Torosaurus - Historia wersji

Nazuul: nowa tabelka, phylopic nie działa, nie wiem jak ma działać

2022-08-07T08:19:33Z

nowa tabelka, phylopic nie działa, nie wiem jak ma działać

Nazuul: duża częściowa aktualizacja i rozbudowa

2022-08-07T07:44:17Z

duża częściowa aktualizacja i rozbudowa

Podgląd zmian

Nazuul: Anulowanie wersji 26646 autora Nazuul (dyskusja)

2022-04-02T07:06:04Z

Anulowanie wersji 26646 autora Nazuul (dyskusja)

Podgląd zmian

Nazuul: to triceratops (Scannella i Horner 2010)

2022-04-01T07:33:11Z

to triceratops (Scannella i Horner 2010)

Podgląd zmian

Nazuul: wiem, że są literówki, ale proszę nie edytować tego ani Triceratops, bo intensywnie pracuję teraz nad nimi

2017-07-13T19:38:17Z

wiem, że są literówki, ale proszę nie edytować tego ani Triceratops, bo intensywnie pracuję teraz nad nimi

Mateusz: /* Poszlaki */

2017-07-13T10:48:42Z

‎Poszlaki

Nazuul: /* Bibliografia */ Kategoria:Stała rezerwacja‎

2017-05-21T07:13:36Z

‎Bibliografia: Kategoria:Stała rezerwacja‎

Nazuul: ESU 2009-6, Longrich'14, Chasmo.(Campbell&'16, Currie&'16), Aguja.mavericus, Regali., Bailleul&'16, grzebień łopatki, BHI 4772 pośredni, geografia, wiek i in.

2017-05-14T12:07:56Z

ESU 2009-6, Longrich'14, Chasmo.(Campbell&'16, Currie&'16), Aguja.mavericus, Regali., Bailleul&'16, grzebień łopatki, BHI 4772 pośredni, geografia, wiek i in.

Podgląd zmian

Nazuul: rewizja masy

2014-09-13T11:30:45Z

rewizja masy

Dino: /* Historia odkryć i etymologia */

2014-09-04T22:01:55Z

‎Historia odkryć i etymologia

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 {{DISPLAYTITLE:''Torosaurus''}}
-<small>
+{{Opis
-{| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"
+ |Autor                  = [[Maciej Ziegler]]
-| Autor:
+ |Korekta                = [[Marcin Szermański]], [[Tomasz Skawiński]]
-| Korekta:
+ |nazwa                  = ''Torosaurus'' (torozaur)
-|-
+ |długość                = 8-9 m
-| [[Maciej Ziegler]]
+ |wysokość               =
-| [[Marcin Szermański]], [[Tomasz Skawiński]]
+ |masa                   = 5-13,5 (?-19) t
-|}
+ |dieta                  = roślinożerny
-</small>
+ |miejsce                = [[USA]], ?[[Kanada]] - zob. [[#Lokalizacje_znalezisk|niżej]]
+ |czas                   = {{Występowanie|67|66}}
-----
+-66 [[Ma]]<br>
+<small>[[późna kreda]] (późny [[mastrycht]])</small>
-{| class="wikitable" style="text-align:left" align="left"
+ |systematyka            =
-! colspan=2 | ''Torosaurus'' (torozaur)
+[[Dinosauria]]
 [[Ornithischia]]
@@ Linia 45: / Linia 26: @@
 [[Triceratopsini]]
-|-
+ |grafika                =  Torosaurus_MOR_model_P.Weimer.jpg
-| colspan=2 |[[Plik:Torosaurus_MOR_model_P.Weimer.jpg|400px]]
+ |podpis                 = Rekonstrukcja ''T. latus'' w MOR, na podstawie MOR 1122 (w lewym dolnym rogu widoczny młody osobnik). Autor zdjęcia: Paul Weimer [http://www.flickr.com/photos/jvstin/3658110369/]
-<small>Rekonstrukcja ''T. latus'' w MOR, na podstawie MOR 1122 (w lewym dolnym
+ |PorównanieGrupa        =
+ |PorównanieDługość      = 8
-rogu widoczny młody osobnik). Autor zdjęcia: Paul Weimer [http://www.flickr.com/photos/jvstin/3658110369/]</small>.
+}}
 ==Wstęp==

