Suuwassea - Historia wersji

Paweł o 13:02, 1 sty 2024

2024-01-01T13:02:56Z

Paweł: Poprawa opisu

2023-01-01T10:36:44Z

Poprawa opisu

Podgląd zmian

Paweł o 14:43, 16 gru 2022

2022-12-16T14:43:21Z

Nazuul: poprawki, raczej trzeba się dokładniej przyjrzeć

2019-10-01T13:35:18Z

poprawki, raczej trzeba się dokładniej przyjrzeć

Szerman o 11:52, 3 maj 2015

2015-05-03T11:52:58Z

Szerman o 11:06, 22 lis 2012

2012-11-22T11:06:07Z

Szerman o 13:59, 8 maj 2012

2012-05-08T13:59:51Z

Mateusz: /* Materiał kopalny */

2012-03-22T12:28:06Z

‎Materiał kopalny

Nazuul: filogeneza bardziej kompletna

2011-12-19T21:47:34Z

filogeneza bardziej kompletna

Nazuul: poprawki

2011-12-16T18:00:21Z

poprawki

@@ Linia 5: / Linia 5: @@
   |nazwa                  = ''Suuwassea''
   |długość                = 16,2 <ref name="Molina-Larramendi">Molina-Pérez, R., & Larramendi, A. (2020). "Dinosaur Facts and Figures: The Sauropods and Other Sauropodomorphs". Princeton University Press. </ref>
-  |wysokość               =
+  |wysokość               = 3,6 m (w biodrach) <ref name="Molina-Larramendi"></ref>
   |masa                   = 6,9 t <ref name="Molina-Larramendi"></ref>
   |dieta                  = roślinożerny
   |miejsce                = [[USA]] - Montana
 <small>([[formacja]] [[Morrison]] - prawdopodobnie ekwiwalent ogniwa Brushy Basin)</small>
-  |czas                   = {{Występowanie|153|146}}
+  |czas                   = {{Występowanie|150|147}}
 (?156) 150-147 [[Ma]]<br>
 <small>[[późna jura]] ([[kimeryd]]-[[tyton]])</small>
@@ Linia 60: / Linia 60: @@
 W [[2007]] roku [[David Lovelace]], [[Scott Hartman]] i [[William Wahl]] opisali nowy okaz ''[[Supersaurus]] vivianae'' i przeprowadzili analizę filogenetyczną odejmującą także ten [[rodzaj]]. Analiza ta wykazała, że ''Suuwassea'' należy do [[Apatosaurinae]] i że ''Suuwassea'', ''[[Apatosaurus]]'' i ''[[Supersaurus]]'' tworzą [[klad]], z apatozaurem i superzaurem jako [[takson siostrzany|taksonami siostrzanymi]]. Badania te wykazały, że apatozauryny były bardziej rozpowszechnione i zróżnicowane, niż wcześniej sądzono. Jak piszą Lovelace i in. apatozauryny były ograniczone do terenów Ameryki Północnej. Whitlock ([[2011]]), po poprawieniu kodowania ''Supersaurus'' wykazał, że taka topologia była wynikiem błędu.
-Obszerna analiza [[John Whitlock|Whitlocka]] ([[2011]]) wykazała, że to [[bazalny]] dikreozauryd - jedyny znany z kontynentów północnych. Hipoteza ta ma wyjątkowo silne wsparcie (13 niewątpliwych [[synapomorfia|synapomorfii]], decay index równy 11 - najwięcej w całej analizie). Podobny wynik miała analiza [[Leonardo Salgado|Salgado]] i in. ([[2006]]) oraz obszerna Tschoppa i in. ([[2015]]). Obecnie analizy potwierdzają przynależność ''Suuwassea'' do [[Dicraeosauridae]] <ref> Xu, X., Upchurch, P., Mannion, P.D., Barrett, P.M., Regalado-Fernandez, O.R., Mo, J., Ma, J. & Liu, H. (2018) "A new Middle Jurassic diplodocoid suggests an earlier dispersal and diversification of sauropod dinosaurs". Nature Communications, 9, 2700. [[doi:10.1038/s41467-018-05128-1]]</ref><ref>Coria, R.A., Windholz, G.J., Ortega, F., Currie, P.J. (2019). "A new dicraeosaurid sauropod from the Lower Cretaceous (Mulichinco Formation, Valanginian, Neuquén Basin) of Argentina". Cretaceous Research, t. 93, str. 33-48. [[doi:10.1016/j.cretres.2018.08.019]].</ref><ref>Windholz, G. J., Coria, R. A., Bellardini, F., Baiano, M. A., Pino, D., Ortega, F., & Currie, P. J. (2022). "On a dicraeosaurid specimen from the Mulichinco Formation (Valanginian, Neuquén Basin) of Argentina and phylogenetic relationships of the Smerican dicraeosaurids (Sauropoda, Diplodocoidea)". Comptes Rendus Palevol 2022 (45): 991-1019. [[doi:10.5852/cr-palevol2022v21a45]]</ref>.
+Obszerna analiza [[John Whitlock|Whitlocka]] ([[2011]]) wykazała, że to [[bazalny]] dikreozauryd - jedyny znany z kontynentów północnych. Hipoteza ta ma wyjątkowo silne wsparcie (13 niewątpliwych [[synapomorfia|synapomorfii]], decay index równy 11 - najwięcej w całej analizie). Podobny wynik miała analiza [[Leonardo Salgado|Salgado]] i in. ([[2006]]) oraz obszerna Tschoppa i in. ([[2015]]). Obecnie analizy potwierdzają przynależność ''Suuwassea'' do [[Dicraeosauridae]] <ref> Xu, X., Upchurch, P., Mannion, P.D., Barrett, P.M., Regalado-Fernandez, O.R., Mo, J., Ma, J. & Liu, H. (2018) "A new Middle Jurassic diplodocoid suggests an earlier dispersal and diversification of sauropod dinosaurs". Nature Communications, 9, 2700. [[doi:10.1038/s41467-018-05128-1]]</ref><ref>Coria, R.A., Windholz, G.J., Ortega, F., Currie, P.J. (2019). "A new dicraeosaurid sauropod from the Lower Cretaceous (Mulichinco Formation, Valanginian, Neuquén Basin) of Argentina". Cretaceous Research, t. 93, str. 33-48. [[doi:10.1016/j.cretres.2018.08.019]].</ref><ref>Windholz, G. J., Coria, R. A., Bellardini, F., Baiano, M. A., Pino, D., Ortega, F., & Currie, P. J. (2022). "On a dicraeosaurid specimen from the Mulichinco Formation (Valanginian, Neuquén Basin) of Argentina and phylogenetic relationships of the Smerican dicraeosaurids (Sauropoda, Diplodocoidea)". Comptes Rendus Palevol 2022 (45): 991-1019. [[doi:10.5852/cr-palevol2022v21a45]]</ref><ref>Bajpai, S., Datta, D., Pandey, P., Ghosh, T., Kumar, K. & Bhattacharya, D. (2023). "Fossils of the oldest diplodocoid dinosaur suggest India was a major centre for neosauropod radiation". Scientific Reports. 13. 12680. [[doi:10.1038/s41598-023-39759-2]]</ref>.
 ==Etymologia==

