La Quinta - Historia wersji

Taurovenator o 10:53, 24 mar 2024

2024-03-24T10:53:45Z

Taurovenator o 13:02, 5 lis 2023

2023-11-05T13:02:47Z

Paweł o 19:03, 1 wrz 2023

2023-09-01T19:03:32Z

Paweł o 19:02, 1 wrz 2023

2023-09-01T19:02:39Z

Taurovenator o 12:55, 19 sie 2023

2023-08-19T12:55:16Z

Kriolofozaur: Utworzono nową stronę "{| class="wikitable" style="background-color:CornSilk" | Autor: |- | Szymon Jagusztyn |} {| class="wikitable" style="text-align:left" align="left" ! colspan..."

2023-08-17T15:28:42Z

Utworzono nową stronę "{| class="wikitable" style="background-color:CornSilk" | Autor: |- | Szymon Jagusztyn |} {| class="wikitable" style="text-align:left" align="left" ! colspan..."

Nowa strona

{| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"
| Autor:
|-
| [[Szymon Jagusztyn]]
|}

{| class="wikitable" style="text-align:left" align="left"
! colspan=2 | Formacja La Quinta
|-
! '''Miąższość''':
| do 3400 m
|-
! '''Wiek''':
|{{Występowanie|200.91|174.8}} 
ok. 200,9-174,8 [[Ma]]([[wczesna jura|wczesna]] i [[środkowa jura]], [[hettang]]- [[aalen]])
|-
! '''Ówczesny klimat''':
| gorący z porą suchą i deszczową
|-
! '''Kraj''':
| [[Wenezuela]] - Táchira
[[Kolumbia]] - Cezar
|-
| colspan=2 |[[Plik:La Quinta Formation near its type section the Venezuelan Andes.JPG|400px]]
Odsłonięcie skał formacji w pobliżu La Grita Autor:Geochron
|-
! colspan=2 | Mapa pokazująca odnalezione skamieniałości dinozaurów
|-
| colspan=2 |
<display_points type="terrain" zoom="5">
La Grita, Wenezuela~La Grita~•''[[Tachiraptor]] admirabilis'' •''[[Laquintasaura]] venezuelae''
Codazzi, Cesar, Kolumbia~Sierra de Perijá~•''[[Perijasaurus]] lapaz''
</display_points>
|}

==Wstęp==
Formacja La Quinta obejmuje osady wczesnej i środkowej jury w Andach Karaibskich, na terenie Wenezueli i Kolumbii.
==Litologia==
Dominujący w tej formacji jest czerwony piaskowiec, przewarstwiony tufem dacytowym, który powstał z popiołu wulkanicznego powstałego w wyniku erupcji wulkanu, którego magma miała wysoką zawartość krzemionki. Rzadko występuje mułowiec i wapień, które powstawały w środowisku wodnym. Badanie stosunku ołowiu do uranu w cyrkonie wykazało, że najniższa warstwa ma 200,91+0,55 Ma, najwyższa ma maksymalnie 174,8 Ma.

==Skamieniałości==
Do odkrytych skamieniałości należą: ryby, małżoraczki, rośliny i dinozaury. Wśród roślin odkryto paprociowe ''Dictyophyllum'', sagowce ''Dictyozamites'',
miłorzębowate ''Nilssonia'' oraz benetyty ''Ptilophyllum'' i ''Otozamites''
===[[Dinosauria]]===
{| class="wikitable sortable"
|-
! Nazwa
!Materiał przypisany
!Numer okazu/okazów
! Klasyfikacja
!Miejsce znalezienia
!Wiek
|-
| ''[[Laquintasaura|Laquintasaura venezuleae]]''
|kości kończyn, miednica, łopatka, czaszka, żebra i kręgi
| MBLUZ P.1396, MBLUZ P.5017, MBLUZ P.5018, MBLUZ P.5005
|[[Dinosauria]]: [[Ornithischia]]
|[[Wenezuela]], stan Táchira
|[[hettang]]
|-
| ''[[Tachiraptor|Tachiraptor admirabilis]]''
|kość piszczelowa i kulszowa
|IVIC-P-2867, IVIC-P-2868
|[[Theropoda]]: [[Neotheropoda]]
|[[Wenezuela]], stan Táchira
|[[hettang]]
|-
| ''[[Perijasaurus|Perijasaurus lapaz]]''
|kręg grzbietowy
|UCMP 37689
|[[Sauropoda]]: [[Eusauropoda]]
|[[Kolumbia]], departament Cezar
|[[toark]]- [[aalen]]
|}

