Plottier - Historia wersji

Paweł o 17:31, 7 sty 2025

2025-01-07T17:31:24Z

Paweł: /* Paleofauna */

2024-10-28T13:08:48Z

‎Paleofauna

Paweł: /* Żółwie */

2024-10-28T13:06:27Z

‎Żółwie

Paweł o 19:01, 27 paź 2024

2024-10-27T19:01:35Z

Paweł o 07:31, 26 paź 2024

2024-10-26T07:31:57Z

Paweł: /* Krokodylomorfy */

2024-10-26T07:31:20Z

‎Krokodylomorfy

Paweł o 21:22, 25 paź 2024

2024-10-25T21:22:09Z

Podgląd zmian

Paweł o 20:00, 25 paź 2024

2024-10-25T20:00:43Z

Paweł: /* Małżoraczki */

2024-09-06T11:13:32Z

‎Małżoraczki

Paweł: /* Dinozaury */

2024-08-09T21:16:07Z

‎Dinozaury

@@ Linia 3: / Linia 3: @@
   |Korekta                =
   |nazwa                  = Formacja Plottier
-  |wiek                   = {{Występowanie|87|86}}
+  |wiek                   = {{Występowanie|87|85.5}}
-ok. 87-86 [[Ma]]<br>
+ok. 87-85,5 [[Ma]]<br>
 <small>[[późna kreda]] ([[koniak]]-[[santon]])</small>
   |miejsce                = [[Argentyna]] - Mendoza, Neuquén i Río Negro
@@ Linia 25: / Linia 25: @@
 ==Litologia==
-Formację Plottier tworzą głównie skały osadowe. Dominują w niej od czerwonych do jasnoczerwonych, słabo ze sobą połączonych pelitów wraz z interkalacjami mułowców i drobnoziarnistych piaskowców w kolorze żółtawym do szaro-zielonkawego. Obecne są również średnioziarniste pokłady piaskowca kwarcowego z niewielką zawartością mulistej warstwy, która ma czerwonawe odcienie. Najniższa część [[formacja|formacji]] Plottier styka się z [[Sierra Barrosa]], zaś najwyższe - [[Bajo de la Carpa]]. Miąższość formacji w zależności od miejsca waha się od 10 m do 360 m, a być może nawet do 590 m (Garrido, 2010).
+Formację Plottier tworzą głównie skały osadowe. Dominują w niej od czerwonych do jasnoczerwonych, słabo ze sobą połączonych pelitów wraz z interkalacjami mułowców i drobnoziarnistych piaskowców w kolorze żółtawym do szaro-zielonkawego. Obecne są również średnioziarniste pokłady piaskowca kwarcowego z niewielką zawartością mulistej warstwy, która ma czerwonawe odcienie. Najniższa część [[formacja|formacji]] Plottier styka się z [[Sierra Barrosa]], zaś najwyższe - [[Bajo de la Carpa]]. Miąższość formacji w zależności od miejsca waha się od 10 m do 360 m, a być może nawet do 590 m ([[Garrido]], 2010).
 ==Rośliny==
@@ Linia 32: / Linia 32: @@
 ==Paleofauna==
 Najliczniejszą grupą wśród odnalezionych dinozaurów z formacji Plottier były zauropody należące do grupy [[Titanosauria]]. Część z nich (np. ''[[Notocolossus]]'' czy ''[[Antarctosaurus|"Antarctosaurus" giganteus]]'') osiągały olbrzymie rozmiary i zapewne dorosłe osobniki nie były narażone na ataki drapieżników. Teropody są znane z niewielkiej liczby skamieniałości i są typowe dla późnej kredy z obszaru Ameryki Południowej (głównie [[Abelisauridae]]). Odnaleziono również szczątki należące do niezidentyfikowanych ornitopodów, krokodylomorfów, żółwi oraz olbrzymiego pterozaura z [[klad]]u Azhdarchidae (''Thanatosdrakon''). Z bezkręgowców znamy kilka gatunków małżoraczków.
 ===Dinozaury===
 {| class="wikitable sortable" align="center" width="100%"