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 {{DISPLAYTITLE:''Suuwassea''}}
 <small>
@@ Linia 114: / Linia 115: @@
 [[Kategoria:Jura]]
 [[Kategoria:Tyton]]

@@ Linia 25: / Linia 25: @@
 |-
 ! '''[[Lokacje|Miejsce występowania]]''':
-| [[USA]] - Montana, hrabstwo Carbon
+| [[USA]] - Montana
 <small>([[formacja]] [[Morrison]] - prawdopodobnie ekwiwalent
@@ Linia 38: / Linia 38: @@
 ! '''Systematyka'''
 | [[Dinosauria]]
 [[Sauropodomorpha]]
 [[Sauropoda]]
 [[Diplodocoidea]]
 [[Dicraeosauridae]] (?? [[Diplodocidae]])
 |-
 | colspan=2 |[[Plik:Suuwassea.jpg|400px|]]
@@ Linia 69: / Linia 60: @@
 ==Wstęp==
-''Suuwassea'' jest jednym z wielu, i pierwszym opisanym, niedużym zauropodem z północnej części formacji [[Morrison]], stosunkowo słabo poznanej w porównaniu z jej południową częścią. ''Suuwassea'' jest mniejsza o około 1/3 od [[holotyp]]ów ''[[Diplodocus]] carnegii'' i ''[[Apatosaurus]] louisae''.
+''Suuwassea'' jest jednym z wielu, i pierwszym opisanym, niedużym zauropodem z północnej części formacji [[Morrison]], stosunkowo słabo poznanej w porównaniu z jej południową częścią. [[Holotyp]] ''Suuwassea'' jest mniejszy o około 1/3 od holotypów ''[[Diplodocus]] carnegii'' i ''[[Apatosaurus]] louisae'', lecz osiągnął on 75-80% rozmiarów dorosłych (Hedrick i in., 2014). ''Suuwassea'' pochodzi prawdopodobnie z późnych osadów formacji Morrison, z [[piętro|piętra]] zwanego [[tyton]]em.
 ==Etymologia==
-Nazwa [[rodzaj]]owa pochodzi z języka Indian z plemienia Wron, od słowa ''suuwassa'', oznaczającego "pierwszy grzmot słyszany wiosną". Samo słowo "suuwassa" składa się z dwóch słów-rdzeni: ''suu'' (grzmot) i ''wassa'' (wiekowy, starożytny). Te dwa słowa są hołdem złożonym tradycyjnemu, dziewiętnastowiecznemu określeniu zauropodów, jako "gromowych jaszczurów", od której to nazwy pochodzi znana etymologia ''[[Brontosaurus]]''. Naukowcy zdecydowali się nadać dinozaurowi nazwę z języka Wron, ponieważ lokalizacja [[holotyp]]u to rdzenne terytorium tych Indian, którzy mają tam dziś rezerwat.
+Nazwa [[rodzaj]]owa pochodzi z języka Indian z plemienia Wron, od słowa ''suuwassa'', oznaczającego "pierwszy grzmot słyszany wiosną". Samo słowo "suuwassa" składa się z dwóch słów-rdzeni: ''suu'' (grzmot) i ''wassa'' (wiekowy, starożytny). Te dwa słowa są hołdem złożonym tradycyjnemu, dziewiętnastowiecznemu określeniu zauropodów, jako "gromowych jaszczurów", od której to nazwy pochodzi znana nazwa ''[[Brontosaurus]]''. Naukowcy zdecydowali się nadać dinozaurowi nazwę z języka Wron, ponieważ lokalizacja [[holotyp]]u to rdzenne terytorium tych Indian, którzy mają tam dziś rezerwat.
 Epitet gatunkowy nadano na cześć zmarłej Emilie deHellebranth, miłośniczki paleontologii, która sfinansowała ekspedycje prowadzone w latach [[1999]]-[[2000]], podczas których wydobyto szczątki ''Suuwassea''.
 ==Materiał kopalny==
-[[Plik:Suuwassea_emiliae3.JPG|300px|thumb|right|Czaszka ''S. emiliae''. Źródło: [http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/4b/Suuwassea_emiliae3.JPG].]]
+[[Plik:Suuwassea_emiliae3.JPG|300px|thumb|right|Czaszka ''S. emiliae''. Fot.: Rémih. Źródło: [https://en.wikipedia.org/wiki/File:Suuwassea_emiliae3.JPG].]]
 [[Holotyp]] i jedyny znany okaz to nie[[artykułowany]] szkielet oznaczony ANS 21122 (Academy of Natural Sciences - Akademia Nauk Przyrodniczych, Filadelfia). Składa się na niego: część lewej kości przedszczękowej i szczękowej z zębami; kość kwadratowa, kompletna mózgoczaszka, kość zębowa; [[atlas|dźwigacz]], [[axis|obrotnik]], cztery kręgi szyjne i fragmenty kolejnych; 3 przednie kręgi grzbietowe i kilka żeber, wiele kręgów ogonowych z różnych części ogona; prawa łopatka, kość krucza i ramienna; część prawej kości piszczelowej, kość strzałkowa, kość piętowa, kilka kości śródstopia i pazury z kończyny tylnej.
 ==Pozycja filogenetyczna==
-Z powodu niekompletności materiału oraz mozaiki cech [[diplodokid]]ów i [[dikreozauryd]]ów u ''Suuwassea'', wyznaczenie jej pozycji jest utrudnione. Najnowsza, obszerna analiza [[John Whitlock|Whitlocka]] ([[2011]]) wykazała, że to [[bazalny]] dikreozauryd - jedyny znany z kontynentów północnych. Hipoteza ta ma wyjątkowo silne wsparcie (13 niewątpliwych [[synapomorfia|synapomorfii]], decay index równy 11 - najwięcej w całej analizie). Podobny wynik miała analiza [[Leonardo Salgado|Salgado]] i in. ([[2006]]) oraz Tschoppa i in. ([[2015]]).
