Murusraptor - Historia wersji

Kamil Kamiński o 21:50, 9 paź 2026

2026-10-09T21:50:10Z

Kamil Kamiński: /* Budowa i paleobiologia */

2026-10-09T12:59:20Z

‎Budowa i paleobiologia

Paweł: /* Bibliografia */

2025-05-09T09:50:13Z

‎Bibliografia

Paweł: /* Bibliografia */

2025-05-09T09:49:56Z

‎Bibliografia

Paweł: /* Bibliografia */

2025-05-09T09:49:38Z

‎Bibliografia

Paweł: Aranciaga Rolando i in., 2019

2025-05-09T09:49:30Z

Aranciaga Rolando i in., 2019

Paweł: grafika

2023-11-10T07:23:28Z

grafika

Kamil Kamiński o 19:38, 8 sie 2022

2022-08-08T19:38:04Z

Kamil Kamiński o 10:27, 27 cze 2022

2022-06-27T10:27:28Z

Taurovenator o 19:18, 6 lip 2019

2019-07-06T19:18:58Z

@@ Linia 85: / Linia 85: @@
 Coria, R., A., Currie, P., J.  (2016). "A New Megaraptoran Dinosaur (Dinosauria, Theropoda, Megaraptoridae) from the Late Cretaceous of Patagonia". PLoS ONE 11(7): e0157973. [[doi:10.1371/journal.pone.0157973]].
-Paulina-Carabajal, A., & Currie, P. J. (2017). "The braincase of the theropod dinosaur ''Murusraptor'': osteology, neuroanatomy and comments on the paleobiological implications of certain endocranial features". Ameghiniana. [[doi:10.5710/AMGH.25.03.2017.3062]]</small>
+Paulina-Carabajal, A., & Currie, P. J. (2017). "The braincase of the theropod dinosaur ''Murusraptor'': osteology, neuroanatomy and comments on the paleobiological implications of certain endocranial features". Ameghiniana. [[doi:10.5710/AMGH.25.03.2017.3062]]
 [[Kategoria:Dinosauria]]

@@ Linia 59: / Linia 59: @@
 Jedyny znany element kończyn przednich to pojedynczy pazur. Pozostałe megaraptorydy odznaczały się dużymi, silnymi łapami, uzbrojonymi w ogromne pazury. Można więc przypuszczać, że podobnie wyglądały kończyny murusraptora.
-Szkielet tego teropoda cechował się wysokim stopniem [[pneumatyzacja|pneumatyzacji]]. Dotyczy ona m.in. kręgów, żeber oraz kości biodrowej. Wg autorów opisu żaden inny teropod podobnej wielkości nie miał tak mocno spneumatyzowanych kości. Może to świadczyć o jego wysokim metabolizmie.
+Szkielet tego teropoda cechował się wysokim stopniem [[pneumatyzacja|pneumatyzacji]]. Dotyczy ona m.in. kręgów, żeber oraz kości biodrowej. Wg autorów opisu żaden inny teropod podobnej wielkości nie miał tak mocno spneumatyzowanych kości. Może to świadczyć o jego wysokim metabolizmie. Badania za pomocą tomografii komputerowej wykazały typowy dla megaraptorydów wzorzec pneumatyzacji powtarzający się wzdłuż szeregu kręgów. Murusraptor wyróżniał się jednak obecnością tkanki typu „camellate” (gęsta sieć małych komór powietrznych) w obrębie wyrostków kolczystych oraz dwoma otworami pneumatycznymi w kości łonowej, które łączyły się z wyrostkiem biodrowym. Ogólny wzorzec pneumatyzacji wydaje się pośredni między tyranozauroidami (tkanka typu „camellate”) oraz allozauroidami (pojedyncze komory powietrzne) (Zurriaguz i in., 2026).
 [[Coria]] i [[Currie]] sugerują, że ''Murusraptor'' i pozostałe megaraptorydy być może wiodły podobny tryb życia co bliżej z nimi niespokrewnione [[Spinosauridae|spinozaurydy]]. Wskazywać na to miałyby niskie, wydłużone czaszki i potężne ramiona z ogromnymi pazurami. Mogły być to cechy będące przystosowaniem do chwytania ryb.
 [[Plik:Murusraptor barrosaensis by saberrex-daekra3.jpg|300px|thumb|right|Murusraptor w pościgu za ofiarą. Autor: Jeremy Herz. [http://saberrex.deviantart.com/art/Murusraptor-barrosaensis-629144859].]]
 Aranciaga Rolando i in. (2019) zauważyli, że ''Murusraptor'' wykazuje dużo wspólnych cech z [[Tyrannosauroidea|tyranozauroidami]] (głównie [[Proceratosauridae|proceratopzaurydami]] i [[Alioramini|alioraminami]]) oraz bazalnymi [[Coelurosauria|celurozaurami]] ([[Compsognathidae|kompsognatydami]] i ''[[Ornitholestes]]''). Ponadto kość kulszowa miała pośrednią budowę pomiędzy prymitywnymi [[Coelurosauria|celurozaurami]] a [[Tyrannosauridae|tyranozaurydami]].
 ==Filogeneza==

