Naashoibitosaurus - Historia wersji

Paweł o 13:40, 2 paź 2025

2025-10-02T13:40:35Z

Taurovenator o 08:13, 3 maj 2024

2024-05-03T08:13:23Z

Taurovenator o 08:13, 3 maj 2024

2024-05-03T08:13:02Z

Dino o 11:25, 26 lis 2018

2018-11-26T11:25:28Z

Nazuul: dr.

2018-08-20T05:09:22Z

dr.

Kamil Kamiński: Utworzył nową stronę „{{DISPLAYTITLE:''Naashoibitosaurus''}} {| class="wikitable" style="background-color:CornSilk" | Autor: | Korekta: |- | Maciej Ziegler, Kamil Kamiński |...”

2018-08-19T18:03:59Z

Utworzył nową stronę „{{DISPLAYTITLE:''Naashoibitosaurus''}} {| class="wikitable" style="background-color:CornSilk" | Autor: | Korekta: |- | Maciej Ziegler, Kamil Kamiński |...”

Nowa strona

{{DISPLAYTITLE:''Naashoibitosaurus''}}

{| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"
| Autor:
| Korekta:
|-
| [[Maciej Ziegler]], [[Kamil Kamiński]]
|
|}


----

{| class="wikitable" style="text-align:left" align="left"
! colspan=2 | ''Naashoibitosaurus'' (naaszoibitozaur)
|-
! '''Długość''':
|ok. 9-10 m

|-
! '''Masa''':
|ok. 3-4 t

|-
! '''[[Lokacje|Miejsce występowania]]''':
| [[USA]] - Nowy Meksyk
([[formacja]] [[Kirtland]] - ogniwo De-na-zin)
|-
! '''[[Czas|Czas występowania]]'''
| ok.73 [[Ma]]

późna [[kreda]] ([[kampan]])
|-
! '''Systematyka'''
| [[Dinosauria]]

[[Ornithischia]]

[[Ornithopoda]]

[[Iguanodontia]]

[[Hadrosauridae]]

[[Saurolophinae]]
|-
| colspan=2 |[[Plik: Kritosaurus_BW.jpg|400px|]]
Rekonstrukcja ''[[Kritosaurus]]''. ''Naashoibitosaurus'' był podobny.

Autor: Nobu Tamura [http://spinops.blogspot.com].
|}

==Wstęp==
''Naashoibitosaurus'' to [[rodzaj]] dość dużego płaskogłowego hadrozauryda, żyjącego w późnej kredzie na południu Ameryki Północnej. Początkowo uznany za kolejny okaz ''[[Kritosaurus]]'', obecnie uważany jest za odrębny rodzaj.

==Etymologia==
Nazwa oznacza „jaszczura z Naashoibito”. Naashoibito to nazwa miejsca znalezienia, które w języku nawaho ("na'asho'i") oznacza zatoczkę lub strumień. Nazwa jest jednak wynikiem błędu, gdyż okazało się, że szczątki pochodzą nie z Naashoibito, lecz z nieco starszych pokładów ogniwa De-na-zin z formacji Kirtland. Epitet gatunkowy honoruje Johna Ostroma, amerykańskiego paleontologa znanego przede wszystkim z odkrycia i opisu [[Deinonychus|deinonycha]], ale zajmującego się również hadrozaurami.

==Materiał kopalny==
[[Holotyp]] (NMMNH P-16106) to niekompletna czaszka bez przodu pyska i żuchwy, a także częściowa lewa kość ramienna i kilka kręgów szyjnych i grzbietowych ([[Albert Prieto-Márquez|Prieto-Márquez]], 2014). Czaszka miała garb przed oczami, znany np. u dinozaurów takich jak ''[[Gryposaurus]]'' czy ''[[Kritosaurus]]'', lecz nie jest on aż tak łukowato wygięty jak u tego pierwszego. Szczątki, pomimo tego, że zwierzę było duże (oszacowano je na 9-10m długości!) należały prawdopodobnie do niedorosłego osobnika.

