Maraapunisaurus - Historia wersji

Kamil Kamiński: rozbudowa hasla

2019-01-01T18:43:40Z

rozbudowa hasla

Dino o 14:18, 15 gru 2018

2018-12-15T14:18:14Z

Dino o 14:10, 15 gru 2018

2018-12-15T14:10:44Z

Dino: /* Historia */

2018-12-15T14:08:03Z

‎Historia

Dino o 14:06, 15 gru 2018

2018-12-15T14:06:17Z

Dino: /* Materiał kopalny */

2018-12-15T14:05:03Z

‎Materiał kopalny

Dino o 14:00, 15 gru 2018

2018-12-15T14:00:28Z

Dino: Usunięto przekierowanie do Amphicoelias#Maraapunisaurus fragillimus

2018-12-15T13:56:45Z

Usunięto przekierowanie do Amphicoelias#Maraapunisaurus fragillimus

Dino: Przekierowanie do Amphicoelias#Maraapunisaurus fragillimus

2018-10-22T19:38:21Z

Przekierowanie do Amphicoelias#Maraapunisaurus fragillimus

Dino: Przekierowanie do Amphicoelias#A. fragillimus

2018-10-22T19:37:05Z

Przekierowanie do Amphicoelias#A. fragillimus

Nowa strona

#REDIRECT [[Amphicoelias#A._fragillimus]]