@@ Linia 131: / Linia 131: @@
 MAU-Pv-PH-458 - częściowy łuk neuralny <ref>Cruzado-Caballero, P., Filippi, L. S., Méndez, A. H., Garrido, A. C., & Valieri, R. D. J. (2016). "New record of ornithopod dinosaur from the Plottier Formation (upper Cretaceous), Patagonia, Argentina". In Annales de Paléontologie (Vol. 102, No. 2, pp. 145-150). Elsevier Masson. [[doi:10.1016/j.annpal.2016.02.003]]</ref>
 <hr>
-MPCA-AT 26 - paliczek stopy <ref name="Salgado2009">Salgado, L., Canudo, J. I., Garrido, A. C., Ruiz-Omenaca, J. I., García, R. A., de la Fuente, M. S., ... & Bollati, R. (2009). "Upper Cretaceous vertebrates from El Anfiteatro area, Río Negro, Patagonia, Argentina". Cretaceous Research, 30(3), 767-784. [[doi:10.1016/j.cretres.2009.01.001]]</ref>
+MPCA-AT 26 - paliczek stopy <ref name="Salgado2009">Salgado, L., Canudo, J. I., Garrido, A. C., Ruiz-Omenaca, J. I., García, R. A., de la Fuente, M. S., Barco, J. L & Bollati, R. (2009). "Upper Cretaceous vertebrates from El Anfiteatro area, Río Negro, Patagonia, Argentina". Cretaceous Research, 30(3), 767-784. [[doi:10.1016/j.cretres.2009.01.001]]</ref>
+|
 Fragment kręgu jest zbliżony budową do tego u ''[[Macrogryphosaurus]]''.

@@ Linia 263: / Linia 263: @@
 |-
+|
-''Rionegrochelys caldieroi'' <ref>de La Fuente, M. S., Bolatti, R., Salgado, L., Canudo, J. I., Mantel, I., Jannello, J. M., ... & Garcia, R. A. (2017). "Unusual shell anatomy and osteohistology in a new Late Cretaceous panchelid turtle from northwestern Patagonia, Argentina". Acta Palaeontologica Polonica. 62. [[doi:10.4202/app.00340.2017]]</ref>
+''Rionegrochelys caldieroi'' <ref>de La Fuente, M. S., Maniel, I., Jannello, J. M., Sterli, J., Garrido, A. C., Garcia, R .A., Salgado, L., Canudo, J.I., & Bolatti, R. (2017). "Unusual shell anatomy and osteohistology in a new Late Cretaceous panchelid turtle from northwestern Patagonia, Argentina". Acta Palaeontologica Polonica. 62. [[doi:10.4202/app.00340.2017]]</ref>
+|
 MPCA-AT 258 - elementy skorupy
@@ Linia 279: / Linia 279: @@
+|
 Niediagnostyczny takson
 |}
 ===Małżoraczki===

