Spinophorosaurus - Historia wersji

Paweł o 16:16, 23 lut 2024

2024-02-23T16:16:18Z

Kamil Kamiński: Anulowanie wersji 31421 autora Kamil Kamiński (dyskusja)

2024-02-23T12:45:21Z

Anulowanie wersji 31421 autora Kamil Kamiński (dyskusja)

Kamil Kamiński o 12:44, 23 lut 2024

2024-02-23T12:44:22Z

Kamil Kamiński o 12:43, 23 lut 2024

2024-02-23T12:43:50Z

Mateusz: /* Urazy i choroby */

2020-03-22T21:23:35Z

‎Urazy i choroby

Mateusz: /* Diagnoza */

2020-03-22T21:10:47Z

‎Diagnoza

Mateusz: aktualizacja

2020-03-22T19:52:52Z

aktualizacja

Mateusz o 22:39, 16 mar 2020

2020-03-16T22:39:17Z

Mateusz: aktualizacja

2020-03-15T23:08:24Z

aktualizacja

Mateusz: aktualizacja

2020-03-01T19:04:39Z

aktualizacja

@@ Linia 25: / Linia 25: @@
 ?[[Mamenchisauridae]]
   |grafika                = Spinophorosaurus.jpeg
-  |podpis                 = <small>Rekonstrukcja ''Spinophorosaurus'' na podstawie [[holotyp]]u i [[paratyp]]u. Na szaro elementy brakujące. Źródło: Remes et al. 2009.</small>
+  |podpis                 = Rekonstrukcja szkieletu ''Spinophorosaurus'' na podstawie [[holotyp]]u i [[paratyp]]u. Na szaro elementy brakujące. Źródło: Remes et al. 2009.
   |PorównanieGrupa        =
   |PorównanieDługość      =
@@ Linia 33: / Linia 33: @@
 </display_points>
 }}
 ==Wstęp==
 '''Spinoforozaur''' (''Spinophorosaurus'') to [[bazalny]] [[zauropod]], który żył w [[środkowa jura|środkowej jurze]] na terenach dzisiejszej Afryki.
@@ Linia 79: / Linia 78: @@
 == Klasyfikacja. Komplikacje dla ewolucji zauropodów ==
 [[Plik:Spinophorosaurus NT.jpg|300px|thumb|right|Rekonstrukcja ciała spinoforozaura. Autor: Nobu Tamura.]]
-Początkowo opisywano spinoforozaura jako jednego z najprymitywniejszych zauropodów. W 2015 roku, nieoczekiwanie pojawił się on w analizie filogenetycznej jako najbliższy krewniak [[Nebulasaurus|nebulazaura]] z [[Chiny|Chin]]. Oba mają należeć do nieco bardziej zaawansowanych zauropodów (Xing i in., 2015). Inna analiza, w której nie było nebulazaura, wskazała na [[Volkheimeria|wolkejmerię]] jako najbliżej spokrewnionego zauropoda (Holwerda i Pol, 2018). Wanalizie Rena i in. (2024) okazał się najprymitywniejszym mamenchizaurydem.
+Początkowo opisywano spinoforozaura jako jednego z najprymitywniejszych zauropodów. W 2015 roku, nieoczekiwanie pojawił się on w analizie filogenetycznej jako najbliższy krewniak [[Nebulasaurus|nebulazaura]] z [[Chiny|Chin]]. Oba mają należeć do nieco bardziej zaawansowanych zauropodów (Xing i in., 2015). Inna analiza, w której nie było nebulazaura, wskazała na [[Volkheimeria|wolkejmerię]] jako najbliżej spokrewnionego zauropoda (Holwerda i Pol, 2018). W analizie Rena i in. (2024) okazał się najprymitywniejszym mamenchizaurydem.
 Znalezisko spinoforozaura i nowe datowanie osadów w których odkryto skamieliny [[Jobaria|jobarii]] świadczą, że afrykańskie zauropody żyły w tym samym czasie co ich najbliżsi krewni na terenach [[Gondwana|Gondwany]] i Azji. Dawniejsze badania sugerowały, że wczesno- i środkowojurajskie azjatyckie zauropody były [[endemizm|endemiczne]]. Ponadto ten dinozaur umożliwił obalenie tezy jednorodności zauropodziej fauny z wyjątkiem tej azjatyckiej przed rozbiciem się [[Pangea|Pangei]].
@@ Linia 91: / Linia 90: @@
 | {{Kpt|[[Kristian Remes|Remes]], [[Francisco Ortega|Ortega]], [[Ignacio Fierro|Fierro]], [[Ulrich Joger|Joger]], [[Ralf Kosma|Kosma]], [[José Ferrer|Ferrer]], [[Oumarou Ide|Ide]]}} i {{Kpt|[[Abdoulaye Maga|Maga]]}}, [[2009]]
 |-
-| {{V|''Spinophorosaurus nigerensis''}}
+| {{V|''S. nigerensis''}}
 | {{Kpt|[[Kristian Remes|Remes]], [[Francisco Ortega|Ortega]], [[Ignacio Fierro|Fierro]], [[Ulrich Joger|Joger]], [[Ralf Kosma|Kosma]], [[José Ferrer|Ferrer]], [[Oumarou Ide|Ide]]}} i {{Kpt|[[Abdoulaye Maga|Maga]]}}, [[2009]]
 |}

