Ornitholestes - Historia wersji

Taurovenator: /* Budowa, etymologia i dieta */

2024-05-19T17:03:50Z

‎Budowa, etymologia i dieta

Taurovenator o 12:13, 25 mar 2024

2024-03-25T12:13:15Z

Taurovenator o 19:28, 2 gru 2020

2020-12-02T19:28:13Z

Nazuul: -ryc.

2016-11-20T11:04:38Z

-ryc.

Mateusz: /* Pozycja filogenetyczna */

2013-12-01T20:50:51Z

‎Pozycja filogenetyczna

Nazuul: Makovicky i in. 2012 - ornitomimozaur?

2013-11-16T11:18:38Z

Makovicky i in. 2012 - ornitomimozaur?

Nazuul: g.

2013-07-25T16:29:54Z

Szerman o 08:53, 17 lis 2012

2012-11-17T08:53:58Z

Nazuul o 15:40, 4 gru 2011

2011-12-04T15:40:42Z

Nazuul o 17:19, 11 lis 2011

2011-11-11T17:19:08Z

← poprzednia wersja		Wersja z 17:03, 19 maj 2024
Linia 62:		Linia 62:

	==Budowa, etymologia i dieta==		==Budowa, etymologia i dieta==
		+	[[Plik:Ornitholestes reconstruction.png\|thumb\|Rekonstrukcja przyżyciowa. Autor: PaleoNeolitic. [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ornitholestes_reconstruction.png]]]
	''Ornitholestes'' przedstawiany jest czasem z małym grzebieniem na przedzie pyska, podobnym do rogu proceratozaura, jednak obecnie wiemy, że jest to źle zinterpretowana, złamana kość nosowa. Kilka aspektów budowy łączy go z ''[[Proceratosaurus]]'', co może sugerować, że ''Ornitholestes'' jest [[tyranozauroid]]em. Niezwykłą cechą ma być duży, wyginany do góry pazur stopy, podobny od tego znanego u [[Eumaniraptora\|eumaniraptorów]]. Nie zostało to jeszcze potwierdzone w literaturze (Mortimer, online; Hartman, online). To, co miałoby wskazywać na obecność takiego pazura - wyrastająca ku górze dystalna powierzchnia paliczka II-1 - jest obecna także u zaawansowanych [[Oviraptorosauria\|owiraptorozaurów]] (Senter, 2007 - cecha 323). Szczątki ornitolesta odnaleziono dysartykułowane, więc duży pazur mógł pochodzić z kończyny przedniej.		''Ornitholestes'' przedstawiany jest czasem z małym grzebieniem na przedzie pyska, podobnym do rogu proceratozaura, jednak obecnie wiemy, że jest to źle zinterpretowana, złamana kość nosowa. Kilka aspektów budowy łączy go z ''[[Proceratosaurus]]'', co może sugerować, że ''Ornitholestes'' jest [[tyranozauroid]]em. Niezwykłą cechą ma być duży, wyginany do góry pazur stopy, podobny od tego znanego u [[Eumaniraptora\|eumaniraptorów]]. Nie zostało to jeszcze potwierdzone w literaturze (Mortimer, online; Hartman, online). To, co miałoby wskazywać na obecność takiego pazura - wyrastająca ku górze dystalna powierzchnia paliczka II-1 - jest obecna także u zaawansowanych [[Oviraptorosauria\|owiraptorozaurów]] (Senter, 2007 - cecha 323). Szczątki ornitolesta odnaleziono dysartykułowane, więc duży pazur mógł pochodzić z kończyny przedniej.

