Nemegtosaurus - Historia wersji

Adrian Sztuba: /* Budowa i synonimizacja z Opisthocoelicaudia */

2019-12-24T13:35:47Z

‎Budowa i synonimizacja z Opisthocoelicaudia

Adrian Sztuba: Systematyka (Mateus i in., 2011) i bibliografia

2019-12-24T12:14:59Z

Systematyka (Mateus i in., 2011) i bibliografia

Nazuul: poprawki http://forum.dinozaury.com/viewtopic.php?f=7&t=2462&p=66310#p66310

2019-10-16T14:24:23Z

poprawki http://forum.dinozaury.com/viewtopic.php?f=7&t=2462&p=66310#p66310

Podgląd zmian

Adrian Sztuba: Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Nemegtosaurus''}} {{Opis |Autor = Maciej Ziegler |Korekta = Adrian Sztuba |nazwa = ''Nemegto..."

2019-10-12T09:06:07Z

Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Nemegtosaurus''}} {{Opis |Autor = Maciej Ziegler |Korekta = Adrian Sztuba |nazwa = ''Nemegto..."

Nowa strona

{{DISPLAYTITLE:''Nemegtosaurus''}}
{{Opis
|Autor = [[Maciej Ziegler]]
|Korekta = [[Adrian Sztuba]]
|nazwa = ''Nemegtosaurus'' (nemegtozaur)
|długość = ok. 12 m
|wysokość =
|masa =
|dieta = roślinożerny
|miejsce = [[Mongolia]] - Ajmak południowogobijski
([[formacja]] [[Nemegt]])
|czas = {{Występowanie|72|66}}
ok. 72,1-66 [[Ma]] 
[[późna kreda]] ([[mastrycht]])
|systematyka =
[[Dinosauria]]

[[Saurischia]]

[[Sauropodomorpha]]

[[Sauropoda]]

[[Neosauropoda]]

[[Macronaria]]

[[Titanosauria]]

[[Nemegtosauridae]]
|grafika = Nemegtosaurus DB.jpg
|podpis = Rekonstrukcja głowy nemegtozaura. Autor: ДиБгд
[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Nemegtosaurus_DB.jpg]
|PorównanieGrupa =
|PorównanieDługość =
|mapa =
<display_points type="terrain" zoom=3>
43 30 N, 101 02 E~ formacja Nemegt, Mongolia 
</display_points>
}}
==Wstęp==
Nemegtozaur to zauropod z grupy tytanozaurów żyjący w późnej kredzie na terenach obecnej Mongolii. Być może jego [[młodszy synonim|młodszym synonimem]] jest ''[[Ophistocoelicaudia]]''. Opisano dwa gatunki tego [[rodzaj]]u - ''N. mongoliensis'' i ''N. pachi'' - z czego drugi [[gatunek]] jest nazwą ''[[nomen dubium]]''.

==Materiał kopalny i gatunki==
===''N. mongoliensis''===
[[Plik:Opisthocoelicaudia Museum of Evolution in Warsaw 14.JPG|300px|thumb|right|Rekonstrukcja czaszki ''Nemegtosaurus'' w Muzeum Ewolucji w Warszawie. Autor zdjęcia: Adrian Grycuk. [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Opisthocoelicaudia_Museum_of_Evolution_in_Warsaw_14.JPG].]]
''N. mongoliensis'' jest [[gatunek typowy|gatunkiem typowym]] ''Nemegtosaurus'' i obecnie jedynym [[ważny]]m gatunkiem tego [[rodzaj]]u. [[Holotyp]]em tego gatunku jest czaszka oznaczona numerem katalogowym ZPAL MgD-I/9. Jest ona uszkodzona, lecz niemal kompletna. Została odkryta przez polsko-mongolską ekspedycję na pustynię Gobi i opisana przez polskiego paleontologa Aleksandra Nowińskiego. Doniesiono też o odkryciu drugiej czaszki. Dodatkowo odnaleziono materiał pozaczaszkowy najpewniej należący do ''Nemegtosaurus''. Są to okazy PIN 3837/P821 (pięć kręgów grzbietowych) i MPC-D100/413 (trzon kręgu, kość udowa, kość piszczelowa, kość strzałkowa, kość skokowa i paliczek stopy; prawdopodobnie to ten sam osobnik, co [[holotyp]]).