==Historia badań==
Pierwszego dinozaura z formacji odkryto w roku [[1943]] roku przez firmę Tropical Oil Company. Został on przekazany do Uniwersytetu Kalifornijkskiego w Berkeley, gdzie przeleżał kilkadziesiąt lat bez dokładniejszego zbadania. W latach osiemdziesiątych francuscy naukowcy w Wenezueli odkryli pierwsze kości dinozaurów, które opisali w [[1992]] jako [[Lesothosaurus]]. Równolegle Marcelo R. Sánchez-Villagra z zespołem odkryli więcej nagromadzeń kości, pomimo początkowego niepowodzenia i później skoordynowali powrót szczątków do Wenezueli, dokładnie do Muzeum Biologii Uniwersytetu w Zulii. We współpracy z Paulem Barrettem i Fernando Novasem znaleziska zostały opisane w [[2008]] r., aczkolwiek bez dokładniejszej identyfikacji. W [[2014]] opisano [[Laquintasaura|lakwintazaurę]] i [[Tachiraptor|tachiraptora]]. Te dwa gatunki okazało się bardzo pomocne w zrozumieniu wczesnej ewolucji dinozaurów. Na dodatek były one jednymi z pierwszych dinozaurów znalezionych na terenach równikowych. W [[2021]] roku dokonano opisu czaszki lakwintazaury z pomocą tomografii komputerowej, a w [[2022]] roku opisano okaz odkryty w czasie 2 wojny światowej i nazwano go [[Perijasaurus]].
==Paleoekologia==
Środowisko La Quinta było równiną aluwialną, na której rosła niskopienna roślinność oraz gdzieniegdzie benetyty i sagowce. Występowały w niej następujące po sobie pora sucha i wilgotna, w czasie której rzeki tworzyły rozlewisko. W pobliżu znajdowały się wulkany związane zrozpadającą się Pangeą, przykrywały one regularnie region warstwami popiołu. Drobne lakwintazaury, które były najczęściej spotykanymi stworzeniami, prawdopodobnie żyły w stadach(zostały pogrzebane osadem w grupie) i jadły rośliny zielne. Badanie zębów wskazuje, że mogły żywić się również owadami. Na nie polował tachiraptor, 1,5 metrowy drapieżnik zamieszkujące te tereny. Sprawa ekosystemu w którym żył perijazaur jest znacznie bardziej zagadkowa.
[[Plik: tachi.png|thumb|300px|Środowisko formacji La Quina. Tachiraptor atakujący stado lakwintazaur. Autor: Maurílio Oliveira.]]
===Bibliografia===

Barrett, Paul M.; Richard J. Butler; Roland Mundil; Torsten M. Scheyer; Randall B. Irmis, and Marcelo R. Sánchez-Villagra. 2014. A palaeoequatorial ornithischian and new constraints on early dinosaur diversification. Proceedings of the Royal Society B 281. 1–7.

Barrett, P. M., R. J. Butler, S. C. Moore-Fay, F. E. Novas, J. M. Moody, J. M. Clark, and M. R. Sänchez-Villagra. ‘Dinosaur Remains from the La Quinta Formation (Lower or Middle Jurassic) of the Venezuelan Andes’. Paläontologische Zeitschrift 82, no. 2 (2008): 163–177

Rincón, Aldo F.; Raad Pájaro, Daniel A.; Jiménez Velandia, Harold F.; Ezcurra, Martín D.; Wilson Mantilla, Jeffrey A. (2022). „Zauropod z dolnojurajskiej formacji La Quinta (Departament Cesar, Kolumbia) i początkowe zróżnicowanie eusauropodów na niskich szerokościach geograficznych”. Journal of kręgowców paleontologii. 42: e2077112. doi:10.1080/02724634.2021.2077112

Langer, Max C.; Rincón, Ascanio D.; Ramezani, Jahandar; Solórzano, Andrés; Rauhut, Oliver W.M. (8 October 2014). "New dinosaur (Theropoda, stem-Averostra) from the earliest Jurassic of the La Quinta formation, Venezuelan Andes". Royal Society Open Science. Royal Society. 1 (2): 140–184. doi:10.1098/rsos.140184

