Prosaurolophus - Historia wersji

Taurovenator: /* Materiał kopalny */

2024-06-24T12:37:25Z

‎Materiał kopalny

Taurovenator: /* Materiał kopalny */

2024-06-24T12:37:06Z

‎Materiał kopalny

Kamil Kamiński: linkowanie, niepotrzebne spacje

2023-12-27T11:52:07Z

linkowanie, niepotrzebne spacje

Taurovenator o 18:07, 26 gru 2023

2023-12-26T18:07:23Z

Kamil Kamiński o 18:02, 26 gru 2023

2023-12-26T18:02:09Z

Taurovenator o 14:26, 26 gru 2023

2023-12-26T14:26:18Z

Taurovenator: /* Materiał kopalny */

2023-12-26T14:15:37Z

‎Materiał kopalny

Taurovenator o 12:43, 26 gru 2023

2023-12-26T12:43:51Z

Taurovenator o 00:06, 26 gru 2023

2023-12-26T00:06:28Z

Taurovenator o 20:00, 25 gru 2023

2023-12-25T20:00:27Z

Podgląd zmian

@@ Linia 57: / Linia 57: @@
 ==Materiał kopalny==
 [[Plik: Prosaurolophus maximus, Red Deer River, Alberta, collected 1921 by Levi Sternberg - Royal Ontario Museum - DSC09845.JPG|thumb|300px|Szkielet ''P. maximus'' na wystawie w Królewskim Muzeum w Ontario. Autor zdjęcia: Daderot [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Prosaurolophus_maximus,_Red_Deer_River,_Alberta,_collected_1921_by_Levi_Sternberg_-_Royal_Ontario_Museum_-_DSC09845.JPG].]]
-[[Holotyp|Holotypem]] ''P. maximus'' jest okaz AMNH 5386 - stosunkowo kompletna, lecz zdeformowana w okolicy pyska czaszka (brakuje kości przedzębowej i części k. zębowej. Materiał przypisany to liczne inne czaszki i elementy szkieletu pozaczaszkowego, m.in. MOR 454 (niekompletna, [[dysartykułowany|dysartykułowana]] czaszka, okaz typowy ''P. blackfeetensis''), CMN 2870, ROM 787, ROM 1928, TMM 41262, TMP 1984.001.0001 oraz USNM 12712 (prawie kompletne lub kompletne [[artykułowany|artykułowane]] czaszki z Dinosaur Park), CMN 2277 - artykułowana czaszka ze zrekonstruowaną okolicą oczodołu w gipsie,  TMP 1981.023.0140 - mózgoczaszka z częściowym dachem czaszki, TMP 2006.012.0096- artykułowany dach czaszki z dysartykułowaną k. kwadratową, CMN 185 - [[okaz izolowany|izolowaną]] k. czołową. Ponadto znanych jest kilka młodocianych osobników, m.in. TMP 1983.64.3, TMP 1998.50.1 i RTMP 2016.37.1: - częściowe czaszki i fragmentaryczne szkielett pozaczaszkowe.
+[[Holotyp|Holotypem]] ''P. maximus'' jest okaz AMNH 5386 - stosunkowo kompletna, lecz zdeformowana w okolicy pyska czaszka (brakuje kości przedzębowej i części k. zębowej. Materiał przypisany to liczne inne czaszki i elementy szkieletu pozaczaszkowego, m.in. MOR 454 (niekompletna, [[dysartykułowany|dysartykułowana]] czaszka, okaz typowy ''P. blackfeetensis''), CMN 2870, ROM 787, ROM 1928, TMM 41262, TMP 1984.001.0001 oraz USNM 12712 (prawie kompletne lub kompletne [[artykułowany|artykułowane]] czaszki z Dinosaur Park), CMN 2277 - artykułowana czaszka ze zrekonstruowaną okolicą oczodołu w gipsie,  TMP 1981.023.0140 - mózgoczaszka z częściowym dachem czaszki, TMP 2006.012.0096- artykułowany dach czaszki z dysartykułowaną k. kwadratową, CMN 185 - [[okaz izolowany|izolowaną]] k. czołową. Ponadto znanych jest kilka młodocianych osobników, m.in. TMP 1983.64.3, TMP 1998.50.1 i RTMP 2016.37.1: - częściowe czaszki i fragmentaryczne szkielety pozaczaszkowe.
 ==Budowa i paleobiologia==

