Microraptor - Historia wersji

Kamil Kamiński: /* Bibliografia */

2026-01-29T10:36:16Z

‎Bibliografia

Kamil Kamiński: /* Budowa, lokomocja i pochodzenie lotu */

2026-01-29T10:31:09Z

‎Budowa, lokomocja i pochodzenie lotu

Kamil Kamiński: Grosumogin i in., 2025

2025-07-05T22:56:52Z

Grosumogin i in., 2025

Kamil Kamiński o 20:32, 21 gru 2022

2022-12-21T20:32:35Z

Kamil Kamiński: /* Bibliografia */

2019-08-04T10:12:58Z

‎Bibliografia

Kamil Kamiński: Dr. rozbudowa, uzupełnienia, aktualizacje

2019-08-04T10:11:49Z

Dr. rozbudowa, uzupełnienia, aktualizacje

Podgląd zmian

Nazuul: dr. różne - DO AKTUALIZACJI

2014-12-25T08:29:54Z

dr. różne - DO AKTUALIZACJI

Nazuul: /* Materiał kopalny */ rys.

2013-11-02T18:51:17Z

‎Materiał kopalny: rys.

Nazuul: grafika

2013-07-21T17:28:27Z

grafika

Nazuul: grafika problematyczna zostawiona

2013-07-18T20:53:21Z

grafika problematyczna zostawiona

← poprzednia wersja		Wersja z 10:36, 29 sty 2026
Linia 167:		Linia 167:

	Grosmougin, M., Wang, X., Zheng, X., Kaye, T.G., Chotard, M., Barlow, L.A., Deccechi, T.A., Habib, M.B., Zariwala, J., Hartman, S.A., Xu, X., Pittman, M. (2025). "Forelimb feathering, soft tissues, and skeleton of the flying dromaeosaurid ''Microraptor''." BMC Ecology and Evolution 25. 65 [[doi:10.1186/s12862-025-02397-5]].		Grosmougin, M., Wang, X., Zheng, X., Kaye, T.G., Chotard, M., Barlow, L.A., Deccechi, T.A., Habib, M.B., Zariwala, J., Hartman, S.A., Xu, X., Pittman, M. (2025). "Forelimb feathering, soft tissues, and skeleton of the flying dromaeosaurid ''Microraptor''." BMC Ecology and Evolution 25. 65 [[doi:10.1186/s12862-025-02397-5]].
		+
		+	Hefler,C., Wang, Y., Wang, X., Zheng, X., Kaye, T.G., Grosmougin, M., Chotard, M., Barlow, L., Qiu, H., Dececchi, T.A., Habib, M.B., Shyy, W. & Pittman, M. (2026). "''Microraptor'' reveals specialized gliding capabilities in multiwinged early paravians." Proceedings of the National Academy of Sciences U.S.A. 123 (6) e2518106123, [[doi:10.1073/pnas.2518106123]].

	Hone D. W. E., Tischlinger H., Xu X., Zhang F. (2010) "The Extent of the Preserved Feathers on the Four-Winged Dinosaur Microraptor gui under Ultraviolet Light". PLoS ONE 5(2): e9223. [[doi:10.1371/journal.pone.0009223]]		Hone D. W. E., Tischlinger H., Xu X., Zhang F. (2010) "The Extent of the Preserved Feathers on the Four-Winged Dinosaur Microraptor gui under Ultraviolet Light". PLoS ONE 5(2): e9223. [[doi:10.1371/journal.pone.0009223]]

