Ojo Alamo - Historia wersji

Paweł o 08:51, 13 lis 2025

2025-11-13T08:51:58Z

Paweł: /* Koprolity */

2025-11-12T21:49:25Z

‎Koprolity

Paweł: Na chwilę obecną hasło jest ukończone

2025-11-09T11:07:44Z

Na chwilę obecną hasło jest ukończone

Paweł: /* Paleofauna */

2025-11-09T10:50:54Z

‎Paleofauna

Podgląd zmian

Paweł o 08:06, 9 lis 2025

2025-11-09T08:06:18Z

Podgląd zmian

Paweł o 13:54, 8 lis 2025

2025-11-08T13:54:12Z

Paweł: Nowy artykuł - hasło w trakcie rozbudowy

2025-11-03T13:58:28Z

Nowy artykuł - hasło w trakcie rozbudowy

Nowa strona

Hasło w trakcie rozbudowy
{{Formacja
|Autor = [[Paweł Konarzewski]]
|Korekta =
|nazwa = Formacja Ojo Alamo
|wiek = {{Występowanie|67|65}}
ok. (?70) 67-65 [[Ma]] 
[[późna kreda]]-[[paleocen|wczesny paleocen]] ([[mastrycht]]-[[dan]])
|miejsce = [[USA]] - Nowy Meksyk
|podjednostki = ogniwa Naashoibito i Kimbeto
|underlies = [[formacja]] [[Kirtland]] (niezgodnie)
|overlies = [[formacja]] [[Nacimiento]]
|miąższość =
|klimat = tropikalny
|litologia = piaskowce i mułowce
|typowy =
|grafika = Ojo Alamo Bisti.jpg
|podpis = Odsłonięcia skał formacji Ojo Alamo w rezerwacie Bisti/De-Na-Zin. Fot. Kent G. Budge [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ojo_Alamo_Bisti.jpg]
|mapa =
}}
==Wstęp==
Formacja Ojo Alamo to jednostka skalna znajdująca się w amerykańskim stanie Meksyk (Basen San Juan). Jest ona datowana na schyłek ery mezozicznej oraz początek kenozocznej.

==Wiek==
Dokładny wiek formacji Ojo Alamo jest trudny do ustalenia, ale uważa się, że osady ogniwa Naashoibito pochodzą z [[mastrycht]]u, natomiast Kimbeto - [[paleocen]]u. Na podstawie datowania metotodów U-Pb (uranowo-ołowiową) cyrkonów określono wiek ogniwa Naashoibito na 70 [[Ma]], natomiast metoda Ar/Ar (argon-argon) dała nieco młodszy wiek (ok. 67-66,5 [[Ma]]). Sugeruje, to, że omawiana podjednostka jest nieco starsza niż [[formacja]] [[Hello Creek]] (Fowler, 2017). Według badań Flynna i współpracowników (2025) warstwy ogniwa Naashoibito zawierające skamieniałości dinozaurów datowane są na schyłek [[mastrycht]]u, a ich wiek wynosi od 66,9 do 66,4 [[Ma]]. Zdaniem badaczy mezoziczna część pokłady Ojo Alamo odpowiada swoim wiekiem warstwom [[Hello Creek]]. Z kolei Flynn i in. (2020) uważają, że paleoceńske osady formacji Ojo Alamo (ogniwo Kimbeto) powstały tuż po erze mezozoicznej, około 66-65 [[Ma]].

==Paleoceńskie dinozaury?==
[[Plik:Dineobellator Sergey Krasovskiy.png|thumb|Rekonstrukcja paleośrodowiska formacji Ojo Alamo (ogniwo Naashoibito) wraz z dinozaurami. Autor: Sergey Krasovskiy. Źródło: Jasinski i in., 2020 [https://www.nature.com/articles/s41598-020-61480-7]]]

==Paleofauna==

==Paleoflora==

==Bibliografia==

Fassett, J. E. (2009). "New geochronologic and stratigraphic evidence confirms the Paleocene age of the dinosaur‑bearing Ojo Alamo Sandstone and Animas Formation in the San Juan Basin, New Mexico and Colorado". Palaeontologia Electronica, 12(1), 1‑155 [https://palaeo-electronica.org/2009_1/149/index.html]