+Z powodu niekompletności materiału oraz mozaiki cech [[diplodokid]]ów i [[dikreozauryd]]ów u ''Suuwassea'', wyznaczenie jej pozycji jest utrudnione. Obszerna analiza [[John Whitlock|Whitlocka]] ([[2011]]) wykazała, że to [[bazalny]] dikreozauryd - jedyny znany z kontynentów północnych. Hipoteza ta ma wyjątkowo silne wsparcie (13 niewątpliwych [[synapomorfia|synapomorfii]], decay index równy 11 - najwięcej w całej analizie). Podobny wynik miała analiza [[Leonardo Salgado|Salgado]] i in. ([[2006]]) oraz obszerna Tschoppa i in. ([[2015]]).
 [[Analiza kladystyczna]] przeprowadzona przez autorów opisu zauropoda - [[Jerry Harris|Harris]]a i [[Peter Dodson|Dodson]]a, ujawniła aż cztery możliwe pozycje w ramach nowo nazwanego [[klad]]u [[Flagellicaudata]], obejmującego [[Dicraeosauridae]] i [[Diplodocidae]], przez co ''Suuwassea'' znajdowała się w [[politomia|politomii]] z Dicraeosauridae i Diplodocidae. Jerry D. Harris w analizie filogenetycznej z roku [[2006]] potwierdził tą pozycję filogenetyczną ''Suuwassea'', lecz zaznaczył, że jest ona wynikiem m. in. niekompletności materiału kostnego, zbyt małą ilością cech do analizy, np. przez nieznane cechy [[rodzaj]]u ''[[Tornieria]]'' i nieuwzględnieniem cech wykazywanych przez osobniki przypisane do rodzajów ''[[Apatosaurus]]'', ''[[Diplodocus]]'' i ''[[Barosaurus]]''. Podobny wynika wykazała analiza [[Paul Sereno|Sereno]] i wsp. ([[2007]]). Jak wykazał Harris w kolejnych swoich badaniach ([[2006]], [[2007]]), morfologia ''Suuwassea'' najbardziej przypomina bazalnego diplodokida ''[[Apatosaurus]]''. Kolejne analizy (Gallina i Apesteguía (2005), [[Oliver Rauhut|Rauhut]] i wsp. ([[2005]], Remes ([[2006]])) wykazały, że to właśnie bazalny diplodokid, co miało jednak słabe wsparcie.
-W [[2007]] roku [[David Lovelace]], [[Scott Hartman]] i [[William Wahl]] opisali nowy okaz ''[[Supersaurus]] vivianae'' i przeprowadzili analizę filogenetyczną odejmującą także ten [[rodzaj]]. Analiza ta wykazała, że ''Suuwassea'' należy do [[Apatosaurinae]] i że ''Suuwassea'', ''[[Apatosaurus]]'' i ''[[Supersaurus]]'' tworzą [[klad]], z apatozaurem i superzaurem jako [[takson siostrzany|taksonami siostrzanymi]]. Badania te wykazały, że apatozauryny były bardziej rozpowszechnione i zróżnicowane, niż wcześniej sądzono. Jak piszą Lovelace i in. apatozauryny były ograniczone do terenów Ameryki Północnej. Znany jest jednak ''[[Apatosaurus]]'' sp. z Portugalii ([[Octavio Mateus|Mateus]], [[2006]]). Whitlock ([[2011]]), po poprawieniu kodowania ''Supersaurus'' wykazał, że taka topologia była wynikiem błędu.
+W [[2007]] roku [[David Lovelace]], [[Scott Hartman]] i [[William Wahl]] opisali nowy okaz ''[[Supersaurus]] vivianae'' i przeprowadzili analizę filogenetyczną odejmującą także ten [[rodzaj]]. Analiza ta wykazała, że ''Suuwassea'' należy do [[Apatosaurinae]] i że ''Suuwassea'', ''[[Apatosaurus]]'' i ''[[Supersaurus]]'' tworzą [[klad]], z apatozaurem i superzaurem jako [[takson siostrzany|taksonami siostrzanymi]]. Badania te wykazały, że apatozauryny były bardziej rozpowszechnione i zróżnicowane, niż wcześniej sądzono. Jak piszą Lovelace i in. apatozauryny były ograniczone do terenów Ameryki Północnej. Whitlock ([[2011]]), po poprawieniu kodowania ''Supersaurus'' wykazał, że taka topologia była wynikiem błędu.
 ==Spis gatunków==
@@ Linia 104: / Linia 93: @@
 Harris, J.D. 2007. The appendicular skeleton of Suuwassea emilieae (Sauropoda: Flagellicaudata) from the Upper Jurassic Morrison Formation of Montana ( USA). Geobios 40(4): 501-522. [[doi: 10.1016/j.geobios.2006.02.002]]
 Lovelace, D.M., Hartman, S.A. & Wahl, W.R. 2007. Morphology of a specimen of Supersaurus (Dinosauria, Sauropoda) from the Morrison Formation of Wyoming, and a re-evaluation of diplodocid phylogeny. Arquivos do Museu Nacional, Rio do Janeiro, 65(4): 527-544.
 Tschopp, E., Mateus, O. & Benson, R.B.J. 2015. "A specimen-level phylogenetic analysis and taxonomic revision of Diplodocidae (Dinosauria, Sauropoda)" PeerJ, 3, e857. [[doi:10.7717/peerj.857]]
 Whitlock, J.A. 2011. A phylogenetic analysis of Diplodocoidea (Saurischia: Sauropoda). Zoological Journal of the Linnean Society, 161(4), 872–915. [[doi: 10.1111/j.1096-3642.2010.00665.x]]
 </small>
 [[Kategoria:Dinosauria]]
@@ Linia 121: / Linia 109: @@
 [[Kategoria:Diplodocoidea]]
 [[Kategoria:Dicraeosauridae]]
 [[Kategoria:Ameryka Północna]]
 [[Kategoria:USA]]