@@ Linia 102: / Linia 102: @@
 [[Plik: Microraptor_by_durbed.jpg|300px|thumb|right|Dwa mikrokatory na lądzie. Autor: Durbed [http://durbed.deviantart.com/art/Four-winged-thieves-341517949].]]
-Chatterjee i Templin w 2007 roku wykazali, że aby sprawnie się poruszać w powietrzu, mikroraptor musiał układać kończyny do lotu jak dwupłatowiec, z kończynami tylnymi ułożonymi w kształt litery Z (a nie rozstawionymi na boki, jak w rekonstrukcji Xu i in. z 2003 r. - ryc. 1C albo w modelu z Alexander i in., 2010). Używając modelu, naukowcy przeanalizowali możliwe metody lotu lub szybowania i wykazali, że ''Microraptor'' prawdopodobnie najpierw skakał z drzewa i opadał, następnie znów się wznosił i w końcu lądował na kolejnym drzewie, oddalonym nawet o ok. 40 m. Trajektoria jego lotu była zatem w kształcie litery U. Obliczyli oni, że mikroraptor szybował z prędkością 12–15 m/s a powierzchnia skrzydeł wynosiła ok. 0,132 m2.
+Chatterjee i Templin w 2007 roku wykazali, że aby sprawnie się poruszać w powietrzu, mikroraptor musiał układać kończyny do lotu jak dwupłatowiec, z kończynami tylnymi ułożonymi w kształt litery Z (a nie rozstawionymi na boki, jak w rekonstrukcji Xu i in. z 2003 r. - ryc. 1C albo w modelu z Alexander i in., 2010). Używając modelu, naukowcy przeanalizowali możliwe metody lotu lub szybowania i wykazali, że ''Microraptor'' prawdopodobnie najpierw skakał z drzewa i opadał, następnie znów się wznosił i w końcu lądował na kolejnym drzewie, oddalonym nawet o ok. 40 m. Trajektoria jego lotu była zatem w kształcie litery U. Obliczyli oni, że mikroraptor szybował z prędkością 12–15 m/s a powierzchnia skrzydeł wynosiła ok. 0,132 m2. Charakterystyczne dla mikroraptora rozszerzenie dystalnej części tylnych skrzydeł zapewniało niezbędną powierzchnię nośną, do której przytwierdzał się wir, powstający, gdy powietrze opływało profil skrzydła. Przyczyniało się to do zwiększenie siły nośnej (Hefler i in., 2026).
 Obecnie wiadomo, że mikroraptor miał większą powierzchnię nośną. Hone i współpracownicy (2010) po oględzinach [[holotyp]]u ''M. gui'' w świetle ultrafioletowym stwierdzili, że miał dłuższe pióra, niż widać gołym okiem. Pióra z kończyn przednich o widocznej długości 10,5 i 7,5 cm miały odpowiednio 11,3 i 10,4 cm, a na tylnych - zamiast 10,5 i 13,8 - 11,3 i 14,9 cm.
@@ Linia 113: / Linia 113: @@
 Nowsze badania wskazują na większe zdolności mikroraptora do lotu, niż początkowo sądzono. Agnolin i Novas (2013) wskazali na obecność asymetrycznych piór, występowanie ''propatagia'' – fałdu skóry rozciągniętego między ramieniem i przedramieniem, zwiększającego powierzchnię skrzydeł i usprawniającego lot, rozwinięty wyrostek dla mięśni prostowników na I kości śródręcza i obecność aluli, czyli grupy kilku piór wystających z kciuka ptaków. Są to cechy stanowiące przystosowanie do prawdziwego lotu. Dececchi i in. (2016) dowiedli, że ''Microraptor'' był nawet w stanie startować z ziemi. Badania przedramion, włącznie w tkankami miękkimi, wspierają pogląd o zaawansowanych zdolnościach do latania tego zwierzęcia. Świadczy o tym m.in. struktura skrzydeł z elastyczną krawędzią natarcia, obecność silnych zginaczy i stabilizatorów w górnej części ramienia czy szeroki II palec dłoni. Prawdopodobnie więc mikroraptor był zdolny do umiarkowanie szybkiego, aktywnego lotu, jednak o odmiennej kinematyce trzepotania skrzydłami, niż współczesne ptaki (Grosmougin i in., 2025).
 Poznanie mikroraptora i jego unikalnej techniki lotu stawia przed nauką pytanie - czy ptaki pochodzą od form z czterema skrzydłami? Czy raczej jest to tylko "ślepa uliczka" ewolucji? W roku 1915 naukowiec o nazwisku Beebe zaproponował teorię o fazie lotu czteroskrzydłowego w rozwoju ptaków (tzw. tetrapteryx). Chatterjee i Templin uważają to za możliwe, lecz nie przychylają się do tej tezy bardziej niż do przeciwnej. W świetle nowych odkryć - np. ''[[Anchiornis]]'' czteroskrzydła faza wydaje się bardziej prawdopodobna.
 ==Kolory piór==

