Spondylosoma - Historia wersji

Taurovenator o 22:00, 17 wrz 2023

2023-09-17T22:00:58Z

Taurovenator o 13:24, 17 wrz 2023

2023-09-17T13:24:53Z

Taurovenator o 13:19, 17 wrz 2023

2023-09-17T13:19:32Z

Taurovenator o 13:18, 17 wrz 2023

2023-09-17T13:18:54Z

Taurovenator: Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Spondylosoma''}} {{Opis |Autor = Michał Siedlecki |Korekta = |nazwa = ''Spondylosoma'' (spondy..."

2023-09-17T11:29:37Z

Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Spondylosoma''}} {{Opis |Autor = Michał Siedlecki |Korekta = |nazwa = ''Spondylosoma'' (spondy..."

Nowa strona

{{DISPLAYTITLE:''Spondylosoma''}}
{{Opis
|Autor = [[Michał Siedlecki]]
|Korekta =
|nazwa = ''Spondylosoma'' (spondylosoma)
|długość = ok.1,75 - ?2 (m)
|wysokość =
|masa =
|dieta = brak danych
|miejsce = [[Brazylia]] - Rio Grande de Sul
(dolne pokłady [[formacja|formacji]] [[Santa Maria]])
|czas = {{Występowanie|238|237}}
ok. 237 [[Ma]] 
[[środkowy trias|środkowy]]-[[późny trias]] (najpóźniejszy [[ladyn]]-najwcześniejszy [[karnik]])
|systematyka =
[[Archosauria]]

[[Avematatarsalia]]?/[[Pseudosuchia]]?

[[Aphanosauria]]?/[[Poposauroidea]]?

|grafika = Spondylosoma aphanosaur skeletal.png
|podpis = Rekonstrukcja szkieletowa spondylosomy. Autor: Jaime A. Headden [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Spondylosoma_aphanosaur_skeletal.png]
|PorównanieGrupa =
|PorównanieDługość =
|mapa =
<display_points type="terrain" zoom=3>
29.695042 S, 53.795403 W~Lokalizacja formacji Santa Maria 
</display_points>
}}
==Wstęp==
''Spondylosoma'' to słabo poznany rodzaj [[Archosauria|archozaura] żyjącego na terenie obecnej Brazylii na przełomie epok środkowego i późnego triasu.

==Etymologia==
Nazwa rodzajowa oznacza "kręgowe ciało" (od łacińskiego wyrazu ''vertebra'' (krąg) oraz greckiego ''soma'' (ciało).

==Materiał kopalny==
[[Lektotyp|lektotypy]] to 5 kręgów: niekompletny 4. lub 5. szyjny (GPIT 479/30/1, 30 mm), 6. lub 7. szyjny (GPIT 479/30/2, 35,5 mm), niekompletne tylny grzbietowy (GPIT 479/30/3, 33,6 mm) i pierwszy krzyżowy (GPIT 479/30/6, 33 mm) oraz drugi krzyżowy (GPIT 479/30/7, 37 mm). Został znaleziony w lokalizacji nr 44 w zespole ''Dinodontosaurus'' (dolne pokłady formacji [[Santa Maria]]

[[Paralektotyp|paralektotypy]] to trzon środkowego kręgu grzbietowego (GPIT 479/30/5, 32 mm; należał do mniejszego osobnika), częściowy trzeci kręg krzyżowy (GPIT 479/30/8, 32mm), tylną i przednią część łopatki (GPIT 479/30/9; GPIT 479/30/10), przednie części kości ramieniowej (GPIT 479/30/11) i k. łonowej (GPIT 479/30/12), tylną część k. udowej (GPIT 479/30/13; 48 mm w poprzek) oraz ząb (GPIT 479/0253a, 19,5x7,2x5,54 mm). Okazy te zostały znalezione w tym samym miejscu co okazy lektotypowe, lecz z powodu znalezienia w tej lokalizacji szczątków innych gadów naczelnych utrudnia stwierdzenie, że należą one do tego samego rodzaju co lektotypy.