==Historia w ważność taksonu==
[[John Horner|Horner]] opisał czaszkę naaszoibitozaura w 1992 roku jako należącą do młodego osobnika rodzaju ''[[Kritosaurus]]''. W tym samym czasie Hunt i Lucas opisywali część pozaczaszkową szkieletu jako należącą do gatunku ''[[Edmontosaurus]] saskatchewanensis''. Po obejrzeniu czaszki stwierdzili oni, że nie może to być edmontozaur i nadali mu nową nazwę ''Naashoibitosaurus''. W roku 2000 Thomas Williamson stwierdził (podobnie jak wcześniej Horner), że różnice te powstały wskutek innej morfologii czaszki w różnych stadiach rozwoju osobniczego. Według nich garb w miarę wzrostu przesuwał się do tyłu czaszki. Williamson wykazał także, że znalezisko pochodzi z tego samego obszaru i przedziału czasowego co ''[[Kritosaurus]]'', a nie tak jak wcześniej sądzono z najmłodszej części formacji Kirtland. Jednak w drugiej edycji "The Dinosauria" uznano oddzielność tych dwóch rodzajów. W 2014 r. Prieto-Márquez dokonał redeskrypcjji kritozaura. Autor ten również uznał ''Naashoibitosaurus'' za odrębny rodzaj. Z taką interpretacją zgodzili się także Sullivan i Lucas (2015). Brak dzioba i żuchwy dodatkowo utrudnia rozstrzygnięcie ważności taksonu ''Naashoibitosaurus''. Problem może zostać rozwiązany dzięki znalezieniu większej ilości materiału.

==Spis gatunków==
{| class="wikitable"
| {{V|''Naashoibitosaurus''}}
| {{Kpt|[[Adrian Hunt|Hunt]]}} & {{Kpt|[[Spencer Lucas|Lucas]]}}, [[1993]]
|-
| {{V|''N. ostromi''}}
| {{Kpt|[[Adrian Hunt|Hunt]]}} & {{Kpt|[[Spencer Lucas|Lucas]]}}, [[1993]]
|-
|}

==Bibliografia==
Hunt, A.P., Lucas, S.G.. (1993). "Cretaceous vertebrates of New Mexico". W: Lucas, S.G., Zidek, J. “Dinosaurs of New Mexico”. New Mexico Museum of Natural History and Science Bulletin, 2. Albuquerque, New Mexico: New Mexico Museum of Natural History and Science. 77–91.

Prieto-Márquez, A. (2014). "Skeletal morphology of ''Kritosaurus navajovius'' (Dinosauria:Hadrosauridae) from the Late Cretaceous of the North American south-west, with an evaluation of the phylogenetic systematics and biogeography of Kritosaurini". Journal of Systematic Palaeontology. [[doi:10.1080/14772019.2014.770417]].

Sullivan, R.M., Lucas, S.G. (2015). “Cretaceous vertebrates of New Mexico”. New Mexico Museum of Natural History and Science, 1801. 105-130.


[[Kategoria:Dinosauria]]
[[Kategoria:Ornithischia]]
[[Kategoria:Ornithopoda]]
[[Kategoria:Iguanodontia]]
[[Kategoria:Hadrosauridae]]
[[Kategoria:Ameryka Północna]]
[[Kategoria:USA]]
[[Kategoria:Mezozoik]]
[[Kategoria:Kreda]]
[[Kategoria:Kampan]]