@@ Linia 202: / Linia 202: @@
 Odchudzenie kryzy i otwarcie się okien, spowodowane resorpcją kości, powodowało zapewne, że kryza nie przybierała na wadze przy powiększaniu jej powierzchni. Wg tej hipotezy, okna w kryzie, będące synapomorfią kladu, do którego należy większość ceratopsów, pojawiają się późno w ontogenezie triceratopsa.
-U młodych przedstawicieli [[Centrosaurinae]] okna są małe i powiększają się znacznie w trakcie rozwoju ([[Scott Sampson|Sampson]] i in., [[1997]]; Dodson i Currie, 1988); u niektórych młodych prawdopodobnie nie ma okien, ale może być to wynik różnic międzygatunkowych (''[[Avaceratops]]''). U młodego ''[[Chasmosaurus]]'' okna były bardzo wąskie lub nieobecne (Currie i in., 2016). Na powiększanie się okien u ''[[Chasmosaurus]]'' wskazują ubytki kości ciemieniowej, w wyniku których kości łuskowe tworzą granicę okien (Campbell i in., 2016). U żadnego innego ceratopsa nie zaobserwowano otwierania się okien tak późno w ontogenezie - okna nie występują jedynie u bardzo młodych osobników ''[[Protoceratops]]'' z ok. czterocentymetrowymi czaszkami (Fastovsky i in., 2011].
+U młodych przedstawicieli [[Centrosaurinae]] okna są małe i powiększają się znacznie w trakcie rozwoju ([[Scott Sampson|Sampson]] i in., [[1997]]; Dodson i Currie, 1988); u niektórych młodych prawdopodobnie nie ma okien, ale może być to wynik różnic międzygatunkowych (''[[Avaceratops]]''). U młodego ''[[Chasmosaurus]]'' okna były bardzo wąskie lub nieobecne (Currie i in., 2016). Na powiększanie się okien u ''[[Chasmosaurus]]'' wskazują ubytki kości ciemieniowej, w wyniku których kości łuskowe tworzą granicę okien (Campbell i in., 2016). U żadnego innego ceratopsa nie zaobserwowano otwierania się okien tak późno w ontogenezie - okna nie występują jedynie u bardzo młodych osobników ''[[Protoceratops]]'' z ok. czterocentymetrowymi czaszkami (Fastovsky i in., 2011).
 Wg [[Andrew Farke|Farkego]] (2011) bardziej prawdopodobne jest, że wgłębienia na spodzie kryzy są miejscami przyczepu mięśni szyjnych. Powołuje się on na pracę Tsuihijiego ([[2010]]), jednak wydaje się, że miejsca przyczepu mięśni nie odpowiadają położeniu wgłębień zarówno u położeniu, jak i kształcie.

@@ Linia 175: / Linia 175: @@
 ===Poszlaki===
-Troceratops i torozaur mają wiele wspólnego. Żyły praktycznie w tym samym miejscu i czasie (ale zob. niżej - [[#Struktura geograficzna i wiekowa populacji]]). Analizy kladystyczne wskazują, że są bardzo bliskimi krewnymi. Poza różnicami dotyczącymi kryzy są trudne do odróżnienia.
+Triceratops i torozaur mają wiele wspólnego. Żyły praktycznie w tym samym miejscu i czasie (ale zob. niżej - [[#Struktura geograficzna i wiekowa populacji]]). Analizy kladystyczne wskazują, że są bardzo bliskimi krewnymi. Poza różnicami dotyczącymi kryzy są trudne do odróżnienia.
 Hipotezę wspierają (tj. nie są z nią sprzeczne) badania histologiczne (Scannella i Horner, 2010; 2011; Horner i Lamm, 2011), o których szerzej poniżej - [[#M.C5.82odociane_torozaury|młodociane torozaury]].