@@ Linia 2: / Linia 2: @@
 {{Opis
   |Autor                  = [[Dawid Mika]], [[Mateusz Tałanda]]
-  |Korekta                = [[Maciej Ziegler]], [[Marcin Szermański]]
+  |Korekta                = [[Maciej Ziegler]], [[Marcin Szermański]], [[Kamil Kamiński]]
   |nazwa                  = ''Spinophorosaurus'' (spinoforozaur)
   |długość                = ok. 13-15 m
@@ Linia 22: / Linia 22: @@
 [[Eusauropoda]]
   |grafika                = Spinophorosaurus.jpeg
   |podpis                 = <small>Rekonstrukcja ''Spinophorosaurus'' na podstawie [[holotyp]]u i [[paratyp]]u. Na szaro elementy brakujące. Źródło: Remes et al. 2009.</small>
@@ Linia 77: / Linia 79: @@
 == Klasyfikacja. Komplikacje dla ewolucji zauropodów ==
 [[Plik:Spinophorosaurus NT.jpg|300px|thumb|right|Rekonstrukcja ciała spinoforozaura. Autor: Nobu Tamura.]]
-Początkowo opisywano spinoforozaura jako jednego z najprymitywniejszych zauropodów. W 2015 roku, nieoczekiwanie wyszedł on w analizie jako najbliższy krewniak [[Nebulasaurus|nebulazaura]] z [[Chiny|Chin]]. Oba mają należeć do nieco bardziej zaawansowanych zauropodów (Xing i in., 2015). Inna analiza, w której nie było nebulazaura, wskazała na [[Volkheimeria|wolkejmerię]] jako najbliżej spokrewnionego zauropoda (Holwerda i Pol, 2018).
+Początkowo opisywano spinoforozaura jako jednego z najprymitywniejszych zauropodów. W 2015 roku, nieoczekiwanie pojawił się on w analizie filogenetycznej jako najbliższy krewniak [[Nebulasaurus|nebulazaura]] z [[Chiny|Chin]]. Oba mają należeć do nieco bardziej zaawansowanych zauropodów (Xing i in., 2015). Inna analiza, w której nie było nebulazaura, wskazała na [[Volkheimeria|wolkejmerię]] jako najbliżej spokrewnionego zauropoda (Holwerda i Pol, 2018). Wanalizie Rena i in. (2024) okazał się najprymitywniejszym mamenchizaurydem.
 Znalezisko spinoforozaura i nowe datowanie osadów w których odkryto skamieliny [[Jobaria|jobarii]] świadczą, że afrykańskie zauropody żyły w tym samym czasie co ich najbliżsi krewni na terenach [[Gondwana|Gondwany]] i Azji. Dawniejsze badania sugerowały, że wczesno- i środkowojurajskie azjatyckie zauropody były [[endemizm|endemiczne]]. Ponadto ten dinozaur umożliwił obalenie tezy jednorodności zauropodziej fauny z wyjątkiem tej azjatyckiej przed rozbiciem się [[Pangea|Pangei]].
@@ Linia 106: / Linia 108: @@
 Remes, K., Ortega, F., Fierro, I., Joger, U., Kosma, R., Ferrer, J.M.M., Ide, O., Maga, A. 2009. A new basal sauropod dinosaur from the Middle Jurassic of Niger and the early evolution of sauropoda. PLoS ONE, t. 4, nr 9, e6924. [[doi:10.1371/journal.pone.0006924]]
 Vidal, D., Mocho, P., Páramo, A., Sanz, J.L., Ortega, F. 2020. Ontogenetic similarities between giraffe and sauropod neck osteological mobility. PLoS ONE, t. 15, nr 1, e0227537. [https://doi.org/10.1371/journal.pone.0227537]