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 {{DISPLAYTITLE:''Naashoibitosaurus''}}
-<small>
+{{Opis
-{| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"
+ |Autor                  =  [[Maciej Ziegler]], [[Kamil Kamiński]]
-| Autor:
+ |Korekta                =
-| Korekta:
+ |nazwa                  =  ''Naashoibitosaurus'' (naaszoibitozaur)
-|-
+ |długość                = ok. 9-10 m
-| [[Maciej Ziegler]], [[Kamil Kamiński]]
+ |masa                   = ok. 3-4 t
+ |wysokość               =
-|}
+ |dieta                  = roślinożerny
-</small>
+ |miejsce                = [[USA]] - Nowy Meksyk
-----
+ |systematyka            = [[Dinosauria]]
 [[Ornithischia]]
@@ Linia 42: / Linia 23: @@
 [[Hadrosauridae]]
 [[Saurolophinae]]
 [[Kritosaurini]]
-|-
+ |grafika                = Naashoibitosaurus ostromi.png
-| colspan=2 |[[Plik:Naashoibitosaurus ostromi.png|400px|]]
+ |podpis                 = Rekonstrukcja przyżyciowa ''Naashoibitosaurus''. Autor: Ddinodan [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Naashoibitosaurus_ostromi.png]
-<small>Rekonstrukcja przyżyciowa.
+ |PorównanieGrupa        =
+ |PorównanieDługość      =
-Autor: Connor Ashbridge. [https://commons.m.wikimedia.org/wiki/File:Naashoibitosaurus_ostromi.png#mw-jump-to-license].</small>
+ |mapa                   =
-|}
+}}
 ==Wstęp==
 ''Naashoibitosaurus'' to [[rodzaj]] dość dużego płaskogłowego hadrozauryda, żyjącego w późnej kredzie na południu Ameryki Północnej. Początkowo uznany za kolejny okaz ''[[Kritosaurus]]'', obecnie uważany jest za odrębny rodzaj.
 ==Etymologia==
-Nazwa oznacza „jaszczura z Naashoibito”. Naashoibito to nazwa miejsca znalezienia, które w języku nawaho ("na'asho'i") oznacza zatoczkę lub strumień. Nazwa jest jednak wynikiem błędu, gdyż okazało się, że szczątki pochodzą nie z Naashoibito, lecz z nieco starszych pokładów ogniwa De-na-zin z formacji Kirtland. Epitet gatunkowy honoruje Johna Ostroma, amerykańskiego paleontologa znanego przede wszystkim z odkrycia i opisu [[Deinonychus|deinonycha]], ale zajmującego się również hadrozaurydami.
+Nazwa oznacza „jaszczura z Naashoibito”. Naashoibito to nazwa miejsca znalezienia, które w języku nawaho ("na'asho'i") oznacza zatoczkę lub strumień. Nazwa jest jednak wynikiem błędu, gdyż okazało się, że szczątki pochodzą nie z Naashoibito, lecz z nieco starszych pokładów ogniwa De-na-zin z formacji [[Kirtland]]. Epitet gatunkowy honoruje Johna Ostroma, amerykańskiego paleontologa znanego przede wszystkim z odkrycia i opisu [[Deinonychus|deinonycha]], ale zajmującego się również hadrozaurydami.
 ==Materiał kopalny==
@@ Linia 68: / Linia 50: @@
 {| class="wikitable"
 | {{V|''Naashoibitosaurus''}}
-| {{Kpt|[[Adrian Hunt|Hunt]]}} & {{Kpt|[[Spencer Lucas|Lucas]]}}, [[1993]]
+| {{Kpt|[[Adrian Hunt|Hunt]]}} i {{Kpt|[[Spencer Lucas|Lucas]]}}, [[1993]]
 |-
 | {{V|''N. ostromi''}}
-| {{Kpt|[[Adrian Hunt|Hunt]]}} & {{Kpt|[[Spencer Lucas|Lucas]]}}, [[1993]]
+| {{Kpt|[[Adrian Hunt|Hunt]]}} i {{Kpt|[[Spencer Lucas|Lucas]]}}, [[1993]]
 |}
 ==Bibliografia==
-<small>Hunt, A.P., Lucas, S.G.. (1993). "Cretaceous vertebrates of New Mexico". W: Lucas, S.G., Zidek, J. “Dinosaurs of New Mexico”. New Mexico Museum of Natural History and Science Bulletin, 2. Albuquerque, New Mexico: New Mexico Museum of Natural History and Science. 77–91.
+<small>Hunt, A. P., & Lucas, S. G. (1993). "Cretaceous vertebrates of New Mexico". New Mexico Museum of Natural History and Science Bulletin, 77-92..
-Prieto-Márquez, A. (2014). "Skeletal morphology of ''Kritosaurus navajovius'' (Dinosauria:Hadrosauridae) from the Late Cretaceous of the North American south-west, with an evaluation of the phylogenetic systematics and biogeography of Kritosaurini". Journal of Systematic Palaeontology. [[doi:10.1080/14772019.2014.770417]].
+Prieto-Márquez, A. (2014). "Skeletal morphology of ''Kritosaurus navajovius'' (Dinosauria:Hadrosauridae) from the Late Cretaceous of the North American south-west, with an evaluation of the phylogenetic systematics and biogeography of Kritosaurini".  Journal of Systematic Palaeontology, 12(2), 133-175 [[doi:10.1080/14772019.2014.770417]].
-Sullivan, R.M., Lucas, S.G. (2015). “Cretaceous vertebrates of New Mexico”. New Mexico Museum of Natural History and Science, 1801. 105-130.
+Sullivan, R. M., & Lucas, S. G. (2015). "Cretaceous vertebrates of New Mexico". New Mexico Museum of Natural History and Science Bulletin, 68: 105-129.
 </small>

