Tameryraptor - Historia wersji

Paweł o 17:57, 20 mar 2026

2026-03-20T17:57:25Z

Paweł: /* Budowa i filogeneza */

2025-09-01T20:20:46Z

‎Budowa i filogeneza

Kamil Kamiński o 20:01, 19 maj 2025

2025-05-19T20:01:52Z

Kamil Kamiński o 20:00, 19 maj 2025

2025-05-19T20:00:18Z

Paweł o 17:02, 18 sty 2025

2025-01-18T17:02:16Z

Paweł o 07:51, 18 sty 2025

2025-01-18T07:51:58Z

Kamil Kamiński: /* Budowa i filogeneza */

2025-01-16T20:39:14Z

‎Budowa i filogeneza

Paweł: mapa znalezisk

2025-01-16T19:55:39Z

mapa znalezisk

Kamil Kamiński o 19:14, 16 sty 2025

2025-01-16T19:14:51Z

Paweł: Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Tameryraptor''}} {{Opis |Autor = Stanisław Kopeć, Paweł Konarzewski |Korekta = |nazwa =..."

2025-01-16T17:58:08Z

Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Tameryraptor''}} {{Opis |Autor = Stanisław Kopeć, Paweł Konarzewski |Korekta = |nazwa =..."

Nowa strona

{{DISPLAYTITLE:''Tameryraptor''}}
{{Opis
|Autor = [[Stanisław Kopeć]], [[Paweł Konarzewski]]
|Korekta =
|nazwa = ''Tameryraptor'' (tameryraptor)
|długość =
|wysokość =
|masa =
|dieta = mięsożerny
|miejsce = [[Egipt]] - Oaza Bahariya
([[formacja]] [[Bahariya]])
|czas = {{Występowanie|100|94}}
ok. 100-94 [[Ma]] 
[[późna kreda]] ([[cenoman]])
|systematyka =
[[Dinosauria]]

[[Saurischia]]

[[Theropoda]]

[[Tetanurae]]

[[Carnosauria]]

[[Allosauroidea]]

[[Carcharodontosauriformes]]

[[Carcharodontosauridae]]
|grafika = Tameryraptor markgrafi.png
|podpis = Rekonstrukcja ''Tameryraptor''. Autor: Ddinodan [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Tameryraptor_markgrafi.png]
[[Plik:Carcharodontosaurus specimens.svg|350px]]
Porównanie rozmiarów człowieka z ''[[Carcharodontosaurus]]'' oraz ''Tameryraptor''. Autor: KoprX [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Carcharodontosaurus_specimens.svg]
|PorównanieGrupa =
|PorównanieDługość =
|mapa =
}}
==Wstęp==
''Tameryraptor'' (znany również jako "Stromer's carcharodontosaurid") to duży przedstawiciel [[Carcharodontosauridae]], którego skamieniałości odkryto w [[cenoman|cenomańskiej]] [[formacja|formacji]] [[Bahariya]] na terenie dzisiejszego Egiptu. Pierwotnie [[holotyp]] tameryraptora został przypisany przez [[Stromer]]a w 1931 roku do rodzaju ''[[Carcharodontosaurus]]''. Niestety skamieniałości uległy zniszczeniu podczas II wojny światowej w 1944 roku. Mimo straconych szczątków, Kellermann i współpracownicy (2025) na podstawie dostępnych informacji zdołali zidentyfikować nowy takson.