← poprzednia wersja		Wersja z 07:13, 21 maj 2017
Linia 597:		Linia 597:
	[[Kategoria:Mastrycht]]		[[Kategoria:Mastrycht]]
	[[Kategoria:Rodzaj wielogatunkowy]]		[[Kategoria:Rodzaj wielogatunkowy]]
		+	[[Kategoria:Stała rezerwacja‎]]

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
-  Hasło w trakcie aktualizacji: Scannella i in., 2014
+  Hasło w trakcie aktualizacji: Scannella i in., 2014; Longrich, 2014
 {{DISPLAYTITLE:''Torosaurus''}}
@@ Linia 22: / Linia 22: @@
 |-
 ! '''Masa''':
-| ? (zapewne 4-10) t
+| ? (zapewne 5-13,5 [?-19]) t
 |-
 ! '''[[Lokacje|Miejsce występowania]]''':

@@ Linia 86: / Linia 86: @@
 ==Historia odkryć i etymologia==
-Pierwszymi odkrytymi kośćmi torozaura były dwie czaszki (YPM 1830 i YPM 1831 - zob. ryc. 2, 3, 13, 19A) znalezione przez [[John Hatcher|Johna Bella Hatchera]] w środkowo-zachodniej części stanu Wyoming. Opisał je [[Othniel Marsh]] w [[1881]] r., czyli 2 lata po nazwaniu [[triceratops]]a. Utworzył dla nich nowy rodzaj - ''Torosaurus''. Nazwę tłumaczy się często jako "byczy jaszczur", lecz prawidłowo to "podziurawiony jaszczur", co odnosi się do okien w kryzie (Marsh, 1892, s. 82). Pierwszą czaszkę nazwał ''Torosaurus latus'' a drugą ''Torosaurus gladius''. ''Latus'' to "szeroki", zaś ''gladius'' Marsh nadał od przypominającego ostrze miecza kształtu kości łuskowej. Trzecia czaszka (ANSP 15192 - zob. ryc. 7, 8B, 19 i 20) została opisana przez [[Edwin Colbert|Colbert]] i Bumpa ([[1947]]), którzy uznali oba gatunki ''Torosaurus'' za [[synonim]]y. Później odkrywano kolejne szczątki, w tym najbardziej kompletny okaz (MOR 1122 - zob. ryc. 5 i 15) w roku [[2000]] lub [[2001]], wzmiankowany po raz pierwszy przez przez [[Andrew Farke|Farkego]] rok później i opisany przez niego w [[2007]] r.
+Pierwszymi odkrytymi kośćmi torozaura były dwie czaszki (YPM 1830 i YPM 1831 - zob. ryc. 2, 3, 13, 19A) znalezione przez [[John Hatcher|Johna Bella Hatchera]] w środkowo-zachodniej części stanu Wyoming. Opisał je [[Othniel Marsh]] w [[1891]] r., czyli 2 lata po nazwaniu [[triceratops]]a. Utworzył dla nich nowy rodzaj - ''Torosaurus''. Nazwę tłumaczy się często jako "byczy jaszczur", lecz prawidłowo to "podziurawiony jaszczur", co odnosi się do okien w kryzie (Marsh, 1892, s. 82). Pierwszą czaszkę nazwał ''Torosaurus latus'' a drugą ''Torosaurus gladius''. ''Latus'' to "szeroki", zaś ''gladius'' Marsh nadał od przypominającego ostrze miecza kształtu kości łuskowej. Trzecia czaszka (ANSP 15192 - zob. ryc. 7, 8B, 19 i 20) została opisana przez [[Edwin Colbert|Colbert]] i Bumpa ([[1947]]), którzy uznali oba gatunki ''Torosaurus'' za [[synonim]]y. Później odkrywano kolejne szczątki, w tym najbardziej kompletny okaz (MOR 1122 - zob. ryc. 5 i 15) w roku [[2000]] lub [[2001]], wzmiankowany po raz pierwszy przez przez [[Andrew Farke|Farkego]] rok później i opisany przez niego w [[2007]] r.
 ==Materiał kopalny==