Sacisaurus - Historia wersji

Taurovenator o 15:15, 7 lip 2024

2024-07-07T15:15:56Z

Dino: Zastępowanie tekstu - "Występowanie3" na "Występowanie"

2018-12-10T15:31:21Z

Zastępowanie tekstu - "Występowanie3" na "Występowanie"

Dino o 12:46, 3 gru 2018

2018-12-03T12:46:08Z

Dino o 13:12, 1 gru 2018

2018-12-01T13:12:35Z

Dino o 13:12, 1 gru 2018

2018-12-01T13:12:14Z

Mateusz: /* Wybrana bibliografia */

2015-09-03T09:10:09Z

‎Wybrana bibliografia

Mateusz: /* Wybrana bibliografia */

2015-09-03T09:03:39Z

‎Wybrana bibliografia

Mateusz o 21:04, 10 lis 2014

2014-11-10T21:04:37Z

Mateusz o 09:30, 12 mar 2014

2014-03-12T09:30:38Z

Mateusz: aktualizacja

2014-03-11T11:19:21Z

aktualizacja

@@ Linia 19: / Linia 19: @@
 [[Dinosauriformes]]
 [[Silesauridae]]
   |grafika                = Sacisaurus.png
   |podpis                 = Na biało - odnalezione kości sacizaura; na szaro - elementy odtworzone.<br>
@@ Linia 91: / Linia 99: @@
 [[Kategoria:Dinosauromorpha]]
 [[Kategoria:Dinosauriformes]]
 [[Kategoria:Silesauridae]]
 [[Kategoria:Mezozoik]]
 [[Kategoria:Trias]]
 [[Kategoria:Noryk]]

@@ Linia 10: / Linia 10: @@
   |miejsce                = [[Brazylia]]
 <small>Rio Grande do Sul ([[formacja]] [[Caturrita]])</small>
-  |czas                   = {{Występowanie3|227|208}}
+  |czas                   = {{Występowanie|227|208}}
 ok. 227-208,5 [[Ma]]<br>
 <small>[[późny trias]] ([[noryk]])</small>

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 {{DISPLAYTITLE:''Sacisaurus''}}
-<small>
+{{Opis
-{| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"
+ |Autor                  = [[Mateusz Tałanda]], [[Sebastian Oziemski]]
-| Autor:
+ |Korekta                = [[Marcin Szermański]], [[Maciej Ziegler]]
-| Korekta:
+ |nazwa                  = ''Sacisaurus'' (sacizaur)
-|-
+  |długość                = 1 m
-| [[Mateusz Tałanda]]
+  |wysokość               = 0,3 m
-[[Sebastian Oziemski]]
+  |masa                   = ok. 5-10 kg?
-| [[Marcin Szermański]]
+ |dieta                  =
-[[Maciej Ziegler]]
+ |miejsce                = [[Brazylia]]
-|}
+<small>Rio Grande do Sul ([[formacja]] [[Caturrita]])</small>
-</small>
+ |czas                   = {{Występowanie3|227|208}}
-----
+ok. 227-208,5 [[Ma]]<br>
-{| class="wikitable" style="text-align:left" align="left"
+<small>[[późny trias]] ([[noryk]])</small>
-! colspan=2 | ''Sacisaurus'' (sacizaur)
+ |systematyka            =
 [[Archosauria]]
@@ Linia 45: / Linia 21: @@
 [[Silesauridae]]
-|-
+ |grafika                = Sacisaurus.png
-| colspan=2 |[[Plik:Sacisaurus.png|400px]]
+ |podpis                 = Na biało - odnalezione kości sacizaura; na szaro - elementy odtworzone.<br>
-<small>Na biało - odnalezione kości sacizaura; na szaro - elementy odtworzone.
+Autor: Felipe Alves Elias. Źródło: [http://felipe-elias-portfolio.blogspot.com/2011/06/sacisaurus-agudoensis-2011.html]
+ |PorównanieGrupa        = Silesauridae
-Autor: Felipe Alves Elias. Źródło: [http://felipe-elias-portfolio.blogspot.com/2011/06/sacisaurus-agudoensis-2011.html]</small>
+ |PorównanieDługość      = 1
-{{Porównanie małe
+ |mapa                   =
 <display_points type="terrain" zoom=3>
 °38'34'' S, 53°15'28'' W~Agudo - formacja [[Caturrita]]~<small>''[[Sacisaurus]] agudoensis''</small>
 </display_points>
-|}
+}}
 ==Wstęp==
 '''''Sacisaurus''''' - jest to przedstawiciel, blisko spokrewnionej z dinozaurami, rodziny [[Silesauridae]]. Początkowo był uznawany za przodka dinozaurów ptasiomiedniczych. Zwierzę to żyło w późnym [[trias]]ie na obszarze dzisiejszej Brazylii, gdzie odkryto jego skamieniałości.