==Historia taksonu==
[[Plik:Tameryraptor (holotype, SNSB-BSPG 1922 X 46).png|thumb|Zdjęcie [[holotyp]]u ''Tameryraptor'' wykonane przed kwietniem 1944 roku. Źródło: Kellermann i in., 2025 [https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0311096].]]
W kwietniu 1914 roku austriacko-węgierski kolekcjoner skamieniałości Richard Markgraf odnalazł wiele wówczas nieznanych skamieniałości zwierząt w skałach [[formacja|formacji]] [[Bahariya]] w Egipcie. W 1931 r. niemiecki paleontolog [[Ernst Stromer]] opisał materiał kopalny obejmujący fragmenty czaszki i szkieletu pozaczaszkowego [[teropod|dinozaura drapieżnego]]. Niemiecki badacz uznał, że skamieniałości wspomniane reprezentowały ''[[Carcharodontosaurus|Megalosaurus saharicus]]'' znanego z algierskich zębów. Na podstawie egipskiego okazu, [[Stromer]] nazwał nowy [[rodzaj]] ''[[Carcharodontosaurus]]'', zachowując epitet gatunkowy ''saharicus''. Niestety wszystkie skamieniałości z [[formacja|formacji]] [[Bahariya]] zostały zniszczone podczas nalotu bombowego na Monachium w kwietniu 1944 roku. W 1996 roku [[Paul Sereno]] i współpracownicy w skałach osadowych grupy [[Kem Kem]] wydobyli nową, niekompletną czaszkę ''[[Carcharodontosaurus|C. saharicus]]'' (SGM-Din 1). [[Brusatte]] i [[Sereno]] (2007) wyznaczyli ją na [[neotyp]] wspominanego [[takson]]u. Evers i in. (2015), twierdzili, że nigdy nie porównano w sposób szczegółowy czaszki SGM-Din 1 oraz fragmentów czaszki z okazu [[Stromer]]a, zatem nie ma całkowitej pewności, czy nie reprezentują one dwóch blisko spokrewnionych, ale jednak oddzielnych gatunków. Chiarenza i Cau (2016) zasugerowali nawet, że obydwa okazy różniły się kształtem płytek międzyzębowych w kości szczękowej. [[Mortimer]] (2016 online) tłumaczył to jednak uszkodzeniami [[neotyp]]u. Ibrahim i in. (2020) uznali, że SGM-Din 1 i SNSB-BSPG 1922 X 46 były nieodróżnialne i potwierdzili zasadność ustanowienia [[neotyp]]u ''[[Carcharodontosaurus]]''. Kellermann i współpracownicy (2025) na podstawie opisów [[Stromer]]a oraz archiwalnych zdjęć dokonali rewizji zniszczonego [[holotyp]]u ''[[Carcharodontosaurus]]''. Zdaniem badaczy okaz SNSB-BSPG 1922 X 46 wykazywał duże różnice w porównaniu do materiału [[Carcharodontosaurus|karcharodontozaura]] z Maroka. Zespół naukowców zdefiniował nowy [[rodzaj]], który otrzymał nazwę ''Tameryraptor''.

==Materiał kopalny==
[[Plik:Tameryraptor (skeletal reconstruction).png|thumb|Rekonstrukcja szkieletu ''Tameryraptor'' z zaznaczonymi na biało odnalezionymi kośćmi. Źródło: Kellermann i in., 2025 [https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0311096]]]
Zniszczony [[holotyp]] (SNSB-BSPG 1922 X 46) obejmował fragmenty kości szczękowej, zęby, kości nosowe, kości czołowe, kości ciemieniowe, kość potyliczną górną (''supraoccipital''), fragmenty kości bocznopotyliczno-tylnousznej (''exoccipital-opisthotics''), kręg obrotowy (''axis''), 2 kręgi szyjne, kręg ogonowy, szewrony, pazur dłoni, niekompletne kości łonowe, fragmenty kości kulszowej, obydwie kości udowe oraz kość strzałkową. Do dnia dzisiejszego przetrwał jedynie zrekonstruowany odlew wnętrza czaszki (''endocast'') o numerze katalogowym MB. R. 2056.