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 {{DISPLAYTITLE:''Maraapunisaurus''}}
 {{Opis
   |Autor                  = [[Marcin Szermański]], [[Łukasz Czepiński]]
-  |Korekta                =
+  |Korekta                = [[Kamil Kamiński]]
   |nazwa                  = ''Maraapunisaurus'' (maraapunizaur)
-  |długość                = ok. 30 m
+  |długość                = ok. 30-32 m
   |wysokość               =
   |masa                   =
@@ Linia 29: / Linia 28: @@
 [[Rebbachisauridae]]
-  |grafika                = A. fragillimus Krasiejów.jpg
+  |grafika                = Maraapunisaurus_fragillimus_holotype_illustration.png
-  |podpis                 = Model ''Maraapunisaurus'' w Jura Parku Krasiejów, zrekonstruowany jako olbrzymi diplodokid. <br>Zdjęcie: [[Tomasz Singer]]
+  |podpis                 = Rysunek słynnego kręgu maraapunizaura. <br>Autor: [[Edward Cope]]
   |PorównanieGrupa        = Rebbachisauridae
   |PorównanieDługość      = 30
@@ Linia 38: / Linia 37: @@
 </display_points>
 }}
-'''''Maraapunisaurus''''' to rodzaj [[Sauropoda|zauropoda]] z grupy [[Rebbachisauridae|rebbachizaurydów]], do 2018 roku uznawany za największego znanego dinozaura (wówczas jako [[gatunek]] [[Diplodocidae|diplodokida]] z [[rodzaj]]u ''[[Amphicoelias]]'').
+'''''Maraapunisaurus''''' to rodzaj [[Sauropoda|zauropoda]] z grupy [[Rebbachisauridae|rebbachizaurydów]], do 2018 roku uznawany za największego znanego dinozaura (wówczas jako [[gatunek]] [[Diplodocidae|diplodokida]] z [[rodzaj]]u ''[[Amphicoelias]]''). Byłby to najstarszy znany rebbachizauryd i pierwszy przedstawiciel tej rodziny z Ameryki Północnej.
 == Materiał kopalny ==
-[[Holotyp]] AMNH 5777 to niekompletny kręg grzbietowy (zaginął jeszcze w XIX wieku). Ponadto do ''M. fragillimus'' należy dystalny (dalszy) koniec kości udowej, który również zaginął w tym samym czasie.
+[[Holotyp]] AMNH 5777 to niekompletny kręg grzbietowy (zaginął jeszcze w XIX wieku). Ponadto do ''M. fragillimus'' należy prawdopodobnie dystalny (dalszy) koniec kości udowej, który również zaginął w tym samym czasie.
 == Historia ==
-Opisany w [[1878]] przez [[Edward Cope|Edwarda Cope'a]] jako gatunek ''[[Amphicoelias]]'', w [[2018]] roku został przeniesiony do odrębnego rodzaju, ''Maraapunisaurus''.
+W [[1878]] r. [[Edward Cope]] opisał trzeci gatunek ''[[Amphicoelias]]'' - ''A. fragillimus'' na podstawie niekompletnego kręgu grzbietowego. Wg Cope’a pierwotnie mierzył aż ok. 6 stóp (~183 cm) lub nieco więcej  wysokości, a więc musiał należeć do olbrzyma wśród olbrzymów – zauropodów. Został on odnaleziony w stanie Kolorado (niedaleko miejsca odnalezienia ''[[Camarasaurus]] supremus'') przez Oramela Lucasa, przyszłego pracownika Cope’a, który zawiadomił o tym fakcie sławnego paleontologa.