@@ Linia 59: / Linia 59: @@
 | colspan=2 |
 <display_points type="terrain" zoom=3>
-°38'34'' S, 53°15'28'' W|Agudo - formacja [[Caturrita]]|<small>''[[Sacisaurus]] agudoensis''</small>
+°38'34'' S, 53°15'28'' W~Agudo - formacja [[Caturrita]]~<small>''[[Sacisaurus]] agudoensis''</small>
 </display_points>
 |}

@@ Linia 30: / Linia 30: @@
 |-
 ! '''[[Czas|Czas występowania]]'''
-| <small>późny [[trias]] ([[noryk]])</small>
+| {{Występowanie|lewa granica=227|prawa granica=208}}
 |-
 ! '''Systematyka'''
@@ Linia 47: / Linia 50: @@
 Autor: Felipe Alves Elias. Źródło: [http://felipe-elias-portfolio.blogspot.com/2011/06/sacisaurus-agudoensis-2011.html]</small>
 |-
 ! colspan=2 | Mapa znalezisk:

@@ Linia 104: / Linia 104: @@
 ==Wybrana bibliografia==
 <small>
-Ferigolo J. i M.C. Langer. 2007. A Late Triassic dinosauriform from south Brazil and the origin of the ornithischian predentary bone. Historical Biology: A Journal of Paleobiology, t. 19, nr 1, str. 23–33. [[doi:10.1080/08912960600845767]]
+Ferigolo, J., Langer, M.C. 2007. A Late Triassic dinosauriform from south Brazil and the origin of the ornithischian predentary bone. Historical Biology: A Journal of Paleobiology, t. 19, nr 1, str. 23–33. [[doi:10.1080/08912960600845767]]
-Kammerer C.F., Nesbitt S.J. i N.H. Shubin. 2012. The first silesaurid dinosauriform from the Late Triassic of Morocco. Acta Palaeontologica Polonica, t. 57, nr 2, str. 277–284.
+Kammerer, C.F., Nesbitt S.J., Shubin, N.H. 2012. The first silesaurid dinosauriform from the Late Triassic of Morocco. Acta Palaeontologica Polonica, t. 57, nr 2, str. 277–284. [http://dx.doi.org/10.4202/app.2011.0015]
-Langer M.C. i J. Ferigolo. 2013. The Late Triassic dinosauromorph ''Sacisaurus agudoensis'' (Caturrita Formation; Rio Grande do Sul, Brazil): anatomy and affinities. W: Nesbitt S.J., Desojo J.B. i R.B. Irmis (red.) Anatomy, Phylogeny and Palaeobiology of Early Archosaurs and their Kin. Geological Society, London, Special Publications, t. 379. [[doi: 10.1144/SP379.16]]
+Langer, M.C., Ferigolo, J. 2013. The Late Triassic dinosauromorph ''Sacisaurus agudoensis'' (Caturrita Formation; Rio Grande do Sul, Brazil): anatomy and affinities. W: Nesbitt S.J., Desojo J.B. i R.B. Irmis (red.) Anatomy, Phylogeny and Palaeobiology of Early Archosaurs and their Kin. Geological Society, London, Special Publications, t. 379, str. 353-392. [[doi: 10.1144/SP379.16]]
-Langer M.C., Nesbitt S.J., Bittencourt J.S. i R.B. Irmis. 2013. Non-dinosaurian Dinosauromorpha. W: Nesbitt S.J., Desojo J.B. i R.B. Irmis (red.) Anatomy, Phylogeny and Palaeobiology of Early Archosaurs and their Kin. Geological Society, London, Special Publications, t. 379, str. 157-186.
+Langer, M.C., Nesbitt, S.J., Bittencourt, J.S., Irmis, R.B. 2013. Non-dinosaurian Dinosauromorpha. W: Nesbitt S.J., Desojo J.B. i R.B. Irmis (red.) Anatomy, Phylogeny and Palaeobiology of Early Archosaurs and their Kin. Geological Society, London, Special Publications, t. 379, str. 157-186. [[doi: 10.1144/SP379.9]]
 </small>