@@ Linia 28: / Linia 28: @@
 ==Rośliny==
-W formacji Plottier odnaleziono glony z rodzajów ''Lychnothamnus'', ''Nitella'' i ''Henrisporites'' oraz trzy morfotypy roślin prawdopodobnie należących do okrytonasiennych (Musacchio i Vallati, 2006).
+W formacji Plottier odnaleziono glony z rodzajów ''Lychnothamnus'', ''Nitella'' i ''Henrisporites'' oraz trzy morfotypy roślin prawdopodobnie należących do okrytonasiennych (Musacchio i Vallati, 2007).
 ==Paleofauna==
-Najliczniejszą grupą wśród odnalezionych dinozaurów z formacji Plottier były zauropody należące do grupy [[Titanosauria]]. Część z nich (np. ''[[Notocolossus]]'' czy ''[[Antarctosaurus|"Antarctosaurus" giganteus]]'') osiągały olbrzymie rozmiary i zapewne dorosłe osobniki nie były narażone na ataki drapieżników. Teropody są znane z niewielkiej liczby skamieniałości i są typowe dla późnej kredy z obszaru Ameryki Południowej ([[Abelisauridae]] oraz [[Carcharodontosauridae]]). Odnaleziono również szczątki należące do niezidentyfikowanego ornitopoda, krokodylomorfa oraz olbrzymiego pterozaura z [[klad]]u Azhdarchidae (''Thanatosdrakon''). Z bezkręgowców znamy kilka gatunków małżoraczków.
+Najliczniejszą grupą wśród odnalezionych dinozaurów z formacji Plottier były zauropody należące do grupy [[Titanosauria]]. Część z nich (np. ''[[Notocolossus]]'' czy ''[[Antarctosaurus|"Antarctosaurus" giganteus]]'') osiągały olbrzymie rozmiary i zapewne dorosłe osobniki nie były narażone na ataki drapieżników. Teropody są znane z niewielkiej liczby skamieniałości i są typowe dla późnej kredy z obszaru Ameryki Południowej (głównie [[Abelisauridae]]). Odnaleziono również szczątki należące do niezidentyfikowanych ornitopodów, krokodylomorfów, żółwi oraz olbrzymiego pterozaura z [[klad]]u Azhdarchidae (''Thanatosdrakon''). Z bezkręgowców znamy kilka gatunków małżoraczków.
 ===Dinozaury===
 {| class="wikitable sortable" align="center" width="100%"
@@ Linia 47: / Linia 47: @@
 MLP 26-316 - fragmentaryczny szkielet pozaczaszkowy
+|
-Gigantyczny zauropod najprawdopodobniej będący przedstawicielem odzaju ''[[Antarctosaurus]]''.
+Gigantyczny zauropod najprawdopodobniej będący przedstawicielem rodzaju ''[[Antarctosaurus]]''.
+|
 [[Plik:Antarctosaurus giganteus Skeletal.png|200px]]
@@ Linia 260: / Linia 260: @@
 MAU-PV-LL-69 - niekompletny szkielet
+|
-Został opisany przez de la Fuente i współautorów w 2007 roku bez wskazania konkternej formacji, w ktorej został odnaleziony.
+Został opisany przez de la Fuente i współautorów w 2007 roku bez wskazania konkretnej formacji, w której został odnaleziony.
 |-
+|
@@ Linia 302: / Linia 302: @@
 |}
 Poza wymienionymi w tabeli gatunkami małżoraczkami w formacji Plottier odnaleziono następujące taksony:  ''Ilyocypris wichmanni'', ''Ilyocypris'' [[cf.]] ''riograndensis'', ''Ilyocypris'' [[aff.]] ''bauruensis'', ''Neuquenocypris'' [[cf.]] ''minor'', ''Wolburgiopsis'' [[cf.]] ''neocretacea'', ''Paralimnocythere'' [[sp.]] oraz nieokreślonych przedstawicieli Talicyprideinae i Cypridoidea (Musacchio i Vallati, 2007).
 ==Bibliografia==
 <small>
 Garrido, A. C. (2010). "Estratigrafía del Grupo Neuquén, Cretácico Superior de la Cuenca Neuquina (Argentina): nueva propuesta de ordenamiento litoestratigráfico". Revista del Museo Argentino de Ciencias Naturales, 12(2), 121-177.

@@ Linia 280: / Linia 280: @@
 Niediagnostyczny takson
 |}
 ===Małżoraczki===

@@ Linia 213: / Linia 213: @@
 !Materiał kopalny
 !Komentarz
 |-
+|
@@ Linia 222: / Linia 229: @@
+|
 Przypomina peirozaurydy, takie jak ''Peirosaurus'' i ''Uberabasuchus''.
 |-
+|
@@ Linia 229: / Linia 243: @@
+|
 Osobnik w chwili śmierci miał co najmniej 18 lat.
 |}