@@ Linia 99: / Linia 99: @@
 ''Microraptor'' miał dwie pary skrzydeł, co później okazało się być także cechą innych [[eumaniraptor]]ów (np. ''[[Anchiornis]]''). Wskazuje to na to, że być może ptaki zaczynały właśnie jako "dwupłatowi" lotnicy.
-Pióra ''Microraptor'' są zasadniczo takie same jak te występujące u współczesnych ptaków. Ma on długie pierwszorzędowe i drugorzędowe lotki, także na całych kończynach tylnych (tzn. na udzie, podudziu i śródstopiu). Na dystalnych częściach kończyn przednich, śródstopiu i ogonie pióra były asymetryczne. ''Microraptor'' miał większość przystosowań do lotu spotykanych u wczesnych ptaków - oba końce kości łopatkowo-kruczych skierowane do siebie pod kątem ostrym, zwrócona ku bokom panewka skrzydła umożliwiająca delikatne ruchy grzbietowobrzuszne, duży mostek dla przyczepu mięśni skrzydeł, skostniałe żebra mostkowe z dobrze wykształconymi wyrostkami haczykowatymi zapobiegające ściskaniu klatki piersiowej przy uderzaniu skrzydłami w dół, mocno wygięta zewnętrzna kość śródręcza i spłaszczony środkowy palec dla przyczepu lotek oraz skrzydełka (''alula''). W dodatku długie pióra na kończynach tylnych utrudniały poruszanie się po ziemi. Wydaje się więc, że mikroraptor mógł przynajmniej szybować z drzewa na drzewo. Zapewne prowadził życie nadrzewnego drapieżnika. Nie jest to jednak pewne - jak wskazują Dececchi i Larsson (2011), brak u niego wyraźnych przystosowań do nadrzewnego trybu życia.
+Pióra ''Microraptor'' są zasadniczo takie same jak te występujące u współczesnych ptaków. Ma on długie pierwszorzędowe i drugorzędowe lotki, także na całych kończynach tylnych (tzn. na udzie, podudziu i śródstopiu). Na dystalnych częściach kończyn przednich, śródstopiu i ogonie pióra były asymetryczne. ''Microraptor'' miał większość przystosowań do lotu spotykanych u wczesnych ptaków - oba końce kości łopatkowo-kruczych skierowane do siebie pod kątem ostrym, zwrócona ku bokom panewka skrzydła umożliwiająca delikatne ruchy grzbietowobrzuszne, duży mostek dla przyczepu mięśni skrzydeł, skostniałe żebra mostkowe z dobrze wykształconymi wyrostkami haczykowatymi zapobiegające ściskaniu klatki piersiowej przy uderzaniu skrzydłami w dół, mocno wygięta zewnętrzna kość śródręcza i spłaszczony środkowy palec dla przyczepu lotek oraz skrzydełka (''alula''). W dodatku długie pióra na kończynach tylnych utrudniały poruszanie się po ziemi. Wydaje się więc, że mikroraptor mógł przynajmniej szybować z drzewa na drzewo. Zapewne prowadził życie nadrzewnego drapieżnika. Nie jest to jednak pewne - jak wskazują Dececchi i Larsson (2011), brak u niego wyraźnych przystosowań do nadrzewnego trybu życia. Grosmougin i in. (2025) uznali, że ksztalt pazurów mikroraptora nie pasuje do zwierzęcia nadrzewnego.
 [[Plik: Microraptor_by_durbed.jpg|300px|thumb|right|Dwa mikrokatory na lądzie. Autor: Durbed [http://durbed.deviantart.com/art/Four-winged-thieves-341517949].]]
-Chatterjee i Templin w 2007 roku wykazali, że aby sprawnie się poruszać w powietrzu, mikroraptor musiał układać kończyny do lotu jak dwupłatowiec, z kończynami tylnymi ułożonymi w kształt litery Z (a nie rozstawionymi na boki, jak w rekonstrukcji Xu i in. z 2003 r. - ryc. 1C albo w modelu z Alexander i in., 2010). Używając modelu, naukowcy przeanalizował możliwe metody lotu lub szybowania i wykazali, że ''Microraptor'' prawdopodobnie najpierw skakał z drzewa i opadał, następnie znów się wznosił i w końcu lądował na kolejnym drzewie, oddalonym nawet o ok. 40 m. Trajektoria jego lotu była zatem w kształcie litery U. Obliczyli oni, że mikroraptor szybował z prędkością 12–15 m/s a powierzchnia skrzydeł wynosiła ok. 0,132 m2.
