Navaornis - Historia wersji

Paweł o 12:04, 26 kwi 2025

2025-04-26T12:04:08Z

Paweł o 18:59, 16 lis 2024

2024-11-16T18:59:28Z

Paweł: Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Navaornis''}} {{Opis |Autor = Paweł Konarzewski |Korekta = |nazwa = ''Navaornis'' (nawaornis) |długość = |wysokość = |masa = |dieta = |mi..."

2024-11-14T19:14:43Z

Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Navaornis''}} {{Opis |Autor = Paweł Konarzewski |Korekta = |nazwa = ''Navaornis'' (nawaornis) |długość = |wysokość = |masa = |dieta = |mi..."

Nowa strona

{{DISPLAYTITLE:''Navaornis''}}
{{Opis
|Autor = [[Paweł Konarzewski]]
|Korekta =
|nazwa = ''Navaornis'' (nawaornis)
|długość =
|wysokość =
|masa =
|dieta =
|miejsce = [[Brazylia]] - São Paulo
([[formacja]] [[Adamantina]])
|czas = {{Występowanie|85|75}}
ok. 85-75 [[Ma]] 
[[późna kreda]] ([[santon]]-[[kampan]])
|systematyka =
[[Dinosauria]]

[[Saurischia]]

[[Theropoda]]

[[Avialae]]

[[Pygostylia]]

[[Ornithothoraces]]

[[Enantiornithes]]
|grafika = Navaornis skull.webp
|podpis = Trójwymiarowa rekonstrukcja czaszki ''Navaornis''. Źródło: [[Chiappe]] i in., 2024 [https://www.nature.com/articles/s41586-024-08114-4]
|PorównanieGrupa =
|PorównanieDługość =
|mapa =
}}
==Wstęp==
''Navaornis'' to ptak z grupy [[Enantiornithes]] żyjący w [[późna kreda|późnej kredzie]] na obszarze dzisiejszej Ameryki Południowej. Jest to trzeci opisany mezozoiczny [[Avialae|awial]] odnaleziony w Brazylii. Czaszka ''Navaornis'' wykazuje pewne podobieństwa w budowie do tej u dzisiejszych ptaków.

==Materiał kopalny==
[[Holotyp]] (MPM-200-1) to kompletna czaszka połączona z przednimi kręgami szyjnymi. Okaz ten został odnaleziony w 2016 roku.

Materiał przypisany (MPM-334-1) to dolna część czaszki (ang. ''basicranium'') opisana w 2022 roku przez [[Chiappe]] i współautorów. Dwa lata później została ona przypisana do omawianego rodzaju, gdyż była niemalże identyczna jak [[holotyp]].

Okaz MPM-200 to częściowy szkielet pozaczaszkowy prawdopodobnie należący do tego samego osobnika co [[holotyp]].

==Budowa==
''Navaornis'' od innych przedstawicieli [[Enantiornithes]] różnił się szczegółami budowy czaszki. Ptak ten charakteryzował się bezzębnym dziobem oraz dużymi oczodołami. Kości przedszczękowe były całkowicie zrośnięte ze sobą i tworzyły jeden element. Cecha ta występowała również u ''[[Shangyang]]''.

==Etymolgia==
Nazwa [[rodzaj]]owa ''Navaornis'' honoruję William Navę, odkrywcę stanowiska William’s Quarry i jednocześnie [[holotyp]]u omawianego ptaka. Epitet gatunkowy ''hestiae'' nawiązuje do Hestii, bogini z mitologii greckiej, która jest uważana jednocześnie za najstarszą i najmłodszą wśród bogów olimpijskich. Zatem cała nazwa ''Navaornis'' odnosi się do dwoistości tego [[Avialae|awiala]], gdyż wywodzi się z wymarłej grupy, zaś morfologia czaszki jest bardzo zbliżona do współczesnych ptaków.

==Spis gatunków==
{| class="wikitable"
|{{V| ''Navaornis''}}
| {{Kpt|[[Chiappe]], Navalón, Guillermo, Martinelli, Carvalho, Santucci, Wu}} i {{Kpt|Field}}, [[2024]]
|-
|{{V| ''N. hestiae''}}
| {{Kpt|[[Chiappe]], Navalón, Guillermo, Martinelli, Carvalho, Santucci, Wu}} i {{Kpt|Field}}, [[2024]]
|}
==Bibliografia==

Chiappe, L. M., Navalón, G., Martinelli, A. G., Carvalho, I., Santucci, R. M., Wu, Y-. H., & Field, D. J. (2024). "Cretaceous bird from Brazil informs the evolution of the avian skull and brain". Nature. 635 (8038): 376–381. [[doi:10.1038/s41586-024-08114-4.]]

Chiappe, L. M., Navalón, G., Martinelli, A. G., Nava, W., & Field, D. J. (2022). "Fossil basicranium clarifies the origin of the avian central nervous system and inner ear". Proceedings of the Royal Society B, 289(1983), 20221398. [[doi:10.1098/rspb.2022.1398]]

[[Kategoria:Avialae]]
[[Kategoria:Pygostylia]]
[[Kategoria:Ornithothoraces]]
[[Kategoria:Enantiornithes]]
[[Kategoria:Enantiornithes incertae sedis]]
[[Kategoria:Ameryka Południowa (ptaki)]]
[[Kategoria:Brazylia (ptaki)]]
[[Kategoria:Mezozoik (ptaki)]]
[[Kategoria:Kreda (ptaki)]]
[[Kategoria:Santon (ptaki)]]
[[Kategoria:Kampan (ptaki)]]

@@ Linia 27: / Linia 27: @@
 [[Enantiornithes]]
-|grafika = Navaornis life reconstruction.png
+|grafika = Navaornis UDL.png
-|podpis = Rekonstrukcja głowy ''Navaornis''. Autor: Paleo Miguel [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Navaornis_life_reconstruction.png]
+|podpis = Rekonstrukcja przyżyciowa nawaornisa. Autor: UnexpectedDinoLesson [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Navaornis_UDL.png]
 |PorównanieGrupa =
 |PorównanieDługość =
@@ Linia 37: / Linia 37: @@
 ==Materiał kopalny==
 [[Holotyp]] (MPM-200-1) to kompletna czaszka połączona z przednimi kręgami szyjnymi. Okaz ten został odnaleziony w 2016 roku.
@@ Linia 44: / Linia 45: @@
 ==Budowa==
-[[Plik:Navaornis skull.webp|thumb|Trójwymiarowa rekonstrukcja czaszki ''Navaornis''. Źródło: [[Chiappe]] i in., 2024 [https://www.nature.com/articles/s41586-024-08114-4].]]
+[[Plik:Navaornis life reconstruction.png|thumb|Rekonstrukcja głowy ''Navaornis''. Autor: Paleo Miguel [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Navaornis_life_reconstruction.png]]]
 ''Navaornis'' od innych przedstawicieli [[Enantiornithes]] różnił się szczegółami budowy czaszki. Ptak ten charakteryzował się bezzębnym dziobem oraz dużymi oczodołami. Kości przedszczękowe były całkowicie zrośnięte ze sobą i tworzyły jeden element. Cecha ta występowała również u ''[[Shangyang]]''.