręgów oraz kości kończyn. Analiza filogenetyczna umieściła go w kladzie wewnątrz [[Megaraptoridae|megaraptorydów]], obejmującym głównie południowoamerykańskie rodzaje, jako takson siostrzany dla podgrupy obejmującej megaraptora, [[Maip|maipa]], [[Tratayenia|tratajenię]] i [[Aerosteon|aerosteona]].
 Omawiany rodzaj podobnie jak jego krewniacy był szczytowym drapieżnikiem swojego ekosystemu, polującym na mniejsze od siebie zwierzęta, takie jak krokodylomorfy, [[Ornithopoda|ornitopody]], czy młodociane [[Titanosauria|tytanozaury]].

@@ Linia 44: / Linia 44: @@
 ==Budowa, paleobiologia i systematyka==
-Joakwinraptor wyglądał prawdopodobnie podobnie do innych megaraptorów, takich jak [[Megaraptor|megaraptor]] - miał wydłużony pysk, umiarkowanie rozwinięty system worków powietrznych wewnątrz kości oraz bardzo rozwinięte kończyny przednie z wydłużonymi pazurami. Odróżniał się od nich głównie szczegółami w budowie czaszki, kręgów oraz kości kończyn. Analiza filogenetyczna umieściła go w kladzie wewnątrz [[Megaraptoridae|megaraptorydów]], obejmującym głównie południowoamerykańskie rodzaje, jako takson siostrzany dla podgrupy obejmującej megaraptora, [[Maip|maipa]], [[Tratayenia|tratajenię]] i [[Aerosteon|aerosteona]].
+Joakwinraptor wyglądał zapewne podobnie do innych megaraptorów, takich jak [[Megaraptor|megaraptor]] - miał wydłużony pysk, umiarkowanie rozwinięty system worków powietrznych wewnątrz kości oraz bardzo rozwinięte kończyny przednie z wydłużonymi pazurami. Odróżniał się od nich głównie szczegółami w budowie czaszki, kręgów oraz kości kończyn. Analiza filogenetyczna umieściła go w kladzie wewnątrz [[Megaraptoridae|megaraptorydów]], obejmującym głównie południowoamerykańskie rodzaje, jako takson siostrzany dla podgrupy obejmującej megaraptora, [[Maip|maipa]], [[Tratayenia|tratajenię]] i [[Aerosteon|aerosteona]].
 Omawiany rodzaj podobnie jak jego krewniacy był szczytowym drapieżnikiem swojego ekosystemu, polującym na mniejsze od siebie zwierzęta, takie jak krokodylomorfy, [[Ornithopoda|ornitopody]], czy młodociane [[Titanosauria|tytanozaury]].

@@ Linia 6: / Linia 6: @@
   |długość                = ok. 7,2 m (osobnik niedojrzały?)<ref>oszacowanie własne na podstawie Fig. 2 z Ibiricu i in., 2025</ref>
   |wysokość               =
-  |masa                   = ok. 1,036 t (osobnik niedojrzały?)
+  |masa                   = ok. 1 t (osobnik niedojrzały?)
   |dieta                  = mięsożerny
   |miejsce                = [[Argentyna]] - Chubut

@@ Linia 27: / Linia 27: @@
 [[Megaraptoridae]]
-|grafika                = Joaquinraptor skeletal.webp
+|grafika                = Joaquinraptor casali.png
-  |podpis                 = Materiał kopalny ''Joaquinraptor casali'' i rekonstrukcja jego szkieletu. Źródło: Ibiricu i in., 2025 [https://www.nature.com/articles/s41467-025-63793-5]
+  |podpis                 = Rekonstrukcja przyżyciowa. Autor: Ddinodan [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Joaquinraptor_casali.png]
   |PorównanieGrupa        =
   |PorównanieDługość      =
@@ Linia 40: / Linia 40: @@
 ==Materiał kopalny==
 [[Holotyp]] (UNPSJB-PV 1112) to częściowo [[artykułowany]] niepełny szkielet jednego osobnika, który tworzą mocno [[dysartykułowany|dysartykułowana]] czaszka (prawa kość szczękowa, dach czaszki z mózgoczaszką, ?prawa k. zaoczodołowa, prawa k. kwadratowa, obie k. zębowe oraz zęby [zarówno zachowane w kościach pyska i izolowane]), kompletne lub prawie całe części kręgosłupa ([[intercentrum]] [[atlas|obrotnika]], trzy kręgi ogonowe, żebra grzbietowe, fragmenty innych żeber i prawdopodobnych [[gastralia|gastralii]] oraz łuk hemalny), a także elementy szkieletu obwodowego (lewa k. łopatkowo-krucza, k. ramienna, k. łokciowa,  k. promieniowa, paliczek pazura drugiego palca prawej kończyny przedniej, lewa k. udowa, większość prawej k. piszczelowej, dalszy koniec trzeciego paliczka trzeciego palca prawdopodobnie prawej kończyny tylnej, prawy paliczek pazura tegoż palca i prawdopodobnie częściowy pierwszy paliczek czwartego palca lewej kończyny tylnej) oraz liczne niezidentyfikowane fragmenty szkieletu. Analiza paleohistologiczna i zrośnięcie się szwów mózgoczaszki wskazują, że osobnik ten w chwili śmierci był dojrzały płciowo lecz prawdopodobnie nie osiągnął dojrzałości somatycznej (nie osiągnął maksymalnych rozmiarów ciała). Co ciekawe, z kościami zębowymi stowarzyszona była izolowana prawa kość ramienna niezidentyfikowanego krokodylomorfa (UNPSJB-PV 1113), w której trzon były wbite zęby k. zębowej joakwinraptora.

@@ Linia 6: / Linia 6: @@
   |długość                = ok. 7 m (osobnik niedojrzały?)<ref>oszacowanie własne na podstawie Fig. 2 z Ibiricu i in., 2025</ref>
   |wysokość               =
-  |masa                   =
+  |masa                   = 1,036 t (osobnik niedojrzały?)
   |dieta                  = mięsożerny
   |miejsce                = [[Argentyna]] - Chubut
-<small>([[formacja]] [[Lago Colhué Huapí]])</small>
+<small>(najwyższa część [[formacja|formacji]] [[Lago Colhué Huapí]])</small>
   |czas                   = {{Występowanie|67|66}}
 ok. 67 [[Ma]]<br>