==Budowa i filogeneza==
[[Plik:Tameryraptor (life restoration).png|thumb|Rekonstrukcja głowy tameryraptora. Autor: Joschua Knüppe. Źródło: Kellermann i in., 2025 [https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0311096]]]
''Tameryraptor'' charakteryzował się niedużym rogiem nosowym. Był nieco podobny do tego ''[[Ceratosaurus]]'', lecz znacznie mniej widoczny. [[Axis|Drugi kręg szyjny]] budową przypominał ten u ''[[Giganotosaurus]]'' oraz ''[[Mapusaurus]]''. Miał on skierowany ku górze tylno-grzbietowy łuk neuralny oraz niski wyrostek kolczysty mierzący ok. 3 cm. Dalsze kręgi szyjne były silnie opistoceliczne, z jedną parą pleuroceli (otworów pneumatycznych). Przednie kręgi ogonowe miały niewielkie otwory pneumatyczne. Kość udowa mierzyła 1,26 m i była jedną z najdłuższych wśród [[Theropoda|teropodów]]. W odróżnieniu od pozostałych [[Carcharodontosauridae|karcharodontozaurydów]], kość strzałkowa cechowała się bardziej smukłym kształtem. Według analizy filogenetycznej przeprowadzonej przez Kellermanna i współpracowników (2025) tameryraptor był bardziej zaawansowany od ''[[Acrocanthosaurus|Acrocanthosaurus atakonensis]]'', lecz [[bazalny|bazalniejszy]] od ''[[Carcharodontosaurus|Carcharodontosaurus iguidensis]]''. ''Tameryraptor'' od ''[[Carcharodontosaurus]]'' różnił się szczegółami budowy czaszki.

==Etymologia==
Nazwa [[rodzaj]]owa ''Tameryraptor'' jest połączeniem jednego z bardziej nieformalnych starożytnych egipskich określeń Egiptu - ''Ta-mery'' (ukochania ziemia) oraz łacińskiego wyrazu ''raptor'' (złodziej, rabuś). Zatem całą nazwę rodzajową można przetłumaczyć jako "rabuś z ukochanej ziemi". Epitet gatunkowy ''markgrafi'' honoruje Richarda Markgrafa, odkrywcę szczątków tameryraptora.

==Spis gatunków==
{| class="wikitable"
| {{V|''Tameryraptor''}}
| {{Kpt|Kellermann, Cuesta}} i {{Kpt|[[Rauhut]]}}, [[2025]]
|-
|{{V|''T. markgrafi''}}
| {{Kpt|Kellermann, Cuesta}} i {{Kpt|[[Rauhut]]}}, [[2025]]
|}

==Bibliografia==

Brusatte, S. L., & Sereno, P. C. (2007). "A new species of ''Carcharodontosaurus'' (Dinosauria: Theropoda) from the Cenomanian of Niger and a revision of the genus". Journal of Vertebrate Paleontology, 27(4), 902-916

Chiarenza, A. A., & Cau, A. (2016). "A large abelisaurid (Dinosauria, Theropoda) from Morocco and comments on the Cenomanian theropods from North Africa". PeerJ. 4:e1754. [[doi:10.7717/peerj.1754]]

Evers, S. W., Rauhut, O. W., Milner, A. C., McFeeters, B., & Allain, R. (2015). "A reappraisal of the morphology and systematic position of the theropod dinosaur ''Sigilmassasaurus'' from the “middle” Cretaceous of Morocco". PeerJ, 3, e1323. [[doi:10.7717/peerj.1323]]

Ibrahim, N., Sereno, P. C., Varricchio, D. J., Martill, D. M., Dutheil, D. B., Unwin, D. W., Baidder, L., Larsson, H. C. F., Zouhri, S., & Kaoukaya, A. (2020). "Geology and paleontology of the Upper Cretaceous Kem Kem Group of eastern Morocco". ZooKeys. 928: 1–216. [[doi:10.3897/zookeys.928.47517]]

Kellermann, M., Cuesta, E., & Rauhut, O. W. M. (2025). "Re-evaluation of the Bahariya Formation carcharodontosaurid (Dinosauria: Theropoda) and its implications for allosauroid phylogeny". PLoS ONE 20(1):e0311096. [[doi:10.1371/journal.pone.0311096]]