@@ Linia 25: / Linia 25: @@
 |-
 ! '''[[Lokacje|Miejsce występowania]]''':
-| [[USA]] - Montana
+| [[USA]] - Montana, hrabstwo Carbon
-<small>(formacja [[Morrison]] - prawdopodobnie ekwiwalent
+<small>([[formacja]] [[Morrison]] - prawdopodobnie ekwiwalent
 ogniwa Brushy Basin)</small>
 |-
 ! '''[[Czas|Czas występowania]]'''
-| (?156) 150-147 Ma
+| (?156) 150-147 [[Ma]]
-<small>późna [[jura]] (?[[kimeryd]]-[[tyton]])</small>
+<small>[[późna jura]] (?[[kimeryd]]-[[tyton]])</small>
 |-
 ! '''Systematyka'''
@@ Linia 64: / Linia 64: @@
 | colspan=2 |
 <display_points type="terrain" zoom=4>
-Montana, USA|formacja [[Morrison]], Montana, [[USA]]|<small>''Suuwassea emilieae'' - '''ANS 21122'' ([[holotyp]]).<br>
+Carbon County, Montana, USA|formacja [[Morrison]], hrabstwo Carbon, Montana, [[USA]]|<small>''Suuwassea emilieae'' - '''ANS 21122'' ([[holotyp]]).<br>
 </display_points>
 |}
 ==Wstęp==
-''Suuwassea'' jest jednym z wielu, i pierwszym opisanym, niedużym zauropodem z północnej części formacji Morrison, stosunkowo słabo poznanej w porównaniu z jej południową częścią. ''Suuwassea'' jest mniejsza o około 1/3 od [[holotyp]]ów ''[[Diplodocus]] carnegii'' i ''[[Apatosaurus]] louisae''.
+''Suuwassea'' jest jednym z wielu, i pierwszym opisanym, niedużym zauropodem z północnej części formacji [[Morrison]], stosunkowo słabo poznanej w porównaniu z jej południową częścią. ''Suuwassea'' jest mniejsza o około 1/3 od [[holotyp]]ów ''[[Diplodocus]] carnegii'' i ''[[Apatosaurus]] louisae''.
 ''Suuwassea'' pochodzi prawdopodobnie z późnych osadów formacji Morrison, z [[piętro|piętra]] zwanego [[tyton]]em. W tym czasie pojawiły się gigantyczne diplodokoidy - ''[[Diplodocus]] hallorum'' (wcześniej znany jako ''[[Seismosaurus]]''; być może [[synonim]] ''D. longus''), ''[[Supersaurus]]'' i ''[[Amphicoelias]]''. Mniejsze zauropody, wśród nich ''Suuwassea'', żyły niedaleko brzegów [[jura]]jskiego morza Sundance, co sugeruje, że te środowisko faworyzowało mniejsze rozmiary ciała w porównaniu do olbrzymów z południa.
@@ Linia 79: / Linia 79: @@
 ==Materiał kopalny==
 [[Holotyp]] i jedyny znany okaz to nie[[artykułowany]] szkielet oznaczony ANS 21122 (Academy of Natural Sciences - Akademia Nauk Przyrodniczych, Filadelfia). Składa się na niego: część lewej kości przedszczękowej i szczękowej z zębami; kość kwadratowa, kompletna mózgoczaszka, kość zębowa; [[atlas|dźwigacz]], [[axis|obrotnik]], cztery kręgi szyjne i fragmenty kolejnych; 3 przednie kręgi grzbietowe i kilka żeber, wiele kręgów ogonowych z różnych części ogona; prawa łopatka, kość krucza i ramienna; część prawej kości piszczelowej, kość strzałkowa, kość piętowa, kilka kości śródstopia i pazury z kończyny tylnej.
 ==Pozycja filogenetyczna==
-Z powodu niekompletności materiału oraz mozaiki cech [[diplodokid]]ów i [[dikreozauryd]]ów u ''Suuwassea'', wyznaczenie jej pozycji jest utrudnione. Najnowsza, obszerna analiza [[John Whitlock|Whitlocka]] ([[2011]]) wykazała, że to [[bazalny]] dikreozauryd - jedyny znany z kontynentów północnych. Hipoteza ta ma wyjątkowo silne wsparcie (13 niewątpliwych [[synapomorfia|synapomorfii]], decay index równy 11 - najwięcej w całej analizie). Podobny wynik miała analiza Salgado i wsp. ([[2006]]).
+Z powodu niekompletności materiału oraz mozaiki cech [[diplodokid]]ów i [[dikreozauryd]]ów u ''Suuwassea'', wyznaczenie jej pozycji jest utrudnione. Najnowsza, obszerna analiza [[John Whitlock|Whitlocka]] ([[2011]]) wykazała, że to [[bazalny]] dikreozauryd - jedyny znany z kontynentów północnych. Hipoteza ta ma wyjątkowo silne wsparcie (13 niewątpliwych [[synapomorfia|synapomorfii]], decay index równy 11 - najwięcej w całej analizie). Podobny wynik miała analiza [[Leonardo Salgado|Salgado]] i in. ([[2006]]) oraz Tschoppa i in. ([[2015]]).
-[[Analiza kladystyczna]] przeprowadzona przez autorów opisu zauropoda - [[Jerry Harris|Harris]]a i [[Peter Dodson|Dodson]]a, ujawniła aż cztery możliwe pozycje w ramach nowo nazwanego [[klad]]u [[Flagellicaudata]], obejmującego [[Dicraeosauridae]] i [[Diplodocidae]], przez co ''Suuwassea'' znajdowała się w [[politomia|politomii]] z Dicraeosauridae i Diplodocidae. Jerry D. Harris w analizie filogenetycznej z roku [[2006]] potwierdził tą pozycję filogenetyczną ''Suuwassea'', lecz zaznaczył, że jest ona wynikiem m. in. niekompletności materiału kostnego, zbyt małą ilością cech do analizy, np. przez nieznane cechy [[rodzaj]]u ''[[Tornieria]]'' i nieuwzględnieniem cech wykazywanych przez osobniki przypisane do rodzajów ''[[Apatosaurus]]'', ''[[Diplodocus]]'' i ''[[Barosaurus]]''. Podobny wynika wykazała analiza [[paul Sereno|Sereno]] i wsp. (2007). Jak wykazał Harris w kolejnych swoich badaniach ([[2006]], [[2007]]), morfologia ''Suuwassea'' najbardziej przypomina bazalnego diplodokida ''[[Apatosaurus]]''. Kolejne analizy (Gallina & Apesteguía (2005), [[Oliver Rauhut|Rauhut]] i wsp. ([[2005]], Remes (2006)) wykazały, że to właśnie bazalny diplodokid, co miało jednak słabe wsparcie.