===''Nemegtosaurus pachi''===
Nazwę tą nadał w 1977 roku chiński paleontolog Dong zębom pochodzącym z formacji Subashi ([[Chiny]]), datowanej na późną kredę, prawdopodobnie 71-69 [[Ma]]. Jest to drugi opisany gatunek ''Nemegtosaurus'', który obecnie jest uważany za gatunek nieważny i o znikomej wartości naukowej (''[[nomen dubium]]''), stąd dalsza część hasła skupia się na ''N. mongoliensis''.

==Budowa i synonimizacja z ''Opisthocoelicaudia''==
Nemegtozaur nie był duży jak na zauropoda. Nie mógł więc polegać na wielkości jako najlepszej obronie przed drapieżnikami, których w jego środowisku nie brakowało. Najbardziej niebezpiecznym był z pewnością ''[[Tarbosaurus]]'', dorównujący długością temu niewielkiemu tytanozaurowi. Być może był opancerzony, co w pewnym stopniu mogło go ochronić. Czaszka jest lekko zbudowana i wydłużona. Zęby są lancelowate. Ogólną budową głowa przypominała diplodokoidy, za których przedstawiciela był początkowo uważany.

[[Plik:Opisthocoelicaudia skeleton restoration.jpg|300px|thumb|right|Odnalezione elementy szkieletu ''Opisthocoelicaudia''. Autor: Jaime A. Headden. [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Opisthocoelicaudia_skeleton_restoration.jpg].]]
Z formacji Nemegt znany jest także zauropod nazwany ''[[Opisthocoelicaudia]]''. Początkowo uznano je za odrębne rodzaje należące do różnych rodzin. Później jednak okazały się być całkiem blisko ze sobą spokrewnione, przez to te dinozaury bywają uznawane za synonimy. Jednak przez długi czas nie znano ich pokrywających się kości - ''Nemegtosaurus'' był znany tylko z czaszki, a ''[[Opisthocoelicaudia]]'' z dość kompletnego szkieletu, w którym brakowało szyi i czaszki. Dopiero odkrycie kości przypisywanych do ''Nemegtosaurus'' pozwoliło na porównanie obu dinozaurów. W 2018 r. Currie i in. opisali okaz MPC-D100/413 - trzon kręgu, kość udową, kość piszczelową, kość strzałkową, kość skokową i paliczek stopy. Znaleziono go w miejscu odkrycia holotypu ''Nemegtosaurus'' i są to prawdopodobnie kości należące do tego samego osobnika, co [[holotyp]]. Drugi okaz (PIN 3837/P821), opisany w 2019 r. przez Averianova i Lopatina, to pięć kręgów grzbietowych.

Trzon kręgu MPC-D100/413 przypominał proporcjami 6. kręg krzyżowy ''[[Repetosaurus]]''. Kręg ten jednak (podobnie jak ''[[Opisthocoelicaudia]]'') miał boczne otwory pneumatyczne. Był on także tylnowklęsły, podobnie jak kręg ''[[Opisthocoelicaudia]]''. Z tego powodu Currie i in. (2018) stwierdzili, że ''Nemegtosaurus'' i ''[[Opisthocoelicaudia]]'' to blisko spokrewnione rodzaje, lub synonimy.

Z kolei okaz PIN 3837/P821, uznany przez Averianova i in. za prawdopodobnie należący do ''Nemegtosaurus'', budową przypominał ''[[Opisthocoelicaudia]]'', jednak występowały między nimi różnice.

==Systematyka==
Początkowo nemegtozaur został zaliczony do podrodziny Dicraeosaurinae w obrębie rodziny Atlantosauridae (obecnie nazwa nieużywana). W 1995 r. Upchurch utworzył [[klad]] Nemegtosauridae, który zaliczył do Diplodocoidea. Obecne analizy umieszczają go w obrębie tytanozaurów.

==Etymologia==
Nazwa tego dinozaura znaczy "jaszczur z Nemegt".

==Spis gatunków==
{| class="wikitable"
! ''Nemegtosaurus''
| {{Kpt|[[Nowiński|Aleksander Nowiński]]}}, [[1971]]
|-
! ''Nemegtosaurus mongoliensis''
| {{Kpt|[[Nowiński|Aleksander Nowiński]]}}, [[1971]]
|-
| ''Nemegtosaurus pachi''
| {{Kpt|[[Dong]]}}, [[1977]]
| (''[[nomen dubium]]'')
|}

==Biblografia==
Alexander O. Averianov and Alexey V. Lopatin (2019). “Sauropod diversity in the Upper Cretaceous Nemegt Formation of Mongolia—a possible new specimen of Nemegtosaurus”. Acta Palaeontologica Polonica 64 (2), 2019: 313-321 [[doi:10.4202/app.00596.2019]]

Currie, P. J., Wilson, J. A., Fanti, F., Mainbayar, B., & Tsogtbaatar, K. (2018). Rediscovery of the type localities of the Late Cretaceous Mongolian sauropods Nemegtosaurus mongoliensis and Opisthocoelicaudia skarzynskii : Stratigraphic and taxonomic implications. Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology, 494, 5–13. [[doi:10.1016/j.palaeo.2017.10.035]]

Nowinski, A. (1971). Nemegtosaurus mongoliensis n. gen., n. sp. (Sauropoda) from the uppermost Cretaceous of Mongolia. Palaeontologia Polonica 25: 57-81.