@@ Linia 57: / Linia 57: @@
 ==Materiał kopalny==
 [[Plik: Prosaurolophus maximus, Red Deer River, Alberta, collected 1921 by Levi Sternberg - Royal Ontario Museum - DSC09845.JPG|thumb|300px|Szkielet ''P. maximus'' na wystawie w Królewskim Muzeum w Ontario. Autor zdjęcia: Daderot [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Prosaurolophus_maximus,_Red_Deer_River,_Alberta,_collected_1921_by_Levi_Sternberg_-_Royal_Ontario_Museum_-_DSC09845.JPG].]]
-[[Holotyp|Holotypem]] ''P. maximus'' jest okaz AMNH 5386 - stosunkowo kompletna, lecz zdeformowana w okolicy pyska czaszka (brakuje kości przedzębowej i części k. zębowej. Materiał przypisany to liczne inne czaszki i elementy szkieletu pozaczaszkowego, m.in. MOR 454 (niekompletna, [[dysartykułowany|dysartykułowana]] czaszka, okaz typowy ''P. blackfeetensis''), CMN 2870, ROM 787, ROM 1928, TMM 41262, TMP 1984.001.0001 oraz USNM 12712 (prawie kompletne lub kompletne [[artykułowany|artykułowane]] czaszki z Dinosaur Park), CMN 2277 - artykułowana czaszka ze zrekonstruowaną okolicą oczodołu w gipsie,  TMP 1981.023.0140 - mózgoczaszka z częściowym dachem czaszki, TMP 2006.012.0096- artykułowany dach czaszki z dysartykułowaną k. kwadratową, CMN 185 - [[okaz izolowany|izolowaną]] k. czołową.
+[[Holotyp|Holotypem]] ''P. maximus'' jest okaz AMNH 5386 - stosunkowo kompletna, lecz zdeformowana w okolicy pyska czaszka (brakuje kości przedzębowej i części k. zębowej. Materiał przypisany to liczne inne czaszki i elementy szkieletu pozaczaszkowego, m.in. MOR 454 (niekompletna, [[dysartykułowany|dysartykułowana]] czaszka, okaz typowy ''P. blackfeetensis''), CMN 2870, ROM 787, ROM 1928, TMM 41262, TMP 1984.001.0001 oraz USNM 12712 (prawie kompletne lub kompletne [[artykułowany|artykułowane]] czaszki z Dinosaur Park), CMN 2277 - artykułowana czaszka ze zrekonstruowaną okolicą oczodołu w gipsie,  TMP 1981.023.0140 - mózgoczaszka z częściowym dachem czaszki, TMP 2006.012.0096- artykułowany dach czaszki z dysartykułowaną k. kwadratową, CMN 185 - [[okaz izolowany|izolowaną]] k. czołową. Ponadto znanych jest kilka młodocianych osobników, m.in. TMP 1983.64.3, TMP 1998.50.1 i RTMP 2016.37.1: - częściowe czaszki i fragmentaryczne szkielett pozaczaszkowe.
 ==Budowa i paleobiologia==