@@ Linia 2: / Linia 2: @@
 {{Opis
   |Autor                  = [[Dawid Mika]], [[Mateusz Tałanda]]
-  |Korekta                = [[Maciej Ziegler]], [[Marcin Szermański]], [[Kamil Kamiński]]
+  |Korekta                = [[Maciej Ziegler]], [[Marcin Szermański]]
   |nazwa                  = ''Spinophorosaurus'' (spinoforozaur)
   |długość                = ok. 13-15 m
@@ Linia 22: / Linia 22: @@
 [[Eusauropoda]]
   |grafika                = Spinophorosaurus.jpeg
   |podpis                 = <small>Rekonstrukcja ''Spinophorosaurus'' na podstawie [[holotyp]]u i [[paratyp]]u. Na szaro elementy brakujące. Źródło: Remes et al. 2009.</small>
@@ Linia 79: / Linia 77: @@
 == Klasyfikacja. Komplikacje dla ewolucji zauropodów ==
 [[Plik:Spinophorosaurus NT.jpg|300px|thumb|right|Rekonstrukcja ciała spinoforozaura. Autor: Nobu Tamura.]]
-Początkowo opisywano spinoforozaura jako jednego z najprymitywniejszych zauropodów. W 2015 roku, nieoczekiwanie pojawił się on w analizie filogenetycznej jako najbliższy krewniak [[Nebulasaurus|nebulazaura]] z [[Chiny|Chin]]. Oba mają należeć do nieco bardziej zaawansowanych zauropodów (Xing i in., 2015). Inna analiza, w której nie było nebulazaura, wskazała na [[Volkheimeria|wolkejmerię]] jako najbliżej spokrewnionego zauropoda (Holwerda i Pol, 2018). Wanalizie Rena i in. (2024) okazał się najprymitywniejszym mamenchizaurydem.
+Początkowo opisywano spinoforozaura jako jednego z najprymitywniejszych zauropodów. W 2015 roku, nieoczekiwanie wyszedł on w analizie jako najbliższy krewniak [[Nebulasaurus|nebulazaura]] z [[Chiny|Chin]]. Oba mają należeć do nieco bardziej zaawansowanych zauropodów (Xing i in., 2015). Inna analiza, w której nie było nebulazaura, wskazała na [[Volkheimeria|wolkejmerię]] jako najbliżej spokrewnionego zauropoda (Holwerda i Pol, 2018).
 Znalezisko spinoforozaura i nowe datowanie osadów w których odkryto skamieliny [[Jobaria|jobarii]] świadczą, że afrykańskie zauropody żyły w tym samym czasie co ich najbliżsi krewni na terenach [[Gondwana|Gondwany]] i Azji. Dawniejsze badania sugerowały, że wczesno- i środkowojurajskie azjatyckie zauropody były [[endemizm|endemiczne]]. Ponadto ten dinozaur umożliwił obalenie tezy jednorodności zauropodziej fauny z wyjątkiem tej azjatyckiej przed rozbiciem się [[Pangea|Pangei]].
@@ Linia 108: / Linia 106: @@
 Remes, K., Ortega, F., Fierro, I., Joger, U., Kosma, R., Ferrer, J.M.M., Ide, O., Maga, A. 2009. A new basal sauropod dinosaur from the Middle Jurassic of Niger and the early evolution of sauropoda. PLoS ONE, t. 4, nr 9, e6924. [[doi:10.1371/journal.pone.0006924]]
 Vidal, D., Mocho, P., Páramo, A., Sanz, J.L., Ortega, F. 2020. Ontogenetic similarities between giraffe and sauropod neck osteological mobility. PLoS ONE, t. 15, nr 1, e0227537. [https://doi.org/10.1371/journal.pone.0227537]

@@ Linia 2: / Linia 2: @@
 {{Opis
   |Autor                  = [[Dawid Mika]], [[Mateusz Tałanda]]
-  |Korekta                = [[Maciej Ziegler]], [[Marcin Szermański]]
+  |Korekta                = [[Maciej Ziegler]], [[Marcin Szermański]], [[Kamil Kamiński]]
   |nazwa                  = ''Spinophorosaurus'' (spinoforozaur)
   |długość                = ok. 13-15 m
@@ Linia 22: / Linia 22: @@
 [[Eusauropoda]]
   |grafika                = Spinophorosaurus.jpeg
   |podpis                 = <small>Rekonstrukcja ''Spinophorosaurus'' na podstawie [[holotyp]]u i [[paratyp]]u. Na szaro elementy brakujące. Źródło: Remes et al. 2009.</small>
@@ Linia 77: / Linia 79: @@
 == Klasyfikacja. Komplikacje dla ewolucji zauropodów ==
 [[Plik:Spinophorosaurus NT.jpg|300px|thumb|right|Rekonstrukcja ciała spinoforozaura. Autor: Nobu Tamura.]]
-Początkowo opisywano spinoforozaura jako jednego z najprymitywniejszych zauropodów. W 2015 roku, nieoczekiwanie wyszedł on w analizie jako najbliższy krewniak [[Nebulasaurus|nebulazaura]] z [[Chiny|Chin]]. Oba mają należeć do nieco bardziej zaawansowanych zauropodów (Xing i in., 2015). Inna analiza, w której nie było nebulazaura, wskazała na [[Volkheimeria|wolkejmerię]] jako najbliżej spokrewnionego zauropoda (Holwerda i Pol, 2018).
+Początkowo opisywano spinoforozaura jako jednego z najprymitywniejszych zauropodów. W 2015 roku, nieoczekiwanie pojawił się on w analizie filogenetycznej jako najbliższy krewniak [[Nebulasaurus|nebulazaura]] z [[Chiny|Chin]]. Oba mają należeć do nieco bardziej zaawansowanych zauropodów (Xing i in., 2015). Inna analiza, w której nie było nebulazaura, wskazała na [[Volkheimeria|wolkejmerię]] jako najbliżej spokrewnionego zauropoda (Holwerda i Pol, 2018). Wanalizie Rena i in. (2024) okazał się najprymitywniejszym mamenchizaurydem.
 Znalezisko spinoforozaura i nowe datowanie osadów w których odkryto skamieliny [[Jobaria|jobarii]] świadczą, że afrykańskie zauropody żyły w tym samym czasie co ich najbliżsi krewni na terenach [[Gondwana|Gondwany]] i Azji. Dawniejsze badania sugerowały, że wczesno- i środkowojurajskie azjatyckie zauropody były [[endemizm|endemiczne]]. Ponadto ten dinozaur umożliwił obalenie tezy jednorodności zauropodziej fauny z wyjątkiem tej azjatyckiej przed rozbiciem się [[Pangea|Pangei]].
@@ Linia 106: / Linia 108: @@
 Remes, K., Ortega, F., Fierro, I., Joger, U., Kosma, R., Ferrer, J.M.M., Ide, O., Maga, A. 2009. A new basal sauropod dinosaur from the Middle Jurassic of Niger and the early evolution of sauropoda. PLoS ONE, t. 4, nr 9, e6924. [[doi:10.1371/journal.pone.0006924]]
 Vidal, D., Mocho, P., Páramo, A., Sanz, J.L., Ortega, F. 2020. Ontogenetic similarities between giraffe and sauropod neck osteological mobility. PLoS ONE, t. 15, nr 1, e0227537. [https://doi.org/10.1371/journal.pone.0227537]