@@ Linia 85: / Linia 85: @@
 Coria, R., A., Currie, P., J.  (2016). "A New Megaraptoran Dinosaur (Dinosauria, Theropoda, Megaraptoridae) from the Late Cretaceous of Patagonia". PLoS ONE 11(7): e0157973. [[doi:10.1371/journal.pone.0157973]].
-Paulina-Carabajal, A., & Currie, P. J. (2017) "The braincase of the theropod dinosaur ''Murusraptor'': osteology, neuroanatomy and comments on the paleobiological implications of certain endocranial features". Ameghiniana. [[doi:10.5710/AMGH.25.03.2017.3062]]</small>
+Paulina-Carabajal, A., & Currie, P. J. (2017). "The braincase of the theropod dinosaur ''Murusraptor'': osteology, neuroanatomy and comments on the paleobiological implications of certain endocranial features". Ameghiniana. [[doi:10.5710/AMGH.25.03.2017.3062]]</small>
 [[Kategoria:Dinosauria]]

@@ Linia 91: / Linia 91: @@
 [[Kategoria:Theropoda]]
 [[Kategoria:Tetanurae]]
 [[Kategoria:Megaraptora]]
 [[Kategoria:Ameryka Południowa]]

← poprzednia wersja		Wersja z 09:49, 9 maj 2025
Linia 82:		Linia 82:

	Aranciaga Rolando, A. M., Novas, F. E., & Agnolín, F. L. (2019). "A reanalysis of ''Murusraptor barrosaensis'' Coria & Currie (2016) affords new evidence about the phylogenetical relationships of Megaraptora". Cretaceous Research, 99, 104-127. [[doi:10.1016/j.cretres.2019.02.021]]		Aranciaga Rolando, A. M., Novas, F. E., & Agnolín, F. L. (2019). "A reanalysis of ''Murusraptor barrosaensis'' Coria & Currie (2016) affords new evidence about the phylogenetical relationships of Megaraptora". Cretaceous Research, 99, 104-127. [[doi:10.1016/j.cretres.2019.02.021]]
−

	Coria, R., A., Currie, P., J. (2016). "A New Megaraptoran Dinosaur (Dinosauria, Theropoda, Megaraptoridae) from the Late Cretaceous of Patagonia". PLoS ONE 11(7): e0157973. [[doi:10.1371/journal.pone.0157973]].		Coria, R., A., Currie, P., J. (2016). "A New Megaraptoran Dinosaur (Dinosauria, Theropoda, Megaraptoridae) from the Late Cretaceous of Patagonia". PLoS ONE 11(7): e0157973. [[doi:10.1371/journal.pone.0157973]].