@@ Linia 53: / Linia 53: @@
 Szczątki prozaurolofa zostały znalezione w górnych pokładach kanadyjskiej [[formacja|formacji]] [[Dinosaur Park]] przez słynnego amerykańskiego paleontologa [[Barnum Brown|Barnuma Browna]] w 1915 roku, a już rok później przez niego opisane. Okolica pyska odnalezionej wtedy czaszki była zdeformowana, w taki sposób, że wyglądała na dłuższą, niż w rzeczywistości była. Nieuszkodzoną czaszkę wraz z kompletnym szkieletem pozaczaszkowym w 1924 roku odnalazł słynny kanadyjski paleontolog [[William Parks]]. Od odkryć wspomnianych naukowców odnaleziono liczne (ponad 20 osobników) szczątki należące do tego gatunku, m.in. 3 czaszki należące do młodocianych przedstawicieli ''S. maximus'' odkryte w pokładach formacji [[Bearpaw]], młodszej od Dinosaur Park (Drysdale i in., 2019).
-Znany amerykański paleontolog [[John Horner]] w 1992 roku opisał z pokładów formacji [[Two Medicine]] z Montany pozostałości kilku przedstawicieli rodzaju ''Prosaurolophus'' i uznał je za należące do nowego gatunku, który nazwał ''P. blackfeetensis''. Od gatunku typowego różnić się miał wyglądem grzebienia oraz wyższą i nachyloną pod ostrzejszym kątem trzewioczaszką (Horner, 1992). Jednakże późniejsze badania wykazały, że różnice te nie są wystarczające do wydzielenia nowego gatunku i mieszczą się w zakresie zmienności osobniczej ''P. maximus'' , przez co ''P. blackfeetensis'' obecnie uznawany jest za młodszy synonim gatunku typowego, tym samym poszerzając jego zasięg geograficzny oraz czasowy (McGarrity i in., 2013).
+Znany amerykański paleontolog [[John Horner]] w 1992 roku opisał z pokładów formacji [[Two Medicine]] z Montany pozostałości kilku przedstawicieli rodzaju ''Prosaurolophus'' i uznał je za należące do nowego gatunku, który nazwał ''P. blackfeetensis''. Od gatunku typowego różnić się miał wyglądem grzebienia oraz wyższą i nachyloną pod ostrzejszym kątem trzewioczaszką (Horner, 1992). Jednakże późniejsze badania wykazały, że różnice te nie są wystarczające do wydzielenia nowego gatunku i mieszczą się w zakresie zmienności osobniczej ''P. maximus'', przez co ''P. blackfeetensis'' obecnie uznawany jest za młodszy synonim gatunku typowego, tym samym poszerzając jego zasięg geograficzny oraz czasowy (McGarrity i in., 2013).
 ==Materiał kopalny==
@@ Linia 63: / Linia 63: @@
 Prozaurolof był jednym z roślejszych dinozaurów kaczodziobych. Wyglądem przypominał nieco inne hadrozaury płaskogłowe, takie jak [[Brachylophosaurus|brachylofozaur]], czy zaurolof. Wyróżniał się niewielkim, trójkątnym lekko wygiętym grzebieniem tworzonym przez kości nosowe. Rósł on nie zmieniając swojej pozycji, przez co podejrzewa się, że mógł stanowić podstawę pod duże skupisko tkanki miękiej pełniącej funkcję pokazową (możliwe, że nadmuchiwane worki nosowe - patrz grafika poniżej). Jego czaszka była dłuższa niż czaszka zaurolofa, lecz miała skróconą kość czołową - cechę obecną u [[Lambeosaurinae|hadrozaurów grzebieniastych]]. Jego ciało pokryte było w większości niewielkimi łuskami, pomiędzy którymi w okolicach pasu barkowego występowały większe łuski.
 [[Plik: Prosaurolophus maximus.png|thumb|300px|Rekonstrukcja przyżyciowa. Autor: Slate Weasel [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Prosaurolophus_maximus.png].]]
-Podobnie jak inne hadrozaurydy , prozaurolof był roślinożercą, najprawdopodobniej odżywiającym się liśćmi i innymi zielnymi częściami roślin iglastych (McKellar i in., 2019). W rozdrabnianiu pokarmu pomagał mu szeroki dziób, za którym znajdowały się 4 baterie zębowe, które razem z wydatnymi policzkami pozwalały na żucie pokarmu. Zazwyczaj czworonożny, w razie potrzeby zapewne potrafił poruszać się na 2 nogach. Odkrycie kilku osobników prozaurolofa w jednym złożu kości w Montanie wskazuje, że dinozaur ten prawdopodobnie prowadził stadny tryb życia, przynajmniej sezonowo. Niewykluczone, że podczas godów lub w przypadku ataku drapieżnika na stado, prozaurolofy mogły wykorzystywać swoje grzebienie lub rozwinięte na nich worki nosowe do konkurencji o partnera lub do alarmowania pozostałych członków grupy. Obecnie nie wiemy, czy u tego rodzaju występował dymorfizm płciowy, dlatego wspomniane zachowanie godowe jest czysto spekulatywne (komentarz własny).