Mortimer, M. (2016 online) [https://theropoddatabase.github.io/Carnosauria.htm#Carcharodontosaurussaharicus]

Sereno, P. C., Dutheil, D. B., Iarochene, M., Larsson, H. C. E., Lyon, G. H., Magwene, P. M., Sidor, C. A., Varricchio, D. J., & Wilson, J. A. (1996). "Predatory Dinosaurs from the Sahara and Late Cretaceous Faunal Differentiation". Science 272 (5264) [[doi:10.1126/science.272.5264.986]]

Stromer, E. (1931). "Wirbeltier-Reste der Baharije-Stufe (unterstes Cenoman). 10. Ein Skelett-Rest von ''Carcharodontosaurus'' nov. gen. Abhandlungen der Bayerischen Akademie des Wissenschaften". Mathematisch-naturwissenschaftliche Abteilung, 9, 1-23.


[[Kategoria:Dinosauria]]
[[Kategoria:Saurischia]]
[[Kategoria:Theropoda]]
[[Kategoria:Tetanurae]]
[[Kategoria:Carnosauria]]
[[Kategoria:Afryka]]
[[Kategoria:Egipt]]
[[Kategoria:Mezozoik]]
[[Kategoria:Kreda]]
[[Kategoria:Cenoman]]

@@ Linia 30: / Linia 30: @@
   |podpis                 = Rekonstrukcja  ''Tameryraptor''. Autor: Ddinodan [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Tameryraptor_markgrafi.png]
 <hr>
-[[Plik:Carcharodontosaurus specimens.svg|350px]]
+[[Plik:Carcharodontosaurus specimens.png|350px]]
 Porównanie rozmiarów człowieka z ''[[Carcharodontosaurus]]'' oraz ''Tameryraptor''. Autor: KoprX [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Carcharodontosaurus_specimens.svg]
   |PorównanieGrupa        =