+[[Analiza kladystyczna]] przeprowadzona przez autorów opisu zauropoda - [[Jerry Harris|Harris]]a i [[Peter Dodson|Dodson]]a, ujawniła aż cztery możliwe pozycje w ramach nowo nazwanego [[klad]]u [[Flagellicaudata]], obejmującego [[Dicraeosauridae]] i [[Diplodocidae]], przez co ''Suuwassea'' znajdowała się w [[politomia|politomii]] z Dicraeosauridae i Diplodocidae. Jerry D. Harris w analizie filogenetycznej z roku [[2006]] potwierdził tą pozycję filogenetyczną ''Suuwassea'', lecz zaznaczył, że jest ona wynikiem m. in. niekompletności materiału kostnego, zbyt małą ilością cech do analizy, np. przez nieznane cechy [[rodzaj]]u ''[[Tornieria]]'' i nieuwzględnieniem cech wykazywanych przez osobniki przypisane do rodzajów ''[[Apatosaurus]]'', ''[[Diplodocus]]'' i ''[[Barosaurus]]''. Podobny wynika wykazała analiza [[Paul Sereno|Sereno]] i wsp. ([[2007]]). Jak wykazał Harris w kolejnych swoich badaniach ([[2006]], [[2007]]), morfologia ''Suuwassea'' najbardziej przypomina bazalnego diplodokida ''[[Apatosaurus]]''. Kolejne analizy (Gallina i Apesteguía (2005), [[Oliver Rauhut|Rauhut]] i wsp. ([[2005]], Remes ([[2006]])) wykazały, że to właśnie bazalny diplodokid, co miało jednak słabe wsparcie.
-W [[2007]] roku [[David Lovelace]], [[Scott Hartman]] i [[William Wahl]] opisali nowy okaz ''[[Supersaurus]] vivianae'' i przeprowadzili analizę filogenetyczną odejmującą także ten [[rodzaj]]. Analiza ta wykazała, że ''Suuwassea'' należy do [[Apatosaurinae]] i że ''Suuwassea'', ''[[Apatosaurus]]'' i ''[[Supersaurus]]'' tworzą [[klad]], z apatozaurem i superzaurem jako [[takson siostrzany|taksonami siostrzanymi]]. Badania te wykazały, że apatozauryny były bardziej rozpowszechnione i zróżnicowane, niż wcześniej sądzono. Jak piszą Lovelace i in. apatozauryny były ograniczone do terenów Ameryki Północnej. Znany jest jednak ''[[Apatosaurus]]'' sp. z Portugalii ([[Octavio Mateus|Mateus]], [[2006]]). Whitlock (2011), po poprawieniu kodowania ''Supersaurus'' wykazał, że taka topologia była wynikiem błędu.
+W [[2007]] roku [[David Lovelace]], [[Scott Hartman]] i [[William Wahl]] opisali nowy okaz ''[[Supersaurus]] vivianae'' i przeprowadzili analizę filogenetyczną odejmującą także ten [[rodzaj]]. Analiza ta wykazała, że ''Suuwassea'' należy do [[Apatosaurinae]] i że ''Suuwassea'', ''[[Apatosaurus]]'' i ''[[Supersaurus]]'' tworzą [[klad]], z apatozaurem i superzaurem jako [[takson siostrzany|taksonami siostrzanymi]]. Badania te wykazały, że apatozauryny były bardziej rozpowszechnione i zróżnicowane, niż wcześniej sądzono. Jak piszą Lovelace i in. apatozauryny były ograniczone do terenów Ameryki Północnej. Znany jest jednak ''[[Apatosaurus]]'' sp. z Portugalii ([[Octavio Mateus|Mateus]], [[2006]]). Whitlock ([[2011]]), po poprawieniu kodowania ''Supersaurus'' wykazał, że taka topologia była wynikiem błędu.
 ==Spis gatunków==
@@ Linia 100: / Linia 101: @@
 <small>Harris, J.D. & Dodson, P. 2004. A new diplodocoid sauropod dinosaur from the Upper Jurassic Morrison Formation of Montana, USA. Acta Palaeontologica Polonica 49 (2): 197–210.
-Harris, J.D. 2006. The significance of Suuwassea emilieae (Dinosauria: Sauropoda) for flagellicaudatan intrarelationships and evolution. Journal of Systematic Palaeontology 4(2): 185-198. doi: 10.1017/S1477201906001805
+Harris, J.D. 2006. The significance of Suuwassea emilieae (Dinosauria: Sauropoda) for flagellicaudatan intrarelationships and evolution. Journal of Systematic Palaeontology 4(2): 185-198. [[doi: 10.1017/S1477201906001805]]
-Harris, J.D. 2007. The appendicular skeleton of Suuwassea emilieae (Sauropoda: Flagellicaudata) from the Upper Jurassic Morrison Formation of Montana ( USA). Geobios 40(4): 501-522. doi: 10.1016/j.geobios.2006.02.002
+Harris, J.D. 2007. The appendicular skeleton of Suuwassea emilieae (Sauropoda: Flagellicaudata) from the Upper Jurassic Morrison Formation of Montana ( USA). Geobios 40(4): 501-522. [[doi: 10.1016/j.geobios.2006.02.002]]
 Lovelace, D.M., Hartman, S.A. & Wahl, W.R. 2007. Morphology of a specimen of Supersaurus (Dinosauria, Sauropoda) from the Morrison Formation of Wyoming, and a re-evaluation of diplodocid phylogeny. Arquivos do Museu Nacional, Rio do Janeiro, 65(4): 527-544.
@@ Linia 108: / Linia 109: @@
 Mateus, O. 2006. Late Jurassic dinosaurs from the Morrison Formation (USA), the Lourinhã and Alcobaça Formations (Portugal), and the Tendaguru Beds (Tanzania): a comparison". [w:] Foster, John R.; and Lucas, Spencer G. (red.). Paleontology and Geology of the Upper Morrison Formation. New Mexico Museum of Natural History and Science Bulletin (36). Albuquerque, New Mexico: New Mexico Museum of Natural History and Science. 223–231.
-Whitlock, J.A. 2011. A phylogenetic analysis of Diplodocoidea (Saurischia: Sauropoda). Zoological Journal of the Linnean Society, 161(4), 872–915. DOI: 10.1111/j.1096-3642.2010.00665.x
+Tschopp, E., Mateus, O. & Benson, R.B.J. 2015. "A specimen-level phylogenetic analysis and taxonomic revision of Diplodocidae (Dinosauria, Sauropoda)" PeerJ, 3, e857. [[doi:10.7717/peerj.857]]
 http://en.wikipedia.org/wiki/Morrison_Formation#Sauropod_dinosaurs</small>

