Therizinosauria - Historia wersji

Nazuul: /* Dowiedz się więcej */ Kategoria:Stała rezerwacja‎

2017-05-21T07:12:51Z

‎Dowiedz się więcej: Kategoria:Stała rezerwacja‎

Nazuul: wiek dr., kladogramy rozwinięte do Coelurosauria, inne dr.

2017-03-15T19:39:25Z

wiek dr., kladogramy rozwinięte do Coelurosauria, inne dr.

Podgląd zmian

Nazuul: częściowa aktualizacja

2017-02-24T17:40:39Z

częściowa aktualizacja

Podgląd zmian

Nazuul: +Gierlinski i Lockley 2013 w At the Top of the Grand Staircase

2013-12-08T11:51:10Z

+Gierlinski i Lockley 2013 w At the Top of the Grand Staircase

Nazuul: /* Charakterystyka */ pliki do usunięcia trzeba usuwać

2013-12-05T20:43:24Z

‎Charakterystyka: pliki do usunięcia trzeba usuwać

Nazuul: aktualizacja Lautenschlager i in., 2013 (czaszka Erlikosaurus), +SVP2013 (kolonia lęgowa), poprawki w historii badań

2013-12-05T20:42:25Z

aktualizacja Lautenschlager i in., 2013 (czaszka Erlikosaurus), +SVP2013 (kolonia lęgowa), poprawki w historii badań

Nazuul: jeszcze pióra Jianchangosaurus

2013-11-25T22:09:40Z

jeszcze pióra Jianchangosaurus

Podgląd zmian

Nazuul: /* Pu i in., 2013 */

2013-11-25T20:50:27Z

‎Pu i in., 2013

Nazuul: jeszcze kladogram i inne dr.

2013-11-25T20:22:00Z

jeszcze kladogram i inne dr.

Nazuul: wreszcie aktualizacja

2013-11-25T20:04:10Z

wreszcie aktualizacja

Podgląd zmian

← poprzednia wersja		Wersja z 07:12, 21 maj 2017
Linia 294:		Linia 294:
	[[Kategoria:Coelurosauria]]		[[Kategoria:Coelurosauria]]
	[[Kategoria:Grupy teropodów‎]]		[[Kategoria:Grupy teropodów‎]]
		+	[[Kategoria:Stała rezerwacja‎]]