Materiał przypisany obejmuje ponadto ząb z lokalizacji nr 45 z tego samego zespołu (GPIT 479/0253b) oraz fragmentaryczny 5 kręg grzbietowy z lokalizacji 1063 (GPIT 479/30/4, 32,4 mm). Niestety ich przynależności do ''Spondylosoma absconditum'' również nie da się precyzyjnie ustalić. Friedrich Huene przypisał do tego rodzaju również kręg ogonowy (GPIT 479/0249) i częściową k. promieniową (479/0256a) (Huene, 1942), lecz Galton ponownie opisując spondylosomę, stwierdził, że należały do archozaura [[incertae sedis|o niepewnej pozycji]] (Galton, 2000).

==Historia taksonu i systematyka==
Szczątki spondylosomy zostały odkryte na terenie brazylijskiego stanu Rio Grande de Sul w 1929 roku i przechowywane na Uniwersytetu w Tybindze, gdzie w 1942 opisał je słynny niemiecki paleontolog Friedrich Huene. Szczątkami ponownie zajął się brytyjski paleontolog Peter Galton, który dokonał ich redeskrypcji.
[[Plik:Spondylosoma skeletal Headden.png|300px|thumb|right|Rekonstrukcja szkieletu spondylosomy jako bazalnego dinozaura. Autor: Jaime A. Headden [[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Spondylosoma_skeletal_Headden.png]]]]
Huene zaklasyfikował spondylosomę jako "prozauropoda", blisko spokrewnionego z [[Thecodontosaurus|tekodontozaurem]]. Alan Charig uznał ten rodzaj za przedstawiciela prestozuchów w myśl jego hipotezy iż [[Sauropodomorpha|zauropodomorfy]] pochodzą od prestozuchów (spondylosoma miała być formą pośrednią między tymi dwoma taksonami) (Charig, 1967), jednak tradycyjnie paleontolodzy dalej klasyfikowali tego archozaura jako wczesnego zauropodomorfa (Colbert, 1970). Wraz z nadejściem kladystyki pozycja systematyczna spondylosomy zaczęła być mniej stabilna. Uznaną ten rodzaj za [[takson bazalny|bazalnego]] dinozaura, spokrewnionego ze [[Staurikosaurus|staurikozaurem]] (Carroll, 1988), lub jako [[Dinosauria]] incertae sedis (Sues, 1990). Galton uznał spondylosomę za rauizucha, z czym sprzeciwił się Max Langer ponownie uznając ten rodzaj za [[Dinosauria]] incertae sedis (Galton, 2000; Langer, 2004). Najnowsza analiza filogenetyczna umiejscowiła spondylosomę jako członka nowo powstałego kladu [[Aphanosauria]] razem z [[Teleocrater|teleokraterem]], [[Yarasuchus|jarazuchem]] i [[Dongusuchus|donguzuchem]] (Nesbitt i in., 2017). Wyłaczenie tych taksonów z analizy filogentycznej plasowała spondylosomę jako członka [[Poposauroidea]] blisko spokrewnionego z ''Quianosuchus'', lecz w innym przypadku dalej była członkiem [[Avemetatarsalia|awemetatarsali]].

==Spis gatunków==
{| class="wikitable"
|{{V|''Spondylosoma''}}
| {{Kpt|[[Huene]]}}, [[1942]]
|-
|{{V|''S. absconditum''}}
| {{Kpt|Huene}}, 1942
|}

==Bibliografia==

Carroll, 1988. Vertebrate Paleontology and Evolution. W. H. Freeman. 698 pp

Charig, A. 1967. Subclass Archosauria. [w]: Harland, Holland, House, Hughes, Reynolds, Rudwick, Satterthwaite, Tarlo and Willey (red.). The Fossil Record: A Symposium with Documentation. Geological Society of London. 708-718

Galton, P. 2000. Are Spondylosoma and Staurikosaurus (Santa Maria Formation, Middle-Upper Triassic, Brazil) the oldest saurischian dinosaurs? Palaontologische Zeitschrift. 74, 393-423.

von Huene, F. (1942). Die fossilen Reptilien des südamerikanischen Gondwanalandes. C.H. Beck:Munich, 342 p.