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 <small>
 {| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"
@@ Linia 26: / Linia 27: @@
 | [[USA]] - Montana
-<small>([[formacja Morrison]] - prawdopodobnie ekwiwalent
+<small>(formacja [[Morrison]] - prawdopodobnie ekwiwalent
 ogniwa Brushy Basin)</small>
@@ Linia 81: / Linia 82: @@
 ==Pozycja filogenetyczna==
-Z powodu niekompletności materiału oraz mozaiki cech [[diplodokid]]ów i [[dikreozauryd]]ów u ''Suuwassea'', wyznaczenie jej pozycji jest utrudnione. Najnowsza, obszerna analiza [[Whitlock]]a ([[2011]]) wykazała, że to [[bazalny]] dikreozauryd - jedyny znany z kontynentów północnych. Hipoteza ta ma wyjątkowo silne wsparcie (13 niewątpliwych [[synapomorfia|synapomorfii]], decay index równy 11 - najwięcej w całej analizie). Podobny wynik miała analiza [[Salgado]] i wsp. ([[2006]]).
+Z powodu niekompletności materiału oraz mozaiki cech [[diplodokid]]ów i [[dikreozauryd]]ów u ''Suuwassea'', wyznaczenie jej pozycji jest utrudnione. Najnowsza, obszerna analiza [[John Whitlock|Whitlocka]] ([[2011]]) wykazała, że to [[bazalny]] dikreozauryd - jedyny znany z kontynentów północnych. Hipoteza ta ma wyjątkowo silne wsparcie (13 niewątpliwych [[synapomorfia|synapomorfii]], decay index równy 11 - najwięcej w całej analizie). Podobny wynik miała analiza Salgado i wsp. ([[2006]]).
-[[Analiza kladystyczna]] przeprowadzona przez autorów opisu zauropoda - [[Harris]]a i [[Dodson]]a, ujawniła aż cztery możliwe pozycje w ramach nowo nazwanego [[klad]]u [[Flagellicaudata]], obejmującego [[Dicraeosauridae]] i [[Diplodocidae]], przez co ''Suuwassea'' znajdowała się w [[politomia|politomii]] z Dicraeosauridae i Diplodocidae. Jerry D. Harris w analizie filogenetycznej z roku [[2006]] potwierdził tą pozycję filogenetyczną ''Suuwassea'', lecz zaznaczył, że jest ona wynikiem m. in. niekompletności materiału kostnego, zbyt małą ilością cech do analizy, np. przez nieznane cechy [[rodzaj]]u ''[[Tornieria]]'' i nieuwzględnieniem cech wykazywanych przez osobniki przypisane do rodzajów ''[[Apatosaurus]]'', ''[[Diplodocus]]'' i ''[[Barosaurus]]''. Podobny wynika wykazała analiza [[Sereno]] i wsp. (2007). Jak wykazał [[Harris]] w kolejnych swoich badaniach ([[2006]], [[2007]]), morfologia ''Suuwassea'' najbardziej przypomina bazalnego diplodokida ''[[Apatosaurus]]''. Kolejne analizy (Gallina & Apesteguía (2005), [[Rauhut]] i wsp. ([[2005]], Remes (2006)) wykazały, że to właśnie bazalny diplodokid, co miało jednak słabe wsparcie.
+[[Analiza kladystyczna]] przeprowadzona przez autorów opisu zauropoda - [[Jerry Harris|Harris]]a i [[Peter Dodson|Dodson]]a, ujawniła aż cztery możliwe pozycje w ramach nowo nazwanego [[klad]]u [[Flagellicaudata]], obejmującego [[Dicraeosauridae]] i [[Diplodocidae]], przez co ''Suuwassea'' znajdowała się w [[politomia|politomii]] z Dicraeosauridae i Diplodocidae. Jerry D. Harris w analizie filogenetycznej z roku [[2006]] potwierdził tą pozycję filogenetyczną ''Suuwassea'', lecz zaznaczył, że jest ona wynikiem m. in. niekompletności materiału kostnego, zbyt małą ilością cech do analizy, np. przez nieznane cechy [[rodzaj]]u ''[[Tornieria]]'' i nieuwzględnieniem cech wykazywanych przez osobniki przypisane do rodzajów ''[[Apatosaurus]]'', ''[[Diplodocus]]'' i ''[[Barosaurus]]''. Podobny wynika wykazała analiza [[paul Sereno|Sereno]] i wsp. (2007). Jak wykazał Harris w kolejnych swoich badaniach ([[2006]], [[2007]]), morfologia ''Suuwassea'' najbardziej przypomina bazalnego diplodokida ''[[Apatosaurus]]''. Kolejne analizy (Gallina & Apesteguía (2005), [[Oliver Rauhut|Rauhut]] i wsp. ([[2005]], Remes (2006)) wykazały, że to właśnie bazalny diplodokid, co miało jednak słabe wsparcie.
-W [[2007]] roku David [[Lovelace]], Scott [[Hartman]] i William [[Wahl]] opisali nowy okaz ''[[Supersaurus]] vivianae'' i przeprowadzili analizę filogenetyczną odejmującą także ten [[rodzaj]]. Analiza ta wykazała, że ''Suuwassea'' należy do [[Apatosaurinae]] i że ''Suuwassea'', ''[[Apatosaurus]]'' i ''[[Supersaurus]]'' tworzą [[klad]], z apatozaurem i superzaurem jako [[takson siostrzany|taksonami siostrzanymi]]. Badania te wykazały, że apatozauryny były bardziej rozpowszechnione i zróżnicowane, niż wcześniej sądzono. Jak piszą [[Lovelace]] i in. apatozauryny były ograniczone do terenów Ameryki Północnej. Znany jest jednak ''[[Apatosaurus]]'' sp. z Portugalii ([[Mateus]], [[2006]]). Whitlock (2011), po poprawieniu kodowania ''Supersaurus'' wykazał, że taka topologia była wynikiem błędu.
+W [[2007]] roku [[David Lovelace]], [[Scott Hartman]] i [[William Wahl]] opisali nowy okaz ''[[Supersaurus]] vivianae'' i przeprowadzili analizę filogenetyczną odejmującą także ten [[rodzaj]]. Analiza ta wykazała, że ''Suuwassea'' należy do [[Apatosaurinae]] i że ''Suuwassea'', ''[[Apatosaurus]]'' i ''[[Supersaurus]]'' tworzą [[klad]], z apatozaurem i superzaurem jako [[takson siostrzany|taksonami siostrzanymi]]. Badania te wykazały, że apatozauryny były bardziej rozpowszechnione i zróżnicowane, niż wcześniej sądzono. Jak piszą Lovelace i in. apatozauryny były ograniczone do terenów Ameryki Północnej. Znany jest jednak ''[[Apatosaurus]]'' sp. z Portugalii ([[Octavio Mateus|Mateus]], [[2006]]). Whitlock (2011), po poprawieniu kodowania ''Supersaurus'' wykazał, że taka topologia była wynikiem błędu.
 ==Spis gatunków==
 {| class="wikitable"
 ! ''Suuwassea''
-| [[Harris]] i [[Dodson]], [[2004]]
+| {{Kpt|[[Jerry Harris|Harris]]}} i {{Kpt|[[Peter Dodson|Dodson]]}}, [[2004]]
 |-
 ! ''S. emilieae''
-| [[Harris]] i [[Dodson]], [[2004]]
+| {{Kpt|Harris}} i {{Kpt|Dodson}}, 2004
 |}