+Podobnie jak inne hadrozaurydy, prozaurolof był roślinożercą, najprawdopodobniej odżywiającym się liśćmi i innymi zielnymi częściami roślin iglastych (McKellar i in., 2019). W rozdrabnianiu pokarmu pomagał mu szeroki dziób, za którym znajdowały się 4 baterie zębowe, które razem z wydatnymi policzkami pozwalały na żucie pokarmu. Zazwyczaj czworonożny, w razie potrzeby zapewne potrafił poruszać się na 2 nogach. Odkrycie kilku osobników prozaurolofa w jednym złożu kości w Montanie wskazuje, że dinozaur ten prawdopodobnie prowadził stadny tryb życia, przynajmniej sezonowo. Niewykluczone, że podczas godów lub w przypadku ataku drapieżnika na stado, prozaurolofy mogły wykorzystywać swoje grzebienie lub rozwinięte na nich worki nosowe do konkurencji o partnera lub do alarmowania pozostałych członków grupy. Obecnie nie wiemy, czy u tego rodzaju występował dymorfizm płciowy, dlatego wspomniane zachowanie godowe jest czysto spekulatywne (komentarz własny).
 ==Środowisko życia==
 Szczątki ''P. maximus'' znaleziono zarówno na terenach dzisiejszej Kanady (Alberta, formacja Dinosaur Park) jak i USA (Montana, formacje Two Medicine i Bearpaw).
 [[Plik: Dinosaur park formation fauna.png|thumb|300px|Wielcy roślinożercy formacji Dinosaur Park. Prozaurolof znajduje się po prawej stronie, w tle, na lewo od stada styrakozaurów. Autor: Julius T. Csotonyi. [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Dinosaur_park_formation_fauna.png].]]
-Pierwsza formacja stanowi pozostałości rzeki płynącą niegdyś równiną zalewową. Gdy Morze Dalekiego Zachodu posuwało się na zachód, były to tereny bagniste o klimacie cieplejszym niż dzisiejsza Alberta, z chłodnymi, ale nie mroźnymi zimani. Iglaki dominowały w koronach lasów, w podszyciu rosły paprotniki i rośliny kwiatowe. Odnaleziono także szczątki m.in.: [[Ceratopsia|ceratopsów]] - [[Styracosaurus|styrakozaura], [''[[Chasmosaurus|Chasmosaurus belli]]'' i ''C. irvinensis'' , innych kaczodziobych - [[Corythosaurus|korytozaura]] i [[Lambeosaurus|lambeozaura]] , [[Ankylosauria|ankylozaurów]]- [[Anodontosaurus|anodontozaura]], [[Edmontonia|edmontonii]] i [[Panoplosaurus|panoplozaura]] i [[Tyrannosauridae|tyranozaurydów]] - [[Gorgosaurus|gorgozaura]].
+Pierwsza formacja stanowi pozostałości rzeki płynącą niegdyś równiną zalewową. Gdy Morze Dalekiego Zachodu posuwało się na zachód, były to tereny bagniste o klimacie cieplejszym niż dzisiejsza Alberta, z chłodnymi, ale nie mroźnymi zimani. Iglaki dominowały w koronach lasów, w podszyciu rosły paprotniki i rośliny kwiatowe. Odnaleziono także szczątki m.in.: [[Ceratopsia|ceratopsów]] - [[Styracosaurus|styrakozaura]], ''[[Chasmosaurus|Chasmosaurus belli]]'' i ''C. irvinensis'', innych kaczodziobych - [[Corythosaurus|korytozaura]] i [[Lambeosaurus|lambeozaura]] , [[Ankylosauria|ankylozaurów]]- [[Anodontosaurus|anodontozaura]], [[Edmontonia|edmontonii]] i [[Panoplosaurus|panoplozaura]] i [[Tyrannosauridae|tyranozaurydów]] - [[Gorgosaurus|gorgozaura]].
 Tereny Two Medicine leżały daleko od morza i wyżej niż Dinosaur Park, było tam mniej wilgotno. Występowała tam sezonowść klimatyczna z podziałem na klimat suchy i mokry. Jej tereny porastały lasy iglaste charakterystyczne dla terenu wyżynnego. Tam odnaleziono także szczątki m.in.: płazów - albanerpetont, habrozaur, ceratopsów - [[Stellasaurus|stellazaura]], [[Prenoceratops|prenoceratopsa]] czy [[Einiosaurus|einiozaura]], innych hadrozaurów - [[Maiasaura|majazaury]], [[Gryposaurus|grypozaura]], czy [[Hypacrosaurus|hypakrozaura]], teropodów - [[Bambiraptor|bambiraptora]] , [[Daspletosaurus|daspletozaura]] i  kilku innych dinozaurów.