-[[Henry Osborn|Osborn]] i Mook ([[1921]]) zasugerowali, że ''Amphicoelias fragillimus'' to przerośnięty okaz ''[[Amphicoelias]] altus'', z czym zgodził się [[John McIntosh]] ([[1998]]). Jednak [[Kenneth Carpenter|Carpenter]] ([[2006]]) powołując się na zapiskach o odmiennej budowie ich kręgów sporządzonych przez [[Edward Cope|Cope’a]] zasugerował, że ''A. fragillimus'' może być uznawany za odrębny [[gatunek]] od typowego ''A. altus'', a być możne nawet osobny [[rodzaj]]. Dodał jednak, że brak materiału do badań powoduje brak 100% pewności co do jego ważności - za ''[[nomen dubium]]'' uważają go m.in. Tschopp i in. ([[2015]]). W [[2018]] Carpenter zrewidował zaginiony okaz ''A. fragillimus'' na podstawie oryginalnych rysunków Cope'a i uznał, że ''A. fragillimus'' to rebbachizauryd, wobec czego nie należy do tego samego rodzaju co diplodokid ''[[Amphicoelias]] altus''. Utworzył dla niego nowy [[rodzaj]], ''Maraapunisaurus''.
+Niestety kręg ten (AMNH 5777) zaginął w tajemniczych okolicznościach. Taki sam los spotkał także nieopisany dystalny koniec kości udowej mający należeć również do ''A. fragillimus''. Z tego powodu wielu naukowców nie wierzyło w istnienie ogromnego kręgu, który mógł być jedynie oszustwem [[Edward Cope|Cope’a]] – diabelskim planem stworzonym w celu zdystansowania swojego wielkiego rywala, [[Othniel Marsh|Marsh]]a. Tłumaczyłoby to tajemnicze zaginięcie kręgu, który tak naprawdę nie istniał. Kolejnym tego dowodem miał być jego szkic, który został wykonany jedynie z jednego rzutu, co miałoby nijako uchronić Cope’a przed ewentualnym błędem anatomicznym przy robieniu ryciny z pamięci.
 == Szacunki rozmiarów ==
-Przez długi czas uznawano, że ''M. fragillimus'' był największym znanym zwierzęciem wszech czasów. Cope zauważył, że kość udowa u zauropodów jest zawsze dwukrotnie wyższa od najwyższego kręgu i obliczył ją na 3,7 m. [[Gregory Paul|Paul]] ([[1994]]) obliczył na podstawie ''[[Diplodocus]]'' jego długość na 40-60 m, wysokość na 9 m, natomiast masę aż na 100-150 ton! Sama kość udowa miała mierzyć 3,1-4 m, przy niewiele ponad 1,5-metrowej długości jej odpowiednika u ''[[Diplodocus]]''. Po nieco ponad dekadzie, Carpenter ([[2006]]) zrewidował te szacunki. Obliczył (także na podstawie ''[[Diplodocus]]'') maksymalną długość zwierzęcia na 58 m, wysokość (w barku) na 9,25 m, a masę na maksymalnie 122,4 t. Zauważył też, że nawet najbardziej ostrożne szacunki Paula (40 m długości) są znacznie większe od największego pewnego członka [[Diplodocidae]] (konkretnie [[Diplodocinae]]), mianowicie ''[[Supersaurus]]'' (>33-34 m długości), a także od wszystkich innych zauropodów (wyjątkiem być może jest hipotetycznie bardziej masywny, lecz krótszy ''[[Bruhathkayosaurus]]''). Posiłkując się cały czas dobrze poznanym diplodokiem, oszacował szyję ''A. fragillimus'' na 16,75 m, sam ogon zaś na 32 m. Rozmiary samych kończyn to 5,75 m dla przednich i 7,5 m dla tylnych (w tym kość udowa 3-4,6 m).
+Przez długi czas uznawano, że ''M. fragillimus'' był największym znanym zwierzęciem wszechczasów. Cope zauważył, że kość udowa u zauropodów jest zawsze dwukrotnie wyższa od najwyższego kręgu i obliczył ją na 3,7 m. [[Gregory Paul|Paul]] ([[1994]]) obliczył na podstawie ''[[Diplodocus]]'' jego długość na 40-60 m, wysokość na 9 m, natomiast masę aż na 100-150 ton! Sama kość udowa miała mierzyć 3,1-4 m, przy niewiele ponad 1,5-metrowej długości jej odpowiednika u ''[[Diplodocus]]''. Po nieco ponad dekadzie, Carpenter ([[2006]]) zrewidował te szacunki. Obliczył (także na podstawie ''[[Diplodocus]]'') maksymalną długość zwierzęcia na 58 m, wysokość (w barku) na 9,25 m, a masę na maksymalnie 122,4 t. Zauważył też, że nawet najbardziej ostrożne szacunki Paula (40 m długości) są znacznie większe od największego pewnego członka [[Diplodocidae]] (konkretnie [[Diplodocinae]]), mianowicie ''[[Supersaurus]]'' (>33-34 m długości), a także od wszystkich innych zauropodów (wyjątkiem być może jest hipotetycznie bardziej masywny, lecz krótszy ''[[Bruhathkayosaurus]]''). Posiłkując się cały czas dobrze poznanym diplodokiem, oszacował szyję ''A. fragillimus'' na 16,75 m, sam ogon zaś na 32 m. Rozmiary samych kończyn to 5,75 m dla przednich i 7,5 m dla tylnych (w tym kość udowa 3-4,6 m).
-Cope początkowo oszacował wysokość kręgu na 6 (~183 cm) lub więcej stóp, co znacznie od biega od późniejszych szacunków (240-270 cm wysokości). Możliwe, że w pracy Cope wkradł się po prostu zwyczajny błąd (Stuchlik, [[2014]] [online, forum]<ref>http://forum.dinozaury.com/viewtopic.php?f=7&t=1078</ref>, Woodruff i Foster, [[2014]]) i rozmiar skali na rycinie został źle podany. Ciekawy jest fakt, że Cope pomylił się w podobny sposób już w pracy opisującej inny [[gatunek]] - ''Amphicoelias altus''.
+Cope początkowo oszacował wysokość kręgu na 6 (~183 cm) lub więcej stóp, co znacznie od biega od późniejszych szacunków (240-270 cm wysokości). Możliwe, że w pracy Cope wkradł się po prostu zwyczajny błąd (Stuchlik, [[2014]] [online, forum]<ref>http://forum.dinozaury.com/viewtopic.php?f=7&t=1078</ref>, Woodruff i Foster, [[2014]]) i rozmiar skali na rycinie został źle podany. Ciekawy jest fakt, że Cope pomylił się w podobny sposób już w pracy opisującej inny [[gatunek]] - ''Amphicoelias altus''. Jednak Carpenter (2018) stwierdził, że nie ma żadnego powodu, by podejrzewać błąd w pracy Cope’a.
-Carpenter w 2018 roku uznał, że jako rebbachizauryd, maraapunizaur był znacząco mniejszy niż sądzono. Oszacował jego długość na ok. 30 metrów.
+Carpenter w 2018 roku uznał, że jako rebbachizauryd, maraapunizaur był znacząco mniejszy niż sądzono. Oszacował jego długość na 30,3-32 m, a wysokość w biodrach na niecałe 8 m. Wymiary te oliczono na podstawie porównania z lepiej poznanym ''[[Limaysaurus]]''. Kość udowa ''Maraapunisaurus'' mierzyłaby ok. 2,9 m, a omawiany kręg miałby wysokość 2,4 m.
 Na świecie istnieje tylko jedna rekonstrukcja ''Maraapunisaurus'' (jako diplodokid ''Amphicoelias fragillimus'') w skali 1:1. Jest ona jedną z wielu figur dinozaurów, jakie są udostępnione zwiedzającym Jurapark w Krasiejowie. Mierząc 58 m długości i ok. 10 m wysokości jest, naturalnie, największym modelem dinozaura o rzeczywistych rozmiarach nie tylko w Polsce, ale i na świecie. Obecnie wiemy jednak, że rekonstrukcja ta jest nieprawidłowa.
@@ Linia 72: / Linia 81: @@
 </references>
 Carpenter, K. (2006) "Biggest of the big: a critical re-evaluation of the mega-sauropod Amphicoelias fragillimus." In Foster, J.R. and Lucas, S.G., eds., 2006, Paleontology and Geology of the Upper Jurassic Morrison Formation. New Mexico Museum of Natural History and Science Bulletin 36: 131–138.
 Woodruff, D.C. & Foster, J.R. (2014) "The fragile legacy of Amphicoelias fragillimus" (Dinosauria: Sauropoda; Morrison Formation – latest Jurassic).