@@ Linia 52: / Linia 52: @@
 [[Flagellicaudata]]
-[[Dicraeosauridae]] / [[Diplodocidae]]
+[[Dicraeosauridae]] (?? [[Diplodocidae]])
-- / ?? [[Apatosaurinae]]
+- / (??? [[Apatosaurinae]])
 |-
 | colspan=2 |[[Plik:Suuwassea.jpg|400px|]]
@@ Linia 61: / Linia 61: @@
 ==Wstęp==
 ''Suuwassea'' jest jednym z wielu, i pierwszym opisanym, niedużym zauropodem z północnej części formacji Morrison, stosunkowo słabo poznanej w porównaniu z jej południową częścią. ''Suuwassea'' jest mniejsza o około 1/3 od [[holotyp]]ów ''[[Diplodocus]] carnegii'' i ''[[Apatosaurus]] louisae''.
 ''Suuwassea'' pochodzi prawdopodobnie z późnych osadów formacji Morrison, z [[piętro|piętra]] zwanego [[tyton]]em. W tym czasie pojawiły się gigantyczne diplodokoidy - ''[[Diplodocus]] hallorum'' (wcześniej ''[[Seismosaurus]]''; być może synonim ''D. longus''), ''[[Supersaurus]]'' i ''[[Amphicoelias]]''. Mniejsze zauropody, wśród nich ''Suuwassea'', żyły niedaleko brzegów jurajskiego morza Sundance, co sugeruje, że te środowisko faworyzowało mniejsze rozmiary ciała w porównaniu do olbrzymów z południa.
 ==Etymologia==
 Nazwa rodzajowa pochodzi z języka Indian z plemienia Wron, od słowa "suuwassa", oznaczającego "pierwszy grzmot słyszany wiosną". Samo słowo "suuwassa" składa się z dwóch słów-rdzeni: "suu" (grzmot) i "wassa" (wiekowy, starożytny). Te dwa słowa są hołdem złożonym tradycyjnemu, dziewiętnastowiecznemu określeniu zauropodów, jako "gromowych jaszczurów", od której to nazwy pochodzi znana etymologia ''[[Brontosaurus]]''. Naukowcy zdecydowali się nadać dinozaurowi nazwę z języka Wron, ponieważ lokalizacja holotypu to rdzenne terytorium tych Indian, którzy mają tam dziś rezerwat.
 Epitet gatunkowy nadano na cześć zmarłej Emilie deHellebranth, miłośniczki paleontologii, która sfinansowała ekspedycje prowadzone w latach [[1999]]-[[2000]], podczas których wydobyto szczątki ''Suuwassea''.
 ==Materiał kopalny==
-[[Holotyp]] i jedyny znany okaz to nie[[artykułowany]] szkielet oznaczony ANS 21122 (Academy of Natural Sciences - Akademia Nauk Przyrodniczych, Filadelfia). Składa się na niego: część lewej kości przedszczękowej i szczękowej z zębami; kość kwadratowa, kompletna mózgoczaszka; dźwigacz, obrotnik, cztery kręgi szyjne i fragmenty kolejnych; 3 przednie kręgi grzbietowe i kilka żeber; wiele kręgów ogonowych z różnych części ogona; prawa łopatka, kość krucza i ramienna; część prawej kości piszczelowej; kość strzałkowa; kość piętowa; kilka kości śródstopia i pazury z kończyny tylnej.
+[[Holotyp]] i jedyny znany okaz to nie[[artykułowany]] szkielet oznaczony ANS 21122 (Academy of Natural Sciences - Akademia Nauk Przyrodniczych, Filadelfia). Składa się na niego: część lewej kości przedszczękowej i szczękowej z zębami; kość kwadratowa, kompletna mózgoczaszka, kość zębowa; dźwigacz, obrotnik, cztery kręgi szyjne i fragmenty kolejnych; 3 przednie kręgi grzbietowe i kilka żeber, wiele kręgów ogonowych z różnych części ogona; prawa łopatka, kość krucza i ramienna; część prawej kości piszczelowej, kość strzałkowa, kość piętowa, kilka kości śródstopia i pazury z kończyny tylnej.
 ==Pozycja filogenetyczna==
-Z powodu niekompletności materiału oraz mozaiki cech [[diplodokid]]ów i [[dikreozauryd]]ów u ''Suuwassea'', wyznaczenie jej pozycji jest utrudnione. [[Analiza kladystyczna]] przeprowadzona przez autorów opisu zauropoda - [[Harris]]a i [[Dodson]]a, ujawniła aż cztery możliwe pozycje w ramach nowo nazwanego [[klad]]u [[Flagellicaudata]], obejmującego [[Dicraeosauridae]] i [[Diplodocidae]]. Jako że ''Suuwassea'' wykazywała cechy tych dwóch grup, została uznana za trzecią linię [[Flagellicaudata]].