@@ Linia 52: / Linia 52: @@
 ==Budowa i filogeneza==
 [[Plik:Tameryraptor (life restoration).png|thumb|Rekonstrukcja głowy tameryraptora. Autor: Joschua Knüppe. Źródło: Kellermann i in., 2025 [https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0311096]]]
-''Tameryraptor'' charakteryzował się niedużym rogiem nosowym. Był nieco podobny do tego ''[[Ceratosaurus]]'', lecz znacznie mniej widoczny. [[Axis|Drugi kręg szyjny]] budową przypominał ten u ''[[Giganotosaurus]]'' oraz ''[[Mapusaurus]]''. Miał on skierowany ku górze tylno-grzbietowy łuk neuralny oraz niski wyrostek kolczysty mierzący ok. 3 cm.  Dalsze kręgi szyjne były silnie opistoceliczne, z jedną parą pleuroceli (otworów pneumatycznych). Przednie kręgi ogonowe miały niewielkie otwory pneumatyczne. Kość udowa mierzyła 1,26 m i była jedną z najdłuższych wśród [[Theropoda|teropodów]]. W odróżnieniu od pozostałych [[Carcharodontosauridae|karcharodontozaurydów]], kość strzałkowa cechowała się bardziej smukłym kształtem. Według analizy filogenetycznej przeprowadzonej przez Kellermanna i współpracowników (2025) tameryraptor był bardziej zaawansowany od ''[[Acrocanthosaurus|Acrocanthosaurus atakonensis]]'', lecz [[bazalny|bardziej bazalny]] od ''[[Carcharodontosaurus|Carcharodontosaurus iguidensis]]''. ''Tameryraptor'' od ''[[Carcharodontosaurus]]'' różnił się szczegółami budowy czaszki; oprócz rogu nosowego, cechował się m.in. bardziej chropowatą powierzchnią kości nosowych i szczękowych oraz bardziej symetrycznymi zębami w kości szczękowej. W analizie filogenetycznej Cau i Paterny (2025) okazał się taksonem siostrzanym ''Carcharodontosaurus saharicus''.
+''Tameryraptor'' charakteryzował się niedużym rogiem nosowym. Był nieco podobny do tego u ''[[Ceratosaurus]]'', lecz znacznie mniej widoczny. [[Axis|Drugi kręg szyjny]] budową przypominał ten u ''[[Giganotosaurus]]'' oraz ''[[Mapusaurus]]''. Miał on skierowany ku górze tylno-grzbietowy łuk neuralny oraz niski wyrostek kolczysty mierzący ok. 3 cm.  Dalsze kręgi szyjne były silnie [[centrum|opistoceliczne]], z jedną parą pleuroceli (otworów pneumatycznych). Przednie kręgi ogonowe miały niewielkie otwory pneumatyczne. Kość udowa mierzyła 1,26 m i była jedną z najdłuższych wśród [[Theropoda|teropodów]]. W odróżnieniu od pozostałych [[Carcharodontosauridae|karcharodontozaurydów]], kość strzałkowa cechowała się bardziej smukłym kształtem. Według analizy filogenetycznej przeprowadzonej przez Kellermanna i współpracowników (2025) tameryraptor był bardziej zaawansowany od ''[[Acrocanthosaurus|Acrocanthosaurus atakonensis]]'', lecz [[bazalny|bardziej bazalny]] od ''[[Carcharodontosaurus|Carcharodontosaurus iguidensis]]''. ''Tameryraptor'' od ''[[Carcharodontosaurus]]'' różnił się szczegółami budowy czaszki; oprócz rogu nosowego, cechował się m.in. bardziej chropowatą powierzchnią kości nosowych i szczękowych oraz bardziej symetrycznymi zębami w kości szczękowej. W analizie filogenetycznej Cau i Paterny (2025) okazał się taksonem siostrzanym ''Carcharodontosaurus saharicus''.
 ==Etymologia==

@@ Linia 69: / Linia 69: @@
 <small>
 Brusatte, S. L., & Sereno, P. C. (2007). "A new species of ''Carcharodontosaurus'' (Dinosauria: Theropoda) from the Cenomanian of Niger and a revision of the genus". Journal of Vertebrate Paleontology, 27(4), 902-916
 Chiarenza, A. A., & Cau, A. (2016). "A large abelisaurid (Dinosauria, Theropoda) from Morocco and comments on the Cenomanian theropods from North Africa". PeerJ. 4:e1754. [[doi:10.7717/peerj.1754]]