Langer, M. 2004. Basal Saurischia. [w]: Weishampel, Dodson and Osmolska (red.). The Dinosauria Second Edition. University of California Press. 25-46.

Nesbitt, S. J., Butler, R. J., Ezcurra, M. D., Barrett, P. M., Stocker, S. R., Angielczyk, K. D., Smith, R. M. H., Sidor, C. A., Niedźwiedzki, G. , Sennikov, A. G. i Charig, A. J.(2017}. The earliest bird-line archosaurs and the assembly of the dinosaur body plan. Nature. 544, 484-487. [[https://doi.org/10.1038%2Fnature22037]]

Sues, H.-D. (1990) Staurikosaurus and Herrerasauridae. [w]: Weishampel, Dodson and Osmolska (red.). The Dinosauria. University of California Press. 143-147.



[[Kategoria:Archosauria]]
[[Kategoria:Ameryka Południowa]]
[[Kategoria:Brazylia]]
[[Kategoria:Mezozoik]]
[[Kategoria:Trias]]
[[Kategoria:Ladyn]]
[[Kategoria:Karnik]]

@@ Linia 77: / Linia 77: @@
 [[Kategoria:Ameryka Południowa (archozaury)]]
 [[Kategoria:Brazylia (archozaury)]]
-[[Kategoria:Mezozoik (archozaury]]
+[[Kategoria:Mezozoik (archozaury)]]
 [[Kategoria:Trias (archozaury)]]
 [[Kategoria:Ladyn (archozaury)]]
 [[Kategoria:Karnik (archozaury)]]

@@ Linia 78: / Linia 78: @@
 [[Kategoria:Brazylia (archozaury)]]
 [[Kategoria:Mezozoik (archozaury]]
-[[Kategoria:Trias]]
+[[Kategoria:Trias (archozaury)]]
-[[Kategoria:Ladyn]]
+[[Kategoria:Ladyn (archozaury)]]
-[[Kategoria:Karnik]]
+[[Kategoria:Karnik (archozaury)]]

@@ Linia 33: / Linia 33: @@
 ==Etymologia==
-Nazwa rodzajowa oznacza "kręgowe ciało" (od łacińskiego wyrazu ''vertebra'' (krąg) oraz greckiego ''soma'' (ciało).
+Nazwa rodzajowa oznacza "kręgowe ciało" (od łacińskiego wyrazu ''spondylus'' (krąg) oraz greckiego ''soma'' (ciało).
 ==Materiał kopalny==