@@ Linia 27: / Linia 27: @@
 | [[Brazylia]] - stan Rio Grande do Sul
-<small>(formacja [[Caturrita]])</small>
+<small>([[formacja]] [[Caturrita]])</small>
 |-
 ! '''[[Czas|Czas występowania]]'''
@@ Linia 110: / Linia 110: @@
 Langer M.C. i J. Ferigolo. 2013. The Late Triassic dinosauromorph ''Sacisaurus agudoensis'' (Caturrita Formation; Rio Grande do Sul, Brazil): anatomy and affinities. W: Nesbitt S.J., Desojo J.B. i R.B. Irmis (red.) Anatomy, Phylogeny and Palaeobiology of Early Archosaurs and their Kin. Geological Society, London, Special Publications, t. 379. [[dx.doi.org/10.1144/SP379.16]]
-Langer M.C., Nesbitt S.J., Bittencourt J.S. i R.B. Irmis. 2013. Non-dinosaurian Dinosauromorpha. W: Nesbitt S.J., Desojo J.B. i R.B. Irmis (red.) Anatomy, Phylogeny and Palaeobiology of Early Archosaurs and their Kin. Geological Society, London, Special Publications, t. 379.
+Langer M.C., Nesbitt S.J., Bittencourt J.S. i R.B. Irmis. 2013. Non-dinosaurian Dinosauromorpha. W: Nesbitt S.J., Desojo J.B. i R.B. Irmis (red.) Anatomy, Phylogeny and Palaeobiology of Early Archosaurs and their Kin. Geological Society, London, Special Publications, t. 379, str. 157-186.
 </small>