+Z powodu niekompletności materiału oraz mozaiki cech [[diplodokid]]ów i [[dikreozauryd]]ów u ''Suuwassea'', wyznaczenie jej pozycji jest utrudnione. Najnowsza, obszerna analiza [[Whitlock]]a ([[2011]]) wykazała, że to [[bazalny]] dikreozauryd - jedyny znany z kontynentów północnych. Hipoteza ta ma wyjątkowo silne wsparcie (13 niewątpliwych [[synapomorfia|synapomorfii]], decay index równy 11 - najwięcej w całej analizie). Podobny wynik miała analiza [[Salgado]] i wsp. ([[2006]]).
-Jerry D. Harris w analizie filogenetycznej z roku [[2006]] potwierdził tą pozycję filogenetyczną ''Suuwassea'', lecz zaznaczył, że jest ona wynikiem m. in. niekompletności materiału kostnego, zbyt małą ilością cech do analizy, np. przez nieznane cechy [[rodzaj]]u ''[[Tornieria]]'' i nieuwzględnieniem cech wykazywanych przez osobniki przypisane do rodzajów ''[[Apatosaurus]]'', ''[[Diplodocus]]'' i ''[[Barosaurus]]''. Analiza [[Rauhut]]a i wsp. ([[2005]]) wykazała, że to [[bazalny]] diplodokid, natomiast badanie [[Salgado]] i wsp. ([[2006]]), że dikreozauryd.
+[[Analiza kladystyczna]] przeprowadzona przez autorów opisu zauropoda - [[Harris]]a i [[Dodson]]a, ujawniła aż cztery możliwe pozycje w ramach nowo nazwanego [[klad]]u [[Flagellicaudata]], obejmującego [[Dicraeosauridae]] i [[Diplodocidae]], przez co ''Suuwassea'' znajdowała się w [[politomia|politomii]] z Dicraeosauridae i Diplodocidae. Jerry D. Harris w analizie filogenetycznej z roku [[2006]] potwierdził tą pozycję filogenetyczną ''Suuwassea'', lecz zaznaczył, że jest ona wynikiem m. in. niekompletności materiału kostnego, zbyt małą ilością cech do analizy, np. przez nieznane cechy [[rodzaj]]u ''[[Tornieria]]'' i nieuwzględnieniem cech wykazywanych przez osobniki przypisane do rodzajów ''[[Apatosaurus]]'', ''[[Diplodocus]]'' i ''[[Barosaurus]]''. Podobny wynika wykazała analiza [[Sereno]] i wsp. (2007). Jak wykazał [[Harris]] w kolejnych swoich badaniach ([[2006]], [[2007]]), morfologia ''Suuwassea'' najbardziej przypomina bazalnego diplodokida ''[[Apatosaurus]]''. Kolejne analizy (Gallina & Apesteguía (2005), [[Rauhut]] i wsp. ([[2005]], Remes (2006)) wykazały, że to właśnie bazalny diplodokid, co miało jednak słabe wsparcie.
-Jak wykazał [[Harris]] w kolejnych swoich badaniach ([[2006]], [[2007]]), morfologia ''Suuwassea'' najbardziej przypomina rodzaj ''[[Apatosaurus]]''.
+W [[2007]] roku David Lovelace, Scott Hartman i William Wahl opisali nowy okaz ''[[Supersaurus]] vivianae'' i przeprowadzili analizę filogenetyczną odejmującą także ten [[rodzaj]]. Analiza ta wykazała, że ''Suuwassea'' należy do [[Apatosaurinae]] i że ''Suuwassea'', ''[[Apatosaurus]]'' i ''[[Supersaurus]]'' tworzą [[klad]], z apatozaurem i superzaurem jako [[takson siostrzany|taksonami siostrzanymi]]. Badania te wykazały, że apatozauryny były bardziej rozpowszechnione i zróżnicowane, niż wcześniej sądzono. Jak piszą [[Lovelace]] i in. apatozauryny były ograniczone do terenów Ameryki Północnej. Znany jest jednak ''[[Apatosaurus]]'' sp. z Portugalii ([[Mateus]], [[2006]]). Whitlock (2011), po poprawieniu kodowania ''Supersaurus'' wykazał, że taka topologia była wynikiem błędu.
 ==Spis gatunków==