@@ Linia 8: / Linia 8: @@
   |masa                   =  ok. 1,5 t <sup>(Paulina-Carabajal i Currie, 2017)</sup>
   |dieta                  = mięsożerny
-  |miejsce                = [[Argentyna]] - Nequen
+  |miejsce                = [[Argentyna]] - Neuquen
 <small>([[formacja]] [[Sierra Barrosa]])</small>
   |czas                   = {{Występowanie|88|87}}
@@ Linia 61: / Linia 61: @@
 Szkielet tego teropoda cechował się wysokim stopniem [[pneumatyzacja|pneumatyzacji]]. Dotyczy ona m.in. kręgów, żeber oraz kości biodrowej. Wg autorów opisu żaden inny teropod podobnej wielkości nie miał tak mocno spneumatyzowanych kości. Może to świadczyć o jego wysokim metabolizmie.
-Coria i Currie sugerują, że ''Murusraptor'' i pozostałe megaraptorydy być może wiodły podobny tryb życia co bliżej z nimi niespokrewnione [[Spinosauridae|spinozaurydy]]. Wskazywać na to miałyby niskie, wydłużone czaszki i potężne ramiona z ogromnymi pazurami. Mogły być to cechy będące przystosowaniem do chwytania ryb.
+[[Coria]] i [[Currie]] sugerują, że ''Murusraptor'' i pozostałe megaraptorydy być może wiodły podobny tryb życia co bliżej z nimi niespokrewnione [[Spinosauridae|spinozaurydy]]. Wskazywać na to miałyby niskie, wydłużone czaszki i potężne ramiona z ogromnymi pazurami. Mogły być to cechy będące przystosowaniem do chwytania ryb.
 [[Plik:Murusraptor barrosaensis by saberrex-daekra3.jpg|300px|thumb|right|Murusraptor w pościgu za ofiarą. Autor: Jeremy Herz. [http://saberrex.deviantart.com/art/Murusraptor-barrosaensis-629144859].]]
 ==Filogeneza==
-''Murusraptor'' należał do dość zagadkowego kladu [[Megaraptora]] i rodziny [[Megaraptoridae]], obejmującej teropody średniej wielkości, znane z południowych lądów okresu kredowego. Kontrowersyjna jest pozycja Megaraptora na drzewie rodowym teropodów. Były one klasyfikowane m.in. jako [[Carnosauria|karnozaury]] z grupy [[Carcharodontosauria]] lub [[Coelurosauria|celurozaury]] w ramach [[Tyrannosauroidea]]. Odkrycie murusraptora pozwoliło na najlepsze poznanie anatomii członków Megaraptora, ale nie wyjaśniło ich pozycji filogenetycznej. Coria i Currie podkreślają potrzebę dalszych odkryć i badań. Obecnie wydaje się, iż przeważa pogląd, wg którego megaraptory należały do celurozaurów i tworzyły klad siostrzany do Tyrannosauroidea (Aranciaga Rolando i in., 2021).
+''Murusraptor'' należał do dość zagadkowego kladu [[Megaraptora]] i rodziny [[Megaraptoridae]], obejmującej teropody średniej wielkości, znane z południowych lądów okresu kredowego. Kontrowersyjna jest pozycja Megaraptora na drzewie rodowym teropodów. Były one klasyfikowane m.in. jako [[Carnosauria|karnozaury]] z grupy [[Carcharodontosauria]] lub [[Coelurosauria|celurozaury]] w ramach [[Tyrannosauroidea]]. Odkrycie murusraptora pozwoliło na najlepsze poznanie anatomii członków Megaraptora, ale nie wyjaśniło ich pozycji filogenetycznej. Coria i Currie podkreślają potrzebę dalszych odkryć i badań. Obecnie wydaje się, iż przeważa pogląd, wg którego megaraptory należały do celurozaurów i tworzyły klad siostrzany do Tyrannosauroidea (Aranciaga Rolando i in., 2022).
 ==Gatunki==
@@ Linia 74: / Linia 76: @@
 | {{V|''M. barrosaensis''}}
 | {{Kpt|[[ Rodolfo Coria|Coria]]}} i {{Kpt|[[Philip Currie|Currie]]}},  [[2016]]
 |}
 ==Bibliografia==
-<small>Aranciaga Rolando, A.M., Méndez, A., Canale, J. & Novas, F. (2021). "Osteology of ''Aerosteon riocoloradensis'' (Sereno et al. 2008) a large megaraptoran (Dinosauria: Theropoda) from the Upper Cretaceous of Argentina". Historical Biology, [[DOI: 10.1080/08912963.2021.1910816]].
+<small>Aranciaga Rolando, A. M., Méndez, A., Canale, J., & Novas, F. (2022). "Osteology of ''Aerosteon riocoloradensis'' (Sereno et al. 2008) a large megaraptoran (Dinosauria: Theropoda) from the Upper Cretaceous of Argentina". Historical Biology, [[doi:10.1080/08912963.2021.1910816]].
 Coria, R., A., Currie, P., J.  (2016). "A New Megaraptoran Dinosaur (Dinosauria, Theropoda, Megaraptoridae) from the Late Cretaceous of Patagonia". PLoS ONE 11(7): e0157973. [[doi:10.1371/journal.pone.0157973]].
-Paulina-Carabajal, A. & Currie, P.J. (2017) "The braincase of the theropod dinosaur ''Murusraptor'': osteology, neuroanatomy and comments on the paleobiological implications of certain endocranial features" Ameghiniana. [[doi:10.5710/AMGH.25.03.2017.3062]]</small>
+Paulina-Carabajal, A., & Currie, P. J. (2017) "The braincase of the theropod dinosaur ''Murusraptor'': osteology, neuroanatomy and comments on the paleobiological implications of certain endocranial features". Ameghiniana. [[doi:10.5710/AMGH.25.03.2017.3062]]</small>
 [[Kategoria:Dinosauria]]