@@ Linia 31: / Linia 31: @@
 <references></references></small>
 Terizinozaury to grupa nietypowych i rzadkich [[celurozaur]]ów, których nazwa oznacza "jaszczury z kosami". Odnosi się ona do ich dużych, kosopodobnych pazurów kończyn przednich i pochodzi od nazwy najbardziej znanego ich przedstawiciela - ''[[Therizinosaurus]]''.
@@ Linia 108: / Linia 109: @@
 ===Pióra===
 U dwóch terizinozaurów - ''[[Beipiaosaurus]]'' i ''[[Jianchangosaurus]]'' - stwierdzono obecność piór. Jednak nieznalezienie ich u innych przedstawicieli tej grupy oczywiście nie świadczy, że ich nie miały (co jest bardzo mało prawdopodobne) - zachowanie się odcisków piór w zapisie kopalnym należy do absolutnej rzadkości. Większość piór ''Beipiaosaurus'' było prawdopodobnie włosopodobnymi, rozgałęzionymi na końcach piórami o długości 5-7 cm. Natomiast na głowie, szyi i ogonie znajdują się na dłuższe (12-13 cm), pojedyncze pióra, które przypominały kolce i mogły nawet pełnić funkcję obronną. Długie pióra bejpiaozaura są nierozgałęzione i prawdopodobnie reprezentują drugi etap rozwoju piór. Morfotyp ten został nazwany "wydłużonymi szerokimi włóknistymi piórami" (ang. elongated broad filamentous feathers - w skrócie EBFFs) (Xu i in., 2009). Także ''[[Jianchangosaurus]]'' miał - przynajmniej na przedniej części grzbietu - podobne, nierozgałęzione pióra długie na ok. 10 cm i szerokie na 2-3 mm (Pu i in., 2013). Takie pióra odnaleziono też u innych dużych [[celurozaur]]ów: prawdopodobnie [[tyranozauroid]]ów i [[kompsognatyd]]ów (Xu i in., 2010).
 ==Wymiary==
@@ Linia 138: / Linia 139: @@
 ==Gdzie==
-Laurazja (Ameryka Płn., Azja), ?Afryka
+Laurazja (Ameryka Płn., Azja, ?Europa), ?Afryka
-Terizinozaury są znane wyłącznie z Laurazji - poza skrajnie niepewnymi i wyjątkowo fragmentarycznymi skamielinami z innych kontynentów. Z całą pewnością żyły w Ameryce Północnej i Azji. Wątpliwe formy znane są także z Afryki - pazury ze wczesnej kredy Nigru i RPA, które jednak nie są tak mocno ściśnięte, jak pazury [[#Therizinosauridae|terizinozaurydów]] (Zanno, 2010B). Czteropalczaste [[trop]]y pochodzące z [[mastrycht]]u (71-66 Ma) Polski nieoficjalnie zaliczone do [[ichnorodzaj]]u ''Macropodosaurus'' (Gierliński, 2008) są prawdopodobne tropami terizinozaura. Podobne, zaliczone do [[ichnorodzaj]]u ''Saurexallopus'', odnaleziono w równych wiekiem osadach Ameryki Płn.: Alaski i Wyoming (te drugie sprzed 70-68 Ma). Najwięcej terizinozaurów odnaleziono w Azji.
+Terizinozaury są znane wyłącznie z Laurazji - poza skrajnie niepewnymi i wyjątkowo fragmentarycznymi skamielinami z innych kontynentów. Z całą pewnością żyły w Ameryce Północnej i Azji (gdzie znaleziono ich najwięcej). Wątpliwe formy znane są także z Afryki - pazury ze wczesnej kredy Nigru i RPA, które jednak nie są tak mocno ściśnięte, jak pazury [[#Therizinosauridae|terizinozaurydów]] (Zanno, 2010B).
 Obecność w Ameryce Północnej i Azji terizinozaurów w [[barrem]]ie-[[apt|apcie]] (130-122 Ma) wskazuje na wędrówki międzykontynentalne. Doszło do nich najpóźniej w środkowych barremie. Dowody kopalne wskazują na to, że od [[berrias]]u do [[walanżyn]]u (145-136 Ma) lub w późnym walanżynie-wczesnym [[hoteryw]]ie (138-132 Ma) migracje terizinozaurów byłyby niemożliwe ze względu na izolację, z przerwą na walanżyn-barrem (135-125 Ma), kiedy to utworzył się pomost między Europą a Ameryką. Ogólnie północnoamerykańska fauna dinozaurów z barremu jest bardzo podobna do europejskiej z tego samego piętra. Ponadto obecność [[turon|turońskiego]] (94-89 Ma), [[zaawansowany|zaawansowanego]] ''[[Nothronuchus]]'' na terenach Ameryki Północnej sugeruje kolonizację tego kontynentu przez [[#Therizinosauridae|terizinozauryd]]y na przełomie wczesnej i późnej kredy. Żyły w Azji przynajmniej do wczesnego [[mastrycht]]u (~70 Ma). Odnalezione szczątki północnoamerykańskie późniejsze niż turon (~90 Ma) są fragmentaryczne a ich identyfikacja przynajmniej niektórych z nich jest poddawana w wątpliwość.
@@ Linia 209: / Linia 212: @@
 Fiorillo, A.R. & Adams, T.L. (2012) "A therizinosaur track from the Lower Cantwell Formation (Upper Cretaceous) of Denali National Park, Alaska" PALAIOS, 27(6), 395-400. [[doi:10.2110/palo.2011.p11-083r]]
 Gierliński, G. & Niedźwiedzki, G. (2005) "New saurischian dinosaur footprints from the Lower Jurassic of Poland" Geological Quarterly, 49, 99-104.