+Chatterjee i Templin w 2007 roku wykazali, że aby sprawnie się poruszać w powietrzu, mikroraptor musiał układać kończyny do lotu jak dwupłatowiec, z kończynami tylnymi ułożonymi w kształt litery Z (a nie rozstawionymi na boki, jak w rekonstrukcji Xu i in. z 2003 r. - ryc. 1C albo w modelu z Alexander i in., 2010). Używając modelu, naukowcy przeanalizowali możliwe metody lotu lub szybowania i wykazali, że ''Microraptor'' prawdopodobnie najpierw skakał z drzewa i opadał, następnie znów się wznosił i w końcu lądował na kolejnym drzewie, oddalonym nawet o ok. 40 m. Trajektoria jego lotu była zatem w kształcie litery U. Obliczyli oni, że mikroraptor szybował z prędkością 12–15 m/s a powierzchnia skrzydeł wynosiła ok. 0,132 m2.
 Obecnie wiadomo, że mikroraptor miał większą powierzchnię nośną. Hone i współpracownicy (2010) po oględzinach [[holotyp]]u ''M. gui'' w świetle ultrafioletowym stwierdzili, że miał dłuższe pióra, niż widać gołym okiem. Pióra z kończyn przednich o widocznej długości 10,5 i 7,5 cm miały odpowiednio 11,3 i 10,4 cm, a na tylnych - zamiast 10,5 i 13,8 - 11,3 i 14,9 cm.
@@ Linia 111: / Linia 111: @@
 [[Plik: Microraptor_Skeletons_by_Qilong.jpg|300px|thumb|right|Rekonstrukcje szkieletów różnych okazów. Autor: Jaime A. Headden [http://qilong.deviantart.com/art/Microraptor-Skeletons-27326378].]]
-Nowsze badania wskazują na większe zdolności mikroraptora do lotu, niż początkowo sądzono. Agnolin i Novas (2013) wskazali na obecność asymetrycznych piór, występowanie ''propatagia'' – fałdu skóry rozciągniętego między ramieniem i przedramieniem, zwiększającego powierzchnię skrzydeł i usprawniającego lot, rozwinięty wyrostek dla mięśni prostowników na I kości śródręcza i obecność aluli, czyli grupy kilku piór wystających z kciuka ptaków. Są to cechy stanowiace przystosowanie do prawdziwego lotu. Dececchi i in. (2016) dowiedli, że ''Microraptor'' był nawet w stanie startować z ziemi.
+Nowsze badania wskazują na większe zdolności mikroraptora do lotu, niż początkowo sądzono. Agnolin i Novas (2013) wskazali na obecność asymetrycznych piór, występowanie ''propatagia'' – fałdu skóry rozciągniętego między ramieniem i przedramieniem, zwiększającego powierzchnię skrzydeł i usprawniającego lot, rozwinięty wyrostek dla mięśni prostowników na I kości śródręcza i obecność aluli, czyli grupy kilku piór wystających z kciuka ptaków. Są to cechy stanowiące przystosowanie do prawdziwego lotu. Dececchi i in. (2016) dowiedli, że ''Microraptor'' był nawet w stanie startować z ziemi. Badania przedramion, włącznie w tkankami miękkimi, wspierają pogląd o zaawansowanych zdolnościach do latania tego zwierzęcia. Świadczy o tym m.in. struktura skrzydeł z elastyczną krawędzią natarcia, obecność silnych zginaczy i stabilizatorów w górnej części ramienia czy szeroki II palec dłoni. Prawdopodobnie więc mikroraptor był zdolny do umiarkowanie szybkiego, aktywnego lotu, jednak o odmiennej kinematyce trzepotania skrzydłami, niż współczesne ptaki (Grosmougin i in., 2025).
 Poznanie mikroraptora i jego unikalnej techniki lotu stawia przed nauką pytanie - czy ptaki pochodzą od form z czterema skrzydłami? Czy raczej jest to tylko "ślepa uliczka" ewolucji? W roku 1915 naukowiec o nazwisku Beebe zaproponował teorię o fazie lotu czteroskrzydłowego w rozwoju ptaków (tzw. tetrapteryx). Chatterjee i Templin uważają to za możliwe, lecz nie przychylają się do tej tezy bardziej niż do przeciwnej. W świetle nowych odkryć - np. ''[[Anchiornis]]'' czteroskrzydła faza wydaje się bardziej prawdopodobna.
@@ Linia 119: / Linia 119: @@
 ==Dieta==
-''Microraptor'' jest jednym z nielicznych teropodów, co do których dysponujemy bezpośrednimi dowodami odnośnie ich diety. Ze szczątkami holotypu ''M. gui'' stowarzyszone były kości małego ssaka, co interpretowano jako zawartość żołądka. W 2022 r. Hone i in. opisali skamieniałą stopę ssaka, zachowaną w jamie ciała ''M. zhaoianus'', co zostało uznane za interakcję troficzną. W okolicach brzucha innego okazu znaleziono szczątki ptaka z grupy Enantiornithes (O’Connor i in., 2011). Wg autorów, stan zachowania jego kości dowodzi, że został on zabity i pożarty przez mikroraptora, nie był zaś padliną. Ponieważ Enantiornithes były nadrzewne, fakt schwytania tego ptaka miałby wspierać pogląd o nadrzewnym trybie życia