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 {{DISPLAYTITLE:''Murusraptor''}}
-<small>
+{{Opis
-{| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"
+ |Autor                  = [[Kamil Kamiński]]
-| Autor:
+ |Korekta                = [[Mateusz Tałanda]]
-| Korekta:
+ |nazwa                  = ''Murusraptor'' (murusraptor)
-|-
+ |długość                = 6-6,5 m <sup>(osobnik nie w pełni dojrzały)</sup>
-| [[Kamil Kamiński]]
+ |wysokość               =
-| [[Mateusz Tałanda]]
+ |masa                   =  ok. 1,5 t <sup>(Paulina-Carabajal i Currie, 2017)</sup>
-|}
+ |dieta                  = mięsożerny
-</small>
+ |miejsce                = [[Argentyna]] - Nequen
 <small>([[formacja]] [[Sierra Barrosa]])</small>
+ |czas                   = {{Występowanie|88|87}}
-|-
+ok. 88-87 [[Ma]]<br>
-! '''[[:Kategoria:Stratygrafia|Czas występowania]]'''
+<small>[[późna kreda]] ([[koniak]])</small>
-| około 87 [[Ma]]
+ |systematyka            =
 [[Dinosauria]]
 [[Saurischia]]
@@ Linia 43: / Linia 22: @@
 [[Tetanurae]]
-[[Avetheropoda]]
+[[Coelurosauria]]
 [[Megaraptora]]
 [[Megaraptoridae]]
-|-
+|grafika                = Murusraptor UDL.png
-| colspan=2 |[[Plik:Murusraptor NT small.jpg|400px]]
+ |podpis                 = Rekonstrukcja przyżyciowa ''Murusraptor''. Autor: UnexpectedDinoLesson [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Murusraptor_UDL.png]
-<small>Rekonstrukcja murusraptora. Autor: Nobu Tamura.[http://spinops.blogspot.com/2016/07/murusraptor-barrosaensis.html]</small>
+ |PorównanieGrupa        =
-|-
+ |PorównanieDługość      =
-! colspan=2 | Mapa znalezisk:
+ |mapa                   =
 <display_points type="terrain" zoom=4>
 .507001°S, 68.503256° W~Río Neuquén Subgroup, Neuquén Group, -
 </display_points>
-|}
+}}
 ==Wstęp==
 ''Murusraptor'' to [[rodzaj]] dość dużego mięsożernego [[Megaraptoridae|megaraptoryda]] z późnej kredy Ameryki Południowej. Znany jest z niekompletnego, lecz dobrze zachowanego szkieletu, odkrytego w argentyńskiej prowincji Neuquén. Umożliwił on lepsze poznanie anatomii megaraptorydów. Charakteryzował się m.in. stosunkowo długą, niską czaszką z niewielkimi zębami i wysokim stopniem pneumatyzacji szkieletu.
@@ Linia 104: / Linia 78: @@
 ==Bibliografia==
-<small>Aranciaga Rolando, A.M., Méndez, A., Canale, J. & Novas, F. (2021). Osteology of ''Aerosteon riocoloradensis'' (Sereno et al. 2008) a large megaraptoran (Dinosauria: Theropoda) from the Upper Cretaceous of Argentina, Historical Biology, [[DOI: 10.1080/08912963.2021.1910816]].
+<small>Aranciaga Rolando, A.M., Méndez, A., Canale, J. & Novas, F. (2021). "Osteology of ''Aerosteon riocoloradensis'' (Sereno et al. 2008) a large megaraptoran (Dinosauria: Theropoda) from the Upper Cretaceous of Argentina". Historical Biology, [[DOI: 10.1080/08912963.2021.1910816]].
-Coria, R., A., Currie, P., J.  (2016). ''A New Megaraptoran Dinosaur (Dinosauria, Theropoda, Megaraptoridae) from the Late Cretaceous of Patagonia''. PLoS ONE 11(7): e0157973. [[doi:10.1371/journal.pone.0157973]].
+Coria, R., A., Currie, P., J.  (2016). "A New Megaraptoran Dinosaur (Dinosauria, Theropoda, Megaraptoridae) from the Late Cretaceous of Patagonia". PLoS ONE 11(7): e0157973. [[doi:10.1371/journal.pone.0157973]].
 Paulina-Carabajal, A. & Currie, P.J. (2017) "The braincase of the theropod dinosaur ''Murusraptor'': osteology, neuroanatomy and comments on the paleobiological implications of certain endocranial features" Ameghiniana. [[doi:10.5710/AMGH.25.03.2017.3062]]</small>