@@ Linia 43: / Linia 43: @@
 |-
+|
-''[[Antarctosaurus|"Antarctosaurus" giganteus]]
+''[[Antarctosaurus|"Antarctosaurus" giganteus]]'' <ref name="Calvo2024">Calvo, J.O. (2024). "What is the most giant sauropod from Argentina? Diversity of large titanosaurs from Patagonia". Metode Science Studies Journal. 14 (14): 65–75. [[doi:10.7203/metode.14.24556]]</ref>
+|
 MLP 26-316 - fragmentaryczny szkielet pozaczaszkowy
@@ Linia 59: / Linia 59: @@
 |-
+|
-''[[Muyelensaurus|Muyelensaurus pecheni]]''
+''[[Muyelensaurus|Muyelensaurus pecheni]]'' <ref>Calvo, J.O., González Riga, B.J., & Porfiri, J.D. (2007). "A new titanosaur sauropod from the Late Cretaceous of Neuquén, Patagonia, Argentina". Arquivos do Museu Nacional, Rio do Janeiro, 65(4): 485-504</ref><ref name="Bellardini2018"></ref>
+|
 Jest znany z niekompletnej czaszki oraz elementów pozaczaszkowych.
@@ Linia 68: / Linia 68: @@
 |-
+|
-''[[Notocolossus|Notocolossus gonzalezparejasi]]''
+''[[Notocolossus|Notocolossus gonzalezparejasi]]'' <ref>González Riga, B.J., Lamanna, M.C., Ortiz David, L.D., Calvo, J.O., & Coria, J.P. (2016) "A gigantic new dinosaur from Argentina and the evolution of the sauropod hind foot". Scientific Reports 6: 19165. [[doi:10.1038/srep19165]]</ref><ref name="Calvo2024"></ref>
+|
 Jest znany głównie z elementów pozaczaszkowych (UNCUYO-LD 301 i UNCUYO-LD 302).
@@ Linia 77: / Linia 77: @@
 |-
+|
-''[[Petrobrasaurus|Petrobrasaurus puestohernandezi]]''
+''[[Petrobrasaurus|Petrobrasaurus puestohernandezi]]'' <ref>Filippi, L. S., Canudo, J. I., Salgado, J. L., Garrido, A., García, R., Cerda, I., & Otero, A. (2011). "A new sauropod titanosaur from the Plottier Formation (Upper Cretaceous) of Patagonia (Argentina)". Geologica Acta: an international earth science journal, 9(1), 1-12. [https://www.redalyc.org/pdf/505/50522124002.pdf]</ref>
+|
 MAU-Pv-PH-449 - zęby oraz niekompletny szkielet pozaczaszkowy
@@ Linia 100: / Linia 100: @@
 |-
+|
-Niezidentyfikowany przedstawiciel [[Aeolosaurini]]
+Niezidentyfikowany przedstawiciel [[Aeolosaurini]] <ref>Filippi, L. S., Martinelli, A. G., & Garrido, A. C. (2013). "Registro de un dinosaurio Aeolosaurini (Sauropoda, Titanosauria) en el Cretácico Superior (Formación Plottier) del Norte de la Provincia de Neuquén, Argentina, y comentarios sobre los Aeolosaurini sudamericanos". Revista Brasileira de Paleontologia, 16(147), e156.</ref>
+|
 MAU-Pv-N-414 - [[artykułowany|artykułowane]] 4 przednie kręgi ogonowe i fragmenty łuku neuralnego.
@@ Linia 114: / Linia 114: @@
 |-
+|
-Niezidentyfikowany ornitopod
+Niezidentyfikowany ornitopod <ref>Cruzado-Caballero, P., Filippi, L. S., Méndez, A. H., Garrido, A. C., & Valieri, R. D. J. (2016). "New record of ornithopod dinosaur from the Plottier Formation (upper Cretaceous), Patagonia, Argentina". In Annales de Paléontologie (Vol. 102, No. 2, pp. 145-150). Elsevier Masson. [[doi:10.1016/j.annpal.2016.02.003]]</ref>
+|
 MAU-Pv-PH-458 - częściowy łuk neuralny
@@ Linia 121: / Linia 121: @@
 |-
+|
-Niezidentyfikowany tytanozaur
+Niezidentyfikowany tytanozaur <ref name="Bellardini2018">Bellardini, F., Baiano, M. A., Barrios, F., Holgado, B., & Coria, R. A. (2018). "New Titanosauria (Dinosauria, Sauropoda) remains from the Upper Cretaceous (Plottier Fm) of the southern Neuquén Basin (Patagonia, Argentina)". Journal of Iberian Geology, 44, 75-84.</ref>
+|
 MCF-PVPH-889 - lewa kość udowa i 3 fragmenty żeber
@@ Linia 134: / Linia 134: @@
 |-
+|
-Niezidentyfikowany zauropod
+Niezidentyfikowany zauropod <ref>Previtera, E. (2019). "Taphonomic analysis of saurischian dinosaurs from the Plottier Formation (Upper Cretaceous), Mendoza, Argentina". Andean Geology, 46(2), 345-367. [[doi:10.5027/andgeoV46n2-3161]]</ref>
+|
 IANIGLA-PV.113 - bliższy koniec kości ramiennej, dalszy koniec kości udowej, łopatka, kość strzałkowa, dwie niekompletne kości szkieletu obwodowego, dwa żebra grzbietowe, kość krucza i jeden łuk neuralny