@@ Linia 82: / Linia 82: @@
 == Urazy i choroby ==
-Życie spinoforozaura nie należało do łatwych. Nie tylko musiał się strzec drapieżników, ale był narażony na różne kontuzje i choroby. Kręgi osobnika wybranego na holotyp noszą ślady pęknięć, które powstały na skutek urazów. Natomiast jego prawa kość ramienna dostarczyła niespodziewanych informacji na temat jego życia. Z zewnątrz kość nie zdradzała żadnych niepokojących oznak. Naukowcy wykonali odwiert w tej kości, by poznać jej wewnętrzną budowę. Ich uwagę przykuła włóknista tkanka kostna układająca się promieniście. Występowała w obrębie [[wikipedia:pl:istota zbita|istoty zbitej]], która tworzy zewnętrzną część kości, zwłaszcza trzon. Ta nietypowa tkanka nie jest uważana za coś normalnego u dinozaurów. Jej położenie w istocie zbitej też jest problematyczne, ponieważ jest uznawana za szybko rosnącą tkankę, a ten osobnik spinoforozaura był już na tyle dojrzały, że raczej rósł powoli. Ta nietypowa budowa kości mogła być efektem nowotworu rozwijającego się niedaleko kości ramiennej lub choroby zwanej [[wikipedia:pl:Choroba Albersa-Schönberga|osteopetrozą]]. Ku zdumieniu badaczy, później kość rozwijała się prawidłowo, co oznacza, że choroba ustała i zwierzę wróciło do zdrowia. Jest to pierwszy taki przypadek u zauropodów.
+Życie spinoforozaura nie należało do łatwych. Nie tylko musiał się strzec drapieżników, ale był narażony na różne kontuzje i choroby. Kręgi osobnika wybranego na holotyp noszą ślady pęknięć, które powstały na skutek urazów. Natomiast jego prawa kość ramienna dostarczyła niespodziewanych informacji na temat jego życia. Z zewnątrz kość nie zdradzała żadnych niepokojących oznak. Naukowcy wykonali odwiert w tej kości, by poznać jej wewnętrzną budowę. Ich uwagę przykuła włóknisto-blaszkowata tkanka kostna układająca się promieniście. Występowała w obrębie [[wikipedia:pl:istota zbita|istoty zbitej]], która tworzy zewnętrzną część kości, zwłaszcza trzon. Ta nietypowa tkanka nie jest uważana za coś normalnego u dinozaurów. Jej położenie w istocie zbitej też jest problematyczne, ponieważ jest uznawana za szybko rosnącą tkankę, a ten osobnik spinoforozaura był już na tyle dojrzały, że raczej rósł powoli. Ta nietypowa budowa kości mogła być efektem nowotworu rozwijającego się niedaleko kości ramiennej lub choroby zwanej [[wikipedia:pl:Choroba Albersa-Schönberga|osteopetrozą]]. Ku zdumieniu badaczy, później kość rozwijała się prawidłowo, co oznacza, że choroba ustała i zwierzę wróciło do zdrowia. Jest to pierwszy taki przypadek u zauropodów.
 == Spis gatunków ==