@@ Linia 29: / Linia 29: @@
   |grafika                = Tameryraptor markgrafi.png
   |podpis                 = Rekonstrukcja  ''Tameryraptor''. Autor: Ddinodan [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Tameryraptor_markgrafi.png]
 [[Plik:Carcharodontosaurus specimens.svg|350px]]
 Porównanie rozmiarów człowieka z ''[[Carcharodontosaurus]]'' oraz ''Tameryraptor''. Autor: KoprX [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Carcharodontosaurus_specimens.svg]
@@ Linia 43: / Linia 44: @@
 ==Historia taksonu==
 [[Plik:Tameryraptor (holotype, SNSB-BSPG 1922 X 46).png|thumb|Zdjęcie [[holotyp]]u ''Tameryraptor'' wykonane przed kwietniem 1944 roku. Źródło: Kellermann i in., 2025 [https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0311096].]]
-W kwietniu 1914 roku austriacko-węgierski kolekcjoner skamieniałości Richard Markgraf odnalazł wiele skamieniałości wówczas nieznanych zwierząt w skałach [[formacja|formacji]] [[Bahariya]] w Egipcie. W 1931 r. niemiecki paleontolog [[Ernst Stromer]] opisał materiał kopalny obejmujący fragmenty czaszki i szkieletu pozaczaszkowego [[teropod|dinozaura drapieżnego]]. Niemiecki badacz uznał, że wspomniane skamieniałości ''Tameryraptor'' reprezentowały ''[[Carcharodontosaurus|Megalosaurus saharicus]]'' znanego z algierskich zębów. Na podstawie egipskiego okazu, [[Stromer]] nazwał nowy [[rodzaj]] ''[[Carcharodontosaurus]]'', zachowując epitet gatunkowy ''saharicus''. Niestety wszystkie skamieniałości z [[formacja|formacji]] [[Bahariya]] zostały zniszczone podczas nalotu bombowego na Monachium w kwietniu 1944 roku. W 1996 roku [[Paul Sereno]] i współpracownicy w skałach osadowych grupy [[Kem Kem]] wydobyli nową, niekompletną czaszkę ''[[Carcharodontosaurus|C. saharicus]]'' (SGM-Din 1). [[Brusatte]] i [[Sereno]] (2007) wyznaczyli ją na [[neotyp]] wspominanego [[takson]]u. Evers i in. (2015), twierdzili, że nigdy nie porównano w sposób szczegółowy czaszki SGM-Din 1 oraz fragmentów czaszki z okazu [[Stromer]]a, zatem nie ma całkowitej pewności, czy nie reprezentują one dwóch blisko spokrewnionych, ale jednak oddzielnych gatunków. Chiarenza i Cau (2016) zasugerowali nawet, że obydwa okazy różniły się kształtem płytek międzyzębowych w kości szczękowej. [[Mortimer]] (2016 online) tłumaczył to jednak uszkodzeniami [[neotyp]]u. Ibrahim i in. (2020) uznali, że SGM-Din 1 i SNSB-BSPG 1922 X 46 były nieodróżnialne i potwierdzili zasadność ustanowienia [[neotyp]]u ''[[Carcharodontosaurus]]''. Kellermann i współpracownicy (2025) na podstawie opisów [[Stromer]]a oraz archiwalnych zdjęć dokonali rewizji zniszczonego okazu SNSB-BSPG 1922 X 46. Zdaniem badaczy egipski osobnik wykazywał duże różnice w porównaniu do materiału [[Carcharodontosaurus|karcharodontozaura]] z Maroka. Zespół naukowców zdefiniował nowy [[rodzaj]], który otrzymał nazwę ''Tameryraptor''.
+W kwietniu 1914 roku austriacko-węgierski kolekcjoner skamieniałości Richard Markgraf odnalazł wiele skamieniałości wówczas nieznanych zwierząt w skałach [[formacja|formacji]] [[Bahariya]] w Egipcie. W 1931 r. niemiecki paleontolog [[Ernst Stromer]] opisał materiał kopalny obejmujący fragmenty czaszki i szkieletu pozaczaszkowego [[teropod|dinozaura drapieżnego]]. Niemiecki badacz uznał, że wspomniane skamieniałości reprezentowały ''[[Carcharodontosaurus|Megalosaurus saharicus]]'' znanego z algierskich zębów. Na podstawie egipskiego okazu, [[Stromer]] nazwał nowy [[rodzaj]] ''[[Carcharodontosaurus]]'', zachowując epitet gatunkowy ''saharicus''. Niestety wszystkie skamieniałości z [[formacja|formacji]] [[Bahariya]] zostały zniszczone podczas nalotu bombowego na Monachium w kwietniu 1944 roku. W 1996 roku [[Paul Sereno]] i współpracownicy w skałach osadowych grupy [[Kem Kem]] wydobyli nową, niekompletną czaszkę ''[[Carcharodontosaurus|C. saharicus]]'' (SGM-Din 1). [[Brusatte]] i [[Sereno]] (2007) wyznaczyli ją na [[neotyp]] wspominanego [[takson]]u. Evers i in. (2015), twierdzili, że nigdy nie porównano w sposób szczegółowy czaszki SGM-Din 1 oraz fragmentów czaszki z okazu [[Stromer]]a, zatem nie ma całkowitej pewności, czy nie reprezentują one dwóch blisko spokrewnionych, ale jednak oddzielnych gatunków. Chiarenza i Cau (2016) zasugerowali nawet, że obydwa okazy różniły się kształtem płytek międzyzębowych w kości szczękowej. [[Mortimer]] (2016 online) tłumaczył to jednak uszkodzeniami [[neotyp]]u. Ibrahim i in. (2020) uznali, że SGM-Din 1 i SNSB-BSPG 1922 X 46 były nieodróżnialne i potwierdzili zasadność ustanowienia [[neotyp]]u ''[[Carcharodontosaurus]]''. Kellermann i współpracownicy (2025) na podstawie opisów [[Stromer]]a oraz archiwalnych zdjęć dokonali rewizji zniszczonego okazu SNSB-BSPG 1922 X 46. Zdaniem badaczy egipski osobnik wykazywał duże różnice w porównaniu do materiału [[Carcharodontosaurus|karcharodontozaura]] z Maroka. Zespół naukowców zdefiniował nowy [[rodzaj]], który otrzymał nazwę ''Tameryraptor''.
 ==Materiał kopalny==