Fassett, J. E., Zielinski, R. A., & Budahn, J. R. (2002). "Dinosaurs that did not die: Evidence for Paleocene dinosaurs in the Ojo Alamo Sandstone, San Juan Basin, New Mexico". Geological Society of America Special Paper, 356, 307-336 [https://pubs.geoscienceworld.org/gsa/books/edited-volume/512/chapter-abstract/3801293/Dinosaurs-that-did-not-die-Evidence-for-Paleocene?redirectedFrom=PDF]

Flynn, A. G., Brusatte, S. L., Chiarenza, A. A., García-Girón, J., Davis, A. J., Fenley, C. W., Leslie, C. E., Secord, R., Shelley, S., Weil, A., Heizler, M. T., Williamson, T. E., & Peppe, D. J. (2025). "Late-surviving New Mexican dinosaurs illuminate high end-Cretaceous diversity and provinciality". Science, 390(6771), 400-404. [[doi:10.1126/science.adw3282]]

Flynn, A. G., Davis, A. J., Williamson, T. E., Heizler, M., Fenley, C. W., Leslie, C., Secord, R., Brusatte, S., & Peppe, D. J. (2020). "Early Paleocene magnetostratigraphy and revised biostratigraphy of the Ojo Alamo Sandstone and lower Nacimiento Formation, San Juan Basin, New Mexico, USA". GSA Bulletin, 132(9-10), 2154. [[doi:10.1130/B35481.1]]

Flynn, A. G., & Peppe, D. J. (2019). "Early Paleocene tropical forest from the Ojo Alamo Sandstone, San Juan Basin, New Mexico, USA". Paleobiology, 45(4), 612-635. [[doi:10.1017/pab.2019.24]]

Fowler, D. W. (2017). "Revised geochronology, correlation, and dinosaur stratigraphic ranges of the Santonian-Maastrichtian (Late Cretaceous) formations of the Western Interior of North America". PLoS ONE, 12(11), e0188426. [[doi:10.1371/journal.pone.0188426]]

Lucas, S. G., Sullivan, R. M., Cather, S. M., Jasinski, S. E., Fowler, D. W., Heckert, A. B., Spielmann, J. A., & Hunt, A. P. (2009). "No definitive evidence of Paleocene dinosaurs in the San Juan Basin". Palaeontologia Electronica, 12(2), 8A [https://palaeo-electronica.org/2009_2/199/index.html]
<references/>

[[Kategoria:Formacje]]
[[Kategoria:Formacje kredowe]]
[[Kategoria:Formacje paleoceńskie]]
[[Kategoria:Formacje Ameryki Północnej]]
[[Kategoria:Formacje USA]]

@@ Linia 29: / Linia 29: @@
 ==Wiek==
 [[Plik:Ojo Alamo conglomerate lens with petrified wood.jpg|thumb|Odsłonięcia skał formacji Ojo Alamo z widocznym w środku fragmentem skamieniałego drzewa. Fot. Kent G. Budge [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ojo_Alamo_conglomerate_lens_with_petrified_wood.jpg]]]
-Dokładny wiek formacji Ojo Alamo jest trudny do ustalenia, ale uważa się, że osady ogniwa Naashoibito pochodzą z [[mastrycht]]u, natomiast Kimbeto - [[paleocen]]u. Na podstawie datowania metotodów U-Pb (uranowo-ołowiową) cyrkonów określono wiek ogniwa Naashoibito na 70 [[Ma]], natomiast metoda Ar/Ar (argon-argon) dała nieco młodszy wiek (ok. 67-66,5 [[Ma]]). Sugeruje, to, że omawiana podjednostka jest nieco starsza niż [[formacja]] [[Hello Creek]] (Fowler, 2017). Według badań Flynna i współpracowników (2025) warstwy ogniwa Naashoibito zawierające skamieniałości dinozaurów datowane są na schyłek [[mastrycht]]u, a ich wiek wynosi od 66,9 do 66,4 [[Ma]]. Zdaniem badaczy mezoziczna część pokłady Ojo Alamo odpowiada swoim wiekiem warstwom [[Hello Creek]]. Z kolei Flynn i in. (2020) uważają, że paleoceńske osady formacji Ojo Alamo (ogniwo Kimbeto) powstały tuż po erze mezozoicznej, około 66-65 [[Ma]].
+Dokładny wiek formacji Ojo Alamo jest trudny do ustalenia, ale uważa się, że osady ogniwa Naashoibito pochodzą z [[mastrycht]]u, natomiast Kimbeto - [[paleocen]]u. Na podstawie datowania metotodów U-Pb (uranowo-ołowiową) cyrkonów określono wiek ogniwa Naashoibito na 70 [[Ma]], natomiast metoda Ar/Ar (argon-argon) dała nieco młodszy wiek (ok. 67-66,5 [[Ma]]). Sugeruje, to, że omawiana podjednostka jest nieco starsza niż [[formacja]] [[Hell Creek]] (Fowler, 2017). Według badań Flynna i współpracowników (2025) warstwy ogniwa Naashoibito zawierające skamieniałości dinozaurów datowane są na schyłek [[mastrycht]]u, a ich wiek wynosi od 66,9 do 66,4 [[Ma]]. Zdaniem badaczy mezoziczna część pokłady Ojo Alamo odpowiada swoim wiekiem warstwom [[Hell Creek]]. Z kolei Flynn i in. (2020) uważają, że paleoceńske osady formacji Ojo Alamo (ogniwo Kimbeto) powstały tuż po erze mezozoicznej, około 66-65 [[Ma]].
 ==Paleofauna==
@@ Linia 63: / Linia 63: @@
 SMP VP-2430 - niekompletny szkielet
+|
-Pierwotnie był zaliczony do grupy [[Velociraptorinae]], a obecnie uważa się go za [[Eudromaeosauria|eudromeozaura]].
+Pierwotnie był zaliczony do grupy [[Velociraptorinae]].
+|
 [[Plik:Dineobellator skeleton.png|200px]]