@@ Linia 52: / Linia 52: @@
 ==Diagnoza==
 {{Szablon: diagnoza}}
-Remes i współpracownicy (2009) podali następujący zespół cech za charakterystyczny dla spinoforozaura (niektóre z nich są spotykane u innych prymitywnych zauropodów): mały szyszkowaty otwór kośćmi czołowymi, a nie ciemieniowymi; skierowane na boki guzy u podstawy mózgoczaszki (ang. ''basal tubera''), liściokształtne zęby z dużymi, rozmieszczonymi w pewnych odstępach "ząbkami" przy wierzchołku; [[kręg]]i szyjne z dodatkowymi wyrostkami na wstawkach wyrostka poprzecznego; odstęp między centrum, a blaszką przestrzeni międzyprzedzygapofyzowej mający, patrząc z boku, kształt litery "U"; trójkątny wyrostek na diapofyzach (bocznych wyrostkach) tylnych kręgów szyjnych; powiększone trójkątne, skierowane ku tyłowi wyrostki na ''epipophyses'' kręgów szyjnych; blaszki spinoprezygapofyzjalne występujące tylko na kręgach krzyżowych; silnie pofałdowane wyrostki neuralne przednich i środkowych kręgów ogonowych; siodłokszałtne wierzchołki wyrostków neuralnych przednich i środkowych kręgów ogonowych; tylne szewrony kręgów ogonowych przekształcone w prętopodobne poziome struktury, których przednie i tylne występy stykają się na poziomie środkowej części trzonów, nerkokszałtna kość krucza z dużym guzkiem do przyczepu bicepsów i bruzdą na dolnośrodkowym brzegu; krótka i masywna kość łonowa z brzegiem kulszowym rozszerzającym się ku dołowi; tylna część kości udowej z dużym otworem ułożonym bocznie do czwartego krętarza oraz obecność kolcopodobnych osteoderm.
+Remes i współpracownicy (2009) podali następujący zespół cech za charakterystyczny dla spinoforozaura (niektóre z nich są spotykane u innych prymitywnych zauropodów): mały szyszkowaty otwór między kośćmi czołowymi, a nie ciemieniowymi; skierowane na boki guzy u podstawy mózgoczaszki (ang. ''basal tubera''), liściokształtne zęby z dużymi, rozmieszczonymi w pewnych odstępach "ząbkami" przy wierzchołku; [[kręg]]i szyjne z dodatkowymi wyrostkami na wstawkach wyrostka poprzecznego; odstęp między centrum, a blaszką przestrzeni międzyprzedzygapofyzowej mający, patrząc z boku, kształt litery "U"; trójkątny wyrostek na diapofyzach (bocznych wyrostkach) tylnych kręgów szyjnych; powiększone trójkątne, skierowane ku tyłowi wyrostki na ''epipophyses'' kręgów szyjnych; blaszki spinoprezygapofyzjalne występujące tylko na kręgach krzyżowych; silnie pofałdowane wyrostki neuralne przednich i środkowych kręgów ogonowych; siodłokszałtne wierzchołki wyrostków neuralnych przednich i środkowych kręgów ogonowych; tylne szewrony kręgów ogonowych przekształcone w prętopodobne poziome struktury, których przednie i tylne występy stykają się na poziomie środkowej części trzonów, nerkokszałtna kość krucza z dużym guzkiem do przyczepu bicepsów i bruzdą na dolnośrodkowym brzegu; krótka i masywna kość łonowa z brzegiem kulszowym rozszerzającym się ku dołowi; tylna część kości udowej z dużym otworem ułożonym bocznie do czwartego krętarza oraz obecność kolcopodobnych osteoderm.
 ==Budowa==