@@ Linia 38: / Linia 38: @@
 </display_points>
 }}
 '''''Maraapunisaurus''''' to rodzaj [[Sauropoda|zauropoda]] z grupy [[Rebbachisauridae|rebbachizaurydów]], do 2018 roku uznawany za największego znanego dinozaura (wówczas jako [[gatunek]] [[Diplodocidae|diplodokida]] z [[rodzaj]]u ''[[Amphicoelias]]'').

@@ Linia 34: / Linia 34: @@
   |PorównanieDługość      = 30
   |mapa                   =
 }}

← poprzednia wersja		Wersja z 14:08, 15 gru 2018
Linia 42:		Linia 42:

	== Historia ==		== Historia ==
		+	Opisany w [[1878]] przez [[Edward Cope\|Edwarda Cope'a]] jako gatunek ''[[Amphicoelias]]'', w [[2018]] roku został przeniesiony do odrębnego rodzaju, ''Maraapunisaurus''.
		+
	[[Henry Osborn\|Osborn]] i Mook ([[1921]]) zasugerowali, że ''Amphicoelias fragillimus'' to przerośnięty okaz ''[[Amphicoelias]] altus'', z czym zgodził się [[John McIntosh]] ([[1998]]). Jednak [[Kenneth Carpenter\|Carpenter]] ([[2006]]) powołując się na zapiskach o odmiennej budowie ich kręgów sporządzonych przez [[Edward Cope\|Cope’a]] zasugerował, że ''A. fragillimus'' może być uznawany za odrębny [[gatunek]] od typowego ''A. altus'', a być możne nawet osobny [[rodzaj]]. Dodał jednak, że brak materiału do badań powoduje brak 100% pewności co do jego ważności - za ''[[nomen dubium]]'' uważają go m.in. Tschopp i in. ([[2015]]). W [[2018]] Carpenter zrewidował zaginiony okaz ''A. fragillimus'' na podstawie oryginalnych rysunków Cope'a i uznał, że ''A. fragillimus'' to rebbachizauryd, wobec czego nie należy do tego samego rodzaju co diplodokid ''[[Amphicoelias]] altus''. Utworzył dla niego nowy [[rodzaj]], ''Maraapunisaurus''.		[[Henry Osborn\|Osborn]] i Mook ([[1921]]) zasugerowali, że ''Amphicoelias fragillimus'' to przerośnięty okaz ''[[Amphicoelias]] altus'', z czym zgodził się [[John McIntosh]] ([[1998]]). Jednak [[Kenneth Carpenter\|Carpenter]] ([[2006]]) powołując się na zapiskach o odmiennej budowie ich kręgów sporządzonych przez [[Edward Cope\|Cope’a]] zasugerował, że ''A. fragillimus'' może być uznawany za odrębny [[gatunek]] od typowego ''A. altus'', a być możne nawet osobny [[rodzaj]]. Dodał jednak, że brak materiału do badań powoduje brak 100% pewności co do jego ważności - za ''[[nomen dubium]]'' uważają go m.in. Tschopp i in. ([[2015]]). W [[2018]] Carpenter zrewidował zaginiony okaz ''A. fragillimus'' na podstawie oryginalnych rysunków Cope'a i uznał, że ''A. fragillimus'' to rebbachizauryd, wobec czego nie należy do tego samego rodzaju co diplodokid ''[[Amphicoelias]] altus''. Utworzył dla niego nowy [[rodzaj]], ''Maraapunisaurus''.

@@ Linia 64: / Linia 64: @@
 | {{Kpt|[[Edward Cope|Cope]]}}, [[1878]]
 |}
 <references>
 Carpenter, K. (2006) "Biggest of the big: a critical re-evaluation of the mega-sauropod Amphicoelias fragillimus." In Foster, J.R. and Lucas, S.G., eds., 2006, Paleontology and Geology of the Upper Jurassic Morrison Formation. New Mexico Museum of Natural History and Science Bulletin 36: 131–138.
 Woodruff, D.C. & Foster, J.R. (2014) "The fragile legacy of Amphicoelias fragillimus" (Dinosauria: Sauropoda; Morrison Formation – latest Jurassic).
 </small>