@@ Linia 31: / Linia 31: @@
 <references></references></small>
 Terizinozaury to grupa nietypowych i rzadkich [[celurozaur]]ów, których nazwa oznacza "jaszczury z kosami". Odnosi się ona do ich dużych, kosopodobnych pazurów kończyn przednich i pochodzi od nazwy najbardziej znanego ich przedstawiciela - ''[[Therizinosaurus]]''.
@@ Linia 111: / Linia 108: @@
 ===Pióra===
 U dwóch terizinozaurów - ''[[Beipiaosaurus]]'' i ''[[Jianchangosaurus]]'' - stwierdzono obecność piór. Jednak nieznalezienie ich u innych przedstawicieli tej grupy oczywiście nie świadczy, że ich nie miały (co jest bardzo mało prawdopodobne) - zachowanie się odcisków piór w zapisie kopalnym należy do absolutnej rzadkości. Większość piór ''Beipiaosaurus'' było prawdopodobnie włosopodobnymi, rozgałęzionymi na końcach piórami o długości 5-7 cm. Natomiast na głowie, szyi i ogonie znajdują się na dłuższe (12-13 cm), pojedyncze pióra, które przypominały kolce i mogły nawet pełnić funkcję obronną. Długie pióra bejpiaozaura są nierozgałęzione i prawdopodobnie reprezentują drugi etap rozwoju piór. Morfotyp ten został nazwany "wydłużonymi szerokimi włóknistymi piórami" (ang. elongated broad filamentous feathers - w skrócie EBFFs) (Xu i in., 2009). Także ''[[Jianchangosaurus]]'' miał - przynajmniej na przedniej części grzbietu - podobne, nierozgałęzione pióra długie na ok. 10 cm i szerokie na 2-3 mm (Pu i in., 2013). Takie pióra odnaleziono też u innych dużych [[celurozaur]]ów: prawdopodobnie [[tyranozauroid]]ów i [[kompsognatyd]]ów (Xu i in., 2010).
 ==Wymiary==