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 <small>
 {| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"
@@ Linia 24: / Linia 25: @@
 |-
 ! '''[[Lokacje|Miejsce występowania]]''':
-| [[Brazylia]] - gmina Agudo
+| [[Brazylia]] - stan Rio Grande do Sul
 <small>(formacja [[Caturrita]])</small>
 |-
 ! '''[[Czas|Czas występowania]]'''
-| <small>późny [[trias]]</small>
+| <small>późny [[trias]] ([[noryk]])</small>
 |-
 ! '''Systematyka'''
@@ Linia 51: / Linia 52: @@
 | colspan=2 |
 <display_points type="terrain" zoom=3>
-Agudo, Brazylia|Agudo - formacja [[Caturrita]]|<small>''[[Sacisaurus]] agudoensis''</small>
+°38'34'' S, 53°15'28'' W|Agudo - formacja [[Caturrita]]|<small>''[[Sacisaurus]] agudoensis''</small>
 </display_points>
 |}
 ==Wstęp==
-''Sacisaurus'' - jest to przedstawiciel, blisko spokrewnionej z dinozaurami, rodziny [[Silesauridae]]. Początkowo był uznawany za przodka dinozaurów ptasiomiedniczych. Zwierzę to żyło w późnym [[trias]]ie na obszarze dzisiejszej Brazylii, gdzie odkryto jego skamieniałości.
+'''''Sacisaurus''''' - jest to przedstawiciel, blisko spokrewnionej z dinozaurami, rodziny [[Silesauridae]]. Początkowo był uznawany za przodka dinozaurów ptasiomiedniczych. Zwierzę to żyło w późnym [[trias]]ie na obszarze dzisiejszej Brazylii, gdzie odkryto jego skamieniałości.
 ==Krótka historia taksonu==
@@ Linia 65: / Linia 66: @@
 ==Materiał kopalny i budowa==
-[[Holotyp]]em jest częściowo zachowana żuchwa o numerze MCN PV10041. Wyróżnia się ona obecnością skostnienia na przedzie, która było parzyste, w przeciwieństwie do pojedynczej kości przedzębowej u dinozaurów ptasiomiedniczych. Obie te struktury są homologizowane przez część badaczy. Poza [[holotyp]]em znaleziono 5 innych żuchw, z których 4 mają zachowany przód z dodatkowym skostnieniem. Oprócz tego ''S. agudoensis'' przypisuje się kość szczękową, zaoczodołową, zewnątrzskrzydłową, 5 kręgów (szyjny i kilka ogonowych), łopatkę, izolowane zęby, kość biodrową, kulszową, łonowe, 11 lub 15 kości udowych, kość piszczelową i paliczki. Poza tym znaleziono także kość biodrową i dwie udowe. Były one znacznie większe od pozostałych i różniły się morfologią. Należały prawdopodobnie do innego [[takson]]u.
+[[Holotyp]]em jest częściowo zachowana żuchwa o numerze MCN PV10041. Wyróżnia się ona obecnością skostnienia na przedzie, która było parzyste, w przeciwieństwie do pojedynczej kości przedzębowej u dinozaurów ptasiomiedniczych. Obie te struktury są homologizowane przez część badaczy. Poza [[holotyp]]em znaleziono 5 innych żuchw oraz parę fragmentów, z których 4 mają zachowany przód z dodatkowym skostnieniem. Oprócz tego ''S. agudoensis'' przypisuje się kość szczękową, zaoczodołową, 12 [[kręg]]ów (szyjny, dwa grzbietowe i dziewięć ogonowych), żebra, [[łuk hemalny]], łopatkę, izolowane zęby, kość biodrową, po dwie kulszowe i łonowe, dwie kości piszczelowe i kawałek trzeciej, dwie połowiczne kości strzałkowe, trzy kości śródstopia, osiem paliczków i słabo zachowane kości łokciową i ramieniową. Kompletnych kości udowych jest aż 14, przy czym tylko 1 jest lewa. Zebrano także 25 fragmentów kości udowych. Poza tym znaleziono także kość biodrową, śródstopia, dwie udowe i zewnątrzskrzydłową. Były one znacznie większe od pozostałych i różniły się morfologią. Nie wiadomo, czy należały do sacizaura, czy do innego [[takson]]u.