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 {{DISPLAYTITLE:''Prosaurolophus''}}
 {{Opis
   |Autor                  = [[Jakub Starzyński]]
-  |Korekta                = [[Maciej Ziegler]], [[Łukasz Czepiński]]
+  |Korekta                = [[Maciej Ziegler]], [[Łukasz Czepiński]], [[Michał Siedlecki]]
   |nazwa                  = ''Prosaurolophus'' (prozaurolof)
-  |długość                = 9 m
+  |długość                = ok. 8,5 m
   |wysokość               =
-  |masa                   = 2-3,5 t
+  |masa                   = ok. 3 t
   |dieta                  = roślinożerny
   |miejsce                = [[Kanada]] - Alberta
@@ Linia 65: / Linia 63: @@
 Prozaurolof był jednym z roślejszych dinozaurów kaczodziobych. Wyglądem przypominał nieco inne hadrozaury płaskogłowe, takie jak [[Brachylophosaurus|brachylofozaur]], czy zaurolof. Wyróżniał się niewielkim, trójkątnym lekko wygiętym grzebieniem tworzonym przez kości nosowe. Rósł on nie zmieniając swojej pozycji, przez co podejrzewa się, że mógł stanowić podstawę pod duże skupisko tkanki miękiej pełniącej funkcję pokazową (możliwe, że nadmuchiwane worki nosowe - patrz grafika poniżej). Jego czaszka była dłuższa niż czaszka zaurolofa, lecz miała skróconą kość czołową - cechę obecną u [[Lambeosaurinae|hadrozaurów grzebieniastych]]. Jego ciało pokryte było w większości niewielkimi łuskami, pomiędzy którymi w okolicach pasu barkowego występowały większe łuski.
 [[Plik: Prosaurolophus maximus.png|thumb|300px|Rekonstrukcja przyżyciowa. Autor: Slate Weasel [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Prosaurolophus_maximus.png].]]
-Podobnie jak inne hadrozaurydy, prozaurolof był roślinożercą, najprawdopodobniej odżywiającym się liśćmi i innymi zielnymi częściami roślin iglastych (McKellar i in., 2019). W rozdrabnianiu pokarmu pomagał mu szeroki dziób, za którym znajdowały się 4 baterie zębowe, które razem z wydatnymi policzkami pozwalały na żucie pokarmu. Zazwyczaj czworonożny, w razie potrzeby zapewne potrafił poruszać się na 2 nogach. Odkrycie kilku osobników prozaurolofa w jednym złożu kości w Montanie wskazuje, że dinozaur ten prawdopodobnie prowadził stadny tryb życia, przynajmniej sezonowo. Niewykluczone, że podczas godów lub w przypadku ataku drapieżnika na stado, prozaurolofy mogły wykorzystywać swoje grzebienie lub rozwinięte na nich worki nosowe do konkurencji o partnera lub do alarmowania pozostałych członków grupy. Obecnie nie wiemy, czy u tego rodzaju występował dymorfizm płciowy, dlatego wspomniane zachowanie godowe jest czysto spekulatywne (komentarz własny).
+Podobnie jak inne hadrozaurydy , prozaurolof był roślinożercą, najprawdopodobniej odżywiającym się liśćmi i innymi zielnymi częściami roślin iglastych (McKellar i in., 2019). W rozdrabnianiu pokarmu pomagał mu szeroki dziób, za którym znajdowały się 4 baterie zębowe, które razem z wydatnymi policzkami pozwalały na żucie pokarmu. Zazwyczaj czworonożny, w razie potrzeby zapewne potrafił poruszać się na 2 nogach. Odkrycie kilku osobników prozaurolofa w jednym złożu kości w Montanie wskazuje, że dinozaur ten prawdopodobnie prowadził stadny tryb życia, przynajmniej sezonowo. Niewykluczone, że podczas godów lub w przypadku ataku drapieżnika na stado, prozaurolofy mogły wykorzystywać swoje grzebienie lub rozwinięte na nich worki nosowe do konkurencji o partnera lub do alarmowania pozostałych członków grupy. Obecnie nie wiemy, czy u tego rodzaju występował dymorfizm płciowy, dlatego wspomniane zachowanie godowe jest czysto spekulatywne (komentarz własny).
 ==Środowisko życia==
 Szczątki ''P. maximus'' znaleziono zarówno na terenach dzisiejszej Kanady (Alberta, formacja Dinosaur Park) jak i USA (Montana, formacje Two Medicine i Bearpaw).
 [[Plik: Dinosaur park formation fauna.png|thumb|300px|Wielcy roślinożercy formacji Dinosaur Park. Prozaurolof znajduje się po prawej stronie, w tle, na lewo od stada styrakozaurów. Autor: Julius T. Csotonyi. [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Dinosaur_park_formation_fauna.png].]]
-Pierwsza formacja stanowi pozostałości rzeki płynącą niegdyś równiną zalewową. Gdy Morze Dalekiego Zachodu posuwało się na zachód, były to tereny bagniste o klimacie cieplejszym niż dzisiejsza Alberta, bez mrozów. Iglaki dominowały w koronach lasów, w podszyciu rosły paprotniki i rośliny kwiatowe. Odnaleziono także szczątki m.in.: [[Ceratopsia|ceratopsów]] - [[Styracosaurus|styrakozaura]], ''[[Chasmosaurus|Chasmosaurus belli]]'' i ''C. irvinensis'' , innych kaczodziobych - [[Corythosaurus|korytozaura]] i [[Lambeosaurus|lambeozaura]] , [[Ankylosauria|ankylozaurów]]- [[Anodontosaurus|anodontozaura]], [[Edmontonia|edmontonii]] i [[Panoplosaurus|panoplozaura]] i [[Tyrannosauridae|tyranozaurydów]] - [[Gorgosaurus|gorgozaura]].