@@ Linia 31: / Linia 31: @@
 <references></references></small>
 Terizinozaury to grupa nietypowych i rzadkich [[celurozaur]]ów, których nazwa oznacza "jaszczury z kosami". Odnosi się ona do ich dużych, kosopodobnych pazurów kończyn przednich i pochodzi od nazwy najbardziej znanego ich przedstawiciela - ''[[Therizinosaurus]]''.
@@ Linia 39: / Linia 42: @@
 Większość [[analiza kladystyczna|analiz]] (np. [[Coelurosauria#Hwang_i_in..2C_2004|Hwang i in., 2004]]; [[Coelurosauria#Xu_i_in.2C_2009_.28II.29|Xu i in, 2009]]; [[Coelurosauria#Choiniere_i_in..2C_2010B|Choiniere i in., 2010]]) wskazuje, że terizinozaury są [[takson siostrzany|taksonem siostrzanym]] [[Oviraptorosauria]]. Jednak analiza [[Coelurosauria#Senter.2C_2007|Sentera z 2007 r.]] i kolejne na niej oparte wskazują, że są one [[bazalny|bazalne]] w stosunku do [[klad]]u Oviraptorosauria+[[Paraves]], co było już wcześniej sugerowane przez analizę Novasa i Pola (2002). Kolejne analizy, niezależne od tej Sentera także wykazały później taki wynik (np. [[Coelurosauria #Turner_i_in..2C_2012|Turner i in., 2012]]; [[Coelurosauria#Choiniere_i_in..2C_2012|Choiniere i in., 2012]]; [[#Godefroit_i_in..2C_2013B|Godefroit i in., 2013]]). Analiza [[#Godefroit_i_in..2C_2013B.28c.29|Godefroita i in. (2013(c)]]) wykazała, że terizinozaury są taksonem siostrzanym [[Ornithomimosauria]]. Najbardziej prymitywny znany terizinozaur - ''[[Falcarius]]'' - nie ma wielu cech, na podstawie których owiraptorozaury i terizinozaury uznaje się za krewnych, co świadczy o tym, że mogą wynikać one z niezwykłej, przynajmniej częściowo związanej z adaptacjami do podobnego trybu życia (np. diety) konwergencji. Wiele cech konwergentnych mają też [[alwarezzauryd]]y.
-Dzieje poglądów na temat pozycji systematycznej terizinozaurów są równie ciekawe, jak one same. Terizinozaury były dawniej określane jako segnozaury. Termin ten ukuli Barsbold i Perle w 1980 r. Początkowo nie wliczany do segnozaurów ''[[Therizinosaurus]]'' okazał się być ich zaawansowanym przedstawicielem. Tak więc terizinozaury i segnozaury zostały synonimami. Ponieważ termin Therizinosauroidea jest starszy (Maleev, 1954), to on obowiązuje. Przez pewien czas paleontolodzy nie potrafili zaklasyfikować ich poprawnie z powodu dziwnej kombinacji cech [[Sauropodomorpha|prozauropodów'']] (np. ogólny pokrój ciała), [[ornithischia|dinozaurów ptasiomiednicznych]] (np. charakterystyczny dziób służący do zrywania roślinności) i teropodów (między innymi pazury kończyn przednich, budowa dłoni). Gregory S. Paul uznał, że segnozaury są formą pośrednią między "prozauropodami" a dinozaurami ptasiomiednicznymi, a później zaklasyfikował je jako bliskich krewnych Ornithischia. Robert T. Bakker w 1986 r. dla segnozaurów, dinozaurów ptasiomiednicznych oraz zauropomorfów utworzył infrarząd, który nazwał Phytodinosauria ("roślinożerne dinozaury"). Bakker uznał ich za krewnych na podstawie zębów o łyżkokszałtnych koronach, odpowiednich do zrywania roślin. Wspomniany już Barsbold i Perle, tworząc [[takson]] Segnosauria, uznali go za osobny nadrząd [[teropod]]ów. Dong Zhiming (1992) poszedł jeszcze dalej - utworzył osobny rząd Segnosaurischia w obrębie dinozaurów! Ponadto przez lata pojawiły się sugestie, jakoby terizinozaury były osobnym podrzędem [[saurischia|dinozaurów gadziomiednicznych]]. Dopiero odkrycie ''[[Alxasaurus]]'' pozwoliło powiązać enigmatyczne dinozaury gadziomiedniczne ze sobą i z innymi teropodami, co potwierdziły późniejsze odkrycia i badania.