@@ Linia 41: / Linia 41: @@
 [[Holotyp]] AMNH 5777 to niekompletny kręg grzbietowy (zaginął jeszcze w XIX wieku). Ponadto do ''M. fragillimus'' należy dystalny (dalszy) koniec kości udowej, który również zaginął w tym samym czasie.
-[[Henry Osborn|Osborn]] i Mook ([[1921]]) zasugerowali, że ''A. fragillimus'' to przerośnięty okaz ''A. altus'', z czym zgodził się [[John McIntosh]] ([[1998]]). Jednak [[Kenneth Carpenter|Carpenter]] ([[2006]]) powołując się na zapiskach o odmiennej budowie ich kręgów sporządzonych przez [[Edward Cope|Cope’a]] zasugerował, że ''A. fragillimus'' może być uznawany za odrębny [[gatunek]] od typowego ''A. altus'', a być możne nawet osobny [[rodzaj]]. Dodał jednak, że brak materiału do badań powoduje brak 100% pewności co do jego ważności - za ''[[nomen dubium]]'' uważają go m.in. Tschopp i in. ([[2015]]).
+== Historia ==
-Jeżeli szacunki nie są przesadzone, to ''A. fragillimus'' był największym znanym zwierzęciem wszechczasów. Cope zauważył, że kość udowa u zauropodów jest zawsze dwukrotnie wyższa od najwyższego kręgu i obliczył ją na 3,7 m. [[Gregory Paul|Paul]] ([[1994]]) obliczył na podstawie ''[[Diplodocus]]'' jego długość na 40-60 m, wysokość na 9 m, natomiast masę aż na 100-150 ton! Sama kość udowa miała mierzyć 3,1-4 m, przy niewiele ponad 1,5-metrowej długości jej odpowiednika u ''[[Diplodocus]]''. Po nieco ponad dekadzie, Carpenter ([[2006]]) zrewidował te szacunki. Obliczył (także na podstawie ''[[Diplodocus]]'') maksymalną długość zwierzęcia na 58 m, wysokość (w barku) na 9,25 m, a masę na maksymalnie 122,4 t. Zauważył też, że nawet najbardziej ostrożne szacunki Paula (40 m długości) są znacznie większe od największego pewnego członka [[Diplodocidae]] (konkretnie [[Diplodocinae]]), mianowicie ''[[Supersaurus]]'' (>33-34 m długości), a także od wszystkich innych zauropodów (wyjątkiem być może jest hipotetycznie bardziej masywny, lecz krótszy ''[[Bruhathkayosaurus]]''). Posiłkując się cały czas dobrze poznanym diplodokiem, oszacował szyję ''A. fragillimus'' na 16,75 m, sam ogon zaś na 32 m. Rozmiary samych kończyn to 5,75 m dla przednich i 7,5 m dla tylnych (w tym kość udowa 3-4,6 m).
+== Szacunki rozmiarów ==
-Być może jednak szacunkowe rozmiary dla ''A. fragillimus'' są znacznie przesadzone. Cope początkowo oszacował wysokość kręgu na 6 (~183 cm) lub więcej stóp, co znacznie od biega od późniejszych szacunków (240-270 cm wysokości). Możliwe, że w pracy Cope wkradł się po prostu zwyczajny błąd (Stuchlik, [[2014]] [online, forum]<ref>http://forum.dinozaury.com/viewtopic.php?f=7&t=1078</ref>, Woodruff i Foster, [[2014]]) i rozmiar skali na rycinie został źle podany. Ciekawy jest fakt, że Cope pomylił się w podobny sposób już w pracy opisującej inny [[gatunek]] - ''Amphicoelias altus''.
+Cope początkowo oszacował wysokość kręgu na 6 (~183 cm) lub więcej stóp, co znacznie od biega od późniejszych szacunków (240-270 cm wysokości). Możliwe, że w pracy Cope wkradł się po prostu zwyczajny błąd (Stuchlik, [[2014]] [online, forum]<ref>http://forum.dinozaury.com/viewtopic.php?f=7&t=1078</ref>, Woodruff i Foster, [[2014]]) i rozmiar skali na rycinie został źle podany. Ciekawy jest fakt, że Cope pomylił się w podobny sposób już w pracy opisującej inny [[gatunek]] - ''Amphicoelias altus''.
-Na świecie istnieje tylko jedna rekonstrukcja ''Amphicoelias fragillimus'' w skali 1:1. Jest ona jedną z wielu figur dinozaurów, jakie są udostępnione zwiedzającym Jurapark w Krasiejowie. Mierząc 58 m długości i ok. 10 m wysokości jest, naturalnie, największym modelem dinozaura o rzeczywistych rozmiarach nie tylko w Polsce, ale i na świecie.
+Carpenter w 2018 roku uznał, że jako rebbachizauryd, maraapunizaur był znacząco mniejszy niż sądzono. Oszacował jego długość na ok. 30 metrów.
 ==Spis gatunków==

← poprzednia wersja		Wersja z 14:00, 15 gru 2018
Linia 60:		Linia 60:
	\| {{Kpt\|[[Edward Cope\|Cope]]}}, [[1878]]		\| {{Kpt\|[[Edward Cope\|Cope]]}}, [[1878]]
	\|}		\|}
		+	<references>
		+	Carpenter, K. (2006) "Biggest of the big: a critical re-evaluation of the mega-sauropod Amphicoelias fragillimus." In Foster, J.R. and Lucas, S.G., eds., 2006, Paleontology and Geology of the Upper Jurassic Morrison Formation. New Mexico Museum of Natural History and Science Bulletin 36: 131–138.
		+
		+	Woodruff, D.C. & Foster, J.R. (2014) "The fragile legacy of Amphicoelias fragillimus" (Dinosauria: Sauropoda; Morrison Formation – latest Jurassic).
		+
		+	http://forum.dinozaury.com/viewtopic.php?f=7&t=1078
		+	</references>
		+	</small>
		+
		+	[[Kategoria:Dinosauria]]
		+	[[Kategoria:Saurischia]]
		+	[[Kategoria:Sauropodomorpha]]
		+	[[Kategoria:Sauropoda]]
		+	[[Kategoria:Diplodocoidea]]
		+	[[Kategoria:Rebbachisauridae]]
		+	[[Kategoria:Ameryka Północna]]
		+	[[Kategoria:USA]]
		+	[[Kategoria:Mezozoik]]
		+	[[Kategoria:Jura]]
		+	[[Kategoria:Tyton]]