@@ Linia 30: / Linia 30: @@
 }}
 ==Wstęp==
-''Spondylosoma'' to słabo poznany rodzaj [[Archosauria|archozaura] żyjącego na terenie obecnej Brazylii na przełomie epok środkowego i późnego triasu.
+''Spondylosoma'' to słabo poznany rodzaj [[Archosauria|archozaura]] żyjącego na terenie obecnej Brazylii na przełomie epok środkowego i późnego triasu.
 ==Etymologia==
@@ Linia 36: / Linia 36: @@
 ==Materiał kopalny==
-[[Lektotyp|lektotypy]] to 5 kręgów: niekompletny 4. lub 5. szyjny (GPIT 479/30/1, 30 mm), 6. lub 7. szyjny (GPIT 479/30/2, 35,5 mm), niekompletne tylny grzbietowy (GPIT 479/30/3, 33,6 mm) i pierwszy krzyżowy (GPIT 479/30/6, 33 mm) oraz drugi krzyżowy (GPIT 479/30/7, 37 mm). Został znaleziony w lokalizacji nr 44 w zespole ''Dinodontosaurus'' (dolne pokłady formacji [[Santa Maria]]
+[[Lektotyp|Lektotypy]] to 5 kręgów: niekompletny 4. lub 5. szyjny (GPIT 479/30/1, 30 mm), 6. lub 7. szyjny (GPIT 479/30/2, 35,5 mm), niekompletne tylny grzbietowy (GPIT 479/30/3, 33,6 mm) i pierwszy krzyżowy (GPIT 479/30/6, 33 mm) oraz drugi krzyżowy (GPIT 479/30/7, 37 mm). Został znaleziony w lokalizacji nr 44 w zespole ''Dinodontosaurus'' (dolne pokłady formacji [[Santa Maria]]
-[[Paralektotyp|paralektotypy]] to trzon środkowego kręgu grzbietowego (GPIT 479/30/5, 32 mm; należał do mniejszego osobnika), częściowy trzeci kręg krzyżowy (GPIT 479/30/8, 32mm), tylną i przednią część łopatki (GPIT 479/30/9; GPIT 479/30/10), przednie części kości ramieniowej (GPIT 479/30/11) i k. łonowej (GPIT 479/30/12), tylną część k. udowej (GPIT 479/30/13; 48 mm w poprzek) oraz ząb (GPIT 479/0253a, 19,5x7,2x5,54 mm). Okazy te zostały znalezione w tym samym miejscu co okazy lektotypowe, lecz z powodu znalezienia w tej lokalizacji szczątków innych gadów naczelnych utrudnia stwierdzenie, że należą one do tego samego rodzaju co lektotypy.
+[[Paralektotyp|Paralektotypy]] to trzon środkowego kręgu grzbietowego (GPIT 479/30/5, 32 mm; należał do mniejszego osobnika), częściowy trzeci kręg krzyżowy (GPIT 479/30/8, 32mm), tylną i przednią część łopatki (GPIT 479/30/9; GPIT 479/30/10), przednie części kości ramieniowej (GPIT 479/30/11) i k. łonowej (GPIT 479/30/12), tylną część k. udowej (GPIT 479/30/13; 48 mm w poprzek) oraz ząb (GPIT 479/0253a, 19,5x7,2x5,54 mm). Okazy te zostały znalezione w tym samym miejscu co okazy lektotypowe, lecz z powodu znalezienia w tej lokalizacji szczątków innych gadów naczelnych utrudnia stwierdzenie, że należą one do tego samego rodzaju co lektotypy.
 Materiał przypisany obejmuje ponadto ząb z lokalizacji nr 45 z tego samego zespołu (GPIT 479/0253b) oraz fragmentaryczny 5 kręg grzbietowy z lokalizacji 1063 (GPIT 479/30/4, 32,4 mm). Niestety ich przynależności do ''Spondylosoma absconditum'' również nie da się precyzyjnie ustalić. Friedrich Huene przypisał do tego rodzaju również kręg ogonowy (GPIT 479/0249) i częściową k. promieniową (479/0256a) (Huene, 1942), lecz Galton ponownie opisując spondylosomę, stwierdził, że należały do archozaura [[incertae sedis|o niepewnej pozycji]] (Galton, 2000).
@@ Linia 45: / Linia 45: @@
 Szczątki spondylosomy zostały odkryte na terenie brazylijskiego stanu Rio Grande de Sul w 1929 roku i przechowywane na Uniwersytetu w Tybindze, gdzie w 1942 opisał je słynny niemiecki paleontolog Friedrich Huene. Szczątkami ponownie zajął się brytyjski paleontolog Peter Galton, który dokonał ich redeskrypcji.