mikroraptora. Xing i in. (2013) uznali jednak, że niekoniecznie musiał on spędzać dużo czasu na drzewach, by upolować ptaka. Dowody na skuteczne polowanie na ptaki znaleziono też u znacznie większego ''[[Sinocalliopteryx]]'', którego raczej nie posądzano o nadrzewny tryb życia. Xing i in. (2013) wśród kości innego okazu mikroraptora znaleźli szczątki ryb. Dopatrzyli się oni kilku cech wskazujących na częściową rybożerność tego małego teropoda, takich jak zredukowane ząbkowanie i wysunięcie do przodu zębów na przedniej części żuchwy. Wydaje się więc, że  ''Microraptor'' był oportunistycznym drapieżnikiem, zdolnym do pożywiania się szerokim wachlarzem niewielkich ofiar, wśród których były ssaki, ptaki i ryby, a nawet stawonogi i padlina (Hone i in., 2022).
+''Microraptor'' jest jednym z nielicznych teropodów, co do których dysponujemy bezpośrednimi dowodami odnośnie ich diety. Ze szczątkami holotypu ''M. gui'' stowarzyszone były kości małego ssaka, co interpretowano jako zawartość żołądka. W 2022 r. Hone i in. opisali skamieniałą stopę ssaka, zachowaną w jamie ciała ''M. zhaoianus'', co zostało uznane za interakcję troficzną. W okolicach brzucha innego okazu znaleziono szczątki ptaka z grupy Enantiornithes (O’Connor i in., 2011). Wg autorów, stan zachowania jego kości dowodzi, że został on zabity i pożarty przez mikroraptora, nie był zaś padliną. Ponieważ Enantiornithes były nadrzewne, fakt schwytania tego ptaka miałby wspierać pogląd o nadrzewnym trybie życia mikroraptora. Xing i in. (2013) uznali jednak, że niekoniecznie musiał on spędzać dużo czasu na drzewach, by upolować ptaka. Dowody na skuteczne polowanie na ptaki znaleziono też u znacznie większego ''[[Sinocalliopteryx]]'', którego raczej nie posądzano o nadrzewny tryb życia. Xing i in. (2013) wśród kości innego okazu mikroraptora znaleźli szczątki ryb. Dopatrzyli się oni kilku cech wskazujących na częściową rybożerność tego małego teropoda, takich jak zredukowane ząbkowanie i wysunięcie do przodu zębów na przedniej części żuchwy. Wydaje się więc, że  ''Microraptor'' był oportunistycznym drapieżnikiem, zdolnym do pożywiania się szerokim wachlarzem niewielkich ofiar, wśród których były ssaki, ptaki i ryby, a nawet stawonogi i padlina (Hone i in., 2022). Grosmougin i in. (2025) uwazają, że mikroraptor polował w powietrzu z zasadzek, ścigając swe ofiary na krótkich dystansach.
 [[Plik: Microraptor_gui_holotype.png|300px|thumb|right|Skamieniałe szczątki okazu IVPP V 13352. Widoczne ślady upierzenia. Źródło: Hone i in., 2010 [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Microraptor_gui_holotype.png].]]
@@ Linia 160: / Linia 160: @@
 <small>Agnolín, F.L. & Novas, F.E. (2013). "Avian ancestors. A review of the phylogenetic relationships of the theropods Unenlagiidae, Microraptoria, Anchiornis and Scansoriopterygidae". SpringerBriefs in Earth System Sciences: 1–96. [[doi:10.1007/978-94-007-5637-3]].
-Chatterjee, S., & Templin, R.J. (2007). "Biplane wing platform and flight performance of the feathered dinosaur Microraptor gui." Proceedings of the National Academy of Sciences, 104(5): 1576-1580.
+Chatterjee, S., & Templin, R.J. (2007). "Biplane wing platform and flight performance of the feathered dinosaur ''Microraptor gui''." Proceedings of the National Academy of Sciences, 104(5): 1576-1580.
 Dececchi, T.A. & Larsson, H.C.E. (2011) "Assessing Arboreal Adaptations of Bird Antecedents: Testing the Ecological Setting of the Origin of the Avian Flight Stroke" PLoS ONE 6(8), e22292. [[doi:10.1371/journal.pone.0022292]].
 Dececchi, T.A.; Larsson, H.C.E.; Habib, M.B. (2016). "The wings before the bird: an evaluation of flapping-based locomotory hypotheses in bird antecedents". PeerJ. 4: e2159. [[doi:10.7717/peerj.2159]].
 Hone D. W. E., Tischlinger H., Xu X., Zhang F. (2010) "The Extent of the Preserved Feathers on the Four-Winged Dinosaur Microraptor gui under Ultraviolet Light". PLoS ONE 5(2): e9223. [[doi:10.1371/journal.pone.0009223]]