@@ Linia 2: / Linia 2: @@
 {{Opis
   |Autor                  = [[Stanisław Kopeć]], [[Paweł Konarzewski]]
-  |Korekta                =
+  |Korekta                = [[Kamil Kamiński]]
   |nazwa                  = ''Tameryraptor'' (tameryraptor)
   |długość                =
@@ Linia 25: / Linia 25: @@
 [[Allosauroidea]]
 [[Carcharodontosauridae]]
@@ Linia 45: / Linia 43: @@
 ==Historia taksonu==
 [[Plik:Tameryraptor (holotype, SNSB-BSPG 1922 X 46).png|thumb|Zdjęcie [[holotyp]]u ''Tameryraptor'' wykonane przed kwietniem 1944 roku. Źródło: Kellermann i in., 2025 [https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0311096].]]
-W kwietniu 1914 roku austriacko-węgierski kolekcjoner skamieniałości Richard Markgraf odnalazł wiele skamieniałości wówczas nieznanych zwierząt w skałach [[formacja|formacji]] [[Bahariya]] w Egipcie. W 1931 r. niemiecki paleontolog [[Ernst Stromer]] opisał materiał kopalny obejmujący fragmenty czaszki i szkieletu pozaczaszkowego [[teropod|dinozaura drapieżnego]]. Niemiecki badacz uznał, że wspomniane skamieniałości reprezentowały ''[[Carcharodontosaurus|Megalosaurus saharicus]]'' znanego z algierskich zębów. Na podstawie egipskiego okazu, [[Stromer]] nazwał nowy [[rodzaj]] ''[[Carcharodontosaurus]]'', zachowując epitet gatunkowy ''saharicus''. Niestety wszystkie skamieniałości z [[formacja|formacji]] [[Bahariya]] zostały zniszczone podczas nalotu bombowego na Monachium w kwietniu 1944 roku. W 1996 roku [[Paul Sereno]] i współpracownicy w skałach osadowych grupy [[Kem Kem]] wydobyli nową, niekompletną czaszkę ''[[Carcharodontosaurus|C. saharicus]]'' (SGM-Din 1). [[Brusatte]] i [[Sereno]] (2007) wyznaczyli ją na [[neotyp]] wspominanego [[takson]]u. Evers i in. (2015), twierdzili, że nigdy nie porównano w sposób szczegółowy czaszki SGM-Din 1 oraz fragmentów czaszki z okazu [[Stromer]]a, zatem nie ma całkowitej pewności, czy nie reprezentują one dwóch blisko spokrewnionych, ale jednak oddzielnych gatunków. Chiarenza i Cau (2016) zasugerowali nawet, że obydwa okazy różniły się kształtem płytek międzyzębowych w kości szczękowej. [[Mortimer]] (2016 online) tłumaczył to jednak uszkodzeniami [[neotyp]]u. Ibrahim i in. (2020) uznali, że SGM-Din 1 i SNSB-BSPG 1922 X 46 były nieodróżnialne i potwierdzili zasadność ustanowienia [[neotyp]]u ''[[Carcharodontosaurus]]''. Kellermann i współpracownicy (2025) na podstawie opisów [[Stromer]]a oraz archiwalnych zdjęć dokonali rewizji zniszczonego [[holotyp]]u ''[[Carcharodontosaurus]]''. Zdaniem badaczy okaz SNSB-BSPG 1922 X 46 wykazywał duże różnice w porównaniu do materiału [[Carcharodontosaurus|karcharodontozaura]] z Maroka. Zespół naukowców zdefiniował nowy [[rodzaj]], który otrzymał nazwę ''Tameryraptor''.