@@ Linia 542: / Linia 542: @@
 ===Koprolity===
-[[Robert Sullivan|Sullivan]] i Jasinski (2012) opisali 3 morfotypów koprolitów odnalezionych w formacji Ojo Alamo, które zostały odnalezione w ogniwie Naashoibito. Jeden z okazów (SMP VP-2502) został przypisany do morfotypu G. Koprolit charakteryzował się spiralnym, półksiężycowatym kształtem. Miał on długość ok. 55 km oraz ok. 10,5 mam grubości.
+[[Robert Sullivan|Sullivan]] i Jasinski (2012) opisali 3 morfotypów koprolitów odnalezionych w formacji Ojo Alamo, które zostały odnalezione w ogniwie Naashoibito. Jeden z okazów (SMP VP-2502) został przypisany do morfotypu G. Koprolit charakteryzował się spiralnym, półksiężycowatym kształtem. Miał on długość ok. 55 mm oraz ok. 10,5 mm grubości.
 ==Paleoflora==

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 {{Formacja
   |Autor                  = [[Paweł Konarzewski]]
@@ Linia 541: / Linia 540: @@
 Niediagnostyczne taksony.
 |}
 ==Paleoflora==
-Na początku paleocenu (ok. 350 tys lat. po wymieraniu kredowym), paleoflora foramcji Ojo Alamo charakteryzowała się wysoką różnorodnością, lecz różniła się od siebie w zależności od danego środowiska. Dominowały w niej rośliny okrytonasienne, a w ich towarzystwie występowały paprotniki, widłakowe oraz rośliny iglaste. Część tej floru mogła być endemiczna dla regionu San Juan. W porównaniu do innych równowiekowych roślinności z Ameryki Północnej, flora Ojo Alamo wykazywała o 10-55% większe zróżnicowanie gatunkowe, przy  jednocześnie mniejszej równomierności ich występowania. Dynamiczny rozwój roślin na południu kontynentu północnoamerykańskiego był możliwy dzięki ciepłemu i wilgnotnemu klimatowi (Flynn i Peppe, 2019).
+Na początku paleocenu (ok. 350 tys lat. po wymieraniu kredowym), paleoflora foramcji Ojo Alamo charakteryzowała się wysoką różnorodnością, lecz różniła się od siebie w zależności od danego środowiska. Dominowały w niej rośliny okrytonasienne, a w ich towarzystwie występowały paprotniki, widłakowe oraz rośliny iglaste. Część tej floru mogła być endemiczna dla regionu San Juan. W porównaniu do innych równowiekowych roślinności z Ameryki Północnej, flora Ojo Alamo wykazywała o 10-55% większe zróżnicowanie gatunkowe, przy  jednocześnie mniejszej równomierności ich występowania. Dynamiczny rozwój roślin na południu kontynentu północnoamerykańskiego był możliwy dzięki ciepłemu i wilgotnemu klimatowi (Flynn i Peppe, 2019).
 ==Bibliografia==