@@ Linia 119: / Linia 119: @@
 ==Dieta==
-''Microraptor'' jest jednym z nielicznych teropodów, co do których dysponujemy bezpośrednimi dowodami odnośnie ich diety. Ze szczątkami holotypu ''M. gui'' stowarzyszone były kości małego ssaka, co interpretowano jako zawartość żołądka. W okolicach brzucha innego okazu znaleziono szczątki ptaka z grupy Enantiornithes (O’Connor i in., 2011). Wg autorów, stan zachowania jego kości dowodzi, że został on zabity i pożarty przez mikroraptora, nie był zaś padliną. Ponieważ Enantiornithes były nadrzewne, fakt schwytania tego ptaka miałby wspierać pogląd o nadrzewnym trybie życia mikroraptora. Xing i in. (2013) uznali jednak, że niekoniecznie musiał on spędzać dużo czasu na drzewach, by upolować ptaka. Dowody na skuteczne polowanie na ptaki znaleziono też u znacznie większego ''[[Sinocalliopteryx]]'', którego raczej nie posądzano o nadrzewny tryb życia. Xing i in. (2013) wśród kości innego okazu mikroraptora znaleźli szczątki ryb. Dopatrzyli się oni kilku cech wskazujących na częściową rybożerność tego małego teropoda, takich jak zredukowane ząbkowanie i wysunięcie do przodu zębów na przedniej części żuchwy. Wydaje się więc, że  ''Microraptor'' był oportunistycznym drapieżnikiem, zdolnym do pożywiania się szerokim wachlarzem niewielkich ofiar, wśród których były ssaki, ptaki i ryby.
+''Microraptor'' jest jednym z nielicznych teropodów, co do których dysponujemy bezpośrednimi dowodami odnośnie ich diety. Ze szczątkami holotypu ''M. gui'' stowarzyszone były kości małego ssaka, co interpretowano jako zawartość żołądka. W 2022 r. Hone i in. opisali skamieniałą stopę ssaka, zachowaną w jamie ciała ''M. zhaoianus'', co zostało uznane za interakcję troficzną. W okolicach brzucha innego okazu znaleziono szczątki ptaka z grupy Enantiornithes (O’Connor i in., 2011). Wg autorów, stan zachowania jego kości dowodzi, że został on zabity i pożarty przez mikroraptora, nie był zaś padliną. Ponieważ Enantiornithes były nadrzewne, fakt schwytania tego ptaka miałby wspierać pogląd o nadrzewnym trybie życia mikroraptora. Xing i in. (2013) uznali jednak, że niekoniecznie musiał on spędzać dużo czasu na drzewach, by upolować ptaka. Dowody na skuteczne polowanie na ptaki znaleziono też u znacznie większego ''[[Sinocalliopteryx]]'', którego raczej nie posądzano o nadrzewny tryb życia. Xing i in. (2013) wśród kości innego okazu mikroraptora znaleźli szczątki ryb. Dopatrzyli się oni kilku cech wskazujących na częściową rybożerność tego małego teropoda, takich jak zredukowane ząbkowanie i wysunięcie do przodu zębów na przedniej części żuchwy. Wydaje się więc, że  ''Microraptor'' był oportunistycznym drapieżnikiem, zdolnym do pożywiania się szerokim wachlarzem niewielkich ofiar, wśród których były ssaki, ptaki i ryby, a nawet stawonogi i padlina (Hone i in., 2022).
 [[Plik: Microraptor_gui_holotype.png|300px|thumb|right|Skamieniałe szczątki okazu IVPP V 13352. Widoczne ślady upierzenia. Źródło: Hone i in., 2010 [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Microraptor_gui_holotype.png].]]
@@ Linia 166: / Linia 166: @@
 Dececchi, T.A.; Larsson, H.C.E.; Habib, M.B. (2016). "The wings before the bird: an evaluation of flapping-based locomotory hypotheses in bird antecedents". PeerJ. 4: e2159. [[doi:10.7717/peerj.2159]].
-Hone D. W. E., Tischlinger H., Xu X., Zhang F. (2010) "The Extent of the Preserved Feathers on the Four-Winged Dinosaur Microraptor gui under Ultraviolet Light". PLoS ONE 5(2): e9223. doi:10.1371/journal.pone.0009223
+Hone D. W. E., Tischlinger H., Xu X., Zhang F. (2010) "The Extent of the Preserved Feathers on the Four-Winged Dinosaur Microraptor gui under Ultraviolet Light". PLoS ONE 5(2): e9223. [[doi:10.1371/journal.pone.0009223]]
 Koehl, M.A.R., Evangelista, D. & Yang, K. (2011) "Using physical models to study the gliding performance of extinct animals" Integrative and Comparative Biology, 51(6), 1002-1018 [[doi: 10.1093/icb/icr112]].
@@ Linia 174: / Linia 176: @@
 Mortimer, M. (online 2015) [http://theropoddatabase.com/Dromaeosaurs.htm#Microraptorzhaoianus].
-O’Connor, J. Zhou, Z & Xu, X. (2011) "Additional specimen of Microraptor provides unique evidence of dinosaurs preying on birds" Proceedings of the National Academy of Sciences [[doi: 10.1073/pnas.1117727108]].
+O’Connor, J. Zhou, Z & Xu, X. (2011) "Additional specimen of ''Microraptor'' provides unique evidence of dinosaurs preying on birds" Proceedings of the National Academy of Sciences [[doi: 10.1073/pnas.1117727108]].
-Pei, R., Li, Q., Meng, Q., Gao, K.-Q., Norell, M.A. (2014). “A new specimen of Microraptor (Theropoda: Dromaeosauridae) from the Lower Cretaceous of Western Liaoning, China.” American Museum Novitates. 3821, 28
+Pei, R., Li, Q., Meng, Q., Gao, K.-Q., Norell, M.A. (2014). “A new specimen of ''Microraptor'' (Theropoda: Dromaeosauridae) from the Lower Cretaceous of Western Liaoning, China.” American Museum Novitates. 3821, 28
 Senter, P., Barsbold, R., Britt B.B. & Burnham, D.A (2004) "Systematics and evolution of Dromaeosauridae" Bulletin of Gunma Museum of Natural History, 8, 1-20.