@@ Linia 59: / Linia 59: @@
 [[Plik:Spinophorosaurus braincase 3D.png|300px|thumb|left|Trójwymiarowy model mózgoczaszki spinoforozaura uzyskany dzięki tomografii komputerowej. Ciemnoniebieskim kolorem zaznaczono przestrzeń, którą wypełniał mózg. Źródło: Knoll i in. 2012.]]
 [[Plik:Spinophorosaurus size diagram.PNG|300px|thumb|left|Rozmiar szkieletu dorosłego (A) i młodego spinoforozaura (B) z dorosłą (C) i młodą żyrafą (D) oraz dorosłym człowiekiem (E). Źródło: Vidal i in. 2020.]]
-[[Plik:Spinophorosaurus neck postures.PNG|300px|thumb|right|Zakres ruchów szyi młodego spinoforozaura w różnych płaszczyznach. Źródło: Vidal i in. 2020.]]
+[[Plik:Spinophorosaurus neck postures.PNG|300px|thumb|right|Zakres ruchów szyi w płaszczyźnie góra-dół i maksymalne możliwe jej wygięcie do tyłu (bez uwzględnienia ograniczeń żeber szyjnych) u prawie dorosłego (A-B) i młodego spinoforozaura (C-D). Źródło: Vidal i in. 2020.]]
 {{Szablon: diagnoza}}
 Niezrośnięte szwy neuro- i wewnętrznoczaszkowe świadczą, że [[holotyp]] był młodym osobnikiem dorosłym. Jego kręgi tworzące szkielet osiowy i ochraniające rdzeń kręgowy mierzą łącznie ok. 13 m długości. Drugi okaz spinoforozaura jest ok. 13% większy i ma w pełni pozrastane szwy kręgosłupa. Kości czołowe u spinoforozaura są zrośnięte tylko w linii środkowej i mają niewielki (ok. 10 mm średnicy) szyszkokszałtny otwór w szwie łączącym kości potyliczne i czołowe. Warto zwrócić uwagę na obecność otworu ciemieniowego występującego tylko u [[Dicraeosauridae]] i ''[[Abrosaurus]]''. Podstawa kłykcia potylicznego jest bocznie wklęsła, podobnie jak u ''[[Shunosaurus]]''. Natomiast tylna cześć kości kwadratowej nie jest wcale wklęśnięta (występuje także u ''[[Tazoudasaurus]]''). Spinoforozaur miał 25 kręgów przedkrzyżowych, z czego 13 średnio wydłużonych kręgów szyjnych. Występują cztery kręgi krzyżowe i ponad trzydzieści dziewięć ogonowych. Kiedy porównamy spinoforozaura do wczesno- i środkowo [[jura]]jskich gondwańskich zauropodów zauważymy wiele różnic. Łuki neuralne kręgów grzbietowych mają wysokie i wąskie kanały. Łopatka naszego zauropoda charakteryzuje się mocno rozwiniętą "główką", trójkątnym wyrostkiem i wystającym "kołnierzem" czym przypomina łopatki mamenchizaurydów, ''[[Cetiosaurus]]'' i ''[[Tehuelchesaurus]]''. U prymitywnych ''[[Vulcanodon]]'', ''[[Barapasaurus]]'' i ''[[Patagosaurus]]'' łopatka jest natomiast prosta i pozbawiona tylnego "kołnierza". Wydatnym guzkiem przeznaczonym do utrzymywania bicepsów i bruzdą na dolnośrodkowej powierzchni przypomina ona tę znaną u [[Kotasaurus|kotazaura]]. Cechy te jednak nie występują u barapazaura. Obojczyki spinofozaura są dobrze rozwinięte i mają sztyletopodobną końcówkę. Są one jednak szczuplejsze niż obojczyki ''[[Jobaria]]''. Kość ramienna ma silnie asymetryczne zakończenie i duże, dodatkowe kłykcie, czym przypomina kości ramienne mamenchizaurydów. Kość udowa "jaszczura dźwigające kolce" charakteryzuje się obecnością małego krętarza i wyjątkowo, dużego czwartego. Kość strzałkowa jest masywna, a skokowe są częściowo zrośnięte.