Herrera-Castillo, Carlos M.; Carrillo-Briceño, Jorge D.; Sánchez-Villagra, Marcelo R. (2021). "Non-invasive imaging reveals new cranial element of the basal ornithischian dinosaur Laquintasaura venezuelae, Early Jurassic of Venezuela". Anartia. 32: 53–60. doi:10.5281/zenodo.5571307

← poprzednia wersja		Wersja z 10:53, 24 mar 2024
Linia 85:		Linia 85:
	[[Kategoria:Formacje jurajskie]]		[[Kategoria:Formacje jurajskie]]
	[[Kategoria:Formacje Ameryki Południowej]]		[[Kategoria:Formacje Ameryki Południowej]]
		+	[[Kategoria:Formacje Kolumbii]]

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
-<small>
+{{Formacja
-{| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"
+ |Autor          = [[Szymon Jagusztyn]]
-| Autor:
+ |Korekta        =
-|-
+ |nazwa          = Formacja La Quinta
-| [[Szymon Jagusztyn]]
+ |wiek           = {{Występowanie|200.91|174.8}}
 ok. 200,9-174,8 [[Ma]]<br>([[wczesna jura|wczesna]] i [[środkowa jura]], [[hettang]]- [[aalen]])
-|-
+ |miejsce        = [[Wenezuela]] - Táchira<br>[[Kolumbia]] - Cezar
-! '''Ówczesny klimat''':
+ |podjednostki   =
-| gorący z porą suchą i deszczową
+ |underlies      = formacja [[Río Negro]]
-|-
+ |overlies       = formacja [[Mucuchachi]]
-! '''Kraj''':
+ |miąższość      = do 3400 m
-| [[Wenezuela]] - Táchira
+ |klimat         = gorący z porą suchą i deszczową
-[[Kolumbia]] - Cezar
+ |litologia      = dominują czerwony piaskowiec wraz z tufem dacytowym, rzadko występują wapienie, mułowce i cyrkony
-|-
+ |typowy         =
-| colspan=2 |[[Plik:La Quinta Formation near its type section the Venezuelan Andes.JPG|400px]]
+ |grafika        = La Quinta Formation near its type section the Venezuelan Andes.JPG
-<small>Odsłonięcie skał formacji w pobliżu La Grita Autor:Geochron</small>
+ |podpis         = Odsłonięcie skał formacji w pobliżu La Grita Autor:Geochron
-|-
+ |mapa           =
 <display_points type="terrain" zoom="5">
 La Grita, Wenezuela~La Grita~<small>•''[[Tachiraptor]] admirabilis''<br>•''[[Laquintasaura]] venezuelae''
 Codazzi, Cesar, Kolumbia~Sierra de Perijá~<small>•''[[Perijasaurus]] lapaz''
 </display_points>
-|}
+}}
 ==Wstęp==