@@ Linia 6: / Linia 6: @@
   |wiek                   = {{Występowanie|67|65}}
 ok. (?70) 67-65 [[Ma]]<br>
-<small>[[późna kreda]]-[[paleocen|wczesny paleocen]] ([[mastrycht]]-[[dan]])</small>
+<small>[[późna kreda]]-[[paleocen|wczesny paleocen]]) ([[mastrycht]]-[[dan]])</small>
   |miejsce                = [[USA]] - Nowy Meksyk
   |podjednostki           = ogniwa Naashoibito i Kimbeto
   |underlies              = [[formacja]] [[Kirtland]] (niezgodnie)
-  |overlies               = [[formacja]] [[Nacimiento]]
+  |overlies               = [[formacja]] Nacimiento
   |miąższość              =
   |klimat                 = tropikalny
@@ Linia 20: / Linia 20: @@
 }}
 ==Wstęp==
-Formacja Ojo Alamo to jednostka skalna znajdująca się w amerykańskim stanie Meksyk (Basen San Juan). Jest ona datowana na schyłek ery mezozicznej oraz początek kenozocznej.
+Formacja Ojo Alamo to jednostka skalna znajdująca się w amerykańskim stanie Meksyk (Basen San Juan). Jest ona datowana na schyłek ery mezozoicznej oraz początek kenozocznej.
 ==Wiek==
 Dokładny wiek formacji Ojo Alamo jest trudny do ustalenia, ale uważa się, że osady ogniwa Naashoibito pochodzą z [[mastrycht]]u, natomiast Kimbeto - [[paleocen]]u. Na podstawie datowania metotodów U-Pb (uranowo-ołowiową) cyrkonów określono wiek ogniwa Naashoibito na 70 [[Ma]], natomiast metoda Ar/Ar (argon-argon) dała nieco młodszy wiek (ok. 67-66,5 [[Ma]]). Sugeruje, to, że omawiana podjednostka jest nieco starsza niż [[formacja]] [[Hello Creek]] (Fowler, 2017). Według badań Flynna i współpracowników (2025) warstwy ogniwa Naashoibito zawierające skamieniałości dinozaurów datowane są na schyłek [[mastrycht]]u, a ich wiek wynosi od 66,9 do 66,4 [[Ma]]. Zdaniem badaczy mezoziczna część pokłady Ojo Alamo odpowiada swoim wiekiem warstwom [[Hello Creek]]. Z kolei Flynn i in. (2020) uważają, że paleoceńske osady formacji Ojo Alamo (ogniwo Kimbeto) powstały tuż po erze mezozoicznej, około 66-65 [[Ma]].
 ==Paleofauna==
 ==Paleoflora==
 ==Bibliografia==
 <small>
 Fassett, J. E. (2009). "New geochronologic and stratigraphic evidence confirms the Paleocene age of the dinosaur‑bearing Ojo Alamo Sandstone and Animas Formation in the San Juan Basin, New Mexico and Colorado". Palaeontologia Electronica, 12(1), 1‑155 [https://palaeo-electronica.org/2009_1/149/index.html]
 Fassett, J. E., Zielinski, R. A., & Budahn, J. R. (2002). "Dinosaurs that did not die: Evidence for Paleocene dinosaurs in the Ojo Alamo Sandstone, San Juan Basin, New Mexico". Geological Society of America Special Paper, 356, 307-336 [https://pubs.geoscienceworld.org/gsa/books/edited-volume/512/chapter-abstract/3801293/Dinosaurs-that-did-not-die-Evidence-for-Paleocene?redirectedFrom=PDF]
@@ Linia 47: / Linia 55: @@
 Lucas, S. G., Sullivan, R. M., Cather, S. M., Jasinski, S. E., Fowler, D. W., Heckert, A. B., Spielmann, J. A., & Hunt, A. P. (2009). "No definitive evidence of Paleocene dinosaurs in the San Juan Basin". Palaeontologia Electronica, 12(2), 8A [https://palaeo-electronica.org/2009_2/199/index.html]
 <references/></small>