+Pierwsza formacja stanowi pozostałości rzeki płynącą niegdyś równiną zalewową. Gdy Morze Dalekiego Zachodu posuwało się na zachód, były to tereny bagniste o klimacie cieplejszym niż dzisiejsza Alberta, z chłodnymi, ale nie mroźnymi zimani. Iglaki dominowały w koronach lasów, w podszyciu rosły paprotniki i rośliny kwiatowe. Odnaleziono także szczątki m.in.: [[Ceratopsia|ceratopsów]] - [[Styracosaurus|styrakozaura], [''[[Chasmosaurus|Chasmosaurus belli]]'' i ''C. irvinensis'' , innych kaczodziobych - [[Corythosaurus|korytozaura]] i [[Lambeosaurus|lambeozaura]] , [[Ankylosauria|ankylozaurów]]- [[Anodontosaurus|anodontozaura]], [[Edmontonia|edmontonii]] i [[Panoplosaurus|panoplozaura]] i [[Tyrannosauridae|tyranozaurydów]] - [[Gorgosaurus|gorgozaura]].
-Tereny Two Medicine leżały daleko od morza i wyżej niż Dinosaur Park, było tam mniej wilgotno. Tam odnaleziono także szczątki m.in.: płazów - albanerpetont, habrozaur, ceratopsów - [[Stellasaurus|stellazaura]], [[Prenoceratops|prenoceratopsa]] czy [[Einiosaurus|einiozaura]], innych hadrozaurów - [[Maiasaura|majazaury]], [[Gryposaurus|grypozaura]], czy [[Hypacrosaurus|hypakrozaura]], teropodów - [[Bambiraptor|bambiraptora]] , [[Daspletosaurus|daspletozaura]] i  kilku innych dinozaurów.
+Tereny Two Medicine leżały daleko od morza i wyżej niż Dinosaur Park, było tam mniej wilgotno. Występowała tam sezonowść klimatyczna z podziałem na klimat suchy i mokry. Jej tereny porastały lasy iglaste charakterystyczne dla terenu wyżynnego. Tam odnaleziono także szczątki m.in.: płazów - albanerpetont, habrozaur, ceratopsów - [[Stellasaurus|stellazaura]], [[Prenoceratops|prenoceratopsa]] czy [[Einiosaurus|einiozaura]], innych hadrozaurów - [[Maiasaura|majazaury]], [[Gryposaurus|grypozaura]], czy [[Hypacrosaurus|hypakrozaura]], teropodów - [[Bambiraptor|bambiraptora]] , [[Daspletosaurus|daspletozaura]] i  kilku innych dinozaurów.
 Osady formacji Bearpaw są ubogie w skamieniałości dinozaurów, ale znamy z niej kilka rodzajów np: daspletozaura, [[Stegoceras|stegocerasa]], czy edmontonię. Znane są z niej za to liczne pozostałości gadów morskich: plezjozaurów np: ''Albertonectes'',czy ''Dolichorhynchops'', mozazaurów tj. ''Mosasaurus'' i ''Tylosaurus'' oraz morskich żółwi.
 ==Klasyfikacja==
-Prozaurolof zazwyczaj jest uznawany za członka podrodziny hadrozaurów płaskogłowych w plemieniu [[Saurolophini]], jako takson siostrzany dla [[klad|kladu]] obejmującego zaurolofa i [[Augustynolophus|augustynolofa]], co pokazano na poniższym kladogramie (Prieto-Márquez i in., 2014):
+Prozaurolof zazwyczaj jest uznawany za członka podrodziny hadrozaurów płaskogłowych w plemieniu [[Saurolophini]], jako takson siostrzany zaurolofa (np: Godefroit i in., 2008; Kobayashi i in., 2019; Rozadilla i in., 2022); takson siostrzany dla [[klad|kladu]] obejmującego zaurolofa i [[Augustynolophus|augustynolofa]], co pokazano na poniższym kladogramie (Prieto-Márquez i in., 2014), takson siostrzany dla kladu obejmującego [[Bonapartesaurus|bonapartezaura]] i zaurolofa (Cruzado-Caballero i Powell, 2017) lub takson siostrzany dla kladu zawierającego [[Kamuysaurus|kamujzaura]], augustynolofa i zaurolofa (Prieto-Márquez i Wagner, 2023).
 {{Drzewo}}
 {{klad| style=font-size:90%; line-height:100%
@@ Linia 108: / Linia 106: @@
 ==Bibliografia==
 <small>Brown, B. (1916). "A new crested trachodont dinosaur, ''Prosaurolophus maximus''". Bulletin of the AMNH; v. 35, article 37.
 Drysdale, E. T., Therrien, F., Zelenitsky, D. K., Weishampel, D. B., & Evans, D. C. (2019). "Description of juvenile specimens of ''Prosaurolophus maximus'' (Hadrosauridae: Saurolophinae) from the Upper Cretaceous Bearpaw Formation of southern Alberta, Canada, reveals ontogenetic changes in crest morphology". Journal of Vertebrate Paleontology, 38(6), e1547310. [doi:10.1080/02724634.2018.1547310]
 Horner, J. R. (1992). "Cranial morphology of Prosaurolophus (Ornithischia: Hadrosauridae) with descriptions of two new hadrosaurid species and an evaluation of hadrosaurid phylogenetic relationships". Museum of the Rockies Occasional Paper. 2: 1–119.
 McGarrity, C. T.; Campione, N. E.; Evans, D. C. (2013). "Cranial anatomy and variation in Prosaurolophus maximus (Dinosauria: Hadrosauridae)". Zoological Journal of the Linnean Society. 167 (4): 531–568 [https://doi.org/10.1111%2Fzoj.12009]
@@ Linia 118: / Linia 124: @@
 Prieto-Márquez, A. (2010). "Global phylogeny of Hadrosauridae (Dinosauria: Ornithopoda) using parsimony and Bayesian methods." Zoological Journal of the Linnean Society, 159: 435–502.
 Prieto-Márquez, A.; Wagner, J. R.; Bell, P. R.; Chiappe, L. M. (2014). "The late-surviving 'duck-billed' dinosaur Augustynolophus from the upper Maastrichtian of western North America and crest evolution in Saurolophini". Geological Magazine. 152 (2): 225–241. [https://doi.org/10.1017%2FS0016756814000284]
-http://www.dinodata.org/index.php?option=com_content&task=view&id=7138&Itemid=67
+Rozadilla, S., Brissón-Egli, F., Agnolín, L.F., Aranciaga-Rolando, A.M., Novas, F.E. (2022). "A new hadrosaurid (Dinosauria: Ornithischia) from the Late Cretaceous of northern Patagonia and the radiation of South American hadrosaurids". Journal of Systematic Palaeontology[http://dx.doi.org/10.1080/14772019.2021.2020917]
 <references/></small>
@@ Linia 144: / Linia 145: @@
 [[Kategoria:Kreda]]
 [[Kategoria:Kampan]]