+W kwietniu 1914 roku austriacko-węgierski kolekcjoner skamieniałości Richard Markgraf odnalazł wiele skamieniałości wówczas nieznanych zwierząt w skałach [[formacja|formacji]] [[Bahariya]] w Egipcie. W 1931 r. niemiecki paleontolog [[Ernst Stromer]] opisał materiał kopalny obejmujący fragmenty czaszki i szkieletu pozaczaszkowego [[teropod|dinozaura drapieżnego]]. Niemiecki badacz uznał, że wspomniane skamieniałości ''Tameryraptor'' reprezentowały ''[[Carcharodontosaurus|Megalosaurus saharicus]]'' znanego z algierskich zębów. Na podstawie egipskiego okazu, [[Stromer]] nazwał nowy [[rodzaj]] ''[[Carcharodontosaurus]]'', zachowując epitet gatunkowy ''saharicus''. Niestety wszystkie skamieniałości z [[formacja|formacji]] [[Bahariya]] zostały zniszczone podczas nalotu bombowego na Monachium w kwietniu 1944 roku. W 1996 roku [[Paul Sereno]] i współpracownicy w skałach osadowych grupy [[Kem Kem]] wydobyli nową, niekompletną czaszkę ''[[Carcharodontosaurus|C. saharicus]]'' (SGM-Din 1). [[Brusatte]] i [[Sereno]] (2007) wyznaczyli ją na [[neotyp]] wspominanego [[takson]]u. Evers i in. (2015), twierdzili, że nigdy nie porównano w sposób szczegółowy czaszki SGM-Din 1 oraz fragmentów czaszki z okazu [[Stromer]]a, zatem nie ma całkowitej pewności, czy nie reprezentują one dwóch blisko spokrewnionych, ale jednak oddzielnych gatunków. Chiarenza i Cau (2016) zasugerowali nawet, że obydwa okazy różniły się kształtem płytek międzyzębowych w kości szczękowej. [[Mortimer]] (2016 online) tłumaczył to jednak uszkodzeniami [[neotyp]]u. Ibrahim i in. (2020) uznali, że SGM-Din 1 i SNSB-BSPG 1922 X 46 były nieodróżnialne i potwierdzili zasadność ustanowienia [[neotyp]]u ''[[Carcharodontosaurus]]''. Kellermann i współpracownicy (2025) na podstawie opisów [[Stromer]]a oraz archiwalnych zdjęć dokonali rewizji zniszczonego okazu SNSB-BSPG 1922 X 46. Zdaniem badaczy egipski osobnik wykazywał duże różnice w porównaniu do materiału [[Carcharodontosaurus|karcharodontozaura]] z Maroka. Zespół naukowców zdefiniował nowy [[rodzaj]], który otrzymał nazwę ''Tameryraptor''.
 ==Materiał kopalny==

@@ Linia 36: / Linia 36: @@
   |PorównanieDługość      =
   |mapa                   =
 }}
 ==Wstęp==