@@ Linia 152: / Linia 152: @@
 |-
+|
-''Thanatosdrakon amaru''
+''Thanatosdrakon amaru'' <ref> Ortiz David, L. D., González Riga, B, J., & Kellner, A. W. A. (2022). "''Thanatosdrakon amaru'', gen. et sp nov., a giant azhdarchid pterosaur from the upper Cretaceous of Argentina". Cretaceous Research. 135: 105228. [[doi:10.1016/j.cretres.2022.105228]]</ref>
+|
 UNCUYO-LD 307 - częściowy szkielet pozaczaszkowy
@@ Linia 185: / Linia 185: @@
 !Materiał kopalny
 |-
-|''Neuquenocypris calfucurensis''
+|''Neuquenocypris calfucurensis'' <ref name="Kihn2022"> Kihn, R. G., & Calvo, J. O. (2022). "Ostracods and paleoambiental inferences in the Plottier Formation (Coniancian-Upper Cretaceous) of the Barreales Lake, Neuquén. Munis Entomology & Zoology, 17 (1): 434-442</ref>
 |MUCPi 27,28,29 - 3 fragmenty muszli
 |-
-|''Neocyprideis zampalensis''
+|''Neocyprideis zampalensis'' <ref name="Kihn2022"></ref>
 |MUCPi 30, 31, 32, 33 - 4 muszle dorosłych osobników
 |-
-|''Neuquenocypris tenuipunctata''
+|''Neuquenocypris tenuipunctata'' <ref name="Kihn2022"></ref>
 |MUCPi 34, 35, 36, 37, 38 39, 40, 41 - 5 muszli dorosłych osobników oraz 3 młodocianych
 |-
-|''Neuquenocypris nahuelniyuensis''
+|''Neuquenocypris nahuelniyuensis'' <ref name="Kihn2022"></ref>
 |MUCPi 42-43-44-45-46-47 - 6 muszli
 |-
-|''Vecticypris'' [[sp.]]
+|''Vecticypris'' [[sp.]] <ref name="Kihn2022"></ref>
 |MUCPi 48-49 - 2 muszle
 |}
-Poza wymienionymi w tabeli gatunkami małżoraczkami w formacji Plottier odnaleziono następujące taksony:  ''Ilyocypris wichmanni'', ''Ilyocypris'' [[cf.]] ''riograndensis'', ''Ilyocypris'' [[aff.]] ''bauruensis'', ''Neuquenocypris'' [[cf.]] ''minor'', ''Wolburgiopsis'' [[cf.]] ''neocretacea'', ''Paralimnocythere'' [[sp.]] oraz nieokreślonych przedstawicieli Talicyprideinae i Cypridoidea (Musacchio i Vallati, 2006).
+Poza wymienionymi w tabeli gatunkami małżoraczkami w formacji Plottier odnaleziono następujące taksony:  ''Ilyocypris wichmanni'', ''Ilyocypris'' [[cf.]] ''riograndensis'', ''Ilyocypris'' [[aff.]] ''bauruensis'', ''Neuquenocypris'' [[cf.]] ''minor'', ''Wolburgiopsis'' [[cf.]] ''neocretacea'', ''Paralimnocythere'' [[sp.]] oraz nieokreślonych przedstawicieli Talicyprideinae i Cypridoidea (Musacchio i Vallati, 2007).
 ==Bibliografia==
-<small>Bellardini, F., Baiano, M. A., Barrios, F., Holgado, B., & Coria, R. A. (2018). "New Titanosauria (Dinosauria, Sauropoda) remains from the Upper Cretaceous (Plottier Fm) of the southern Neuquén Basin (Patagonia, Argentina)". Journal of Iberian Geology, 44, 75-84.
+<small>
 Garrido, A. C. (2010). "Estratigrafía del Grupo Neuquén, Cretácico Superior de la Cuenca Neuquina (Argentina): nueva propuesta de ordenamiento litoestratigráfico". Revista del Museo Argentino de Ciencias Naturales, 12(2), 121-177.
 Hendrickx, C., Tschopp, E., & d Ezcurra, M. (2020). "Taxonomic identification of isolated theropod teeth: the case of the shed tooth crown associated with Aerosteon (Theropoda: Megaraptora) and the dentition of Abelisauridae". Cretaceous Research, 108, 104312. [[doi:10.1016/j.cretres.2019.104312.]]
 Leanza, H. A., Apesteguıa, S., Novas, F. E., & de la Fuente, M. S. (2004). "Cretaceous terrestrial beds from the Neuquén Basin (Argentina) and their tetrapod assemblages". Cretaceous Research, 25(1), 61-87. [[doi:10.1016/j.cretres.2003.10.005]]
@@ Linia 226: / Linia 213: @@
 Musacchio, E. A., & Vallati, P. (2007). "Late Cretaceous non marine microfossils of the Plottier Formation (Cretaceous) at Zampal, Argentina". In 4 European Meeting on the Paleontology and Stratigraphy of Latin America. Instituto Geológico y Minero de España, Madrid. Cuadernos del Museo Geominero (Vol. 8, pp. 273-278).
+<references/></small>
 [[Kategoria: Formacje]]