← poprzednia wersja		Wersja z 13:56, 15 gru 2018
Linia 1:		Linia 1:
−	~~#REDIRECT~~ [[Amphicoelias~~#Maraapunisaurus_fragillimus~~]]	+	{{Korekta\|Do rozszerzenia}}
		+	{{DISPLAYTITLE:''Maraapunisaurus''}}
		+	{{Opis
		+	\|Autor = [[Marcin Szermański]], [[Łukasz Czepiński]]
		+	\|Korekta =
		+	\|nazwa = ''Maraapunisaurus'' (maraapunizaur)
		+	\|długość = ok. 30 m
		+	\|wysokość =
		+	\|masa =
		+	\|dieta = roślinożerny
		+	\|miejsce = [[USA]]
		+	<small>Kolorado<br>
		+	([[formacja]] [[Morrison]])</small>
		+	\|czas = {{Występowanie\|152\|145}}
		+	ok. 152 - 145 [[Ma]]<br>
		+	<small>[[późna jura]] ([[tyton]])</small>
		+	\|systematyka =
		+	[[Dinosauria]]
		+
		+	[[Saurischia]]
		+
		+	[[Sauropodomorpha]]
		+
		+	[[Sauropoda]]
		+
		+	[[Neosauropoda]]
		+
		+	[[Diplodocoidea]]
		+
		+	[[Rebbachisauridae]]
		+	\|grafika = A. fragillimus Krasiejów.jpg
		+	\|podpis = Model ''Maraapunisaurus'' w Jura Parku Krasiejów, zrekonstruowany jako olbrzymi diplodokid. <br>Zdjęcie: [[Tomasz Singer]]
		+	\|PorównanieGrupa = Rebbachisauridae
		+	\|PorównanieDługość = 30
		+	\|mapa =
		+	}}
		+
		+	'''''Maraapunisaurus''''' to rodzaj [[Sauropoda\|zauropoda]] z grupy [[Rebbachisauridae\|rebbachizaurydów]], do 2018 roku uznawany za największego znanego dinozaura (wówczas jako [[gatunek]] [[Diplodocidae\|diplodokida]] z [[rodzaj]]u ''[[Amphicoelias]]'').
		+
		+	== Materiał kopalny ==
		+	[[Holotyp]] AMNH 5777 to niekompletny kręg grzbietowy (zaginął jeszcze w XIX wieku). Ponadto do ''M. fragillimus'' należy dystalny (dalszy) koniec kości udowej, który również zaginął w tym samym czasie.
		+
		+	[[Henry Osborn\|Osborn]] i Mook ([[1921]]) zasugerowali, że ''A. fragillimus'' to przerośnięty okaz ''A. altus'', z czym zgodził się [[John McIntosh]] ([[1998]]). Jednak [[Kenneth Carpenter\|Carpenter]] ([[2006]]) powołując się na zapiskach o odmiennej budowie ich kręgów sporządzonych przez [[Edward Cope\|Cope’a]] zasugerował, że ''A. fragillimus'' może być uznawany za odrębny [[gatunek]] od typowego ''A. altus'', a być możne nawet osobny [[rodzaj]]. Dodał jednak, że brak materiału do badań powoduje brak 100% pewności co do jego ważności - za ''[[nomen dubium]]'' uważają go m.in. Tschopp i in. ([[2015]]).
		+