 [[Plik:Eucoelophysis redondasaurus.jpg|350px|thumb|right|[[Eucoelophysis|Eucelofyz]] zaatakowany przez redondazaura. Podobnie mógł wyglądać sacizaur. Autor: [[Edyta Felcyn]].]]
 {{Szablon: diagnoza}}
-Okno przedoczodołowe sacizaura było bardzo duże w porównaniu do dinozaurów ptasiomiedniczych. Towarzyszyło temu cienkie tylne ramię kości szczękowej. Było ono pozbawione otworów odżywczych i miało pochyłą górną krawędź. To także różniło sacizaura od [[Ornithischia]]. Dolna szczęka była zaopatrzona w dziób tak jak u innych przedstawicieli [[Silesauridae]]. W miejscu, gdzie był dziób badacze opisali dodatkowe skostnienie. Było ono homologizowane przez nich z kością przedzębową, charakterystyczną wyłącznie dla dinozaurów ptasiomiednicznych. Jednak jest ono widoczne tylko u dwóch okazów. Pozostałe go nie mają, co jest tłumaczone przez Ferigolo i Langera zrośnięciem jego z kością zębową. Kość szczękowa miała 10, a zębowa 15 zębodołów. Jest to znacznie mniej niż u wczesnych dinozaurów, a podobnie do ''[[Silesaurus]]'' i ''[[Pisanosaurus]]''. Zęby ''Sacisaurus'' przypominają zęby innych roślinożernych gadów. W okolicy dzioba zęby były mniejsze i skierowane do przodu. W pozostałej części pyska były większe i ustawione pionowo.
+Okno przedoczodołowe sacizaura było bardzo duże w porównaniu do [[Ornithischia|dinozaurów ptasiomiedniczych]]. Towarzyszyło temu cienkie tylne ramię kości szczękowej. Było ono pozbawione otworów odżywczych i miało pochyłą górną krawędź. To także różniło sacizaura od [[Ornithischia]]. Dolna szczęka była zaopatrzona w dziób tak jak u innych przedstawicieli [[Silesauridae]]. W miejscu, gdzie był dziób badacze opisali dodatkowe skostnienie. Było ono homologizowane przez nich z kością przedzębową, charakterystyczną wyłącznie dla dinozaurów ptasiomiednicznych. Jednak jest ono widoczne tylko u dwóch okazów. Pozostałe go nie mają, co jest tłumaczone przez Ferigolo i Langera zrośnięciem jego z kością zębową. Kość szczękowa miała 10, a zębowa 15 zębodołów. Jest to znacznie mniej niż u wczesnych [[dinozaur]]ów, a podobnie do ''[[Silesaurus]]'' i ''[[Pisanosaurus]]''. Zęby ''Sacisaurus'' przypominają zęby innych roślinożernych gadów. W okolicy dzioba zęby były mniejsze i skierowane do przodu. W pozostałej części pyska były większe i ustawione pionowo.
-Najbardziej nietypową cechą kręgosłupa są prezygapofyzy na dalszych kręgach ogonowych, które nachodzą na ponad jedną trzecią poprzedzającego je [[kręg]]u. Kość łonowa jest skierowana do przodu, w przeciwieństwie do typowych dinozaurów ptasiomiedniczych, za to podobnie jak u silezaura i prawdopodobnie pizanozaura. Panewka biodrowa była zamknięta. Kość biodrowa jest niekompletna, ale przypomina ''[[Silesaurus]]'', ''[[Caseosaurus]]'', a także popozaurydy. Kości udowe mierzyły 88-103 mm długości. Od góry kość udowa jest trójkątna z podłużną bruzdą pośrodku. Jest to cecha prymitywna wśród archozaurów. Półki krętarzowej nie znaleziono na kości udowej. Czwarty krętarz był symetryczny.
+Najbardziej nietypową cechą kręgosłupa są prezygapofyzy na dalszych kręgach ogonowych, które nachodzą na ponad jedną trzecią poprzedzającego je [[kręg]]u. Kość łonowa jest skierowana do przodu, w przeciwieństwie do typowych dinozaurów ptasiomiedniczych, za to podobnie jak u silezaura i prawdopodobnie pizanozaura. Panewka biodrowa była zamknięta. Kość biodrowa jest niekompletna, ale przypomina ''[[Silesaurus]]'', ''[[Caseosaurus]]'', a także popozaurydy. Kości udowe mierzyły 87-110 mm długości. Od góry kość udowa jest trójkątna z podłużną bruzdą pośrodku. Jest to cecha charakterystyczna dla silezaurydów. Półki krętarzowej nie znaleziono na kości udowej. Czwarty krętarz był symetryczny.