@@ Linia 45: / Linia 45: @@
 ''[[Antarctosaurus|"Antarctosaurus" giganteus]]
+|
-MLP 26-316 - 2 kości udowe (235 cm), niekompletne kości łonowe, dystalny koniec kości piszczelowej, 6 fragmentów żeber, inne fragmenty żeber i 2 dystalne kręgi ogonowe
+MLP 26-316 - fragmentaryczny szkielet pozaczaszkowy
+|
 Gigantyczny zauropod najprawdopodobniej będący przedstawicielem odzaju ''[[Antarctosaurus]]''.
@@ Linia 61: / Linia 61: @@
 ''[[Muyelensaurus|Muyelensaurus pecheni]]''
+|
-MRS-PV 207- mózgoczaszka
+Jest znany z niekompletnej czaszki oraz elementów pozaczaszkowych.
+|
 Nieduży tytanozaur spokrewniony z ''[[Rinconsaurus]]''.
@@ Linia 74: / Linia 70: @@
 ''[[Notocolossus|Notocolossus gonzalezparejasi]]''
+|
-UNCUYO-LD 301 - przedni kręg grzbietowy, przedni kręg ogonowy, prawa kość ramienna i proksymalny koniec lewej kości łonowej
+Jest znany głównie z elementów pozaczaszkowych (UNCUYO-LD 301 i UNCUYO-LD 302).
+|
 Olbrzymi tytanozaur mający największą znaną kość ramienną o długości 1,76 m.
@@ Linia 85: / Linia 79: @@
 ''[[Petrobrasaurus|Petrobrasaurus puestohernandezi]]''
+|
-MAU-Pv-PH-449 - 2 izolowane zęby, tylna część prawdopodobnie środkowego kręgu szyjnego, 3 niekompletne tylne kręgi grzbietowe, niekompletny łuk tylnego kręgu grzbietowego, niekompletny trzon kręgu grzbietowego, niekompletny trzon pierwszego kręgu ogonowego, 5 przednich kręgów ogonowych, prawa k. ramienna, prawa i lewa płytka mostkowa, 4 k. śródręcza (II, IV i V) z czego jedna jest niekompletna, obie k. udowe, lewa k. piszczelowa bez dystalnego końca, dystalny koniec prawej k. piszczelowej, dystalny fragment szypułki k. biodrowej, lewa k. łonowa, fragmenty łuków hemalnych, żebra, fragmenty żeber szyjnych i niezidentyfikowane inne pozostałości
+MAU-Pv-PH-449 - zęby oraz niekompletny szkielet pozaczaszkowy
+|
 Średniej wielkości tytanozaur mogący należeć do Longkosauria.
@@ Linia 146: / Linia 140: @@
 Obecnie nie został przypisany do żadnej znanej grupy zauropodów.
 |}
 ===Pterozaury===
 {| class="wikitable sortable" align="center" width="100%"