@@ Linia 16: / Linia 16: @@
 ! '''Wiek''':
 |{{Występowanie|200.91|174.8}}<br>
-ok. 200,9-174,8 [[Ma]]([[wczesna jura|wczesna]] i [[środkowa jura]], [[hettang]]- [[aalen]])
+ok. 200,9-174,8 [[Ma]]<br>([[wczesna jura|wczesna]] i [[środkowa jura]], [[hettang]]- [[aalen]])
 |-
 ! '''Ówczesny klimat''':
@@ Linia 78: / Linia 78: @@
 </small>
 ==Historia badań==
-Pierwszego dinozaura z formacji odkryto w roku [[1943]] roku przez firmę Tropical Oil Company. Został on przekazany do Uniwersytetu Kalifornijkskiego w Berkeley, gdzie przeleżał kilkadziesiąt lat bez dokładniejszego zbadania. W latach osiemdziesiątych francuscy naukowcy w Wenezueli odkryli pierwsze kości dinozaurów, które opisali w [[1992]] jako [[Lesothosaurus]]. Równolegle Marcelo R. Sánchez-Villagra z zespołem odkryli więcej nagromadzeń kości, pomimo początkowego niepowodzenia i później skoordynowali powrót szczątków do Wenezueli, dokładnie do Muzeum Biologii Uniwersytetu w Zulii. We współpracy z Paulem Barrettem i Fernando Novasem znaleziska zostały opisane w [[2008]] r., aczkolwiek bez dokładniejszej identyfikacji. W [[2014]] opisano [[Laquintasaura|lakwintazaurę]] i [[Tachiraptor|tachiraptora]]. Te dwa gatunki okazało się bardzo pomocne w zrozumieniu wczesnej ewolucji dinozaurów. Na dodatek były one jednymi z pierwszych dinozaurów znalezionych na terenach równikowych. W [[2021]] roku dokonano opisu czaszki lakwintazaury z pomocą tomografii komputerowej, a w [[2022]] roku opisano okaz odkryty w czasie II wojny światowej i nazwano go ''[[Perijasaurus]]''.
+Pierwszego dinozaura z formacji odkryto w roku [[1943]] roku przez firmę Tropical Oil Company. Został on przekazany do Uniwersytetu Kalifornijkskiego w Berkeley, gdzie przeleżał kilkadziesiąt lat bez dokładniejszego zbadania. W latach osiemdziesiątych francuscy naukowcy w Wenezueli odkryli pierwsze kości dinozaurów, które opisali w [[1992]] jako ''[[Lesothosaurus]]''. Równolegle Marcelo R. Sánchez-Villagra z zespołem odkryli więcej nagromadzeń kości, pomimo początkowego niepowodzenia i później skoordynowali powrót szczątków do Wenezueli, dokładnie do Muzeum Biologii Uniwersytetu w Zulii. We współpracy z Paulem Barrettem i Fernando Novasem znaleziska zostały opisane w [[2008]] r., aczkolwiek bez dokładniejszej identyfikacji. W [[2014]] opisano [[Laquintasaura|lakwintazaurę]] i [[Tachiraptor|tachiraptora]]. Te dwa gatunki okazało się bardzo pomocne w zrozumieniu wczesnej ewolucji dinozaurów. Na dodatek były one jednymi z pierwszych dinozaurów znalezionych na terenach równikowych. W [[2021]] roku dokonano opisu czaszki lakwintazaury z pomocą tomografii komputerowej, a w [[2022]] roku opisano okaz odkryty w czasie II wojny światowej i nazwano go ''[[Perijasaurus]]''.
 ==Paleoekologia==
 Środowisko La Quinta było równiną aluwialną, na której rosła niskopienna roślinność oraz gdzieniegdzie benetyty i sagowce. Występowały w niej następujące po sobie pora sucha i wilgotna, w czasie której rzeki tworzyły rozlewisko. W pobliżu znajdowały się wulkany związane z rozpadającą się Pangeą, przykrywały one regularnie region warstwami popiołu. Drobne lakwintazaury, które były najczęściej spotykanymi stworzeniami, prawdopodobnie żyły w stadach(zostały pogrzebane osadem w grupie) i jadły rośliny zielne. Badanie zębów wskazuje, że mogły żywić się również owadami. Na nie polował tachiraptor, 1,5 metrowy drapieżnik zamieszkujące te tereny. Sprawa ekosystemu w którym żył perijazaur jest znacznie bardziej zagadkowa.

← poprzednia wersja		Wersja z 12:55, 19 sie 2023
Linia 91:		Linia 91:
	Herrera-Castillo, Carlos M.; Carrillo-Briceño, Jorge D.; Sánchez-Villagra, Marcelo R. (2021). "Non-invasive imaging reveals new cranial element of the basal ornithischian dinosaur Laquintasaura venezuelae, Early Jurassic of Venezuela". Anartia. 32: 53–60. doi:10.5281/zenodo.5571307		Herrera-Castillo, Carlos M.; Carrillo-Briceño, Jorge D.; Sánchez-Villagra, Marcelo R. (2021). "Non-invasive imaging reveals new cranial element of the basal ornithischian dinosaur Laquintasaura venezuelae, Early Jurassic of Venezuela". Anartia. 32: 53–60. doi:10.5281/zenodo.5571307
	<small/>		<small/>
		+
		+	[[Kategoria:Formacje]]
		+	[[Kategoria:Formacje jurajskie]]
		+	[[Kategoria:Formacje Ameryki Południowej]]