@@ Linia 50: / Linia 50: @@
 <small>Rekonstrukcja przyżyciowa.
-Autor: Connor Ashbridge.
+Autor: Connor Ashbridge. [https://commons.m.wikimedia.org/wiki/File:Naashoibitosaurus_ostromi.png#mw-jump-to-license].</small>
 |}

@@ Linia 47: / Linia 47: @@
 [[Kritosaurini]]
 |-
-| colspan=2 |[[Plik: Kritosaurus_BW.jpg|400px|]]
+| colspan=2 |[[Plik:Naashoibitosaurus ostromi.png|400px|]]
-<small>Rekonstrukcja ''[[Kritosaurus]]''. ''Naashoibitosaurus'' był podobny.
+<small>Rekonstrukcja przyżyciowa.
-Autor: Nobu Tamura [http://spinops.blogspot.com].</small>
+Autor: Connor Ashbridge.
 |}

@@ Linia 55: / Linia 55: @@
 ==Etymologia==
-Nazwa oznacza „jaszczura z Naashoibito”. Naashoibito to nazwa miejsca znalezienia, które w języku nawaho ("na'asho'i") oznacza zatoczkę lub strumień. Nazwa jest jednak wynikiem błędu, gdyż okazało się, że szczątki pochodzą nie z Naashoibito, lecz z nieco starszych pokładów ogniwa De-na-zin z formacji Kirtland. Epitet gatunkowy honoruje Johna Ostroma, amerykańskiego paleontologa znanego przede wszystkim z odkrycia i opisu [[Deinonychus|deinonycha]], ale zajmującego się również hadrozaurami.
+Nazwa oznacza „jaszczura z Naashoibito”. Naashoibito to nazwa miejsca znalezienia, które w języku nawaho ("na'asho'i") oznacza zatoczkę lub strumień. Nazwa jest jednak wynikiem błędu, gdyż okazało się, że szczątki pochodzą nie z Naashoibito, lecz z nieco starszych pokładów ogniwa De-na-zin z formacji Kirtland. Epitet gatunkowy honoruje Johna Ostroma, amerykańskiego paleontologa znanego przede wszystkim z odkrycia i opisu [[Deinonychus|deinonycha]], ale zajmującego się również hadrozaurydami.
 ==Materiał kopalny==
 [[Holotyp]] (NMMNH P-16106) to niekompletna czaszka bez przodu pyska i żuchwy, a także częściowa lewa kość ramienna i kilka kręgów szyjnych i grzbietowych ([[Albert Prieto-Márquez|Prieto-Márquez]], 2014).  Czaszka miała garb przed oczami, znany np. u dinozaurów takich jak ''[[Gryposaurus]]'' czy ''[[Kritosaurus]]'', lecz nie jest on aż tak łukowato wygięty jak u tego pierwszego. Szczątki, pomimo tego, że zwierzę było duże (oszacowano je na 9-10m długości!) należały prawdopodobnie do niedorosłego osobnika.
-==Historia w ważność taksonu==
+==Historia i ważność taksonu==
 [[John Horner|Horner]] opisał czaszkę naaszoibitozaura w 1992 roku jako należącą do młodego osobnika rodzaju ''[[Kritosaurus]]''. W tym samym czasie Hunt i Lucas opisywali część pozaczaszkową szkieletu jako należącą do gatunku ''[[Edmontosaurus]] saskatchewanensis''. Po obejrzeniu czaszki stwierdzili oni, że nie może to być edmontozaur i nadali mu nową nazwę ''Naashoibitosaurus''. W roku 2000 Thomas Williamson stwierdził (podobnie jak wcześniej Horner), że różnice te powstały wskutek innej morfologii czaszki w różnych stadiach rozwoju osobniczego. Według nich garb w miarę wzrostu przesuwał się do tyłu czaszki. Williamson wykazał także, że znalezisko pochodzi z tego samego obszaru i przedziału czasowego co ''[[Kritosaurus]]'', a nie tak jak wcześniej sądzono z najmłodszej części formacji Kirtland. Jednak w drugiej edycji "The Dinosauria" uznano oddzielność tych dwóch rodzajów. W 2014 r. Prieto-Márquez dokonał redeskrypcjji kritozaura. Autor ten również uznał ''Naashoibitosaurus'' za odrębny rodzaj. Z taką interpretacją zgodzili się także Sullivan i Lucas (2015). Brak dzioba i żuchwy dodatkowo utrudnia rozstrzygnięcie ważności taksonu ''Naashoibitosaurus''. Problem może zostać rozwiązany dzięki znalezieniu większej ilości materiału.