@@ Linia 65: / Linia 65: @@
 Prozaurolof był jednym z roślejszych dinozaurów kaczodziobych. Wyglądem przypominał nieco inne hadrozaury płaskogłowe, takie jak [[Brachylophosaurus|brachylofozaur]], czy zaurolof. Wyróżniał się niewielkim, trójkątnym lekko wygiętym grzebieniem tworzonym przez kości nosowe. Rósł on nie zmieniając swojej pozycji, przez co podejrzewa się, że mógł stanowić podstawę pod duże skupisko tkanki miękiej pełniącej funkcję pokazową (możliwe, że nadmuchiwane worki nosowe - patrz grafika poniżej). Jego czaszka była dłuższa niż czaszka zaurolofa, lecz miała skróconą kość czołową - cechę obecną u [[Lambeosaurinae|hadrozaurów grzebieniastych]]. Jego ciało pokryte było w większości niewielkimi łuskami, pomiędzy którymi w okolicach pasu barkowego występowały większe łuski.
 [[Plik: Prosaurolophus maximus.png|thumb|300px|Rekonstrukcja przyżyciowa. Autor: Slate Weasel [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Prosaurolophus_maximus.png].]]
-Podobnie jak inne hadrozaurydy , prozaurolof był roślinożercą, najprawdopodobniej odżywiającym się liśćmi i innymi zielnymi częściami roślin iglastych (McKellar i in., 2019). W rozdrabnianiu pokarmu pomagał mu szeroki dziób, za którym znajdowały się 4 baterie zębowe, które razem z wydatnymi policzkami pozwalały na żucie pokarmu. Zazwyczaj czworonożny, w razie potrzeby zapewne potrafił poruszać się na 2 nogach. Odkrycie kilku osobników prozaurolofa w jednym złożu kości w Montanie wskazuje, że dinozaur ten prawdopodobnie prowadził stadny tryb życia, przynajmniej sezonowo. Niewykluczone, że podczas godów lub w przypadku ataku drapieżnika na stado, prozaurolofy mogły wykorzystywać swoje grzebienie lub rozwinięte na nich worki nosowe do konkurencji o partnera lub do alarmowania pozostałych członków grupy. Obecnie nie wiemy, czy u tego rodzaju występował dymorfizm płciowy, dlatego wspomniane zachowanie godowe jest czysto spekulatywne (komentarz własny).
+Podobnie jak inne hadrozaurydy, prozaurolof był roślinożercą, najprawdopodobniej odżywiającym się liśćmi i innymi zielnymi częściami roślin iglastych (McKellar i in., 2019). W rozdrabnianiu pokarmu pomagał mu szeroki dziób, za którym znajdowały się 4 baterie zębowe, które razem z wydatnymi policzkami pozwalały na żucie pokarmu. Zazwyczaj czworonożny, w razie potrzeby zapewne potrafił poruszać się na 2 nogach. Odkrycie kilku osobników prozaurolofa w jednym złożu kości w Montanie wskazuje, że dinozaur ten prawdopodobnie prowadził stadny tryb życia, przynajmniej sezonowo. Niewykluczone, że podczas godów lub w przypadku ataku drapieżnika na stado, prozaurolofy mogły wykorzystywać swoje grzebienie lub rozwinięte na nich worki nosowe do konkurencji o partnera lub do alarmowania pozostałych członków grupy. Obecnie nie wiemy, czy u tego rodzaju występował dymorfizm płciowy, dlatego wspomniane zachowanie godowe jest czysto spekulatywne (komentarz własny).
 ==Środowisko życia==
 Szczątki ''P. maximus'' znaleziono zarówno na terenach dzisiejszej Kanady (Alberta, formacja Dinosaur Park) jak i USA (Montana, formacje Two Medicine i Bearpaw).
 [[Plik: Dinosaur park formation fauna.png|thumb|300px|Wielcy roślinożercy formacji Dinosaur Park. Prozaurolof znajduje się po prawej stronie, w tle, na lewo od stada styrakozaurów. Autor: Julius T. Csotonyi. [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Dinosaur_park_formation_fauna.png].]]
-Pierwsza formacja stanowi pozostałości rzeki płynącą niegdyś równiną zalewową. Gdy Morze Dalekiego Zachodu posuwało się na zachód, były to tereny bagniste o klimacie cieplejszym niż dzisiejsza Alberta, bez mrozów. Iglaki dominowały w koronach lasów, w podszyciu rosły paprotniki i rośliny kwiatowe. Odnaleziono także szczątki m.in.: [[Ceratopsia|ceratopsów]] - [[Styracosaurus|styrakozaura], [''[[Chasmosaurus|Chasmosaurus belli]]'' i ''C. irvinensis'' , innych kaczodziobych - [[Corythosaurus|korytozaura]] i [[Lambeosaurus|lambeozaura]] , [[Ankylosauria|ankylozaurów]]- [[Anodontosaurus|anodontozaura]], [[Edmontonia|edmontonii]] i [[Panoplosaurus|panoplozaura]] i [[Tyrannosauridae|tyranozaurydów]] - [[Gorgosaurus|gorgozaura]].
+Pierwsza formacja stanowi pozostałości rzeki płynącą niegdyś równiną zalewową. Gdy Morze Dalekiego Zachodu posuwało się na zachód, były to tereny bagniste o klimacie cieplejszym niż dzisiejsza Alberta, bez mrozów. Iglaki dominowały w koronach lasów, w podszyciu rosły paprotniki i rośliny kwiatowe. Odnaleziono także szczątki m.in.: [[Ceratopsia|ceratopsów]] - [[Styracosaurus|styrakozaura]], ''[[Chasmosaurus|Chasmosaurus belli]]'' i ''C. irvinensis'' , innych kaczodziobych - [[Corythosaurus|korytozaura]] i [[Lambeosaurus|lambeozaura]] , [[Ankylosauria|ankylozaurów]]- [[Anodontosaurus|anodontozaura]], [[Edmontonia|edmontonii]] i [[Panoplosaurus|panoplozaura]] i [[Tyrannosauridae|tyranozaurydów]] - [[Gorgosaurus|gorgozaura]].
 Tereny Two Medicine leżały daleko od morza i wyżej niż Dinosaur Park, było tam mniej wilgotno. Tam odnaleziono także szczątki m.in.: płazów - albanerpetont, habrozaur, ceratopsów - [[Stellasaurus|stellazaura]], [[Prenoceratops|prenoceratopsa]] czy [[Einiosaurus|einiozaura]], innych hadrozaurów - [[Maiasaura|majazaury]], [[Gryposaurus|grypozaura]], czy [[Hypacrosaurus|hypakrozaura]], teropodów - [[Bambiraptor|bambiraptora]] , [[Daspletosaurus|daspletozaura]] i  kilku innych dinozaurów.