+Dzieje poglądów na temat pozycji systematycznej terizinozaurów są równie ciekawe, jak one same. Terizinozaury były dawniej określane jako segnozaury. Termin ten ukuli Barsbold i Perle w 1980 r. Początkowo nie wliczany do segnozaurów ''[[Therizinosaurus]]'' okazał się być ich zaawansowanym przedstawicielem. Tak więc Therizinosauria i Segnosauria zostały synonimami.  Przez pewien czas paleontolodzy nie potrafili zaklasyfikować ich poprawnie z powodu dziwnej kombinacji cech [[Sauropodomorpha|prozauropodów'']] (np. duże kręgi szyjne i dość mała czaszka), [[ornithischia|dinozaurów ptasiomiednicznych]] (np. charakterystyczny dziób służący do zrywania roślinności) (Barsbold i Perle, 1980) i teropodów (np. ogólna budowa czaszki i zębów, paliczki stóp) (Perle, 1979). Gregory S. Paul uznał, że segnozaury są formą pośrednią między "prozauropodami" a dinozaurami ptasiomiednicznymi, a później zaklasyfikował je jako bliskich krewnych Ornithischia. Robert T. Bakker w 1986 r. dla segnozaurów, dinozaurów ptasiomiednicznych oraz zauropomorfów utworzył infrarząd, który nazwał Phytodinosauria ("roślinożerne dinozaury"). Bakker uznał ich za krewnych na podstawie zębów o łyżkokszałtnych koronach, odpowiednich do zrywania roślin. Dong Zhiming (1992) utworzył osobny rząd Segnosaurischia w obrębie dinozaurów! Ponadto przez lata pojawiły się sugestie, jakoby terizinozaury były osobnym podrzędem [[saurischia|dinozaurów gadziomiednicznych]]. Dopiero odkrycie ''[[Alxasaurus]]'' pozwoliło powiązać enigmatyczne dinozaury gadziomiedniczne ze sobą i z innymi teropodami, co potwierdziły późniejsze odkrycia i badania.
 ===Filogeneza i budowa===
@@ Linia 94: / Linia 97: @@
 * być może o roślinożerności świadczy też stosunkowo dobry słuch i węch a słaby wzrok ''[[Erlikosaurus]]'' (Lautenschlager i in., 2012).
-Szczęki zapewne nie służyły do rozdrabniania pokarmu, nadawały się do zrywania roślin o średnicy 4-8 mm. Wąski pysk sugeruje, że terizinozaury były raczej wybiórcze (Lautenschlager, 2013).
+Brak śladów ścierania i okluzji (zwarcia zgryzowego) zębów oraz wolne tempo ich wymiany, zwłaszcza u tych z tyłu szczęk oraz wyniki badań biomechanicznych metodą elementów skończonych (FEA) wskazują, że obróbka pożywienia miała miejsce - przynajmniej u ''[[Erlikosaurus]]'' - głównie w przedniej, bezzębnej części pyska, którą wzmacniał rogowy dziób (Lautenschlager i in., 2013; Clark i in., 1994). Szczęki zapewne nie służyły do rozdrabniania pokarmu; nadawały się do zrywania roślin o średnicy 4-8 mm. Wąski pysk sugeruje, że terizinozaury były raczej wybiórcze (Lautenschlager, 2013).
 Najbardziej [[bazalny|bazalne]], nieodkryte jeszcze terizinozaury mogły być wszystkożercami lub nawet mięsożercami, lecz już u ''[[Falcarius]]'' zęby wykazywały przystosowanie do roślinożerności. Szczęki ''Falcarius'' były mocniejsze niż u ''[[Erlikosaurus]]'', co sugeruje, że w toku ewolucji stawały się słabsze (Lautenschlager, 2013).
@@ Linia 104: / Linia 107: @@
 ===Rozmnażanie===