@@ Linia 47: / Linia 47: @@
 Oba wymienione tu okazy są tymczasowo przechowywane w Staatliches Naturhistorisches Museum (stąd oznaczenia z serii NBM) w Brunszwiku (Niemcy) , ale w przyszłości mają znaleźć się w Musée National d'Histoire Naturelle (Niamey, [[Niger]]). Zostały one odkryte w departamencie Thirozerine (obszar Agadez, [[Niger]]) w tej samej warstwie ok. 15 metrów od siebie. Dane wskazują, że osady w których odkryto szczątki spinofozaura pochodzą ze środkowej jury, prawdopodobnie [[bajos]]u lub [[baton]]u, choć nie można wykluczyć ich starszego (wczesnojurajskiego) pochodzenia.
 ==Diagnoza==
@@ Linia 55: / Linia 57: @@
 [[Plik:Spinophorosaurus nigerensis - Naturhistorisches Museum, Braunschweig, Germany - DSC05276.JPG|200px|thumb|right|Rekonstrukcja całego szkieletu spinoforozaura w Muzeum Historii Naturalnej w Brunszwiku (Niemcy). Autor: Daderot.]]
 [[Plik:Naturhistorisches Museum BS.JPG|300px|thumb|right|Rekonstrukcja całego ciała spinoforozaura przed Muzeum Historii Naturalnej w Brunszwiku (Niemcy). Autor: Tine.]]
 [[Plik:Spinophorosaurus size diagram.PNG|300px|thumb|left|Rozmiar szkieletu dorosłego (A) i młodego spinoforozaura (B) z dorosłą (C) i młodą żyrafą (D) oraz dorosłym człowiekiem (E). Źródło: Vidal i in. 2020.]]
 [[Plik:Spinophorosaurus neck postures.PNG|300px|thumb|right|Zakres ruchów szyi młodego spinoforozaura w różnych płaszczyznach. Źródło: Vidal i in. 2020.]]
 {{Szablon: diagnoza}}
-Niezrośnięte szwy neuro- i wewnętrznoczaszkowe świadczą, że [[holotyp]] był młodym osobnikiem dorosłym. Jego kręgi tworzące szkielet osiowy i ochraniające rdzeń kręgowy mierzą łącznie ok. 13 m długości. Drugi okaz spinoforozaura jest ok. 13% większy i ma w pełni pozrastane szwy kręgosłupa. Kości czołowe u spinoforozaura są zrośnięte tylko w linii środkowej i mają niewielki (ok. 10 mm średnicy) szyszkokszałtny otwór w szwie łączącym kości potyliczne i czołowe. Warto zwrócić uwagę na obecność otworu ciemieniowego występującego tylko u [[Dicraeosauridae]] i ''[[Abrosaurus]]''. Podstawa kłykcia potylicznego jest bocznie wklęsła, podobnie jak u ''[[Shunosaurus]]''. Natomiast tylna cześć kości kwadratowej nie jest wcale wklęśnięta (występuje także u ''[[Tazoudasaurus]]''). Spinoforozaur miał 25 kręgów przedkrzyżowych, z czego 13 średnio wydłużonych kręgów szyjnych. Występują cztery kręgi krzyżowe i ponad trzydzieści dziewięć ogonowych. Kręgi szyjne wymienionego wyżej dinozaura mają dobrze rozwinięte pleurocele, które za życia prawdopodobnie były wypełnione workami powietrznymi. Kręgi szyjne są wyposażone w duże epipophyses i trójkątne ''stopki'' na tylnych brzegach diapofyzów, podobnie jak u chińskich środkowojurajskich zauropodów. Ogólnie rzecz biorąc spinofozaur budową kręgów szyjnych przypomina ''[[Camarasaurus]]'', jednak nie miał zewnętrznego kilu a wieńce bocznych wyrostków są słabo rozwinięte. Kiedy porównamy spinoforozaura do wczesno- i środkowo [[jura]]jskich gondwańskich zauropodów zauważymy wiele różnic. Łuki neuralne kręgów grzbietowych mają wysokie i wąskie kanały. Łopatka naszego zauropoda charakteryzuje się mocno rozwiniętą "główką", trójkątnym wyrostkiem i wystającym "kołnierzem" czym przypomina łopatki mamenchizaurydów, ''[[Cetiosaurus]]'' i ''[[Tehuelchesaurus]]''. U prymitywnych ''[[Vulcanodon]]'', ''[[Barapasaurus]]'' i ''[[Patagosaurus]]'' łopatka jest natomiast prosta i pozbawiona tylnego "kołnierza". Wydatnym guzkiem przeznaczonym do utrzymywania bicepsów i bruzdą na dolnośrodkowej powierzchni przypomina ona tę znaną u [[Kotasaurus|kotazaura]]. Cechy te jednak nie występują u barapazaura. Obojczyki spinofozaura są dobrze rozwinięte i mają sztyletopodobną końcówkę. Są one jednak szczuplejsze niż obojczyki ''[[Jobaria]]''. Kość ramienna ma silnie asymetryczne zakończenie i duże, dodatkowe kłykcie, czym przypomina kości ramienne mamenchizaurydów. Kość udowa "jaszczura dźwigające kolce" charakteryzuje się obecnością małego krętarza i wyjątkowo, dużego czwartego. Kość strzałkowa jest masywna, a skokowe są częściowo zrośnięte.
+Niezrośnięte szwy neuro- i wewnętrznoczaszkowe świadczą, że [[holotyp]] był młodym osobnikiem dorosłym. Jego kręgi tworzące szkielet osiowy i ochraniające rdzeń kręgowy mierzą łącznie ok. 13 m długości. Drugi okaz spinoforozaura jest ok. 13% większy i ma w pełni pozrastane szwy kręgosłupa. Kości czołowe u spinoforozaura są zrośnięte tylko w linii środkowej i mają niewielki (ok. 10 mm średnicy) szyszkokszałtny otwór w szwie łączącym kości potyliczne i czołowe. Warto zwrócić uwagę na obecność otworu ciemieniowego występującego tylko u [[Dicraeosauridae]] i ''[[Abrosaurus]]''. Podstawa kłykcia potylicznego jest bocznie wklęsła, podobnie jak u ''[[Shunosaurus]]''. Natomiast tylna cześć kości kwadratowej nie jest wcale wklęśnięta (występuje także u ''[[Tazoudasaurus]]''). Spinoforozaur miał 25 kręgów przedkrzyżowych, z