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 {{DISPLAYTITLE:''Ornitholestes''}}
 <small>
@@ Linia 199: / Linia 201: @@
 [[Kategoria:Jura]]
 [[Kategoria:Kimeryd]]

@@ Linia 195: / Linia 195: @@
 [[Kategoria:Coelurosauria bazalne]]
 [[Kategoria:Ameryka Północna]]
 [[Kategoria:Mezozoik]]
 [[Kategoria:Jura]]
 [[Kategoria:Kimeryd]]

@@ Linia 68: / Linia 68: @@
 ===Anatomia===
-''Ornitholestes'' mógł mieć cechy wiązane u teropodów z roślinożernością, wymienione w publikacji Zanno i in. (2009), lecz ich przyjęcie często zależy od tego, którą rekonstrukcję czaszki uznać za wiarygodną (rekonstrukcja Paula wyraźnie wskazuje te cechy):
+''Ornitholestes'' mógł mieć cechy wiązane u teropodów z roślinożernością, wymienione w publikacji Zanno i in. (2009), lecz ich przyjęcie często zależy od tego, którą rekonstrukcję czaszki uznać za wiarygodną (por. Osborn, 1917; Paul, 1988A; Rauhut, 2003; Chiappe i Göhlich; 2010; rekonstrukcja Paula wyraźnie wskazuje te cechy):
 - ''Ornitholestes'' miał bardzo małą głowę jak na teropoda . Jej długość (13,8 cm) to ok. 6,6% długości całego ciała (ok. 208 cm). Poza niektórymi, lekko zbudowanymi [[Coelophysis|celofyzami]] (6,7% - [[holotyp]] ''C. bauri'') i ''[[Eodromaeus]]'' (6,9%) jest to wartość niespotykana u drapieżnych teropodów. Także porównanie czaszki do kości udowej (>20,7 cm) dowodzi jej zmniejszenia - jej długość to tylko 66% długości kości kończyny (jedynie u ''[[Mei]]'' stosunek ten jest mniejszy - i to tylko o 1 pkt procentowy; u innych teropodów czaszka ma mniej więcej tą samą długość co udo) - (zob. ''[[#Dodatek 1|Dodatek 1]]'' poniżej),
@@ Linia 89: / Linia 89: @@
 | ({{Kpt|Osborn}}, 1903) {{Kpt|Hay}}, [[1930]]
 |}
 == Bibliografia ==

@@ Linia 65: / Linia 65: @@
 ===Pozycja filogenetyczna===
-Niektóre [[analiza filogenetyczna|analizy]] (np. [[Coelurosauria#Holtz_i_in..2C_2004|Holtz i in., 2004]]) wskazują, że ''Ornitholestes'' plasuje się wśród [[bazalny|bazalnych]], drapieżnych [[celurozaur]]ów. Jednak nowsze i obszerniejsze badania, oparte na [[Coelurosauria#TWG|matrycy TWG]] (np. [[Coelurosauria#Senter.2C_2007|Senter, 2007]]) umiejscawiają go wśród teropodów charakteryzujących się odstępstwami od mięsożernej diety ([[Maniraptora]]). Jedna z analiz ([[Coelurosauria#Makovicky _i_in..2C_2012|Makovicky i in., 2012]]) umiejscowiła go wraz z [[takosn siostrzany|takosnem siostrzanym]] ''[[Nqwebsaurus]]'' u podstawy [[Ornithomimosauria]]. Analiza [[Coelurosauria#Zanno_i_in..2C_2009|Zanno i in. (2009)]] wykazała, że wyjściowa dla ''Ornitholestes'' jest wszystkożerność.
+Niektóre [[analiza filogenetyczna|analizy]] (np. [[Coelurosauria#Holtz_i_in..2C_2004|Holtz i in., 2004]]) wskazują, że ''Ornitholestes'' plasuje się wśród [[bazalny|bazalnych]], drapieżnych [[celurozaur]]ów. Jednak nowsze i obszerniejsze badania, oparte na [[Coelurosauria#TWG|matrycy TWG]] (np. [[Coelurosauria#Senter.2C_2007|Senter, 2007]]) umiejscawiają go wśród teropodów charakteryzujących się odstępstwami od mięsożernej diety ([[Maniraptora]]). Jedna z analiz ([[Coelurosauria#Makovicky _i_in..2C_2012|Makovicky i in., 2012]]) umiejscowiła go wraz z [[takson siostrzany|taksonem siostrzanym]] ''[[Nqwebasaurus]]'' u podstawy [[Ornithomimosauria]]. Analiza [[Coelurosauria#Zanno_i_in..2C_2009|Zanno i in. (2009)]] wykazała, że wyjściowa dla ''Ornitholestes'' jest wszystkożerność.
 ===Anatomia===