← poprzednia wersja		Wersja z 10:12, 4 sie 2019
Linia 171:		Linia 171:

	Larsson, H., Hone, D., Dececchi, T., Sullivan, A.C., Xu, X. (2010) “The winged non-avian dinosaur Microraptor fed on mammals: implications for the Jehol Biota ecosystem.” Journal of Vertebrate Paleontology. 30, 120.		Larsson, H., Hone, D., Dececchi, T., Sullivan, A.C., Xu, X. (2010) “The winged non-avian dinosaur Microraptor fed on mammals: implications for the Jehol Biota ecosystem.” Journal of Vertebrate Paleontology. 30, 120.
		+
		+	Mortimer, M. (online 2015) [http://theropoddatabase.com/Dromaeosaurs.htm#Microraptorzhaoianus].

	O’Connor, J. Zhou, Z & Xu, X. (2011) "Additional specimen of Microraptor provides unique evidence of dinosaurs preying on birds" Proceedings of the National Academy of Sciences [[doi: 10.1073/pnas.1117727108]].		O’Connor, J. Zhou, Z & Xu, X. (2011) "Additional specimen of Microraptor provides unique evidence of dinosaurs preying on birds" Proceedings of the National Academy of Sciences [[doi: 10.1073/pnas.1117727108]].