czego 13 średnio wydłużonych kręgów szyjnych. Występują cztery kręgi krzyżowe i ponad trzydzieści dziewięć ogonowych. Kiedy porównamy spinoforozaura do wczesno- i środkowo [[jura]]jskich gondwańskich zauropodów zauważymy wiele różnic. Łuki neuralne kręgów grzbietowych mają wysokie i wąskie kanały. Łopatka naszego zauropoda charakteryzuje się mocno rozwiniętą "główką", trójkątnym wyrostkiem i wystającym "kołnierzem" czym przypomina łopatki mamenchizaurydów, ''[[Cetiosaurus]]'' i ''[[Tehuelchesaurus]]''. U prymitywnych ''[[Vulcanodon]]'', ''[[Barapasaurus]]'' i ''[[Patagosaurus]]'' łopatka jest natomiast prosta i pozbawiona tylnego "kołnierza". Wydatnym guzkiem przeznaczonym do utrzymywania bicepsów i bruzdą na dolnośrodkowej powierzchni przypomina ona tę znaną u [[Kotasaurus|kotazaura]]. Cechy te jednak nie występują u barapazaura. Obojczyki spinofozaura są dobrze rozwinięte i mają sztyletopodobną końcówkę. Są one jednak szczuplejsze niż obojczyki ''[[Jobaria]]''. Kość ramienna ma silnie asymetryczne zakończenie i duże, dodatkowe kłykcie, czym przypomina kości ramienne mamenchizaurydów. Kość udowa "jaszczura dźwigające kolce" charakteryzuje się obecnością małego krętarza i wyjątkowo, dużego czwartego. Kość strzałkowa jest masywna, a skokowe są częściowo zrośnięte.
 Puszka mózgowa spinoforozaura została porównana z puszkami innych afrykańskich zauropodów: ''[[Tazoudasaurus|Tazoudasaurus naimi]]'',  ''[[Atlasaurus]] imelakei'', ''[[Dicraeosaurus]] hansemanni'', ''[[Giraffatitan]] brancai'' i ''[[Tornieria]] africana''. Okazało się, że jej neuroanatomia jest stosunkowo dobrze rozwinięta jak na euzauropoda.
@@ Linia 65: / Linia 67: @@
 Podsumowując: ''Spinophorosaurus'' ma wiele cech wspólnych z [[Mamenchisauridae]] i euroazjatyckimi wczesno- i środkowo [[jura]]jskimi zauropodami takimi jak ''[[Shunosaurus]]'', a pod względem budowy kończyn tylnych, kości kwadratowej i innych części ciała przypomina ''[[Tazoudasaurus]]''. Natomiast od wczesno- i środkowojurajskich gondwańskich zauropodów różni się wieloma cechami.
 Wokół holotypu znaleziono dwa sztyletopodobne osteodermy. Ich podstawa jest prawie kulista i pomarszczona, a wierzchołki sztyletów skierowane lekko na bok. Wspomniane tu osteodermy zostały odkryte w okolicach miednicy, pod przemieszczoną w wyniku rozkładu łopatką, jednak najprawdopodobniej za życia zwierzęcia znajdowały się na końcu ogona. Do czasu opisania spinoforozaura struktury obronne na ogonie zanotowano tylko u ankylozaurów i niektórych zauropodów. ''[[Omeisaurus]]'' i niektórzy inni przedstawiciele [[Sauropoda]] miały maczugę na końcu ogona. Szunozaur był wyposażony w podobne, choć znacznie mniejsze niż u spinoforozaura struktury na maczudze ogona. Wiele innych przedstawicieli [[Titanosauria]], np. ''[[Saltasaurus]]'' miało grzbiet pokryty osteodermami, tworzącymi coś w rodzaju zbroi. Zadaje to kłam dawnemu przekonaniu, że zauropody polegały jedynie na wielkości jako jedynej obronie przeciwko dużym, drapieżnym [[teropod]]om.
 == Klasyfikacja. Komplikacje dla ewolucji zauropodów ==
@@ Linia 87: / Linia 96: @@
 Holwerda, F.M., Pol, D. 2018. Phylogenetic analysis of Gondwanan basal eusauropods from the Early-Middle Jurassic of Patagonia, Argentina. Spanish Journal of Palaeontology, t. 33, nr 2, str. 289-298. [https://doi.org/10.7203/sjp.33.2.13604]
-Knoll, F., Witmer, L.M., Ortega, F., Ridgely, R.C., Schwarz-Wings, D. 2012. The Braincase of the Basal Sauropod Dinosaur ''Spinophorosaurus'' and 3D Reconstructions of the Cranial Endocast and Inner Ear". PLoS ONE, t. 7, nr 1, str. e30060. [[DOI:10.1371/journal.pone.0030060]]
+Knoll, F., Witmer, L.M., Ortega, F., Ridgely, R.C., Schwarz-Wings, D. 2012. The Braincase of the Basal Sauropod Dinosaur ''Spinophorosaurus'' and 3D Reconstructions of the Cranial Endocast and Inner Ear". PLoS ONE, t. 7, nr 1, e30060. [[DOI:10.1371/journal.pone.0030060]]
 Paul, G.S. 2010. The Princeton Field Guide to Dinosaurs. Wyd. Princeton University - Princeton i Oxford.
-Remes, K., Ortega, F., Fierro, I., Joger, U., Kosma, R., Ferrer, J.M.M., Ide, O., Maga, A. 2009. A new basal sauropod dinosaur from the Middle Jurassic of Niger and the early evolution of sauropoda. PLoS ONE, t. 4, nr 9, str. e6924. [[doi:10.1371/journal.pone.0006924]]
+Remes, K., Ortega, F., Fierro, I., Joger, U., Kosma, R., Ferrer, J.M.M., Ide, O., Maga, A. 2009. A new basal sauropod dinosaur from the Middle Jurassic of Niger and the early evolution of sauropoda. PLoS ONE, t. 4, nr 9, e6924. [[doi:10.1371/journal.pone.0006924]]
 Xing, L., Miyashita, T., Currie, P.J., You, H., Zhang, J., Dong, Z. 2015. A new basal eusauropod from the Middle Jurassic of Yunnan, China, and faunal compositions and transitions of Asian sauropodomorph dinosaurs. Acta Palaeontologica Polonica, t. 60, nr 1, str. 145–154. [http://dx.doi.org/10.4202/app.2012.0151]