@@ Linia 26: / Linia 26: @@
 |-
 ! '''[[Czas|Czas występowania]]'''
-| 155-151 Ma
+| 155-150<ref>Prawdopodobnie w pobliżu środka tego przedziału - Turner i Peterson, 1999</ref> [[Ma]]
 <small>późna [[jura]] ([[kimeryd]])</small>
@@ Linia 45: / Linia 45: @@
 ? [[Maniraptoriformes]]
-?? [[Maniraptora]]
+?? [[Maniraptora]] / ??? [[Ornithomimosauria]]
 |-
 | colspan=2 |[[Plik:Ornitholestes_Scott_Hartman.jpg|400px|]]
@@ Linia 65: / Linia 65: @@
 ===Pozycja filogenetyczna===
-Niektóre [[analiza filogenetyczna|analizy]] (np. [[Coelurosauria#Holtz_i_in..2C_2004|Holtz i in., 2004]]) wskazują, że ''Ornitholestes'' plasuje się wśród [[bazalny|bazalnych]], drapieżnych [[celurozaur]]ów. Jednak nowsze i obszerniejsze badania, oparte na [[Coelurosauria#TWG|matrycy TWG]] (np. [[Coelurosauria#Senter.2C_2007|Senter, 2007]]) umiejscawiają go wśród teropodów charakteryzujących się odstępstwami od mięsożernej diety. Analiza [[Coelurosauria#Zanno_i_in..2C_2009|Zanno i in. (2009)]] wykazała, że wyjściowa dla ''Ornitholestes'' jest wszystkożerność.
+Niektóre [[analiza filogenetyczna|analizy]] (np. [[Coelurosauria#Holtz_i_in..2C_2004|Holtz i in., 2004]]) wskazują, że ''Ornitholestes'' plasuje się wśród [[bazalny|bazalnych]], drapieżnych [[celurozaur]]ów. Jednak nowsze i obszerniejsze badania, oparte na [[Coelurosauria#TWG|matrycy TWG]] (np. [[Coelurosauria#Senter.2C_2007|Senter, 2007]]) umiejscawiają go wśród teropodów charakteryzujących się odstępstwami od mięsożernej diety ([[Maniraptora]]). Jedna z analiz ([[Coelurosauria#Makovicky _i_in..2C_2012|Makovicky i in., 2012]]) umiejscowiła go wraz z [[takosn siostrzany|takosnem siostrzanym]] ''[[Nqwebsaurus]]'' u podstawy [[Ornithomimosauria]]. Analiza [[Coelurosauria#Zanno_i_in..2C_2009|Zanno i in. (2009)]] wykazała, że wyjściowa dla ''Ornitholestes'' jest wszystkożerność.
 ===Anatomia===
@@ Linia 102: / Linia 102: @@
 Holtz, T.R., Molnar, R.E. & Currie, P.J. (2004) "Basal Tetanurae" [w:] Weishampel, D.B., Dodson, P. & Osmólska, H. "The Dinosauria" Bwyd. University of California - Berkeley i Los Angeles, 71-110.
 Martinez, R.N., Sereno, P.C., Alcober, O.A., Colombi, C.E., Renne, P.R., Montanez, I.P. & Currie, B.S. (2011) "A basal dinosaur from the dawn of the dinosaur era in southwestern Pangaea" Science, 331, 206-210. doi: 10.1126/science.1198467
@@ Linia 120: / Linia 122: @@
 Sues, H.-D., Nesbitt, S.J., Berman, D.S. & Henrici, A.C. (2011) "A late-surviving basal theropod dinosaur from the latest Triassic of North America" Proceedings of the Royal Society B, doi:10.1098/rspb.2011.0410
 Tykoski, R.S. & Rowe, T. (2004) "Ceratosauria" [w:] Weishampel, D.B., Dodson, P. & Osmólska, H. "The Dinosauria" wyd. University of California - Berkeley i Los Angeles, 151-168.
@@ Linia 131: / Linia 135: @@
 Mortimer, online: http://theropoddatabase.blogspot.com/2010/03/picture-of-day-ornitholestes.html
-Paul, G.S. (2010) "The Princeton Field Guide to Dinosaurs" wyd. Princeton University - Princeton i Oxford.</small>
+Paul, G.S. (2010) "The Princeton Field Guide to Dinosaurs" wyd. Princeton University - Princeton i Oxford.
 == Dodatek 1 ==