Upchurch, P.; Barret, P.M.; Dodson, P. (2004). "Sauropoda". In Weishampel, D.B.; Dodson, P.; Osmólska, H. (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). University of California Press. pp. 259–322. ISBN 978-0-520-25408-4.


[[Kategoria:Dinosauria]]
[[Kategoria:Saurischia]]
[[Kategoria:Sauropodomorpha]]
[[Kategoria:Sauropoda]]
[[Kategoria:Macronaria]]
[[Kategoria:Somphospondyli]]
[[Kategoria:Azja]]
[[Kategoria:Mongolia]]
[[Kategoria:Mezozoik]]
[[Kategoria:Kreda]]
[[Kategoria:Mastrycht]]

@@ Linia 56: / Linia 56: @@
 Z formacji Nemegt znany jest także zauropod nazwany ''[[Opisthocoelicaudia]]''. Początkowo uznano je za odrębne rodzaje należące do różnych rodzin. Później jednak okazały się być całkiem blisko ze sobą spokrewnione, przez to te dinozaury bywają uznawane za synonimy. Jednak przez długi czas nie znano potencjalnie należących do nich a pokrywających się kości. ''Nemegtosaurus'' był znany tylko z czaszki, a ''[[Opisthocoelicaudia]]'' z dość kompletnego szkieletu, w którym brakowało szyi i czaszki. Dopiero odkrycie kości przypisywanych do ''Nemegtosaurus'' pozwoliło na porównanie obu dinozaurów. W 2018 r. Currie i in. opisali okaz MPC-D100/413 - trzon kręgu, kość udową, kość piszczelową, kość strzałkową, kość skokową i paliczek stopy. Znaleziono go w miejscu odkrycia holotypu ''Nemegtosaurus'' - są to prawdopodobnie kości należące do tego samego osobnika. Drugi okaz (PIN 3837/P821), opisany w 2019 r. przez Averianova i Lopatina to pięć kręgów grzbietowych.
-Trzon kręgu MPC-D100/413 przypominał proporcjami 6. kręg krzyżowy ''[[Rapetosaurus]]''. Kręg ten (podobnie jak u ''[[Opisthocoelicaudia]]'') miał boczne otwory pneumatyczne, inaczej niż u ''Rapetosaurus''. Zdaniem Currie i in. (2018) był on także tylnowklęsły, podobnie jak kręg ''[[Opisthocoelicaudia]]'', lecz zdaniem Averianova i Lopatina (2019) nie ma on cech pozwalających na stwierdzenie, gdzie jest przód a gdzie tył kręgu (zatem mógłby być równie dobrze przeniowklęsły). Z tego powodu Currie i in. (2018) stwierdzili, że ''Nemegtosaurus'' i ''[[Opisthocoelicaudia]]'' to blisko spokrewnione rodzaje lub synonimy.
+Trzon kręgu MPC-D100/413 przypominał proporcjami 6. kręg krzyżowy ''[[Rapetosaurus]]''. Kręg ten (podobnie jak u ''[[Opisthocoelicaudia]]'') miał boczne otwory pneumatyczne, inaczej niż u ''Rapetosaurus''. Zdaniem Currie i in. (2018) był on także tylnowklęsły, podobnie jak kręg ''[[Opisthocoelicaudia]]''. Z tego powodu Currie i in. (2018) stwierdzili, że ''Nemegtosaurus'' i ''[[Opisthocoelicaudia]]'' to blisko spokrewnione rodzaje lub synonimy. Jednak zdaniem Averianova i Lopatina (2019) nie ma on cech pozwalających na stwierdzenie, gdzie jest przód a gdzie tył kręgu (zatem mógłby być równie dobrze przedniowklęsły).
 Z kolei okaz PIN 3837/P821, uznany przez Averianova i Lopatina za prawdopodobnie należący do ''Nemegtosaurus'', budową przypominał ''[[Opisthocoelicaudia]]'', jednak występowały między nimi różnice, które ich zdaniem świadczą o występowaniu dwóch rodzajów zauropodów w Nemegt. Autorzy wskazali również na odmienną budowę kości udowych zauropodów znanych z tych osadów.