		+	Jeżeli szacunki nie są przesadzone, to ''A. fragillimus'' był największym znanym zwierzęciem wszechczasów. Cope zauważył, że kość udowa u zauropodów jest zawsze dwukrotnie wyższa od najwyższego kręgu i obliczył ją na 3,7 m. [[Gregory Paul\|Paul]] ([[1994]]) obliczył na podstawie ''[[Diplodocus]]'' jego długość na 40-60 m, wysokość na 9 m, natomiast masę aż na 100-150 ton! Sama kość udowa miała mierzyć 3,1-4 m, przy niewiele ponad 1,5-metrowej długości jej odpowiednika u ''[[Diplodocus]]''. Po nieco ponad dekadzie, Carpenter ([[2006]]) zrewidował te szacunki. Obliczył (także na podstawie ''[[Diplodocus]]'') maksymalną długość zwierzęcia na 58 m, wysokość (w barku) na 9,25 m, a masę na maksymalnie 122,4 t. Zauważył też, że nawet najbardziej ostrożne szacunki Paula (40 m długości) są znacznie większe od największego pewnego członka [[Diplodocidae]] (konkretnie [[Diplodocinae]]), mianowicie ''[[Supersaurus]]'' (>33-34 m długości), a także od wszystkich innych zauropodów (wyjątkiem być może jest hipotetycznie bardziej masywny, lecz krótszy ''[[Bruhathkayosaurus]]''). Posiłkując się cały czas dobrze poznanym diplodokiem, oszacował szyję ''A. fragillimus'' na 16,75 m, sam ogon zaś na 32 m. Rozmiary samych kończyn to 5,75 m dla przednich i 7,5 m dla tylnych (w tym kość udowa 3-4,6 m).
		+
		+	Być może jednak szacunkowe rozmiary dla ''A. fragillimus'' są znacznie przesadzone. Cope początkowo oszacował wysokość kręgu na 6 (~183 cm) lub więcej stóp, co znacznie od biega od późniejszych szacunków (240-270 cm wysokości). Możliwe, że w pracy Cope wkradł się po prostu zwyczajny błąd (Stuchlik, [[2014]] [online, forum]<ref>http://forum.dinozaury.com/viewtopic.php?f=7&t=1078</ref>, Woodruff i Foster, [[2014]]) i rozmiar skali na rycinie został źle podany. Ciekawy jest fakt, że Cope pomylił się w podobny sposób już w pracy opisującej inny [[gatunek]] - ''Amphicoelias altus''.
		+
		+	Na świecie istnieje tylko jedna rekonstrukcja ''Amphicoelias fragillimus'' w skali 1:1. Jest ona jedną z wielu figur dinozaurów, jakie są udostępnione zwiedzającym Jurapark w Krasiejowie. Mierząc 58 m długości i ok. 10 m wysokości jest, naturalnie, największym modelem dinozaura o rzeczywistych rozmiarach nie tylko w Polsce, ale i na świecie.
		+
		+	==Spis gatunków==
		+	{\| class="wikitable"
		+	\| {{V\|''Maraapunisaurus ''}}
		+	\| {{Kpt\|[[Carpenter]]}}, [[2018]]
		+	\|-
		+	\| {{V\|''Maraapunisaurus fragillimus''}}
		+	\| {{Kpt\|([[Edward Cope\|Cope]], [[1878]]) [[Carpenter]], [[2018]]}}
		+	\|-
		+	\|= ''Amphicoelias fragillimus''
		+	\| {{Kpt\|[[Edward Cope\|Cope]]}}, [[1878]]
		+	\|}

← poprzednia wersja		Wersja z 19:38, 22 paź 2018
Linia 1:		Linia 1:
−	#REDIRECT [[Amphicoelias#~~A._fragillimus~~]]	+	#REDIRECT [[Amphicoelias#Maraapunisaurus_fragillimus]]