@@ Linia 47: / Linia 47: @@
 [[Paraves]]
-[[Dromaeosauridae]]
+[[Eumaniraptora]]
 [[Microraptorinae]]
@@ Linia 59: / Linia 61: @@
 ==Wstęp==
-''Microraptor'' to [[rodzaj]] niewielkiego dromeozauryda.
+''Microraptor'' to [[rodzaj]] [[mikroraptoryn]]a. Znalezienie tego dinozaura jest jednym z całej serii przełomowych odkryć z Liaoning. Jego odkrycie pozwoliło lepiej zrozumieć przemianę bazalnych maniraptorów w ptaki, lecz postawiło także nowe pytania o genezę lotu.
 ==Etymologia==
@@ Linia 91: / Linia 90: @@
 ==Budowa, lokomocja i pochodzenie lotu==
 ''Microraptor'' miał dwie pary skrzydeł, co później okazało się być także cechą innych [[eumaniraptor]]ów (np. ''[[Anchiornis]]''). Wskazuje to na to, że być może ptaki zaczynały właśnie jako "dwupłatowi" lotnicy.
@@ Linia 139: / Linia 140: @@
 | {{Kpt|Xu, Zhou, Wang, Kuang, Zhang}} i {{Kpt|Du}}, 2003
 |-
-! ''M. hanqingi''
+| ?= ''M. hanqingi''
 | {{Kpt|Gong, Martin, Burnham, Falk}} i {{Kpt|Hou}}, [[2012]]
 |}
@@ Linia 160: / Linia 161: @@
 Xu, X., Z. Zhou, X. Wang, X. Kuang, F. Zhang & X. Du. 2003. "Four-winged dinosaurs from China". Nature 421(6921):335-340.
-Mortimer, online: http://home.comcast.net/~eoraptor/Dromaeosaurs.htm#Microraptorzhaoianus</small>
+Mortimer, online: http://archosaur.us/theropoddatabase/Dromaeosaurs.htm#Microraptorzhaoianus</small>
 [[Kategoria:Dinosauria]]

@@ Linia 70: / Linia 70: @@
 [[Plik:Microraptor2.png|300px|thumb|right|[[Holotyp]] ''M. gui''. Z Hone i in., 2010.]]
-[[Plik:Microraptor4.jpg|300px|thumb|right|Szkielety ''Microraptor''. Autor: Jaime Headden [http://qilong.deviantart.com/art/Microraptor-Skeletons-27326378].]]
+[[Plik:Microraptor_Scott_Hartman.jpg|300px|thumb|right|Rekonstrukcja szkieletu. Autor: Scott Hartman [http://www.skeletaldrawing.com/theropods].]]
 [[Plik:Microraptor.jpg|300px|thumb|right|Autorka: [[Edyta Felcyn]].]]
 Co najmniej kilkanaście okazów, w tym kompletne; zachowane odciski piór i być może wzór odcieni upierzenia.
 ==Gatunki i wymiary==

@@ Linia 52: / Linia 52: @@
 |-
-| colspan=2 |[[Plik:Microraptor.jpg|400px]]
+| colspan=2 |[[Plik:Microraptor_and_jeholornis.jpg|400px]]
-<small>Autor: [[Edyta Felcyn]] [http://schistosome.blogspot.com/2009/12/microraptor-wip.html].</small>
+<small>''Microraptor'' (po lewej) i ''Jeholornis'' (po prawej).
 |}
@@ Linia 69: / Linia 71: @@
 [[Plik:Microraptor4.jpg|300px|thumb|right|Szkielety ''Microraptor''. Autor: Jaime Headden [http://qilong.deviantart.com/art/Microraptor-Skeletons-27326378].]]
 Co najmniej kilkanaście okazów, w tym kompletne; zachowane odciski piór i być może wzór odcieni upierzenia.

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
-  Hasło do aktualizacji - ''M. hanqingi'' i praca o ''Yurgovuchia''
+  Hasło do aktualizacji - ''M. hanqingi'', praca o ''Yurgovuchia'' i nowsze
 <small>
@@ Linia 67: / Linia 67: @@
 ==Materiał kopalny==
 [[Plik:Microraptor2.png|300px|thumb|right|[[Holotyp]] ''M. gui''. Z Hone i in., 2010.]]
 [[Plik:Microraptor4.jpg|300px|thumb|right|Szkielety ''Microraptor''. Autor: Jaime Headden [http://qilong.deviantart.com/art/Microraptor-Skeletons-27326378].]]
 Co najmniej kilkanaście okazów, w tym kompletne; zachowane odciski piór i być może wzór odcieni upierzenia.