@@ Linia 62: / Linia 62: @@
 ==Budowa i paleobiologia==
-[[Plik: Prosaurolophus maximus.png|thumb|300px|Rekonstrukcja przyżyciowa. Autor: Connor Ashbridge [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Prosaurolophus_maximus.png].]]
+[[Plik:Prosaurolophus Size.svg|thumb|300px|Porównanie rozmiarów prozaurolofa z człowiekiem. Autor: Connor Ashbridge [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Prosaurolophus_Size.svg].]]
-Prozaurolof był jednym z roślejszych dinozaurów kaczodziobych. Wyglądem przypominał nieco inne hadrozaury płaskogłowe, takie jak [[Brachylophosaurus|brachylofozaur]], czy zaurolof. Wyróżniał się niewielkim, trójkątnym lekko wygiętym grzebieniem tworzonym przez kości nosowe. Rósł on nie zmieniając swojej pozycji, przez co podejrzewa się, że mógł stanowić podstawę pod duże skupisko tkanki miękiej pełniącej funkcję pokazową (możliwe, że nadmuchiwane worki nosowe - patrz grafika obok). Jego czaszka była dłuższa niż czaszka zaurolofa, lecz miała skróconą kość czołową - cechę obecną u [[Lambeosaurinae|hadrozaurów grzebieniastych]]. Jego ciało pokryte było w większości niewielkimi łuskami, pomiędzy którymi w okolicach pasu barkowego występowały większe łuski.
+Prozaurolof był jednym z roślejszych dinozaurów kaczodziobych. Wyglądem przypominał nieco inne hadrozaury płaskogłowe, takie jak [[Brachylophosaurus|brachylofozaur]], czy zaurolof. Wyróżniał się niewielkim, trójkątnym lekko wygiętym grzebieniem tworzonym przez kości nosowe. Rósł on nie zmieniając swojej pozycji, przez co podejrzewa się, że mógł stanowić podstawę pod duże skupisko tkanki miękiej pełniącej funkcję pokazową (możliwe, że nadmuchiwane worki nosowe - patrz grafika poniżej). Jego czaszka była dłuższa niż czaszka zaurolofa, lecz miała skróconą kość czołową - cechę obecną u [[Lambeosaurinae|hadrozaurów grzebieniastych]]. Jego ciało pokryte było w większości niewielkimi łuskami, pomiędzy którymi w okolicach pasu barkowego występowały większe łuski.
+[[Plik: Prosaurolophus maximus.png|thumb|300px|Rekonstrukcja przyżyciowa. Autor: Slate Weasel [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Prosaurolophus_maximus.png].]]
 Podobnie jak inne hadrozaurydy , prozaurolof był roślinożercą, najprawdopodobniej odżywiającym się liśćmi i innymi zielnymi częściami roślin iglastych (McKellar i in., 2019). W rozdrabnianiu pokarmu pomagał mu szeroki dziób, za którym znajdowały się 4 baterie zębowe, które razem z wydatnymi policzkami pozwalały na żucie pokarmu. Zazwyczaj czworonożny, w razie potrzeby zapewne potrafił poruszać się na 2 nogach. Odkrycie kilku osobników prozaurolofa w jednym złożu kości w Montanie wskazuje, że dinozaur ten prawdopodobnie prowadził stadny tryb życia, przynajmniej sezonowo. Niewykluczone, że podczas godów lub w przypadku ataku drapieżnika na stado, prozaurolofy mogły wykorzystywać swoje grzebienie lub rozwinięte na nich worki nosowe do konkurencji o partnera lub do alarmowania pozostałych członków grupy. Obecnie nie wiemy, czy u tego rodzaju występował dymorfizm płciowy, dlatego wspomniane zachowanie godowe jest czysto spekulatywne (komentarz własny).
@@ Linia 77: / Linia 77: @@
 ==Klasyfikacja==
 {{Drzewo}}
 {{klad| style=font-size:90%; line-height:100%
@@ Linia 91: / Linia 92: @@
 }}
 }}
-[[Kladogram]] ukazujący relacje ''[[Prosaurolophus]]'' w obrębie [[Saurolophini]] (za: Prieto-Márquez ''et al.'', 2014.<ref name="PM2014">Augustynolophus</ref>).
+[[Kladogram]] ukazujący relacje ''[[Prosaurolophus]]'' w obrębie [[Saurolophini]] (za: Prieto-Márquez i in., 2014.<ref name="PM2014">Augustynolophus</ref>).
 ==Spis gatunków==
@@ Linia 117: / Linia 118: @@
 Prieto-Márquez, A. (2010). "Global phylogeny of Hadrosauridae (Dinosauria: Ornithopoda) using parsimony and Bayesian methods." Zoological Journal of the Linnean Society, 159: 435–502.
 http://www.dinodata.org/index.php?option=com_content&task=view&id=7138&Itemid=67