@@ Linia 47: / Linia 47: @@
 ?? [[Maniraptora]]
 |-
-| colspan=2 |[[Plik:Ornitholestes2.jpg|400px|]]
+| colspan=2 |[[Plik:Ornitholestes_Scott_Hartman.jpg|400px|]]
-<small>Odnalezione kości i rekonstrukcja całego szkieletu. Autor: Scott Hartman [http://www.skeletaldrawing.com]</small>
+<small>Odnalezione kości i rekonstrukcja całego szkieletu. Autor: Scott Hartman [http://www.skeletaldrawing.com/theropods].</small>
 |}

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 <small>
 {| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"
@@ Linia 20: / Linia 21: @@
 |-
 ! '''[[Lokacje|Miejsce występowania]]''':
-| [[USA]] ([[Wyoming]])
+| [[USA]] - Wyoming
-<small>[[formacja Morrison]] - ogniwo Salt Wash</small>
+<small>formacja [[Morrison]] - ogniwo Salt Wash</small>
 |-
 ! '''[[Czas|Czas występowania]]'''
@@ Linia 54: / Linia 55: @@
 ==Odkrycie i materiał kopalny==
-Typowy gatunek, ''O. hermanni'', został opisany przez Henry'ego Fairfielda Osborna w 1903 roku. Pierwsze szczątki o numerze AMNH 619 składające się z czaszki, żuchwy, kości miednicy, wielu kości kończyn przednich i tylnych, 45 kręgów (szyjnych, grzbietowych i ogonowych) oraz żeber (zob. rysunek niżej), odkryto w 1900 roku, blisko Como Bluff w stanie Wyoming.
+[[Gatunek typowy]], ''O. hermanni'', został opisany przez Henry'ego Fairfielda Osborna w 1903 roku. Pierwsze szczątki o numerze AMNH 619 składające się z czaszki, żuchwy, kości miednicy, wielu kości kończyn przednich i tylnych, 45 kręgów (szyjnych, grzbietowych i ogonowych) oraz żeber (zob. rysunek niżej), odkryto w 1900 roku, blisko Como Bluff w stanie Wyoming.
 Później odkryto również kolejne kości kończyny przedniej, jednak obecnie uważa się, że należały do innego jurajskiego rodzaju - ''[[Tanycolagreus]]'' (Carpenter i inni, 2005).
@@ Linia 80: / Linia 81: @@
 {| class="wikitable"
 ! ''Ornitholestes''
-| Osborn, 1903
+| {{Kpt|[[Henry Osborn|Osborn]]}}, [[1903]]
 |-
 ! ''O. hermanni''
-| Osborn, 1903
+| {{Kpt|Osborn}}, 1903
 |-
 | = ''[[Coelurus]] hermanni''
-| (Osborn, 1903) Hay, 1930
+| ({{Kpt|Osborn}}, 1903) {{Kpt|Hay}}, [[1930]]
 |}