 Piszczel przypomina bardziej ''[[Lagerpeton]]'', ''[[Silesaurus]]'' i ''[[Pisanosaurus]]'' niż ''[[Lesothosaurus]]'' i ''[[Marasuchus]]''. Dobrze zbudowany grzebień strzałkowy nawiązuje do silezaura i prymitywnych [[teropod]]ów. W miejscu styku piszczeli i kości skokowej był dobrze wykształcony wyrostek wznoszący jak u silezaura i dinozaurów.
@@ Linia 83: / Linia 84: @@
 Ich interpretacja była jednak od początku kontrowersyjna. Ci sami badacze przyznawali, że sacizaur ma bardzo prymitywną miednicę, odmienną od znanych dinozaurów. Rzekoma kość przedzębowa jest parzysta, a nie pojedyncza jak to ma miejsce u ptasiomiedniczych. W dodatku na niektórych okazach jest zrośnięta z kością zębową. Nietypowy jest też kształt kości szczękowej. Natomiast cechy zębów dinozaurów ptasiomiedniczych występują także u innych roślinożernych archozaurów i nie są dobrym argumentem. Poza tym sacizaur ma ich mało jak na przedstawiciela [[Ornithischia]]. Badacze tłumaczyli, że prawdopodobnie te cechy później zmieniły u bardziej [[zaawansowany]]ch ptasiomiedniczych i świadczą o wczesnym etapie ewolucji tej grupy.
-To co pozostawało jednoznaczne to bliskie pokrewieństwo sacizaura i silezaura. Oba dinozaury cechuje bardzo podobny szkielet, choć sacizaur wydawał się bardziej zaawansowany i mniejszy od silezaura.
+To co pozostawało jednoznaczne to bliskie pokrewieństwo sacizaura i silezaura. Obie formy cechuje bardzo podobny szkielet, choć sacizaur wydawał się bardziej zaawansowany i mniejszy od silezaura.
-Analizy filogenetyczne, które pojawiły się później, umieściły sacizaura poza dinozaurami. Znalazł się on obok takich form jak ''[[Silesaurus]]'', ''[[Eucoelophysis]]'', czy ''[[Asilisaurus]]'', które połączono w grupę o nazwie Silesauridae. W ich obrębie Sacisaurus wydaje się najbliżej spokrewniony z ''[[Diodorus]]'' (Kammerer i in., [[2012]]). Pomimo wyników analiz kladystycznych część naukowców nie wyklucza, że silezaurydy mogą być przodkami dinozaurów ptasiomiedniczych. Brak jednak form bardziej pośrednich od sacizaura.
+Analizy filogenetyczne, które pojawiły się później, umieściły sacizaura poza dinozaurami. Znalazł się on obok takich form jak ''[[Silesaurus]]'', ''[[Eucoelophysis]]'', czy ''[[Asilisaurus]]'', które połączono w grupę o nazwie [[Silesauridae]]. W ich obrębie ''Sacisaurus'' wydaje się najbliżej spokrewniony z ''[[Diodorus]]'' (Kammerer i in., [[2012]]).
 ==Paleobiologia==
@@ Linia 100: / Linia 103: @@
 ==Wybrana bibliografia==
-<small>Ferigolo, J., Langer, M.C. 2006. "A Late Triassic dinosauriform from south Brazil and the origin of the ornithischian predentary bone." Historical Biology: A Journal of Paleobiology, p. 1-11.
+<small>
-Kammerer, C.F., Nesbitt, S.J., Shubin, N.H. 2012. The first silesaurid dinosauriform from the Late Triassic of Morocco. Acta Palaeontologica Polonica 57 (2): 277–284.</small>
+Kammerer C.F., Nesbitt S.J. i N.H. Shubin. 2012. The first silesaurid dinosauriform from the Late Triassic of Morocco. Acta Palaeontologica Polonica, t. 57, nr 2, str. 277–284.
 [[Kategoria:Archosauria]]
@@ Linia 110: / Linia 119: @@
 [[Kategoria:Mezozoik]]
 [[Kategoria:Trias]]
 [[Kategoria:Ameryka Południowa]]
 [[Kategoria:Brazylia]]