 W datowanych na [[santon]]-[[kampan]] (późna [[kreda]], 85-75 Ma) osadach chińskiej formacji Nanchao odkryto kilka jaj terizinozaurów. Siedem z nich znajduje się w jednym gnieździe, a pięć z nich jest wypreparowanych, z czego w trzech odkryto embriony. Są one w różnym wieku: najmłodsze zachowane odpowiadają embrionom aligatorów w 45 dniu rozwoju embrionalnego, a najstarsze 64. Nie ma pewności, do jakiego terizinozaura jaja należą, lecz najprawdopodobniej złożył je [[neimongosaurus|neimongozaur]] (~2,3 m długości) lub [[erliansaurus|erlianzaur]] (~2,5 m długości). Różnica rozmiarów między tymi dinozaurami jest niewielka, dzięki czemu można było z niewielkim marginesem błędu oszacować ich wielkość w stosunku do wielkości osobnika dorosłego. Jaja o długości 9 cm i średnicy 7 cm są w stosunku do wielkości osobnika dorosłego nieznacznie mniejsze niż u ''[[Troodon]]'' i znacznie mniejsze niż u [[owiraptorozaur]]ów. Dzięki porównaniom z aligatorami ustalono, że zarodki umarły podczas końcowej fazy rozwoju embrionalnego, a czas inkubacji wynosił 45-90 dni.
 ===Pióra===
@@ Linia 193: / Linia 198: @@
 Barrett, P.M. (2009) "The affinities of the enigmatic dinosaur Eshanosaurus deguchiianus from the Early Jurassic of Yunnan Province, People's Republic of China" Palaeontology, 52, 681-688.
 Clark, J.M., Maryańska, T. & Barsbold, R. (2004) "Therizinosauroidea" [w:] Weishampel, D.B., Dodson, P. & Osmólska, H. "The Dinosauria" Berkeley and Los Angeles: University of California Press, 151-164.
@@ Linia 213: / Linia 222: @@
 Lautenschlager, S., Rayfield, E.J., Perle, A., Zanno, L.E. & Witmer, L.M. (2012) "The Endocranial Anatomy of Therizinosauria and Its Implications for Sensory and Cognitive Function" PLoS ONE 7(12), e52289. [[doi:10.1371/journal.pone.0052289]]
 Li, D., Peng, C., You, H., Lamanna, M.C., Harris, J.D., Lacovara, K.J. & Zhang, J. (2007) "A large therizinosauroid (Dinosauria: Theropoda) from the Early Cretaceous of northwestern China" Acta Geologica Sinica (English edition) 81, 539-549.
@@ Linia 223: / Linia 234: @@
 Paul, G. S. (1984) "The Segnosaurian Dinosaurs: Relics of the Prosauropod-Ornithischian Transition?" Journal of Vertebrate Paleontology, 4, 507-515.
 Pu, H., Kobayashi, Y., Lü, J., Xu, L., Wu, Y., Chang, H., Zhang, J & Jia, S. (2013) "An Unusual Basal Therizinosaur Dinosaur with an Ornithischian Dental Arrangement from Northeastern China" PLoS ONE, 8(5), e63423. [[doi:10.1371/journal.pone.0063423]]
@@ Linia 253: / Linia 266: @@
 Inne:
 Lautenschlager, S., Rayfield, E., Witmer, L. & Altangerel, P. (2011) "The endocranial anatomy of the Mongolian therizinosauroid dinosaur Erlikosaurus andrewsi as revealed by 3D visualisation" SVP 2011 Program and Abstracts Book, 141 [abstrakt]
@@ Linia 260: / Linia 275: @@
 ==Dowiedz się więcej==
 * o bazalnych terizinozaurach:
-: *?''"[[Chilantaisaurus#.22Chilantaisaurus.22_zheziangensis|Chilantaisaurus" zheziangensis]]'', *??{{U|'''''[[Eshanosaurus]]'''''}}<ref>Niepewność wynika z nieprawdopodobnego wieku, nie z budowy okazu</ref>, *?'''''[[Falcarius]]''''', '''''[[Jianchangosaurus]]'''''
+: ?''"[[Chilantaisaurus#.22Chilantaisaurus.22_zheziangensis|Chilantaisaurus" zheziangensis]]'', ??{{U|'''''[[Eshanosaurus]]'''''}}<ref>Niepewność wynika z nieprawdopodobnego wieku, nie z budowy okazu</ref>, ?'''''[[Falcarius]]''''', '''''[[Jianchangosaurus]]'''''
 *  bazalnych [[#Therizinosauriodea|terizinozauroid]]ach:

@@ Linia 180: / Linia 180: @@
 ===Pu i in., 2013===
-[[Plik:Pu i in. 2013 Jianchangosaurus -Therizino-.png.png]]
+[[Plik:Pu i in. 2013 Jianchangosaurus -Therizino-.png]]
 Kladogram z Pu i in., 2013 (na podstawie Zanno, 2010B z dodanym ''[[Jianchangosaurus ]]'').
 ==Bibliografia==

@@ Linia 21: / Linia 21: @@
 : <''[[Therizinosaurus]] cheloniformis'' & ''[[Segnosaurus]] galbinensis'' & ''[[Erlikosaurus]] andrewsi'' & ''[[Nanshiungosaurus]] brevispinus'' (zmodyfikowano z Zhang, Xu, Zhao, Sereno, Kuang i Tan, 2001)
 : <small>Pierwsza z opublikowanych definicji (Sereno, 1998: >''[[Erlikosaurus]]'' ~''[[Ornithomimus]]'') powoduje, że terizinozaurydami są wg nowszych analiz wszystkie [[maniraptor]]y. Druga, także Sereno (1999) jest równoznaczna z Therizinosauria.</small>
@@ Linia 29: / Linia 31: @@
 <references></references></small>
 Terizinozaury to grupa nietypowych i rzadkich [[celurozaur]]ów, których nazwa oznacza "jaszczury z kosami". Odnosi się ona do ich dużych, kosopodobnych pazurów kończyn przednich i pochodzi od nazwy najbardziej znanego ich przedstawiciela - [[therizinosaurus|terizinozaura]].
@@ Linia 128: / Linia 131: @@
 Na wczesnojurajską genezę terizinozaurów wskazuje wiek ''[[Eshanosaurus]]''. Poza nim, najstarsze terizinozaury znane są od wczesnej [[kreda|kredy]]. Jeśli jednak - zgodnie z najnowszymi badaniami - są grupą [[bazalny]]ch [[maniraptor]]ów, to musiały istnieć już na początku późnej [[jura|jury]].
-Najstarszym pewnym przedstawicielem [[Therizinosauroidea]] jest chiński ''[[Beipiaosaurus]]'' (zbliżony wiekiem, nieco bardziej [[zaawansowany]] jest ''[[Martharaptor]]'', który wg Cau, online [http://theropoda.blogspot.com/2012/08/lenigmatico-martharaptor-ed-il-famelico.html] jest [[bazalny]]m przedstawicielem [[Paraves]]), [[terizinozauryd]]em - ''[[Nothronychus]] graffami'' (wczesny [[turon]], 94-92 Ma), a mniej pewnym terizinozaurydem jest ''[[Suzhousaurus]]'' ([[apt]]-?[[alb]], ~115-110 Ma).
+Najstarszym pewnym przedstawicielem [[Therizinosauroidea]] jest chiński ''[[Beipiaosaurus]]'' (zbliżony wiekiem, nieco bardziej [[zaawansowany]] jest ''[[Martharaptor]]'', który wg Cau, online [http://theropoda.blogspot.com/2012/08/lenigmatico-martharaptor-ed-il-famelico.html] jest [[bazalny]]m przedstawicielem [[Paraves]]), [[terizinozauryd]]em – ''[[Nothronychus#N._graffami|Nothronychus graffami]]'' (wczesny [[turon]], 94-92 Ma), a mniej pewnym terizinozaurydem jest ''[[Suzhousaurus]]'' ([[apt]]-?[[alb]], ~115-110 Ma).
 Nie wiemy, czy przeżyły one do końca późnej kredy - ostatnie opisane i niefragmentaryczne szczątki znane są z wczesnego mastrychtu (''[[Therizinosaurus]]''), a kręg szyjny z Kanady (Ryan i Russell, 2001) i kość skokowa z USA (Russell, 1984) pochodzą z późnego mastrychtu (69-65 Ma) - jednak identyfikacja niektórych z tych szczątków stoi pod znakiem zapytania.
@@ Linia 137: / Linia 140: @@
-Terizinozaury są znane wyłącznie z Laurazji - poza skrajnie niepewnymi i wyjątkowo fragmentarycznymi skamielinami z innych kontynentów. Z całą pewnością żyły w Ameryce Północnej i Azji, a wątpliwe formy znane są także z Afryki (pazury ze wczesnej kredy Nigru i RPA). Czteropalczaste [[trop]]y pochodzące z [[mastrycht]]u (71-65 Ma) Polski nieoficjalnie zaliczone do [[ichnorodzaj]]u ''Macropodosaurus'' (Gierliński, 2008) są prawdopodobne tropami terizinozaura. Podobne, zaliczone do [[ichnorodzaj]]u ''Saurexallopus'', odnaleziono w równych wiekiem osadach Ameryki Płn.: Alaski i Wyoming (te drugie sprzed 70-68 Ma). Najwięcej terizinozaurów odnaleziono w Azji.
+Terizinozaury są znane wyłącznie z Laurazji - poza skrajnie niepewnymi i wyjątkowo fragmentarycznymi skamielinami z innych kontynentów. Z całą pewnością żyły w Ameryce Północnej i Azji. Wątpliwe formy znane są także z Afryki - pazury ze wczesnej kredy Nigru i RPA, które jednak nie są tak mocno ściśnięte, jak pazury terizinozaurydów (Zanno, 2010B). Czteropalczaste [[trop]]y pochodzące z [[mastrycht]]u (71-66 Ma) Polski nieoficjalnie zaliczone do [[ichnorodzaj]]u ''Macropodosaurus'' (Gierliński, 2008) są prawdopodobne tropami terizinozaura. Podobne, zaliczone do [[ichnorodzaj]]u ''Saurexallopus'', odnaleziono w równych wiekiem osadach Ameryki Płn.: Alaski i Wyoming (te drugie sprzed 70-68 Ma). Najwięcej terizinozaurów odnaleziono w Azji.
 Obecność w Ameryce Północnej i Azji terizinozaurów w [[barrem]]ie-[[apt|apcie]] (130-122 Ma) wskazuje na wędrówki międzykontynentalne. Doszło do nich najpóźniej w środkowych barremie. Dowody kopalne wskazują na to, że od [[berrias]]u do [[walanżyn]]u (145-136 Ma) lub w późnym walanżynie-wczesnym [[hoteryw]]ie (138-132 Ma) migracje terizinozaurów byłyby niemożliwe ze względu na izolację, z przerwą na walanżyn-barrem (135-125 Ma), kiedy to utworzył się pomost między Europą a Ameryką. Ogólnie północnoamerykańska fauna dinozaurów z barremu jest bardzo podobna do europejskiej z tego samego piętra. Ponadto obecność [[turon|turońskiego]] (94-89 Ma), [[zaawansowany|zaawansowanego]] ''[[Nothronuchus]]'' na terenach Ameryki Północnej sugeruje kolonizację tego kontynentu przez [[terizinozauryd]]y na przełomie wczesnej i późnej kredy. Żyły w Azji przynajmniej do wczesnego [[mastrycht]]u (~70 Ma). Odnalezione szczątki północnoamerykańskie późniejsze niż turon (~90 Ma) są fragmentaryczne a ich identyfikacja przynajmniej niektórych z nich jest poddawana w wątpliwość.
@@ Linia 175: / Linia 178: @@
 Skalibrowany stratygraficznie kladogram z Senter i in., 2012 (na podstawie [[Coelurosauria#Senter_i_in.2C_2012|Senter i in., 2012A]] z dodanym ''[[Martharaptor]]'' i zmianą jednej cechy).
 ==Bibliografia==