 [[Plik:Spondylosoma skeletal Headden.png|300px|thumb|right|Rekonstrukcja szkieletu spondylosomy jako bazalnego dinozaura. Autor: Jaime A. Headden  [[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Spondylosoma_skeletal_Headden.png]]]]
-Huene zaklasyfikował spondylosomę jako "prozauropoda", blisko spokrewnionego z [[Thecodontosaurus|tekodontozaurem]]. Alan Charig uznał ten rodzaj za przedstawiciela prestozuchów w myśl jego hipotezy iż [[Sauropodomorpha|zauropodomorfy]] pochodzą od prestozuchów (spondylosoma miała być formą pośrednią między tymi dwoma taksonami) (Charig, 1967), jednak tradycyjnie paleontolodzy dalej klasyfikowali tego archozaura jako wczesnego zauropodomorfa (Colbert, 1970). Wraz z nadejściem kladystyki pozycja systematyczna spondylosomy zaczęła być mniej stabilna. Uznaną ten rodzaj za [[takson bazalny|bazalnego]] dinozaura, spokrewnionego ze [[Staurikosaurus|staurikozaurem]] (Carroll, 1988), lub jako [[Dinosauria]] incertae sedis (Sues, 1990). Galton uznał spondylosomę za rauizucha, z czym sprzeciwił się Max Langer ponownie uznając ten rodzaj za [[Dinosauria]] incertae sedis (Galton, 2000; Langer, 2004). Najnowsza analiza filogenetyczna umiejscowiła spondylosomę jako członka nowo powstałego kladu [[Aphanosauria]] razem z [[Teleocrater|teleokraterem]], [[Yarasuchus|jarazuchem]] i [[Dongusuchus|donguzuchem]] (Nesbitt i in., 2017). Wyłaczenie tych taksonów z analizy filogentycznej plasowała spondylosomę jako członka [[Poposauroidea]] blisko spokrewnionego z ''Quianosuchus'', lecz w innym przypadku dalej była członkiem [[Avemetatarsalia|awemetatarsali]].
+Huene zaklasyfikował spondylosomę jako "prozauropoda", blisko spokrewnionego z [[Thecodontosaurus|tekodontozaurem]]. Alan Charig uznał ten rodzaj za przedstawiciela prestozuchów w myśl jego hipotezy iż [[Sauropodomorpha|zauropodomorfy]] pochodzą od prestozuchów (spondylosoma miała być formą pośrednią między tymi dwoma taksonami) (Charig, 1967), jednak tradycyjnie paleontolodzy dalej klasyfikowali tego archozaura jako wczesnego zauropodomorfa (Colbert, 1970). Wraz z nadejściem kladystyki pozycja systematyczna spondylosomy zaczęła być mniej stabilna. Uznaną ten rodzaj za [[takson bazalny|bazalnego]] dinozaura, spokrewnionego ze [[Staurikosaurus|staurikozaurem]] (Carroll, 1988), lub jako [[Dinosauria]] ''incertae sedis'' (Sues, 1990). Galton uznał spondylosomę za rauizucha, z czym sprzeciwił się Max Langer ponownie uznając ten rodzaj za [[Dinosauria]] ''incertae sedis'' (Galton, 2000; Langer, 2004). Najnowsza analiza filogenetyczna umiejscowiła spondylosomę jako członka nowo powstałego kladu [[Aphanosauria]] razem z [[Teleocrater|teleokraterem]], [[Yarasuchus|jarazuchem]] i [[Dongusuchus|donguzuchem]] (Nesbitt i in., 2017). Wyłaczenie tych taksonów z analizy filogentycznej plasowała spondylosomę jako członka [[Poposauroidea]] blisko spokrewnionego z ''Quianosuchus'', lecz w innym przypadku dalej była członkiem [[Avemetatarsalia|awemetatarsali]].
 ==Spis gatunków==
@@ Linia 75: / Linia 75: @@
 [[Kategoria:Archosauria]]
-[[Kategoria:Ameryka Południowa]]
+[[Kategoria:Ameryka Południowa (archozaury)]]
-[[Kategoria:Brazylia]]
+[[Kategoria:Brazylia (archozaury)]]
-[[Kategoria:Mezozoik]]
+[[Kategoria:Mezozoik (archozaury]]
 [[Kategoria:Trias]]
 [[Kategoria:Ladyn]]
 [[Kategoria:Karnik]]