@@ Linia 61: / Linia 61: @@
 ==Systematyka==
-Początkowo nemegtozaur został zaliczony do podrodziny Dicraeosaurinae w obrębie rodziny Atlantosauridae (obecnie nazwa nieużywana) (Nowiński, 1971). W 1995 r. Upchurch nazwał [[klad]] Nemegtosauridae, który zaliczył do Diplodocoidea. Obecne analizy umieszczają go w obrębie tytanozaurów.
+Początkowo nemegtozaur został zaliczony do podrodziny Dicraeosaurinae w obrębie rodziny Atlantosauridae (obecnie nazwa nieużywana) (Nowiński, 1971). W 1995 r. Upchurch nazwał [[klad]] Nemegtosauridae, który zaliczył do [[Diplodocoidea]]. Obecne analizy umieszczają go zazwyczaj w obrębie tytanozaurów (choć zdarzają się wyjątki, np. analiza Mateus i in., 2011, w której był on uznany za takson siostrzany do Diplodocoidea).
 ==Etymologia==
@@ Linia 80: / Linia 80: @@
 ==Biblografia==
-<small> Alexander O. Averianov and Alexey V. Lopatin (2019). “Sauropod diversity in the Upper Cretaceous Nemegt Formation of Mongolia—a possible new specimen of Nemegtosaurus”. Acta Palaeontologica Polonica 64 (2), 2019: 313-321 [[doi:10.4202/app.00596.2019]]
+<small> Averianov, A. O. & Lopatin, A. V. (2019). “Sauropod diversity in the Upper Cretaceous Nemegt Formation of Mongolia—a possible new specimen of Nemegtosaurus”. Acta Palaeontologica Polonica 64 (2), 2019: 313-321 [[doi:10.4202/app.00596.2019]]
-Currie, P. J., Wilson, J. A., Fanti, F., Mainbayar, B., & Tsogtbaatar, K. (2018). Rediscovery of the type localities of the Late Cretaceous Mongolian sauropods Nemegtosaurus mongoliensis and Opisthocoelicaudia skarzynskii : Stratigraphic and taxonomic implications. Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology, 494, 5–13. [[doi:10.1016/j.palaeo.2017.10.035]]
+Currie, P. J., Wilson, J. A., Fanti, F., Mainbayar, B., & Tsogtbaatar, K. (2018). "Rediscovery of the type localities of the Late Cretaceous Mongolian sauropods Nemegtosaurus mongoliensis and Opisthocoelicaudia skarzynskii : Stratigraphic and taxonomic implications". Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology, 494, 5–13. [[doi:10.1016/j.palaeo.2017.10.035]]
-Nowiński, A. (1971). Nemegtosaurus mongoliensis n. gen., n. sp. (Sauropoda) from the uppermost Cretaceous of Mongolia. Palaeontologia Polonica 25: 57-81.
+Mateus, O., Jacobs, L., Schulp, A., Polcyn, M., Tavares, T., Neto, A., Morais, M., & Antunes, M. T. (2011). "Angolatitan adamastor, a new sauropod dinosaur and the first record from Angola". Anais da Academia Brasileira de Ciências. 83. 221-33. [[DOI: 10.1590/S0001-37652011000100012]].
-Upchurch, P.; Barret, P.M.; Dodson, P. (2004). "Sauropoda". In Weishampel, D.B.; Dodson, P.; Osmólska, H. (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). University of California Press. pp. 259–322. ISBN 978-0-520-25408-4.
+Nowiński, A. (1971). "Nemegtosaurus mongoliensis n. gen., n. sp. (Sauropoda) from the uppermost Cretaceous of Mongolia". Palaeontologia Polonica 25: 57-81.
-Wilson, J. A. (2005). Redescription of the Mongolian sauropod Nemegtosaurus mongoliensis Nowinski (Dinosauria: Saurischia) and comments on Late Cretaceous sauropod diversity. Journal of Systematic Palaeontology, 3(3), 283-318. </small>
+Upchurch, P., Barret, P.M., Dodson, P. (2004). "Sauropoda". In Weishampel, D.B.; Dodson, P.; Osmólska, H. (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). University of California Press. pp. 259–322. ISBN 978-0-520-25408-4.
 [[Kategoria:Dinosauria]]